Sau khi chào hỏi qua loa ở kho sách, chúng tôi quay ra hành lang, di chuyển vào một căn phòng dường như là phòng khách. Đây là căn phòng hướng Nam ngập tràn ánh sáng, cửa sổ sát sàn mở ra một ban công nối tiếp với khu vườn nhỏ. Có vẻ khu vườn không được chăm sóc thường xuyên lắm nhưng hoa xuân vẫn đang khoe sắc giữa những ngọn cỏ dại cao ngất.
Như các phòng khác, phòng này cũng chẳng có mấy đồ đạc. Nhìn sơ qua chỉ có tủ búp phê, bàn tròn, thêm vào đó là một cái ti vi màu.
Xem chừng hai chị em đang ở đây lúc chúng tôi đến, trên bàn là quyển sách bìa nỉ nom như đồ thủ công cùng que đan đăng ten. Kuniyo lăng xăng dọn dẹp.
“Thật ngại vì bừa bộn quá. Giờ tôi sẽ pha trà.”
Bà gom những que đan và đăng ten đan dở mang đến tủ búp phê, rồi đưa quyển sách cho người chị ngồi trên xe lăn đã tới trước bàn. Nói mới nhớ, hôm qua lúc đến tiệm bà đã đeo túi xách đăng ten. Chắc đan ren là sở thích của bà.
Bất chợt mắt tôi bị cuốn vào khung hình đặt trên tủ búp phê. Hình chụp khung cảnh ngoài khơi ở bờ biển nào đó, nhưng trên đường bờ biển trôi nổi một lục địa phủ sương. Tôi nghĩ đây là hiện tượng ảo ảnh. Thật lạ lùng khi chỉ trang trí phòng bằng mỗi tấm hình thế này.
Keiko vuốt ve quyển sách đầy trân trọng. Phía trên, phía dưới và mép sách có khá nhiều vết ố, hẳn là sách rất cũ.
“Khoảng nửa năm trước, chị Keiko bị ung thư thanh quản nên phải phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ khu vực này. Thanh đới cũng bị mất nên chị ấy không nói được nữa.”
Kuniyo vừa rót nước sôi từ phích giữ nhiệt vào ấm trà nhỏ, vừa giơ một tay phác quanh cổ mình. Chúng tôi không biết giữ biểu cảm thế nào cho phải trước lời giải thích quá trực tiếp ấy. Xem ra bà là người khá thẳng thắn.
“Bây giờ chị ấy đang tập phát âm bằng thực quản đấy. Tôi và Kazuhiro nghe được khá nhiều nhưng người khác thì không hiểu chị đang nói gì cả.”
“Kazuhiro là...?” Shioriko rụt rè chen vào.
“À, hồi nãy nói rồi mà phải không? Con trai tôi đấy, hiện đang sống một mình ở Tokyo. Nếu không có Kazuhiro thì không biết được chị Keiko ra sao trong lúc động đất nữa... phải không chị?”
Bà nhìn sang chị gái như đợi xác nhận. Keiko không nói mà chỉ gật đầu.
“Hai chị em không có điện thoại di động, hôm đó tôi gọi đến máy bàn nhà này bao nhiêu lần đều thấy mất tín hiệu, và mãi tầm chiều tối mới gọi được vào di động của Kazuhiro...”
“À, chỗ này bị mất điện mà nhỉ!”
Tôi nói. Chỗ chúng tôi cũng vậy, hễ mất điện thì điện thoại bàn cũng ngừng hoạt động luôn. Thậm chí hôm động đất, cả mạng di động cũng không gọi và gửi tin nhắn được, tôi đã phải sử dụng dịch vụ tin nhắn thoại dùng khi thiên tai để liên lạc với mẹ.
“Đúng rồi. Mà, dù điện thoại có reo nhưng người đang bị đè dưới kệ sách thì cũng làm sao di chuyển được? Cuối cùng, Kazuhiro đã lấy xe máy phóng từ Tokyo về để xem tình hình thế nào, thì mới cứu được chị Keiko ra.”
Keiko chạm nhẹ tay vào cổ họng, phát âm đều đều. Quả đúng là không thể nghe rõ. Ngay lập tức bà lấy sổ tay và bút rồi viết từng chữ như khắc vào giấy. Bà viết cũng không nhanh lắm.
Chỉ có một mình trong ngôi nhà yên tĩnh, tôi cảm thấy rất bơ vơ.
“Thật là khổ quá!”
Shioriko nói một cách nặng nề như thể chính mình bị kệ sách đè. Bản thân đang giữ một kho sách lớn nên đúng là không thể xem nhẹ tình huống này được.
“Chị Keiko, không cần phải giao tiếp bằng giấy bút như thế đâu. Nếu không truyền đạt được thì em sẽ nói cho.”
Kuniyo đặt tách trà nghi ngút khói trước mặt chúng tôi. Shioriko cảm ơn rồi hướng về phía người ủy thác, “Số sách cũ khi nãy cháu xem là do bác Keiko sưu tập phải không ạ?”
Tôi hiểu là đã vào vấn đề chính rồi. Shioriko đang muốn hỏi thông tin về người tên “Kayama Akira” trong danh bạ khách hàng.
Vẻ mặt bà Keiko hơi tối lại. Dường như có sự tình nào đó khó giải thích.
“Chính xác là hầu hết do Kayama sưu tầm. Mặc dù khi tới đây, chị Keiko cũng có mang tới một ít.”
Kuniyo chen vào. Cái tên Kayama đột ngột xuất hiện làm người chị bối rối lắc đầu, nói gì đó rất ngắn.
“À, cũng có sách do cha Kayama mua nữa. Ông cụ tên là gì nhỉ? Sokichi?’’
Lần này Keiko gật đầu, ghi tên vào sổ tay. “Kayama Sokichi”. Lại một cái tên mới xuất hiện.
“À... Nghĩa là sao ạ?”
Nghe Shioriko hỏi, hai chị em nhìn nhau. Sau khi trao đổi ánh mắt, Tanabe Kuniyo bắt đầu giải thích.
“Câu chuyện hơi phức tạp một chút. Ban đầu, ngôi nhà này là một biệt thự do Kayama Akira và cha ông ấy, Kayama Sokichi cùng quản lý. Hai người đó thích tác giả hình như tên là Edogawa Ranpo và đã mua ngôi nhà này để cất bộ sưu tập. Đúng không?”
Nghe em gái hỏi, người chị không nói gì, chỉ gật đầu. Tôi chưa từng nghĩ có người mua biệt thự chỉ để làm kho sách. Các nhà sưu tầm ngày xưa thường phóng tay như thế chăng?
“Cha Kayama qua đời chừng ba mươi năm về trước, ngay sau đó thì chị Keiko quen biết với Kayama. Chị Keiko cũng rất thích Ranpo, nhờ cơ duyên này mà chị được đài thọ bấy lâu nay. Vào mùa xuân năm ngoái, Kayama đột ngột qua đời do nhồi máu cơ tim.”
Tôi đã hiểu đôi chút sự tình. Thì ra ngôi nhà cùng kho sách này đã được những người hâm mộ Ranpo quản lý và giữ gìn suốt bao năm tháng.
“Đài thọ, nghĩa là...?”
“Cho sống ở đây và lo lắng toàn bộ chi phí sinh hoạt... Nghĩa là làm vợ bé cho đến khi bà vợ cả mất. Sau khi Kayama qua đời, chị Keiko đã thừa kế sách và ngôi nhà theo di chúc của ông ấy.”
Cuối cùng Shioriko đã vỡ lẽ. Cô cúi gằm mặt, tai cũng đỏ bừng lên, “Thà... thành thật xin lỗi vì đã hỏi đến chuyện riêng tư...”
“Không sao không sao, cũng chẳng còn cách nào mới phải giấu đến tận bây giờ, vả lại chị Keiko đã tự ý chọn cuộc sống như thế. Mặc dù nhà mẹ tôi cũng phản đối mãi.”
Kishiro Keiko thản nhiên lắng nghe lời lẽ gay gắt của em gái. Chắc bình thường bà cũng quen bị trách cứ vì lựa chọn của mình rồi.
Ngay gia đình tôi cũng có sự tình tương đối phức tạp, nên tình huống này không làm tôi ngạc nhiên cho lắm. Tôi chỉ thấy khúc mắc ở việc thừa kế ngôi nhà và kho sách. Xét trên phạm vi toàn tỉnh Kamakura thì khu dân cư này vẫn thuộc dạng cao cấp. Thừa kế bất động sản lớn rồi lại cả kho sách, chắc cũng gặp khá nhiều tranh chấp với gia quyến của người tình đấy nhỉ?
Người phụ nữ này đã đủ sức vượt qua ngần ấy vòng đàm phán gay cấn về tiền bạc để an nhiên sống tiếp trong ngôi nhà của tình nhân, chứng tỏ ngoài khía cạnh yêu sách điềm đạm, bà còn phải khá cứng cỏi nữa.
Mà, cũng không hiếm phụ nữ biểu hiện bên ngoài và bản chất bên trong hoàn toàn khác nhau. Ngay cạnh tôi cũng có đấy thôi.
“Bác Keiko thích ‘Kẻ chu du cùng bức tranh vải’, phải không ạ?”
Shioriko nhìn lên tủ búp phê, hẳn đang tính xoa dịu bầu không khí thiếu thoải mái này theo cách riêng của mình, nhưng vì quá đường đột nên tôi không hiểu nổi ý cô. Keiko cũng tỏ vẻ nghi ngờ.
“Đó là gì vậy?”
“Truyện ngắn của Ranpo. Một câu chuyện có sự xuất hiện của ảo ảnh...”
Shioriko trỏ lên nóc tủ búp phê. Nói mới nhớ, đúng là trên đó bày một bức hình về ảo ảnh.
“Phải vậy không? Chị Keiko?”
Nghe người em hỏi, Kishiro Keiko nhắm mắt gật đầu, khẽ nở một nụ cười nhẹ nhàng.
“À, thế công việc hôm nay là gì ạ?” Shioriko tiếp tục hỏi. “Cháu nghe nói là một ủy thác đặc biệt liên quan đến sách của Ranpo...”
“Chị Keiko nói muốn bán toàn bộ sách cũ trong nhà này.”
“Hả?”
Sâu bên trong cặp kính, đôi mắt Shioriko mở to hết cỡ. Vẻ sửng sốt đến câm nín của cô làm Kuniyo cũng không khỏi lúng túng.
“Nghe nói có nhiều quyển đáng giá lắm mà, không phải sao?”
“Đâu phải chỉ đáng giá!” Shioriko lắc đầu. Đuôi tóc đen dài quẹt trúng vai tôi. “Đó là một bộ sưu tập quý hiếm, đủ mặt từ tạp chí Thanh niên mới đăng tải tác phẩm đầu tay ‘Đồng 2 xu’ cho đến tuyển tập của nhà xuất bản Togensha phát hành vào những năm cuối đời Ranpo, cùng hầu hết tác phẩm dành cho người trưởng thành được xuất bản khi tác giả còn sống! Cực kì có giá trị!”
Hễ động đến sách thì lúc nào Shioriko cũng nói chuyện lưu loát như biến thành người khác vậy. Xem ra công tắc của cô đã bật rồi.
“Có điều, mục đích cuộc gặp đâu phải ở chỗ đó, đúng không ạ?” Cô tiếp tục phủ đầu, không để hai chị em kịp trả lời, “Nếu thế thì hôm qua khi đến tiệm chắc chắn bác Kuniyo đã nói rồi. Còn một yêu cầu đặc thù hơn mà nếu cháu chấp nhận và giải quyết được thì bác sẽ bán sách cho cháu như một cách trả thù lao... Có phải thế không?”
Căn phòng bỗng lặng ngắt.
“Quả là đoán giỏi! Chị Keiko, hay là nhờ cô này đi!”
Kuniyo nói với chị gái. Keiko nghiêng đầu nhìn vào mắt Shioriko. Bề ngoài trông ôn hòa nhưng đây rõ ràng là một người khó nắm bắt.
Đôi môi hé mở, bà bắt đầu nói. Khi bà dứt lời thì bà em gái thông dịch cho chúng tôi.
“Nghe Akira kể là ở tiệm sách cũ Biblia có một người rất xuất sắc, bất cứ vướng mắc gì trong lĩnh vực sách vở cũng có thể giải quyết được...”
“Ông Kayama đã từng trực tiếp đến tiệm của chúng cháu rồi ạ?”
“Chị nói rằng thi thoảng ông ấy đến, mãi tới mười năm trước mới thôi... Đôi lúc chị Keiko cũng mua, bằng danh mục... gọi thế đúng không nhỉ? Và nhờ giao tới đây.”
Vậy là thắc mắc về danh bạ khách hàng đã được giải đáp. Tóm lại, người phụ nữ này luôn dùng danh nghĩa của Kayama Akira để mua sách cũ Nếu câu chuyện nãy giờ là thật thì bà không trực tiếp quen biết Shinokawa Chieko.
“Chị Keiko nói nếu cháu cũng có năng lực giải quyết vướng mắc, thì chị ấy có một việc muốn nhờ về sách cũ của Edogawa Ranpo.”
“Vâng ạ!”
Shioriko trả lời ngay lập tức. Tôi cứ tưởng cô sẽ cân nhắc thêm một chút.
Đúng là nếu mua hết kho sách khi nãy thì tiệm chúng tôi lời to. Nhưng tôi không thể rũ bỏ được cảm giác khó chịu. Là kiểu ủy thác gì mà sẵn sàng đánh đổi bằng toàn bộ kho sách quý giá do người tình để lại?
“Trước hết có thể cho cháu biết vướng mắc là gì, và liên quan đến cuốn sách cũ nào của Ranpo không ạ?”
Shioriko hỏi, mắt sáng lên vì hiếu kì. Xem chừng cô rất muốn nghe câu trả lời.
Ra là vậy, tôi nghĩ. Chính xác là do hứng thú. Không chừng có thể thấy được thứ quý giá hơn hẳn kho sách hồi nãy. Với một “mọt sách” thì đây là chuyện đương nhiên rồi.
Bất ngờ Keiko thay đổi nét mặt, đặt quyển sách đang ôm lên bàn. Quyển sách vẫn bọc kín bằng lớp nỉ nên không nhìn được bìa.
“Đây là... Ran... Hãy... này.”
Bà nói với giọng rất mạnh mẽ, mắt vẫn không rời Shioriko. Ngay cả tôi cũng nghe hiểu được ít nhiều.
“Đây là bản in đầu tiên một cuốn sách của Ranpo. Hãy cho biết nhan đề mà không sờ vào cuốn sách này... phải không?”
Bà em có vẻ do dự khi dịch, nhưng tôi đã hiểu ý đồ. Họ muốn thử xem Shioriko có am hiểu về sách cũ, có “năng lực giải quyết những vướng mắc” hay không.
Dù gì đi nữa đây cũng là một bài kiểm tra quá sức. Ngoài độ dày và là sách cũ ra thì không có đặc trưng gì về kích thước cũng như hình dạng. Trong phạm vi nhìn được từ khe hở, thì quyển sách này ban đầu là sách trần không có bọc, bìa sách ở ngay phía dưới lớp nỉ.
Có một quyển ở đây, nghĩa là bộ sưu tập lúc nãy bị thiếu? Không lẽ phải nhớ ra cuốn đó và trả lời? Nếu vậy thì việc cố tình cho chúng tôi xem kho sách cũng có liên quan. Đây là bài kiểm tra về trí nhớ hơn là kiến thức.
“Đây là quyển sách trùng.” Shioriko vừa ngắm lớp bọc bằng nỉ vừa thì thầm. “Trong kho sách khi nãy, những bản in đầu tiên của các tập phê bình hay tiểu thuyết dành cho người trưởng thành của Ranpo, theo cháu nghĩ, đã được tập hợp đầy đủ.”
Người phụ nữ ngồi xe lăn im lặng một lúc rồi mỉm cười. Có vẻ đúng là bà yêu cầu nêu tên quyển sách đã được bọc. Đây không chỉ đơn giản là bài kiểm tra về trí nhớ.
“Có thể coi quyển sách để trên bàn là đầy đủ, không bị hư hại hay thiếu hụt gì chứ ạ?”
Shioriko bình tĩnh xác nhận. Kishiro Keiko gật đầu tỏ ý “ừ”.
“Là khổ 13x18... Vậy thì...” Shioriko ấn ngón trỏ vào giữa ấn đường, cố lục tìm trong kí ức. Bất động như vậy chừng mười giây, cô chậm rãi lên tiếng, “Cháu biết rồi. Là bản in đầu tiên của tiểu thuyết phát hành năm 1930, Ác quỷ trên hoang đảo.”
Lớp bọc được chủ nhân cuốn sách tự tay tháo bỏ. Tôi cũng rướn người lên nhìn chăm chú.
Bìa sách hiện ra, in hình một phụ nữ cầm nhạc cụ cùng một người đàn ông tướng mạo đáng sợ và con của hai người ấy. Nhan đề là chữ nét mảnh kiểu viết tay. Ác quỷ trên hoang đảo.
“Tuyệt quá!” Tôi buột miệng.
Shioriko quay sang tôi, “Không chỉ bìa, mà nội dung cũng rất tuyệt đấy! Rất nhiều tình huống khó tưởng tượng đã phát sinh trong quá trình truy đuổi hung thủ giết người hàng loạt, sau đó các nhân vật bị cuốn vào bí ẩn liên quan đến tài liệu viết bằng mật mã do một gia tộc để lại... Đây là một kiệt tác không chỉ dừng lại ở khuôn khổ của tiểu thuyết trinh thám. Những vấn đề yêu thích đặc thù của Ranpo trong xã hội thời bấy giờ như tình yêu đồng giới, người dị hình... cũng đã gắn kết với câu chuyện một cách tuyệt vời...”
“Không, ý tôi không phải thế!”
Tôi bình tĩnh nói. Dù bị thu hút bởi bố cục nửa đầu là giết người hàng loạt nửa sau là giải mã, nhưng bây giờ không phải lúc cho chuyện đó.
“Làm sao cô đoán ra được tên sách?”
Shioriko chớp mắt. Lông mi trên và dưới đều rất dài. “Nhìn vết ố phía trên, phía dưới và mép sách, tôi nghĩ nhiều khả năng đây là sách có trước chiến tranh.” Cô giải thích với thái độ cụt hứng, chắc là đang muốn kể về nội dung sách cơ. “Không hư và không thiếu nghĩa là ngay từ đầu không có cả hộp lẫn bọc bên ngoài. Ấn bản có khổ 13x18 cm, khá dày, lại là bản in đầu tiên, theo hiểu biết của tôi, chỉ cóÁc quỷ trên hoang đảo...”
Thì ra là vậy. Dù không biết bìa sách, nhưng nếu có kiến thức và năng lực nhận biết cỡ Shioriko thì sẽ đoán ra tên sách.
Tôi liếc thấy hai chị em đang nháy mắt với nhau. Có thể chúng tôi đã qua được bài kiểm tra.
Kuniyo đứng lên, tiến đến cánh cửa ở một góc phòng. Sau cánh cửa là phòng để đồ, bên trong đặt một vật như két sắt. Nó khá lớn, hơi cũ nhưng nhìn sơ qua cũng biết là kiên cố.
Trên cánh cửa có cần gạt, núm khóa và một tấm bảng gắn khoảng năm mươi nút tròn chưa rõ để làm gì.
“Trong đây có đồ quý hiếm liên quan tới Edogawa Ranpo, phải không chị?”
Kuniyo ngoái lại hỏi. Chị bà khẽ gật đầu, nói với Shioriko... Nhìn cử động của đôi môi là hiểu được ý bà.
Làm ơn, hãy mở cái này ra!
