Chạy qua nhà ga Kamakurakoko của đường sắt Enoshima, tôi dừng xe ở chỗ đậu xe gần thanh chắn đường ray.
Chúng tôi nhịp bước trong im lặng, băng ngang con đường, men theo cầu thang của đê chắn sóng đi xuống bờ biển Shichirigahama. Nếu đứng cùng một độ cao với ngọn sóng, lại càng có cảm giác đại dương đen ngòm trở nên mênh mông hơn.
Sau khi mặt trời lặn xuống hoàn toàn, có thể trông thấy đảo Enoshima lung linh ánh đèn phía mũi Koyurugi. Ngoài khơi vắng bóng tàu thuyền, mặt biển phẳng lặng của buổi đêm yên bình cứ thế trải dài ra xa.
Shioriko đi đến tận mép nước, sát nơi sóng đánh vào, rồi dừng chân lại. Xung quanh chúng tôi tịnh không một bóng người. Ở đây thì dù có nói chuyện gì cũng không lo bị nghe thấy.
“Anh Daisuke.”
Mái tóc đen nhánh mượt mà của cô tung bay trong cơn gió biển lạnh lẽo. Lúc cô đưa tay trái không phải cầm nạng lên vuốt tóc, tôi để ý cô vẫn đang cầm mảnh nhãn giá ấy.
“Anh có nghĩ thật sự mẹ tôi không biết gì về cuốn Đại chiến thế giới lần cuối không?”
“Sao cơ?”
Tôi không hiểu ý nghĩa của câu hỏi.
“Tất cả những hiểu biết về sách cũ của tôi, cả kiến thức về manga cũ, đều do mẹ tôi dạy cho. Bà từng bảo từ trước khi đến làm ở tiệm nhà chúng tôi, bà đã biết kha khá về sách cũ rồi. Trong tiệm có vài kệ manga cũ cũng là do mẹ tôi mua vào cả đấy. Không thể có chuyện bà bán với giá 2000 yên được.”
“Nhưng, rõ ràng là trên nhãn giá ghi 2000 yên còn gì?”
“Anh không thấy nhãn giá đó có gì không bình thường sao? Sách không còn hộp mà nhãn giá lại không được dán keo như vậy.”
“A!”
Quả thật, ở tiệm sách cũ Biblia, nhãn giá của những cuốn không có hộp quy định phải được dán bằng keo.
“Hay là sau khi mua, nó bị gỡ ra?”
“Gỡ ra nhưng không để lại dấu vết gì trên nhãn hay trong sách là điều rất khó. Thêm nữa, cuốn sách không được bọc giấy sáp. Ở tiệm chúng ta, điều đó là bắt buộc cơ mà?”
Tôi gật gật đầu. Đó là công việc tôi mới làm hôm nay.
“Anh Suzaki có bảo quyển manga được bảo quản nguyên trạng từ ba mươi năm về trước. Anh ấy còn nói thêm, lúc ông thân sinh quay ra xe, cuốn sách đang trong tình trạng không được bọc. Tôi chẳng thể nào tin nổi một cuốn như vậy lại nằm trên giá sách của tiệm chúng ta.”
“Thế rốt cuộc là sao?”
Tôi vẫn chưa hiểu. Nếu nó không được bày trên kệ sách thì chắc chắn cha của Suzaki đâu thể mua được?
“Trường hợp sách không được bán ở tiệm chúng ta, thì chỉ còn một nơi mà thôi. Trong đống sách mà cha anh Suzaki đem tới, có lẫn cuốn Đại chiến thế giới lần cuối.”
“Hả?”
Tôi tròn xoe mắt. Càng nghe tôi lại càng không hiểu đầu cua tai nheo gì.
“Nghĩa là không phải ông ấy mua ở tiệm chúng ta sao?”
“Tôi nghĩ vậy. Quyển manga ấy thuộc về cha của Suzaki từ trước khi ông đến tiệm rồi, nhưng nó lại bị lẫn vào thùng giấy để những cuốn sách không cần thiết. Anh thử nhớ lại chuyện anh Suzaki kể mà xem. Anh ấy không nhìn thấy tận mắt lúc cha mình muaĐại chiến thế giới lần cuối, mà chỉ thấy cảnh cha mình cầm quyển truyện hớt hải chạy về thôi.”
“Nhưng ông ấy tìm cuốn sách từ rất lâu rồi cơ mà? Chẳng lẽ đó cũng là lời nói dối sao?”
“Chuyện đó là thật. Khả năng cao ông ấy đã có trong tay quyển truyện từ mấy tuần trước khi đến tiệm chúng ta rồi. Nhưng vì uẩn khúc gì đó mà ông phải giấu nhẹm chuyện này đi.”
Shioriko nhìn ra biển.
Lời kể của Suzaki lại lướt qua trong đầu tôi. Từ mấy tuần trước... Đúng rồi, anh ấy bảo sau khi người ta tìm lại được cuốnĐại chiến thế giới lần cuối, thì nó được bày bán tại một tiệm sách chuyên về manga ở Tokyo, và cha anh đã đi xem. Hay ông không chỉ đi xem mà còn mua luôn quyển truyện? Mà khoan, câu chuyện chưa dừng lại ở đây.
“Khi ông đến nơi, quyển truyện đã bị ai đó lấy trộm mất.” Suzaki đã nói thế. Cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng tôi.
“Không lẽ...”
Nhưng cũng chưa chắc cách giải thích này đúng. Nó đơn thuần chỉ là suy luận của Shioriko, rằng người lấy cắp cuốn Đại chiến thế giới lần cuối là cha của Suzaki.
“Bây giờ cũng chẳng còn chứng cứ gì. Toàn bộ những điều tôi sắp nói đều là suy đoán mà thôi.”
Cô mào đầu như vậy rồi tiếp tục câu chuyện bằng giọng nghiêm túc.
“Cha của anh Suzaki lên Tokyo để tận mắt chiêm ngưỡngĐại chiến thế giới lần cuối. Cuốn truyện quý hiếm mình luôn yêu quý từ ngày còn bé nay lại được trưng bày ngay trước mắt. Tôi có thể đồng cảm nếu ông nhất thời trộm lấy.
Tất nhiên, ông bị đè nặng bởi cảm giác tội lỗi. Trở về nhà với khuôn mặt u ám, suốt mấy tuần sau đó, ông khép mình lại, thậm chí dù có uống rượu, tâm trạng cũng không vui vẻ hơn.
Vậy là để khuây khỏa đầu óc, ông lên kế hoạch cùng cậu con trai lái xe đi chơi. Ông dự định trên đường đi, hai cha con sẽ bán những cuốn sách không dùng nữa, ít nhiều thêm vào tiền ăn tối. Nhưng ai ngờ gậy ông lại đập lưng ông.
Chắc hẳn ông đã cất quyển truyện mình trộm được dưới đáy thùng các tông trong tủ âm tường. Lý do vì ông không thể xếp chung nó vào những bộ sưu tập khác. Nào ngờ, cậu con trai giúp cha sắp xếp sách vở lại cho đống sách sẽ bán cho tiệm chúng ta vào trong chiếc thùng đó. Người cha không hay biết gì mà vô tư mang thùng các tông đến tiệm sách cũ Biblia và nhờ mẹ tôi thẩm định giúp.
Khi thấy cuốn Đại chiến thế giới lần cuối lôi ra từ trong thùng, ắt hẳn bà đã ngạc nhiên đến đờ cả người. Chắc chắn bà phát hiện ra giá quyển manga ấy ngay tắp lự, hoặc cũng có thể bà liên hệ tới vụ trộm mới vừa xảy ra.
Tóm lại, ông hoảng loạn ôm lấy quyển truyện yêu quý của mình, bỏ lại đống sách mà hớt ha hớt hải rời khỏi tiệm đi về nhà. Đằng nào trên tờ phiếu mua sách chỉ ghi dang dở địa chỉ, thông tin về tên tuổi lẫn số điện thoại đều không có. Xe ông đang chạy cũng chẳng phải xe nhà. Chắc hẳn ông an tâm rằng trừ trường hợp hi hữu, chẳng việc gì phải lo thân thế mình bị lộ.”
Tuy nhiên, khó mà lường được nhân viên ở tiệm sách cũ Biblia lại là một cô gái vô cùng nhạy bén. Cái việc “hi hữu” đã xảy ra.
“Nếu có trong tay chừng đó manh mối, thì đối với mẹ tôi, tìm ra được nơi ở chỉ là chuyện dễ như trở bàn tay mà thôi, Không chừng, bà còn đoán ra được cả nghề nghiệp, sở thích, học vấn, hoàn cảnh gia đình của ông.”
“Làm sao biết những chuyện đó được?”
“Mẹ tôi hay bảo chỉ cần nhìn những cuốn sách một người sở hữu, ít nhiều sẽ hiểu được con người anh ta. Giống như một loại hồ sơ lý lịch vậy. Bà đoán trúng phóc đến mức khó tin. Tôi nghĩ trên đời chẳng ai được đến mức đó.”
“Cả Shioriko cũng không làm được?”
“Tất nhiên là không.”
Tôi sửng sốt trước câu trả lời ngay tắp lự của cô. Thật không ngờ trên đời lại còn một người hiểu biết nhiều về sách hơn cả cô gái này. Một cảm giác khó tả gợn lên trong tôi.
“Tôi cho rằng lúc mẹ tôi đến căn chung cư ấy, chắc chắn bà vẫn chưa biết quyểnĐại chiến thế giới lần cuối kia là đồ lấy trộm.
Bà chỉ dám chắc sau khi nói chuyện với anh Suzaki. Tuy nhầm lẫn nguồn gốc cuốn sách, trong câu chuyện anh kể vẫn có những chi tiết đắt giá. Một người cha là độc giả cuồng nhiệt của Fujiko Fujio, đi tìm cuốnĐại chiến thế giới lần cuối suốt khoảng thời gian dài, nhưng có được rồi lại giữ bí mật về gốc tích cuốn sách với cả với cậu con trai. Theo tôi, câu nói ‘Cảm ơn em đã chỉ cho chị’ chính là mang ý như vậy.”
Dường như câu chuyện tôi nghe kể hôm nay vừa mở ra một ý nghĩa hoàn toàn khác. Giả sử toàn bộ suy luận của Shioriko đều chính xác, hóa ra lời nói Suzaki luôn trân trọng lại là câu cảm ơn đầy chế nhạo mà mẹ cô thốt ra sao. Như vậy quả thật đáng buồn.
“Vậy cả hành động cúi đầu trước cha của Suzaki cũng là...”
“Mẹ tôi bảo còn nhiều điều chưa biết về cuốn sách này nên muốn được chỉ bảo thêm, nhưng sự thật là bà đang đe dọa ép ông khai ra bằng hết. Thậm chí anh Suzaki còn bị đuổi ra ngoài, chỉ để hai người nói chuyện, bởi đây không phải điều có thể cho trẻ con nghe.
Muốn giải quyết vấn đề này thực ra rất đơn giản. Một là mẹ tôi đi báo cảnh sát, hai là ông tự thú, trả cuốn sách về với chủ nhân của nó. Nhưng rất tiếc mẹ tôi không phải một người như thế.”
“Vậy mẹ cô là người thế nào?”
Tôi lỡ miệng bật ra câu hỏi. Shioriko cắn chặt môi, khiến đôi môi trắng bợt cả ra.
“Nếu cô không muốn nói cũng chẳng sao đâu.”
Tôi vội vàng đế vào, cô bèn lắc đầu quầy quậy.
“Không sao, tôi vẫn ổn mà. Quả thật mẹ tôi là người phụ nữ vô cùng thông minh. Nhưng bà là hạng người có thể cư xử tàn nhẫn không chút đắn đo. Thậm chí bà còn thản nhiên thực hiện những giao dịch mua bán sai trái mà coi hành vi ấy như thú tiêu khiển. Tôi dám chắc lúc đó, mẹ tôi cũng đưa ra những điều kiện vô cùng quái ác.”
“Kiểu như bắt phải giao nộp Đại chiến thế giới lần cuối sao?”
“Đương nhiên bà đã nghĩ tới phương án ấy. Nhưng dù làm vậy và chiếm đoạt được cuốn truyện chăng nữa, muốn bán lại cũng rất phức tạp. Bởi vì nếu biết quyển manga là hàng lấy trộm mà vẫn đem ra mua bán, bà sẽ bị khép tội. Do đó, để đổi lại việc đồng ý giữ im lặng về cuốn Đại chiến thế giới lần cuối, bà ra yêu sách đòi lấy một bộ sưu tập có giá trị khác.”
“Sao cơ?”
“Đống tankobon hôm nay chúng ta mua được cũng như bộ sưu tập trong căn phòng đều không phải hàng quá cổ. Phần lớn trong số chúng phát hành sau năm 1980, hoặc chưa đến mức được định giá như sách cũ.
Ngày đó, cha của anh Suzaki sở hữu khá nhiều tác phẩm thời kì đầu, đặc biệt phải kể đến tạp chí và phụ san, một số trong đó ngay từ lúc ấy đã có tiếng tăm rồi. Đối với fan hâm mộ từ thời tác giả mới ra mắt như ông, đây là điều dễ hiểu, vì trước, thập niên 1960, phụ san đính kèm tạp chí manga là hình thức hết sức phổ biến. Rất có thể, mẹ tôi đã chiếm dụng hết số sách đó.”
“Mà không bỏ ra xu nào sao?”
“Chuyện này thì tôi không biết. Điều tôi dám chắc là cha của anh Suzaki đã phản đối. Anh ấy kể cha mình nhất quyết không chịu rời bỏ bộ sưu tập quý giá của mình còn gì? Trong tình thế đó, mẹ tôi đành phải tung con át chủ bài để thuyết phục ông, đó là viết ra thứ này.”
Cô đưa tôi xem nhãn giá ghi 2000 yên. Miếng giấy lật phật trong cơn gió mỗi lúc một mạnh hơn. Tôi suy nghĩ hồi lâu.
“Đành phải viết? Tức là sau này bà mới viết?”
“Đúng. Anh Suzaki đã hiểu lầm cha mình mua cuốn sách ấy ở cửa tiệm chúng ta. Mẹ tôi để mặc hiểu lầm này phát triển và tính toán sao cho nếu chẳng may chuyện bà có cuốn Đại chiến thế giới lần cuối bị vỡ lở, bà cũng không gặp phiền phức. Nhãn giá này chính là tiểu xảo phục vụ cho việc ấy.”
“Tiểu xảo à? Có thật mẹ cô làm những chuyện vậy không?”
“Anh Daisuke hiểu nghĩa của cụm từ ‘bên thứ ba thiện ý’ chứ?”
“Không.”
Nghe qua thì có vẻ cụm từ này gợi lên hình ảnh một người tốt đẹp.
“Đây là một thuật ngữ pháp luật.”
“Thuật ngữ trong pháp luật?”
“Phải. Giả sử một người đem đồ lấy trộm đến bán ở tiệm sách cũ, như tiệm chúng ta chẳng hạn. Nếu ta không biết sự thật mà vẫn mua vào rồi bán lại cho khách hàng, thì cơ bản, ta sẽ không bị khép tội. Trong luật dân sự, người ta gọi bên thứ ba không nắm được một số tình tiết nhất định của những bên có liên quan là “bên thứ ba thiện ý’. Nhãn giá này chính là bằng chứng gián tiếp chứng minh rằng mẹ tôi và cha anh Suzaki là ‘bên thứ ba thiện ý’.”
Tôi nghiêng đầu. Tôi cố gắng sắp xếp các dữ liệu trong đầu nhưng chẳng ăn thua.
“Xin lỗi, cô có thể giải thích dễ hiểu hơn một chút không?”
“Nếu nhãn giá này được coi là thật, đồng nghĩa với việc trước đó đã có người bán cuốn Đại chiến thế giới lần cuối cho cửa tiệm chúng ta. Mặt khác, mức giá 2000 yên chứng tỏ mẹ tôi không ý thức được giá trị của quyển truyện. Nói cách khác, nó cho thấy hai bên tiến hành mua bán nhưng không biết đây là sách cũ đắt tiền vừa bị ăn trộm.
Tóm lại, mẹ tôi đã tạo ra một tên trộm giả tưởng không có quan hệ gì với cả hai người. Với kịch bản là bà chỉ vô tình mua lại cuốn sách với giá rẻ từ tên trộm, sau đó bán cho khách, về mặt luật pháp, cả hai người đều vô tội.”
Đầu óc tôi cứ xoay mòng mòng. Nhìn chung, tôi đã nắm được đại khái câu chuyện. Đại ý là đối tượng để người bị hại truy cứu trách nhiệm chỉ có tên trộm kia mà thôi.
“Chẳng lẽ mọi chuyện đầu xuôi đuôi lọt vậy sao?”
“Cũng không khẳng định được. Dù là bên thứ ba thiện ý đi nữa, vẫn có khả năng phát sinh nghĩa vụ đem trả lại đồ đã ăn trộm. Tuy nhiên, tôi không nghĩ mẹ tôi sẽ giải thích cặn kẽ những chuyện ấy. Cốt yếu là làm sao thuyết phục được cha anh Suzaki thôi. Nhưng đằng nào thì đến thời điểm này, vụ việc đã hết hiệu lực rồi.”
Cô cầm lấy nhãn giá rồi dùng tay trái giằng rách. Rồi cứ thế, cô để chúng bay vào biển đêm. Những mẩu giấy bị ngọn sóng trắng xóa nuốt trọn, trong chốc lát đã biến mất khỏi tầm mắt.
“Giờ anh đã hiểu mẹ tôi là người thế nào rồi chứ? Bà là một người bí ẩn, am tường về sách vở, đầu óc nhanh nhạy. Mười năm trước, bà mất hút, rồi từ đó không hề liên lạc.”
Đột ngột, câu chuyện chạm đến vấn đề cốt lõi. Tôi cố nén căng thẳng và hít một hơi thật sâu.
“Bà không nhắn gửi gì sao?”
“Tôi nghĩ là không. Mẹ chỉ để lại một cuốn sách cho tôi mà thôi.”
Shioriko mỉm cười mệt mỏi.
“Sách ư?”
“Anh Daisuke cũng biết cuốn ấy đấy. Là Nhật ký Cra-cra của Sakaguchi Michiyo.”
Tôi đã nhìn thấy cuốn sách này trong phòng cô. Nếu tôi nhớ không lầm, đó là tuyển tập các bài tùy bút do bà góa vợ của Sakaguchi Ango viết. Nhưng cuốn sách hiện đã bị di dời đến chỗ sách đồng giá.
“Cô đem bán đồng giá rồi phải không?”
“Không, đó không phải cuốn sách mẹ tôi để lại. Ngày trước bà hay tặng sách cho tôi lắm. Bà rất thích biểu lộ những cảm xúc của mình qua sách. Lúc nhìn thấy cuốn Nhật ký Cra-cra bà để lại, ngay lập tức, tôi hiểu bà đã làm gì.”
“Bà đã làm gì?”
Tôi có cảm giác cổ muốn nghe câu hỏi ấy.
“Bà đã yêu một người khác. Trong Nhật ký Cra-cra, có một đoạn miêu tả tác giả bỏ con thơ ở nhà để tìm đến chỗ Ango.”
Một sự trầm mặc nặng nề trôi theo bờ biển. Hình như cuối cùng, tôi đã hiểu thêm một phần lý do khiến cô không thể yêu thích Nhật ký Cra-cra.
“Anh có biết tại sao lúc nãy tôi không nói ra sự thật với anh Suzaki không?”
Shioriko đăm đăm dõi mắt ra bóng tối ngoài khơi xa. Buổi đêm đầy mây, trời vắng trăng sao. Trên biển không le lói chút ánh sáng nào.
“Có phải vì bây giờ cũng chẳng còn chứng cứ? Với cả, cô không muốn phá hỏng kỉ niệm của anh ấy?”
Sau một hồi suy nghĩ, tôi nói ra phán đoán mình. Cha mình là kẻ đã ăn trộm cuốn sách cũ quý giá, mối tình đầu của mình lại thừa nước đục thả câu chiếm đoạt những cuốn sách cũ khác. Trên đời làm gì có ai muốn biết một sự thật phũ phàng như thế.
“Đó cũng là một phần, nhưng còn lý do quan trọng hơn.”
Trong một thoáng, cô im bặt. Tôi biết cô đang nghiến răng rất mạnh. Khuôn mặt cô trông như chực khóc.
“Bởi vì tôi đã nghĩ rằng nếu tôi nói hết sự thật, anh ấy sẽ không bán manga cũ cho chúng ta nữa. Rốt cuộc, việc tôi làm lúc này cũng chẳng khác gì hành động của mẹ tôi ba mươi năm trước. Cùng bị thu hút bởi cuốnĐại chiến thế giới lần cuối, cùng đến căn hộ đó, rồi cùng mua được những cuốn manga cũ với giá rẻ. Suy cho cùng, tôi làm gì có tư cách phê phán mẹ tôi. Đúng như lời anh Suzaki nói, tôi và bà ấy giống nhau như đúc.”
Một cơn gió lạnh tái tê thổi từ đất liền ra biển.
Cơ thể mỏng manh của cô co rúm lại. Trong vô thức, tôi đưa tay lên định ôm lấy đôi vai gầy đang run rẩy của cô.
“Tôi sẽ ở vậy cả đời.”
Trước lời tuyên bố đột ngột ấy, tôi khựng lại. Cô vừa nói gì thế?
“Dù có kết hôn với ai rồi xây dựng một tổ ấm hạnh phúc chăng nữa, đến một lúc nào đó, tôi cũng sẽ vứt bỏ gia tình mình như mẹ tôi mà thôi. Tôi không dám chắc mình sẽ không hành động tương tự.”
Có lẽ trong tiềm thức, cô gái này không xem tôi là một người khác giới. Tôi biết điều đó, nhưng chẳng hiểu tại sao, tôi vẫn có cảm giác mình vừa bị từ chối khéo. Một người tuy có hơi kì quặc nhưng vô cùng nghiêm túc như cô chắc chân sẽ không hẹn hò mà không tính tới hôn nhân.
“Mình chuẩn bị về thôi.”
Giọng cô trở lại bình thường. Cô chống nạng, từ từ xoay người đi về phía cầu thang.
“Cảm ơn anh đã lắng nghe tôi nói. Tôi thấy nhẹ nhõm được đôi chút rồi.”
Về phần mình, tôi chẳng cảm thấy nhẹ nhõm gì, thậm chí, tâm trạng còn nặng nề như đeo chì. Tôi rảo bước theo sau cô.
“Đại chiến thế giới lần cuối kết thúc như thế nào?”
Tôi đặt câu hỏi với bóng lưng phủ mái tóc dài đen nhánh. Lúc này đây, trong đầu tôi chỉ kịp nghĩ phải kiếm được một chuyện để nói, dù vô thưởng vô phạt.
“Nhân vật chính vượt bao khó khăn mới đến được hầm trú ẩn dưới lòng đất. Cậu bé ôm chầm lấy người cha bất động, thề rằng sẽ không bao giờ rời xa ông nữa. Tuy nhiên, có một con robot lọt vào hầm và tìm cách giết chết cậu.”
Nhìn xuống chân, cô giải thích từ tốn như hoà theo nhịp bước của mình.
“Lúc ấy, người cha tỉnh giấc, chiến đấu và hạ gục con robot. Mặt khác, binh đoàn robot tìm cách kiểm soát trên mặt đất chịu ảnh hưởng phóng xạ, khiến bộ não điện tử của chúng phát điên, chúng quay ra cắn xé lẫn nhau đến chết. Câu chuyện kết thúc bằng hình ảnh hai cha con được đoàn tụ bên nhau và trở lại mặt đất sau khi cuộc chiến kết thúc.”
“Kết thúc có hậu quá nhỉ!”
Tôi thật lòng thốt lên.
“Có khi là vậy chăng?”
Sau một hồi, cô khẽ nói, giọng đượm buồn.