Về lý thuyết, việc Claire Carlyle biến mất có tất cả các yếu tố để khiến giới truyền thông hoảng loạn. Tuy nhiên, bộ máy cũng không nhiệt tình được như trong các vụ tương tự. Tôi không thật sự giải thích được việc đó, có điều gì đó đã chặn đứng làn sóng cảm thông mà tấn bi kịch này xứng đáng được hưởng. Phải chăng là do Claire mang quốc tịch Mỹ? Hay vì trong ảnh trông nàng có vẻ già dặn hơn so với tuổi thực của nàng? Hay bởi thời sự hồi đó đã có quá nhiều thông tin khác?
Tôi đã tìm lại những số báo lúc ấy. Trên báo chí trong nước, một ngày sau khi Claire mất tích, các dòng tít lớn được dành cho chính trị trong nước. Chiến thắng của phe nói “không” trong cuộc trưng cầu ý dân về Hiến pháp châu Âu đã được coi như một trận động đất, làm suy yếu đồng thời cả tổng thống Chirac và phe đối lập, khiến Thủ tướng phải ra đi và một chính phủ mới được thành lập.
Tin nhanh đầu tiên của hãng thông tấn AFP nhắc đến “vụ Carlyle” với vô số điểm không rõ ràng. Chúa mới biết tại sao, biên tập viên khăng định rằng gia đình Claire là người gốc Brooklyn, trong khi đã từ lâu nàng sống ở Harlem. Sau đó, tin nhanh thứ hai đính chính lại lỗi này, nhưng đã quá muộn: thông tin sai lầm đó đã lan truyền như một con vi rút, nhân lên từ hết bài báo này đến bài báo khác, biến Claire Carlyle thành “cô gái Brooklyn”.
Những ngày đầu, ở Mỹ vụ việc này gây tiếng vang trong giới truyền thông gần như lớn hơn so với ở Pháp. Tờ The New York Times đã dành cho vụ án một bài báo nghiêm túc và rất thực tế, nhưng cũng không giúp tôi hiểu thêm được gì nhiều. Tờ The New York Post, vua của các loại báo lá cải, đã khiến người đọc thừa mứa thông tin về vụ án này trong suốt gần một tuần lễ. Vốn rất nổi tiếng về tinh thần nghiêm túc và chất riêng của mình, tờ nhật báo này đã đưa ra những giả thiết điên rồ nhất, nêu ra một vụ tấn công kiểu Pháp có quy luật, khuyên ngăn độc giả không nên đi nghỉ tại Pháp, nếu không muốn con mình bị bắt cóc, hãm hiếp và tra tấn ở đó. Rồi, ngày một ngày hai, tờ báo này cũng nản chí, chuyển sang các vụ bê bối khác (vụ kiện của Michael Jackson), những vụ soi mói khác (lễ đính hôn của Tom Cruise) và các thảm kịch khác (ở New Jersey, ba đứa trẻ vừa được tìm thấy bị chết ngạt trong một cốp xe).
Ở Pháp, bài viết hay nhất tôi đọc được là của báo địa phương. Tác giả ký tên là Marlène Delatour, một nữ phóng viên của tờ nhật báo Tây Nam đã dành hẳn một trang đúp viết về gia đình Carlyle. Trong đó cô vẽ nên chân dung Claire rất phù hợp với hình dung của tôi về thời niên thiếu của nàng. Một cô bé được nuôi dưỡng trong gia đình không có người cha, nhút nhát và chăm học, say mê đọc sách và học tập, ao ước trên hết là được trở thành luật sư. Dù có xuất thân khiêm tốn, cô học trò xuất sắc đó đã vật lộn để giành được học bổng và ghi danh sớm một năm vào một trong những trường trung học tuyển sinh gắt gao nhất ở New York.
Bài báo được viết nhân dịp mẹ Carlyle đến Pháp. Ngày 13 tháng Sáu năm 2005, thấy việc điều tra giẫm chân tại chỗ, Joyce Carlyle đã rời Harlem để đến Bordeaux. Trên trang web của INA [1] , tôi đã nhìn thấy vài hình ảnh về lời kêu gọi mà bà đưa lên các phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt được nhắc lại trong bản tin lúc 20 giờ trên kênh France 2, trong đó bà cầu xin kẻ đã bắt cóc con gái mình đừng làm cô bé bị đau đớn và hãy thả cô bé ra. Trên khuôn hình, bà trông giống nữ vận động viên chạy nước rút người Mỹ Marion Jones: tóc tết, khuôn mặt thuôn dài, mũi vừa nhọn vừa tẹt, răng trắng như sữa và mắt đen như gỗ mun. Nhưng là một Marion Jones có mí mắt sưng húp và nét mặt bị tàn phá bởi nỗi đau buồn cùng những đêm mất ngủ.
Một người mẹ hoang mang và mất phương hướng, trên một đất nước không phải tổ quốc mình, và hẳn đang tự hỏi do sự mỉa mai nào của số phận mà con gái bà, sau khi đã sống yên ổn mười bốn năm ở khu Tây Harlem, lại có thể gặp nguy hiểm chết người ở tận cùng một tỉnh thuộc nước Pháp.
❀ ❀ ❀
[1] Viện Nghe nhìn Quốc gia Pháp
