Cánh cửa kính rung lên từng hồi theo cơn gió lạnh. Rõ ràng lò sưởi đang tỏa hơi ấm, nhưng từ nãy đến giờ tôi thở ra toàn khói trắng. Có lẽ tiệm sách này đã cũ kĩ quá rồi.
Do mới mở cửa được một lúc nên gần như chẳng có mống khách nào. Tôi lặng thinh lấy dây buộc đống sách bìa cứng xếp trong quầy. Chồng sách gồm các cuốn lẻ trong tuyển tập văn học thế giới, sách ăn kiêng cũ và sách tham khảo đã mất bìa, chẳng có quyển nào đáng giá cả.
Tuy tôi chưa sành sỏi về sách đến mức luôn phán được những câu to tát như vậy, nhưng dần dần cũng có thể nhận biết những quyển chắc chắn không bán được giá cao.
Tôi tên là Gora Daisuke, hiện là nhân viên tập sự ở tiệm sách cũ Biblia, một tiệm sách cũ vẫn luôn lặng thầm kinh doanh ở Kita-Kamakura này. Tính đến giờ, tôi làm việc ở đây đã được năm tháng. Thời gian thấm thoắt thoi đưa, hôm nay là ngày 26 tháng Mười Hai.
Hôm qua là Giáng sinh, phố mua sắm ở Ofuna tấp nập người qua kẻ lại, nhưng chuyện ấy chẳng dính dáng gì đến tôi. Tôi tăng ca đến tận tối mịt mới mò về nhà, thế là hết ngày.
Đối với những tiệm sách cũ, Giáng sinh chỉ đơn thuần là một ngày cuối năm bận rộn. Cố lẽ đến dịp người ta tổng vệ sinh nhà cửa nên dạo gần đây lượng sách chúng tôi mua vào tăng lên ồ ạt, sắp xếp sách không ngơi tay.
Nói thì nói vậy, nhưng phận học việc như tôi được sai gì thì làm nấy, còn chủ tiệm mới là người quyết định cách xử trí với số sách mua về.
“Ưm...”
Tôi đang dở tay xếp chồng sách vừa được buộc dây vào khoảng trống ngay trước quầy thì một âm thanh kì quặc vang lên. Người khách mặc áo phao đứng trước giá sách tuyệt bản* quay mặt lại với vẻ thắc mắc. Tức là không phải anh ta, dĩ nhiên cũng không phải tôi, phát ra âm thanh ấy. Vậy thì chỉ còn một nhân vật mà thôi.
Chú Thích: Sách không còn tái bản nữa.
Tôi quay lưng lại.
Tiệm sách cũ Biblia cũng bé, nhưng phần diện tích bên trong quầy lại tương đối rộng, mục đích để sắp xếp sách mua vào dễ dàng và phục vụ các thao tác giao dịch. Cả núi sách xếp thành chồng như bức tường cao ngất ngưởng, quây thành khoảng không gian đủ cho một người chui vào trong, mà nói đâu xa, lúc này đang có một người náu mình ở đấy.
Từ phía trên bức tường sách có hai cuốn shojo manga cũ trồi lên. Olympus mỉm cười và Anh em chung tay của Nishitani Yoshiko. Nhân vật ẩn sau tường sách ấy đang đưa những cuốn shojo manga* lên thật cao. Rốt cuộc là để làm gì đây?
Chú Thích: (Hán-Việt) Thiếu nữ mạn họa. Truyện tranh dành cho con gái với nội dung đa dạng, từ bối cảnh lịch sử đến khoa học viễn tưởng, cốt truyện thường xoay quanh các mối quan hệ tình cảm và đặc tả cảm xúc.
Mãi một lúc sau, bìa cuốn shojo manga nghiêng đi, từ góc tường ló ra nửa thân trên một người mặc áo len cao cổ màu trắng. Ngồi trên ghế, mỗi tay cầm một cuốn shojo manga, người ấy đang vươn vai hết cỡ.
Đó là một cô gái xinh đẹp đeo cặp kính gọng dày rất hợp với sống mũi thanh mảnh, nhưng lúc này cô đang nhắm nghiền mắt khiến trán nhăn tít lại. Suối tóc dài đen nhánh buông xuống đất. Trong tư thế ưỡn mình lên trời, từng đường nét của cơ thể cô lộ rõ. Cô gái này có một tật xấu là không ý thức được ánh nhìn của người khác.
Đôi môi bặm lại khẽ hé mở.
“Ưm...”
Cô gái đang vươn vai và phát ra âm thanh quái dị kia chính là chủ tiệm sách cũ Biblia. Tên cô là Shinokawa Shioriko, hiện đang kế thừa và quản lý tiệm sách cũ đã có từ gần năm mươi năm trước. Tuy tuổi đời còn khá trẻ, chỉ ngang tầm một cử nhân vừa tốt nghiệp đại học vào mùa xuân như tôi, song cô là một con mọt sách với lượng kiến thức về sách cũ uyên thâm hơn người.
Liên tục làm việc trên máy tính từ sáng sớm thế kia nên ắt cô đã mệt rồi. Cô xoay cổ nghe răng rắc. Tôi nhìn cô hồi lâu, mất một lúc, đôi mắt sau cặp kính mới mở ra thao láo. Ngay lập tức, cô phát hiện ánh nhìn của tôi.
“Á!”
Gò má lập tức đỏ lựng lên, cô cố nấp vào sau đống sách.
Tôi thấy việc ấy cũng chẳng có gì phải xấu hổ, khổ nỗi, nhút nhát là bản tính cố hữu của cô ấy, đến mức khó mà nghĩ cô có thể tiếp xúc với khách hàng cho được. Trừ những lúc mua sách, còn lại việc tiếp tân chủ yếu được giao cho tôi. Bình thường cô trốn sau máy tính phía bên kia tường sách và chăm lo mảng bán hàng qua mạng.
“Tôi đem những cuốn sách đã buộc dây xuống kho luôn nhé?”
Tôi lên tiếng hỏi, cô ló nửa mặt ra rồi nhìn xuống chỗ sách tôi chỉ.
“Kh... không... Anh xếp lên xe giùm tôi.”
“Ý cô là xe van ấy hả?”
Tôi hỏi lại, vì thông thường cuốn sách nào không bày bán sẽ được cất vào một căn phòng ở gian nhà chính sử dụng thay cho nhà kho.
“Vâng. Tôi đang tính đem bán ở chợ sách cũ...”
“Chợ Totsuka ấy à?”
“Đúng rồi.”
Gọi là chợ nhưng có vẻ tên chính thức của nó là “Hội trao đổi sách cũ”.
Hầu hết các tiệm sách cũ sẽ tham gia vào hiệp hội sách cũ có trong khu vực. Chợ, hay hội trao đổi sách cũ, là một hệ thống mua bán, trao đổi các mặt hàng giữa các tiệm sách trong hiệp hội.
Những lúc mua phải loại sách khó bán trong cửa tiệm của mình, chúng tôi sẽ kêu gọi những tiệm sách khác mua lại thông qua các hội trao đổi được tổ chức ở hội quán sách cũ của hiệp hội. Nếu tham gia một hiệp hội ở đâu đó thì hình như còn có thể đem sách đến chợ ở khu vực khác để mua bán nữa.
Tôi ngước nhìn tờ lịch treo tường, thấy khoanh đỏ ngày mai, thứ Hai 27 tháng Mười Hai.
Tiệm sách cũ Biblia chúng tôi cũng đang tham gia chi nhánh Shonan thuộc hiệp hội sách cũ của tỉnh Kanagawa và hiện sử dụng hội quán sách cũ phía Tây quận Totsuka. Ngày 27 là ngày tổ chức hội trao đổi sách cũ cuối cùng trong năm 2010 tại đó.
“Ngày mai rồi nhỉ.” Tôi lên tiếng. “Ý tôi là, mai là ngày đầu hội quán sách cũ quận Totsuka đấy.”
Tháng trước, chúng tôi mua vào một số lượng lớn manga cũ, nhưng rốt cuộc Shioriko lại quyết định đem bán tất cả ở hội trao đổi sách cũ ở Tokyo. Cô bảo chợ sách cũ ở Tokyo có nhiều tiệm chuyên bán manga cũ nên đem bán ở đấy sẽ lợi hơn.
“Tôi e mai mình chưa đi được. Đằng nào số sách mua vào hôm kia vẫn chưa sắp xếp xong. Nếu mà đem bán, chắc cũng phải qua đầu năm sau.”
Trong lòng tôi hơi tiếc nuối. Thì biết dù có đi cũng là phục vụ mục đích công việc, nhưng tôi cứ tưởng lại được ra ngoài cùng cô.
“Tôi hiểu rồi.”
Tôi gật đầu, định bụng quay lại làm việc thì Shioriko gọi với theo.
“À, anh Daisuke.” Cô chìa cho tôi một cuốn tankobon. “Anh buộc giùm tôi cuốn này luôn nhé.”
Cô liến thoắng mà chẳng buồn nhìn tôi rồi rút vào sau đống sách. Quyển sách có gáy màu xám, được để trong một cái hộp màu sắc đơn giản. Đó là cuốn Nhật ký Cra-cra của Sakaguchi Michiyo. Nghe nói đây là tập tùy bút tác giả viết để hoài niệm về cuộc sống chung với Sakaguchi Ango chồng bà.
Cô ấy lại mua nữa rồi sao?
Đây là cuốn sách đặc biệt đối với Shioriko. Nó cũng là cuốn sách mà một người ham đọc hơn bất cứ thứ gì như cô không cách nào yêu thích được. Dù vậy, cô vẫn mua hết cuốn này đến cuốn khác, nhưng bao nhiêu lần mua là bấy nhiêu lần phải bỏ đi.
Tôi lấy quyển sách khỏi hộp rồi lật ra xem. Sách được bảo quản tốt, không có nét viết vẽ gì. Nói cách khác, đây không phải cuốn mà Shioriko đang tìm.
Mười năm trước, mẹ Chieko của cô đã để lại Nhật ký Cra-cra rồi bỏ đi biệt tăm. Nghe kể bà có một lượng kiến thức về sách cũ còn sâu rộng hơn cô con gái, đầu óc lại nhanh nhạy và là một người không thể không đề phòng.
Tôi biết mình có lỗi với con. Thương sao đứa bé mới bốn tuổi đầu đã phải rời xa mẹ. Tôi sợ nhìn vào đôi mắt như hai hòn bi đen lay láy ấy. Tôi sợ cả việc phải nhớ về con bé. Hiện giờ tôi đã hạ quyết tâm không gặp con trong nhiều năm chưa rõ là bao lâu, có lẽ nào tôi sẽ thực hiện được việc ấy chăng?
Một đoạn văn trong Nhật ký Cra-cra đập vào mắt tôi. Có vẻ trước khi kết hôn với Sakaguchi Ango, tác giả đã có một cô con gái. Bà để lại con cho mẹ mình chăm sóc rồi dứt áo ra đi và tìm đến Ango.
Shioriko coi Nhật ký Cra-cra như lời nhắn của mẹ, rằng nhất định bà đã bỏ đi theo một người đàn ông khác. Đó là lý do khiến cô không buồn lật sách ra xem mà đem ra chợ bán.
Nhưng nhỡ đâu trong cuốn sách ấy để lại lời nhắn mẹ cô trực tiếp gửi gắm cho con gái mình thì sao? Và thế là cô cố gắng tìm lại cuốn sách mình từng vứt bỏ để xác nhận điều này.
Tìm kiếm đến mức ấy mà vẫn không ra thì có khi cuốn sách đang nằm trong tay ai đó rồi. Đương nhiên cũng có khả năng nó đã bị đem đi xử lý.
... Mẹ đã khóc. Một người mẹ ngốc nghếch như mẹ, có hay không cũng vậy thôi, con còn bà ngoại luôn thương yêu con, nhưng con sẽ buồn lắm nhỉ, con biết mẹ vẫn muốn gặp con đúng không, nhưng con ơi, khi nào con lớn, con sẽ hiểu cho lòng mg chứ? Dù con có hận mẹ thế nào, mẹ cũng chấp nhận, chi mong con khôn lớn, không bệnh tật gì. Giờ đây, mẹ đã dặn lòng sẽ không gặp con nữa, vậy nên con đừng nhớ về mẹ rồi khóc con nhé. Tôi thì thầm nói chuyện với đứa bé trong lòng.
Để lại những kí ức buồn đau cho con gái, dù biết rằng con sẽ căm hận mình, bà vẫn nén lòng, quyết không gặp lại con trong một thời gian. Những lời không chút dối trá, chân thực đến tàn độc. Shinokawa Chieko cũng là một người như vậy ư?
“Người ấy... Là Shinokawa Chieko. Mẹ của bọn em đấy.”
Câu nói vang lên trong đầu tôi. Không phải của Shioriko, mà là của Shinokawa Ayaka em gái cô. Dạo trước, có lần tôi trông thấy một bức tranh để trên tầng hai vẽ người thiếu nữ giống Shioriko như tạc, chính Ayaka đã cho tôi biết nguyên mẫu là ai. Khi ấy bà còn là học sinh ở một trường cấp ba của tỉnh, và nhỏ hơn Shioriko bây giờ tầm mười tuổi.
Mẹ cô bỏ nhà ra đi cách đây mười năm, đúng lúc Shinokawa Ayaka vừa sắp sửa vào tiểu học. Cô con gái phải sống xa mẹ, quả là giống với tình cảnh trong cuốn sách.
Tên bà là Shinokawa Chieko.
Bà vẫn để họ Shinokawa, điều này có nghĩa bà chưa rút ra khỏi hộ khẩu nhà này. Nhưng tất nhiên vẫn có khả năng Ayaka chỉ gọi mẹ như vậy theo thói quen.
Nói đến đây mới nhớ, chị em Shinokawa chưa bao giờ đề cập đến tình cảm giữa cha mẹ hai người. Chủ tiệm trước đây, và cũng là cha của họ, đã nghĩ thế nào về người vợ bỏ nhà đi của mình nhỉ?
Tôi muốn tìm biết về người phụ nữ mang tên Shinokawa Chieko ấy. Biết về bà sẽ giúp tôi hiểu Shioriko hơn. Bởi bóng tối cô đang ấp ủ trong lòng liên quan mật thiết đến mẹ cô, người hiện giờ không còn ở bên cô nữa.
Nhìn chằm chằm vào đoạn văn trong Nhật ký Cra-cra và đắm chìm trong dòng suy nghĩ một hồi, bỗng nhiên tôi cảm thấy hơi chóng mặt. Tuy rất hứng thú với sách, tôi lại chẳng thể đọc liên tục trong khoảng thời gian dài. Chà, “cơ địa” của tôi nó như vậy đấy.
Mối quan hệ giữa một người không đọc được sách nhưng lại lại khoái nghe chuyện về sách như tôi, và một cô gái cứ đụng đến sách là thao thao bất tuyệt như Shioriko có lẽ sẽ tiến triển rất tốt. Nhưng một mối quan hệ chỉ kết nối với nhau bằng sách như thế này, tôi cảm thấy có phần kì quặc. Cứ như vậy mãi, tôi nghĩ cũng không ổn.
Lúc đóng sách lại rồi cho vào hộp, tôi nhận thấy có bóng người đứng phía bên kia quầy.
Tôi ngẩng đầu lên, người đàn ông ngoài ba mươi tuổi chìa sách về phía tôi, chính là người khách mặc áo phao đứng trước kệ sách tuyệt bản lúc nãy. Anh cầm hai cuốn Tuyển tập thường niên kiệt tác khoa học viễn tưởng 2 của Sogen Suiri Bunko và Những câu chuyện bí ẩn của Bunshun Bunko*. Cả hai quyển đều đã mất bìa, giá cũng không cao lắm.
Chú Thích: Một nhãn con, chuyên về sách trinh thám, kì bí... của nhà xuất bản Tokyo Sogensha.
“Cảm ơn quý khách.”
Vị khách không đáp lại. Thỉnh thoảng anh cũng hay đến tiệm sách chúng tôi nhưng hầu như chưa lần nào nói chuyện. Khách hàng của tiệm sách cũ là vậy đấy, người thì tràng giang đại hải, người thì lúc nào cũng ngậm hột thị.
“Hôm nay lạnh quá anh nhỉ.”
Tôi lên tiếng bắt chuyện, đôi mắt người khách thoáng mở to vì ngạc nhiên. Có lẽ anh không ngờ nhân viên ở tiệm nhớ mặt mình chăng? Tuy tôi không phải người có trí nhớ đặc biệt tốt, nhưng vị khách này thỉnh thoảng cũng để lại chút ấn tượng. Lý do là bởi vóc người anh cũng cao to giống tôi, kiểu tóc lại y chang. Hiếm khi nào tôi có cơ hội nhìn người khác mà ngang tầm mắt thế này lắm.
Tôi bỏ hai cuốn bunko vào túi giấy và đưa lại tiền thừa cho anh.
“Xin hỏi... toàn bộ bunko tuyệt bản chỉ xếp trên kệ thôi sao?”
Bất thình lình vị khách mở miệng. Quả là hiếm thấy.
“À, vâng. Đúng vậy.”
“Sắp tới cũng không có cuốn nào ra sạp nhỉ?”
“Không có... Anh cần tìm cuốn gì ạ?”
Tôi hỏi lại. Vị khách lắc đầu như muốn nhấn mạnh ý mình.
“À, à không. Tôi chỉ thấy hơi ít sách hay thôi ấy mà.”
Để lại câu nói chất chứa tâm trạng tiếc nuối, người khách ôm bọc sách rời khỏi tiệm.
Tôi tạm dừng công việc, đi đến chỗ đặt sách bunko. Phải hết sức thận trọng khi một vị khách bình thường vốn ít nói nay lại lên tiếng phàn nàn, người bà kinh doanh quán ăn lâu năm của tôi đã dạy như thế. Bởi lúc ấy họ đã chạm tới giới hạn chịu đựng rồi.
Châng lẽ ít đến mức đó sao?
Tôi nghiêng đầu thắc mắc. Phần lớn bunko hiện diện trong cửa tiệm chúng tôi là những cuốn cũ, giờ không còn xuất bản nữa. Tuy trên kệ có vài chỗ trống nhưng tôi có cảm giác những cuốn sách đang bày không thay đổi gì so với lúc trước. Đối với tôi, tình trạng chưa đến nỗi trầm trọng cho lắm.
“Quả đúng là ít thật...”
Đột nhiên, giọng Shioriko vang lên ngay sát bên.
Cô đã rời khỏi phía bên kia tường sách đến đứng cạnh tôi tự lúc nào. Tay phải cô chống trên tay vịn nạng.
Nửa năm trước, cô bị thương sau vụ án liên quan đến bản in đầu một cuốn sách của Dazai Osamu, đến giờ chân vẫn chưa bình phục hoàn toàn.
“Thật vậy sao?”
Tôi chưng hửng. Cô đưa tay chống cằm. Dấu hiệu cho thấy cô lại suy nghĩ miên man.
“Anh này... Vị khách lúc nãy mua gì vậy?”
Nghe tôi báo lại tên sách, vẻ mặt Shioriko còn u ám hơn.
“Quả nhiên là vậy rồi. Cứ như thế này thì không được...”
“Cái gì không được thế?”
“Chỉ có sách mới bổ sung là bán được. Còn lại toàn những cuốn ế từ hồi nào đến giờ.”
“À...”
Cô nói tôi mới thấy hình như là vậy thật. Hóa ra bản thân cái việc “không thay đổi gì so với lúc trước” mới trầm trọng.
“Ta phải đưa thêm sách vào thôi.”
Tôi cũng đồng ý với suy nghĩ trên, nhưng đâu thể làm gì được. Khác với các cửa hàng bán sách mới, tiệm sách cũ không thể quyết định chủng loại của những cuốn sách nhập về.
“Kiểu này mai mình phải thử ra chợ xem sao rồi.” Shioriko quyết định.
“Tôi tưởng sang năm mình mới đem sách ra chợ?”
“Bán thì đúng là năm sau. Nhưng mình đến chợ sách cũ không phải chỉ để bán sách đâu.”
Hóa ta là vậy. Ở chợ có nhiều tiệm sách cũ trưng bày hàng, nên đến đấy không chỉ để bán mà còn có thể mua được sách.
“Bởi lẽ không chừng trong chợ lại có sách tuyệt bản ấy chứ.”
