“Gia đình tôi ở ngay gần ngôi nhà Kayama... Cha mẹ tôi chỉ là giáo viên cấp hai nhưng tâm đầu ý hợp với vợ chồng ông Akira một cách kì lạ. Họ qua lại gần gũi trước cả lúc bọn tôi sinh ra.

Có điều, chuyện trẻ con với nhau lại khác. Anh em nhà Kayama từ hồi mẫu giáo đã đi học trường tư ở xa, hầu như không tiếp xúc với hạng thứ dân như tôi. Ba đứa chỉ chơi chung với nhau từ khi lên tiểu học... Chính series Đội thám tử nhí là lý do bắt đầu đấy.

Hai anh em chơi trò đóng vai thám tử nhưng thiếu người. Xung quanh lại không có bạn bè. Vì vậy Naomi bắt chuyện với tôi. Tôi có nghe cái tên ‘Đội thám tử nhí’ trên ti vi và radio nhưng lại không biết là có nguyên tác. Vì cứ nghe giục đọc thử đi, nên tôi đã đến mượn ở thư viện trường tiểu học và đọc một mạch, rồi bắt đầu chơi thân với anh em nhà Kayama, đặc biệt là Naomi.

Đó là trải nghiệm đầu tiên của tôi về Edogawa Ranpo, à không, về tiểu thuyết trinh thám, tiểu thuyết suy luận. Thời bấy giờ không hiếm trẻ con như thế. Tôi bắt đầu đọc sang Holmes, Arsène Lupin... bản dành cho thiếu nhi... Những năm mười mấy tuổi, hễ gặp trinh thám cổ điển trong và ngoài nước là tôi say mê đọc. Đồng thời cũng mở rộng sang rất nhiều tác phẩm văn học giả tưởng và khoa học viễn tưởng... Nói chung là vô cùng thích đọc sách.

Tốt nghiệp đại học xong, tôi làm cho một tiệm bán sách mới rất lớn ở Ikebukuro, do muốn làm công việc liên quan đến sách. Thời điểm này tôi bắt đâu này sinh hứng thú với sách cũ và đã mua dần những bản in đầu của tiểu thuyết trinh thám, tiểu thuyết suy luận và tạp chí phát hành ngày xưa.

Tới tầm hăm hai, hăm ba năm trước, tôi trở về quê, mở tiệm sách cũ bằng vốn liếng là kho sách của mình và những cuốn sách sưu tầm nhờ quan hệ khắp bốn phương tám hướng. Cái tên Hitori được đặt theo tên ‘Tiệm sách Sannin’ của Ranpo. Bấy giờ tôi cũng không phải người hâm mộ cuồng nhiệt gì, nhưng đối với tôi tác giả đó như một kí ức xưa đầy hoài niệm. Hơn nữa, nó cũng có ý chỉ bản thân, bắt đầu bằng sức lực của chính mình...

Lúc mới mở tiệm, tôi bán được nhiều khủng khiếp. Sách vừa lên kệ đã bốc hơi... Nhưng chỉ một thời gian ngắn việc buôn bán đã khựng lại. Muốn đẩy một quyển bunko đi cũng vô cùng gian nan. Cậu có biết đã xảy ra chuyện gì không?”

Đột nhiên Inoue chuyển câu chuyện sang tôi. Tất nhiên là tôi không đoán được. Vì tôi không có ý trả lời, Shioriko liền quăng ra một cái phao.

“Khách hàng ngay sau khi mở tiệm sách cũ thường là sedori hay những người mê sách cũng đang muốn mở tiệm. Sau khi họ lục tìm mua sạch những cuốn quý báu thì chỉ còn lại các sách không có giá trị thương mại nữa... Chuyện này hay xảy ra lắm.”

“Đúng vậy.” Inoue thở đánh phù rồi nhấp một ngụm trà đã hết khói. “Khi mở tiệm cần phải định giá toàn bộ sách cùng lúc nên khó lòng bao quát được những chi tiết nhỏ. Huống chi tôi đi ra từ tiệm sách mới, nên rất ít kinh nghiệm với sách cũ. Tôi đã bị đánh gục ở điểm này. Trong số khách hàng xuất hiện ngày đầu có cả mẹ cô nữa đấy. Và lấy đi toàn bộ bunko cũ của nhà xuất bản Shunyo.”

“Xin, xin lỗi ạ!”

Shioriko xin lỗi. Tôi như thấy được trước mắt hình ảnh Shinokawa Chieko khoái chí lục sách. Tôi không hề biết tiệm sách cũ mới mở phải trải qua một thử thách như thế.

“Không, chỉ là do sự nông cạn của tôi thôi. Tôi đã khinh suất cho rằng chỉ bằng những kiến thức vào thời điểm đó là đủ mở tiệm sách cũ. Thậm chí tôi còn không hiểu được rằng một tiệm sách cũ sẽ rất chật vật ở vùng quê.

Để bổ sung nguồn hàng, chỉ còn cách tìm sách quý để thu mua. Nếu không có hoạt động mua và bán thì kinh doanh gì nữa. Khi nhận ra điều này, vốn xoay vòng của tôi đã sắp cạn kiệt... Đúng lúc đó, bác Akira xuất hiện.”

Inoue lim dim mắt như đang nhớ lại.

“Bấy giờ tôi vẫn gọi ông là bác Kayama. Vì đối với tôi, ông chỉ là cha của một người bạn thời thơ ấu sống gần nhà.”

“Lúc đó bác cũng không biết Kayama Akira là người hâm mộ Ranpo phải không ạ?” Tôi hỏi.

“Làm sao biết được. Ông bảo là có thứ muốn bí mật cho tôi xem nên ngay trong ngày đã dẫn tôi đến ngôi nhà ở Yukinoshita. Kishiro đang sống ở đó rồi, bà ấy quản lý kho sách. Một phụ nữ điềm tĩnh, thông minh và can đảm.

Tôi ngạc nhiên đến câm nín khi đặt chân vào kho sách. Đó là một bảo tàng trinh thám thời tiền chiến.

Bác Akira đề nghị nhượng lại với giá rẻ những tạp chí và bản in đầu tiên bị trùng. Đó là các số cũ của Thanh niên mới, Mặt nạ... và hơn hết là bản in đầu tiên của Chú tiểu tóc bạc do Yumeno Kyusaku viết. Tôi xoay xở tiền để mua hết, đem ra chợ sách cũ ở Jinbocho bán lấy nhiều tiền hơn và cuối cùng, vượt qua được tình thế nguy cấp.”

Tôi bỗng nhớ lại lượng lớn truyện tranh cũ của Fujiko Fujio mà Shinokawa Chieko từng thu mua. Sách cũ được yêu thích đúng là rất có giá. Thời kì kinh tế phát triển còn có giá hơn.

“Vậy là ông ấy đã cứu bác!”

“Đúng... Ông cười và bảo đấy là tiền kí quỹ để về sau nếu có sách quý của Ranpo tôi sẽ ưu tiên bán cho ông. Sau này tôi mới biết, bác Akira hầu như không mua sách ở các tiệm sách cũ trong tỉnh. Nếu có mua thì cũng chỉ xem danh mục rồi mua qua bưu điện, và nơi nhận là Kamakura... Để không ai biết sở thích của mình, bác Akira rất cẩn trọng. Thì ra đối với tôi, ông đã phá bỏ quy tắc đó.”

“À, Kayama Akira là người thế nào ạ?”

Khi tôi hỏi về điều băn khoăn bấy nay, ông Inoue ngờ vực ra mặt, “Thế nào là sao?”

“Vì giữa câu chuyện của con trai, con gái ông ấy và Kishiro Keiko có sự sai khác... nên cháu không biết đâu là Kayama Akira thực sự.”

Một nhà giáo khắt khe, nghiêm túc và một người hâm mộ Ranpo vui vẻ tinh nghịch... dù nghĩ thế nào thì cũng không thể khớp vào nhau trong suy nghĩ của tôi được. Inoue gật đầu hiểu ý “Thì ra là vậy”.

“Sau khi cho tôi xem nhà ở Kamakura xong thì bác Akira rất hay nói chuyện về sách. Đầy người trở nên nhiều lời hơn khi gặp đúng chủ đề yêu thích. Những lúc như vậy tính cách một người sẽ trở nên khác hẳn, chuyện đó cũng không khó hiểu lắm. Tôi không nghĩ những lời miêu tả bác Akira bình thường ấy là nói dối...”

Tôi bất chợt liếc nhìn Shioriko. Nếu nói tính cách thay đổi, trở nên nhiều lời khi gặp đúng sở thích của mình, thì chính là cô gái này.

“Nhưng tại sao ông ấy lại phải giấu giếm ạ?” Shioriko bất ngờ lên tiếng, giọng không ngập ngừng lắm. Có lẽ cô đã quen với việc Inoue đến đây không phải để dọa nạt. “Khoan bàn đến sự hiện diện của Kishiro Keiko... Lý do mà ông Kayama che giấu sở thích suốt mấy mươi năm là gì?”

“Lý do không chỉ có một. Trước hết đó là do giáo dục của cụ Sokichi cha bác Akira. Tôi hầu như không giáp mặt cụ, nhưng nghe nói thời trẻ của cụ rất cơ cực... Bởi vậy cụ dạy con luôn phải giữ thể diện đàng hoàng. Ngay từ đầu việc di dời bộ sưu tập tiểu thuyết trinh thám đến biệt thự ở Yukinoshita nghe nói cũng là lệnh của cụ Sokichi, vào khoảng năm 1955...”

“Là lúc Kayama Akira... kết hôn, phải không ạ?”

Inoue mở tròn mắt ngạc nhiên khi nghe Shioriko chỉ ra. “Cô đoán giỏi như mẹ của mình ấy!... Xem chừng cụ không muốn để những người thân mới bắt gặp bộ sưu tập ‘kì quái’ kia. Sokichi sinh vào thời Minh Trị nên quan điểm về tiểu thuyết trinh thám có lẽ khác với các thế hệ sau.”

Với một người được giáo dục chính quy nghiêm khắc như vợ Kayama Akira, thì việc không muốn để bà nhìn thấy sách vở giải trí linh tinh là chuyện có thể hiểu được. Nhưng trong lòng tôi vẫn còn điều khúc mắc. Hay là giải quyết tại đây luôn?

Như thể đọc được sắc mặt tôi, Inoue hỏi, “Cô cậu biết nguyên quán của Akira và Sokichi ở đâu không?”

“Cháu nghe nói là ở... thành phố Nagoya của tỉnh Aichi.” Shioriko trả lời.

“Ừ. Osu, Nagoya... Tôi không biết cụ thể nhưng hình như trước đây nó là phố đèn đỏ. E rằng các con bác Akira cũng không biết chuyện này.”

Từ “phố đèn đỏ” tôi mới nghe qua lần đầu, nhưng cũng hiểu được ý nghĩa. Đó là nơi giải trí của khách làng chơi. Có khả năng Kayama Sokichi cũng làm công việc liên quan đến lĩnh vực mại dâm. Việc cha con họ giữ thể diện một cách cực đoan không chừng là do có tật giật mình.

“Nhưng tôi cũng không nghĩ chỉ có lý do này. Vì chưa xác nhận với người trong cuộc nên đến bây giờ vẫn dừng ở phỏng đoán mà thôi.”

“Nghĩa là sao ạ?” Shioriko nghiêng đầu thắc mắc.

“Dù có nhiều ẩn tình đi chăng nữa thì quá khứ cũng không phải là lý do khiến bác Akira che giấu sở thích đến tận lúc chết... Tôi cho là tại ý thích hơn.”

“Ý thích ạ...?”

“Phải. Thích mang nhiều bộ mặt... một bộ mặt ở dinh thự Oga, và một bộ mặt ở biệt thự Yukinoshita. Giống như quái nhân hai mươi khuôn mặt vậy. Tiểu thuyết của Ranpo rất hay lặp đi lặp lại mô típ nhân vật hóa thân thành ai đó, hoặc một người diễn vai của nhiều nhân vật. Nghe nói ngay bản thân Ranpo cũng có nguyện vọng được hóa thân thành người khác... Không chừng bác Akira muốn biến mình thành nhân vật xuất hiện trong tác phẩm của Ranpo.”

Thì ra chính vì là người hâm mộ cuồng nhiệt của Ranpo nên mới che giấu sở thích của mình triệt để đến thế này. Độ phức tạp của con người tên Kayama Akira đúc kết từ nhiều hành vi khác nhau, làm tôi có cảm giác vụ việc chúng tôi tiếp nhận thật là khó khăn.

“Két sắt mà bà Keiko đang giữ, bác có biết bên trong chứa gì không ạ?”

“Tôi nghe bác Akira nhắc qua khá lâu rồi, chưa được cho xem nên cũng không biết cụ thể.” Inoue trả lời ngay, xem chừng rất có hứng thú. “Nhưng chắc chắn là nó quý hơn những bộ sưu tập khác. Có khi là đồ thừa kế từ cụ Sokichi... Thiết bị bảo vệ kiên cố đến thế cơ mà.”

Ông lại nhấp trà như nghỉ giải lao.

“Đến đây mới là vào đề thôi. Giờ tôi sẽ nói tới chuyện xảy ra giữa tôi và Shinokawa Chieko. Chắc cô cũng đoán được rồi, nhà Kayama có liên quan sâu sắc.”

Tôi và Shioriko bất giác ngồi thẳng lại. Bây giờ mới là phần chính của câu chuyện đây.