“Cha cô không để lại di chúc về việc phân chia tài sản, nhưng cụ đã đưa ra quyết định phải làm như thế nào từ trước rồi. Mẹ cô mất sớm, người thừa kế chỉ còn hai người là cô và anh trai mà thôi. Cửa hàng thể thao của gia đình cùng quyền sở hữu tòa nhà văn phòng đều thuộc về anh trai cô, còn cô thừa kế ngôi nhà này kiêm trách nhiệm xử lý bộ sưu tập sách cha để lại. Một nửa bộ sưu tập sẽ quyên góp cho thư viện mới của trường đại học ông cụ theo học hồi xưa, phần còn lại sẽ bán ở tiệm sách cũ Biblia.

Đầu đuôi sự việc là thế... Vậy nên cô đã mời cha cháu đến đây, ngay sau khi cha cô qua đời, tầm hai năm trước... Cô vừa trò chuyện vừa giúp một tay nhưng anh Shinokawa vẫn có vẻ mệt nhọc. Giờ nghĩ lại, chắc ngày đó anh ấy đã yếu đi nhiều. Việc thu gom sách lại càng khiến cha cháu quá sức.

À... Vô ý quá! Xin lỗi các cháu! Lan man làm các cháu phân tâm. Cô tiếp tục nhé. Sau khi thư viện trường đại học xây xong, hầu hết bộ sưu tập sách ông cụ sở hữu, kể cả cuốn Mùa xuân và Tu la ở đây, đều sẽ được chuyển đến đó. Nhưng có duy nhất một cuốn cụ đã để lại cho cô... Đó chính là quyển Mùa xuân và Tu lamua từ Chieko. Bởi lẽ cô thích quyển ấy nhất trong số sách của cha.

Anh trai cô tên là Ichiro, hơn cô ba tuổi, không hoà thuận với cha cho lắm... à, cả với cô nữa. Anh ấy có phụ giúp cha chuyện làm ăn, nhưng đã ra riêng từ khi còn trẻ, giờ đang sống chung với vợ và con trai ở Takano. Dù hai nhà cách nhau không bao xa song hiếm khi hai gia đình qua lại. Ngay cả khi cha cô đau chân, anh dù cũng chẳng đến thăm hỏi được một lần. Chỉ có cậu con trai thỉnh thoảng đến đây vòi tiền tiêu vặt mà thôi. Sau khi lo xong hậu sự cho cha, hai bên hầu như còn không gọi điện nữa.

Tuy nhiên, tầm một tháng trước, đột nhiên, anh trai lại đến đây. Anh ấy bảo không có việc gì, lâu ngày xa cách nên ghé qua chơi. Hai anh em uống trà và nói chuyện phiếm với nhau, nhưng khi cô kể đã bán đi một nửa số sách, mặt anh ấy bỗng dưng biến sắc. Anh ấy yêu cầu cô đưa một nửa số tiền đã nhận từ tiệm sách Biblia với lý do sách của cha cũng là một phần tài sản. Cô cứ đinh ninh mình thừa kế cả sách cũ nên không báo với anh chuyện bán đi bộ sưu tập.

Kể ra thì mất mặt, nhưng gần đây, cửa hàng của anh trai cô làm ăn không tốt lắm, do đó họ cũng phải giật gấu vá vai để xoay xở cho cuộc sống. Có khi hôm đó, anh ta đến đây chỉ để mượn tiền. Nhưng suy đi tính lại thì quả thật, cô nghĩ anh có quyền nhận một nửa số tiền thu được từ bán sách cũ. Cuối cùng, cô đã chuyển đúng số tiền vào tài khoản của anh ấy. Cô còn kể với anh rằng, một nửa bộ sưu tập sách không bán mà được giữ lại với mục đích quyên góp... Vài ngày sau khi cô chuyển tiền, lần này tới lượt chị dâu ra mặt. Chị gọi điện bảo, nghe anh kể vẫn còn một phần sách chưa bán. Số sách ấy mình bán cho tiệm sách cũ rồi chia nhau luôn nhé. Chị ấy đã nói như vậy. Tất nhiên cô từ chối, nhưng hai vợ chồng gọi điện hằng ngày... Càng lúc cô càng ngán ngẩm gia đình đó, thành ra nhiều khi không buồn nghe điện nữa.

Chủ nhật trước, cô đang bận xếp dọn nhà kho ngoài vườn thì bỗng dưng xe anh trai đậu xịch trước cổng. Hai vợ chồng họ cùng bước xuống xe rồi nói ‘Anh chị trực tiếp đến đây để bàn về việc xử lý sách.’ Chắc chắn họ đã tính toán sao cho xuất hiện đúng vào khoảng thời gian cô có mặt ở nhà. Vài ngày trước có người họ hàng đến chơi, cô kể Chủ nhật sẽ sắp xếp lại kho... Cô nghĩ có lẽ hai người lấy được thông tin này từ họ hàng ấy.

Hết cách, cô đành phải mời hai anh chị vào phòng khách và tiếp chuyện gần một tiếng đồng hồ, toàn xã giao giả tạo nên chẳng có gì vui vẻ cả. Cô nhắc đi nhắc lại rằng quyên góp bộ sưu tập sách là ước nguyện của cha, ngoài ra cô đã bàn bạc với trường đại học xong xuôi cả rồi, khổ nỗi hai người cứ khăng khăng bắt cô từ chối quyên góp và để họ thương lượng mọi chuyện... Rồi họ chốt một câu, ‘Anh chị đã liên lạc với tiệm sách cũ ở Kandajinbocho* rồi, chỉ cần em ừ một tiếng, nội trong tuần sau, họ sẽ sắp xếp đến mua lại.’

Chú Thích: Một khu vực ở Tokyo, tập trung rất nhiều tiệm sách cũ và nhà xuất bản.

Đến đây thì cô nổi giận. Cô tuyên bố nhất định sẽ làm theo ước nguyện của cha, yêu cầu hai người đừng vác mặt đến đây nữa, rồi đuổi anh trai và chị dâu về. Nhưng tiễn họ về xong, đứng cạnh cổng suy nghĩ một hồi thì cô cũng hạ hỏa. Cô tự nhủ, có thể nói chuyện mềm mỏng hơn, hoặc vẫn có cách thuyết phục anh chị... Vừa bước vào nhà vừa chìm đắm trong suy nghĩ, cô bất giác đi đến thư phòng của cha.

Mới tới nơi, cô đã cảm thấy có điều bất thường.

Có dấu vết cho thấy ngoài cô ra, đã có người khác đặt chân vào đây. Cô mở toang tất cả cánh của các tủ sách ra để kiểm tra thì phát hiện quyển Mùa xuân và Tu la cha tặng, cuốn mà cô quyết định không quyên góp đã không cánh mà bay...

Buổi sáng hôm đó, lúc dọn dẹp căn phòng, rõ ràng cô vẫn thấy Mùa xuân và Tu la ở đấy. Chắc chắn một trong hai vợ chồng nhà kia lấy trộm chứ không thể sai được. Giữa chừng câu chuyện, họ đã rời khỏi ghế một lúc, và thừa cơ ra tay, chưa kể tủ sách còn không khóa nữa chứ. Ngay lập tức, cô gọi điện cho anh trai và yêu cầu anh ta trả lại sách, nhưng anh ta nạt nộ lại, bảo không biết chuyện đó. Chị dâu cũng một mực chối phắt...

Với cô, chuyện tiền nong thế nào cũng được. Nếu anh chị gặp khó khăn về tiền bạc và muốn vay mượn, cô sẵn sàng giúp hết sức. Cô chỉ mong họ trả lại cuốn sách ấy mà thôi. Cô muốn tìm ra kẻ lấy trộm và thuyết phục người đó trả lại. Tất nhiên, cô sẽ hậu tạ cháu trong tầm khả năng của mình. Mong cháu nhận lời đề nghị này. Cảm ơn cháu.”

Trình bày đầu đuôi câu chuyện một cách mau lẹ xong, bà Tamaoka Satoko cúi đầu thật thấp. Shioriko vốn vẫn ngồi im như tượng lắng tai nghe, giờ mới chậm rãi lên tiếng, “Như đã nói lúc trước, tuy cháu chưa biết là có thể giúp cô được đến đâu...” Giọng cô có phần cứng rắn và nhiệt thành hơn bình thường, “Nhưng cháu sẽ góp sức để hoàn thành tâm nguyện của ông Tamaoka. Vậy nên cô ngẩng mặt lên đi ạ.”

Tôi nghĩ mình vừa thoáng thấy một phương diện khác của Shioriko. Lý do cô nhận vụ việc lần này xuất phát từ mong muốn của cá nhân cô chứ không phải do hoàn cảnh đưa đẩy. Tuy không thể phủ nhận cô rất nhút nhát, nhưng có lẽ cô cũng không ghét việc phải tương tác với người khác.

Takino nói rằng trước giờ Shioriko không nhận các vụ ủy thác thế này, nhưng có thể là do chưa có cơ hội chứ chẳng liên quan gì đến việc tôi vào Biblia làm?

Chậc, nếu vậy thật thì tôi cũng thấy hơi hụt hẫng.

“Để làm được điều đó, cháu muốn hỏi lại vài điều. Có được không ạ?”

“Được chứ. Cô sẵn sàng thôi. Cháu muốn hỏi gì cũng được.” Tamaoka Satoko mừng rỡ như bắt được vàng.

“Cô nghĩ tại sao thủ phạm nhắm tới cuốn Mùa xuân và Tu la, mà lại nhón quyển sách trong tình trạng xấu hơn? Dù vẫn còn một quyển được giữ gìn như mới thế này...”

“Cô dám chắc họ không biết là có tận hai quyển... Bởi vì lúc cha cô mua quyển thứ hai, anh Ichiro đã ra ở riêng rồi. Cô cũng để quyển Mùa xuân và Tu la của mình trong thư phòng cha, nhưng không đặt chung chỗ với cuốn định đem đi quyên góp. Chắc họ không để ý có hai quyển giống nhau.”

Quả thật, dù để trong cùng một căn phòng nhưng cất ở hai chỗ khác nhau thì khó mà nhận ra. Nếu trước đó người anh đã tưởng nhầm chỉ có một cuốn thì ắt không tìm quyển thứ hai làm gì.

“Cháu hiểu rồi. Cảm ơn cô.” Shioriko gật đầu và tiếp tục đặt câu hỏi. “Chị dâu cô là người thế nào? Tuổi tác nghề nghiệp ra sao?”

“Tên chị ta là Sayuri, năm nay tầm bốn mốt, bốn hai tuổi gì đó... Chị ta kém anh trai cô khá nhiều tuổi, vốn là cấp dưới của anh ta. Hồi đó sau giờ làm hai người họ hay đi riêng với nhau, rồi kết hôn do chị kia mang bầu đứa con trai. Hiện giờ, chị ta vẫn là cánh phải đắc lực của anh trai cô.”

Hóa ra thế, tôi thầm nghĩ. Nếu thực sự cửa hàng làm ăn không tốt lắm, thì cả hai vợ chồng đều đang chịu gánh nặng về kinh tế. Thấy một vụ có khả năng sinh lời nên lao vào cũng không phải chuyện lạ.

“Hai bác ấy có hay đọc sách không ạ?”

“Để xem... Cô nghĩ là anh Ichiro đọc khá nhiều sách trong bộ sưu tập của cha, nhưng có lẽ không đến mức am tường. Sayuri thì không có thói quen đọc sách, cô nghĩ thế. Hôm đến nhà ra mắt lần đầu, chị ấy thú nhận chẳng biết bài hát nào của Takuboku*, khiến cha chỉ biết bối rối cười gượng.”

Chú Thích: Takuboku Ishikawa (1886-1912), một nhà thơ nổi tiếng của Nhật.

Tôi nghe mà không cười nổi. Bởi tôi cũng chẳng nhớ bài nào cả.

“Cô kể là trong lúc nói chuyện họ có rời khỏi chỗ ngồi, nhưng cụ thể là vào lúc nào?”

“Họ đến đây tầm 11 giờ.” Tamaoka Satoko ngước nhìn đồng hồ quả lắc treo trên tường như đang gắng rà soát kí ức. “Tầm mười phút sau, chị Sayuri muốn gọi về nhà, nhưng quên mang di động nên muốn mượn điện thoại của cô, rồi xách túi đi ra hành lang.”

“Điện thoại màu đen ở tiền sảnh phải không ạ?” Shioriko hỏi, chừng như đã kịp ghi nhớ vật gì nằm ở đâu trong nhà này. “Cô có nghe thấy tiếng bác Sayuri nói chuyện không?”

“Cô không nghe, tại còn bận tranh luận với anh trai, hơi đâu mà để ý chuyện đó. Khoảng năm phút sau, chị Sayuri quay lại, được một lúc thì đến lượt anh Ichiro đứng dậy đi vào nhà vệ sinh. Anh ta rời chỗ một hai phút là cùng. Rồi hai người ở bên bác đến tận lúc ra về.”

Tôi thấy người anh trai mang nhiều điểm khả nghi hơn. Lúc nãy tôi cũng vừa đi nhờ nhà vệ sinh, nó nằm cuối hành lang, ngay cạnh thư phòng. Rất có thể ông ta lấy lý do dùng nhà vệ sinh để lẻn vào thư phòng và lấy cuốn sách. Người vợ cũng có cơ hội thực hiện nhưng người không am hiểu về sách khó lòng tìm ra một cuốn cụ thể trong hằng hà sa số sách như vậy.

“Lúc vợ chồng anh trai giã từ, cô tiễn họ ra tận cổng phải không ạ?”

“Gọi là tiễn chứ thật ra phải dùng từ xua đuổi mới đúng. Ai cũng nhiều tuổi rồi mà đều kích động quá...”

Tamaoka Satoko lắp bắp trả lời. Có lẽ hai bên đã cãi nhau kịch liệt lắm.

“Tức là ngoại trừ vài phút ngắn ngủi kia ra, cô đều nắm được hành động của hai người kia phải không ạ?”

Bà chủ nhà gật đầu chắc nịch để xác nhận, “Đúng! Chỉ có khi đó thôi.”

Shioriko đặt tay lên môi, ánh mắt hạ xuống bàn, như thể đang thầm sắp xếp lại các dữ kiện, mà cũng có khi đã nắm được manh mối nào đó.

“Hai bác ấy mặc trang phục gì ạ?”

“Hả, trang phục?”

“Vâng. Hai người mặc trang phục như thế nào?”

Tôi ngồi nghe mà cũng ngẩn ra, nhưng chắc chắn câu hỏi mang một ý nghĩa nhất định. Dường như trang phục của họ không đọng lại chút ấn tượng nào, nên phải mất một lúc, Tamaoka Satoko mới trả lời.

“Anh Ichiro mặc áo len mỏng màu đỏ tươi, cổ chữ V, quần dài xanh lá, không mặc áo khoác. Chị Sayuri mặc váy liền thân xanh dương, bên ngoài khoác áo ca rô tím... Nếu cô nhớ không nhầm.”

Hai vợ chồng ăn mặc khá lòe loẹt, quả là một trời một vực với Tamaoka Satoko trước mặt chúng tôi.

“Họ có mang theo đồ đạc gì không?”

“Để xem... Anh Ichiro đi tay không, còn chị Sayuri mang túi xách hàng hiệu. Lúc đi gọi điện thoại, chị ta cũng cầm theo chiếc túi.”

“Vậy ạ...” Vẫn giữ nguyên tư thế, Shioriko hỏi. “Ngoài gia đình cô ra, còn ai biết trong nhà có một bộ sưu tập sách cũ không?”

“Cùng lắm thì chỉ thêm một số bạn bè quen thân với ông cụ từ xưa thôi. Còn họ hàng, cô nghĩ không ai biết cả. Vì ông cụ chỉ nói chuyện sách với những người thích đọc sách mà thôi.”

Cuối cùng Shioriko ngẩng mặt lên. Xem chừng quá trình đặt câu hỏi đã kết thúc.

“Cháu nhận thấy điều gì rồi sao?”

Tamaoka Satoko nôn nóng chờ đợi. Shioriko lẳng lặng lắc đầu.

“Thật ra, ở thời điểm hiện tại, chưa có gì là rõ ràng... Chắc cháu cần phải hỏi chuyện hai bác kia một lần. Cô có thể cho cháu liên lạc của họ được không?”

“Được chứ! Cháu đợi một lát!”

Tamaoka Satoko đi lấy số và bút, bắt đầu viết ra các chữ số mà có lẽ là số điện thoại. Chữ bà khó đọc, giống chữ trẻ con. Nhìn kĩ thì thấy ngòi bút run lên khe khẽ. Dường như bà vẫn chưa kìm nén được cơn giận, đủ thấy đối với bà cuốn sách ấy quý giá biết nhường nào.

“Cô thành thật xin lỗi vì đã đưa ra yêu cầu vô lý. Nhưng cô chẳng quen ai khác phù hợp để nhờ cậy việc này.” Bà đưa tờ giấy nhớ cho chúng tôi, mắt ngấn lệ. “Cô sẽ báo trước với anh chị một tiếng để các cháu có thể gặp họ. Xin nhờ các cháu giúp đỡ.”