— Tôi vẫn luôn ngờ sẽ có khoảnh khắc này. Tôi biết nó sẽ xảy đến, nhưng không nghĩ là dưới hình thức này.
Clotilde Blondel ngồi sau mặt bàn bằng kính đặt trên hai chân đỡ mạ crom. Văn phòng của bà nhìn ra sân và được trang trí theo phong cách đương đại, nổi bật so với dáng vẻ cổ kính của trường Sainte-Cécile. Tôi đã ngỡ sẽ bắt gặp những đồ nội thất từ thế kỷ 18 và một giá sách với hàng kệ chất đầy tác phẩm của nhóm Tao Đàn [1] cùng những cuốn Kinh Thánh cổ được đóng lại. Nhưng tôi đang ở trong một căn phòng trơ trụi với bốn bức tường màu trắng. Trên bàn làm việc, có một máy tính xách tay, một smartphone đựng trong bao da, một khung ảnh bằng gỗ sáng màu, bản sao một bức tượng đầy gợi cảm của Brancusi.
— Bà Blondel, bà biết Anna từ bao giờ?
Bà hiệu trưởng nhìn thẳng vào mắt tôi, nhưng, thay vì trả lời, bà tuyên bố như thể cảnh báo tôi:
— Anna yêu anh đến điên cuồng. Đây là lần đầu tiên tôi thấy cô ấy yêu say đắm đến thế. Và vì anh, tôi hy vọng anh xứng đáng với tình yêu ấy.
Tôi nhắc lại câu hỏi, nhung bà vẫn tiếp tục lờ đi.
— Khi Anna hỏi ý kiến tôi, tôi đã khuyên cô ấy thú nhận sự thật với anh, nhưng cô ấy sợ phản ứng của anh. Sợ mất anh…
Im lặng. Rồi bà thì thầm như chỉ nói với riêng mình:
— Hẳn là Sábato nói đúng: “Sự thật chỉ hoàn hảo trong toán học và hóa học, không phải trong cuộc sống.”
Tôi ngọ nguậy trên ghế. Rõ ràng là Clotilde Blondel biết nhiều điều. Để khiến bà tin tưởng, tôi quyết định không giấu bà gì nữa, và kể hết những gì tôi đã tìm thấy ở nhà Anna: 400.000 euro cùng những thẻ căn cước giả mang tên Magali Lambert và Pauline Pagès.
Bà nghe tôi nói, không tỏ vẻ gì ngạc nhiên, như thể tôi chỉ nhắc bà nhớ lại một kỷ niệm cũ mà bà đã quên lãng và nó đang trỗi dậy, mang theo một mùi hương đáng lo ngại.
— Pauline Pagès. Chính là cái tên mà Anna tự giới thiệu lần đầu tiên tôi gặp cô ấy.
Lại im lặng. Bà cầm cái xắc tay đặt trên chiếc ghế đẩu bên cạnh lên rồi lấy ra một bao thuốc lá loại dài và mảnh. Bà châm một điếu bằng chiếc bật lửa sơn mài.
— Hôm đó là ngày 22 tháng Mười hai năm 2007. Một chiều thứ Bảy.. Tôi nhớ chính xác ngày tháng bởi hôm đó là lễ Noel của trường. Một thời khắc rất quan trọng với trường chúng tôi: hằng năm, chúng tôi tập hợp học sinh và phụ huynh để cùng ăn mừng ngày Chúa Giáng sinh.
Lúc này giọng bà có âm điệu khàn khàn, nghèn nghẹt. Giọng của một người hút thuốc lá.
— Ngày hôm đó có tuyết rơi, bà tiếp tục và phả ra những cuộn khói thơm mùi bạc hà. Suốt cả đời, tôi sẽ nhớ mãi cô gái lúc đó, một vẻ đẹp ma mị, chẳng biết từ đâu hiện ra, chiếc áo khoác xám nhạt dính chặt vào người.
— Cô ấy đã nói gì với bà?
— Với giọng nói pha chút âm sắc mà cô ấy cố che giấu, cô ấy kể cho tôi nghe một câu chuyện. Một câu chuyện bịa hoặc gần như thế. Cô ấy bảo mình là con gái của những tình nguyện viên người Pháp đến Mali. Cô ấy bảo tôi là đã theo học phần lớn chương trình trung học cơ sở và trung học phổ thông Pháp ở Bamako, nhưng bố mẹ cô ấy muốn cô ấy thi tú tài ở Paris. Chính vì thế mà họ muốn ghi danh cho cô ấy vào trường Sainte-Cécile. Cùng với yêu cầu đó, cô ấy đã đưa cho tôi một phong bì đựng một năm học phí, khoảng 8.000 euro.
— Toàn bộ câu chuyện của cô ấy là dối trá ư?
— Toàn bộ. Tôi đã gọi cho trường trung học phổ thông Pháp ở Bamako đề nghị họ fax giấy chứng nhận của cô ấy, một loại chứng nhận thôi học, thứ không thể thiếu để ghi danh một học sinh mới. Họ chưa từng nghe nhắc đến cô ấy.
Tôi đang bơi trong màn sương mù. Càng đi sâu điều tra, hình ảnh Anna lại càng lẩn trốn. Clotilde Blondel dập tắt điếu thuốc.
— Ngày hôm sau, tôi đến địa chỉ mà Anna đã đưa cho tôi: một phòng áp mái cô ấy đã thuê ở phố Đại học. Tôi ở cùng cô ấy cả ngày và đã ngay lập tức hiểu ra rằng đây là kiểu người mà ta chỉ gặp một lần trong đời. Một sinh vật đơn độc, nửa đàn bà, nửa trẻ con, đang tìm cách gây dựng lại, nhưng quyết tâm phải thành công. Cô ấy không ngẫu nhiên đến Sainte-Cécile: cô ấy có một dự định nghề nghiệp cụ thể, trở thành bác sĩ, một trí thông minh ngoại hạng và khả năng làm việc rất tốt, cần có một khuôn khổ để phát huy.
— Vậy bà đã quyết định thế nào?
Có ai đó gõ cửa văn phòng: viên hiệu phó đang phải giải quyết một vấn đề về quản lý thời khóa biểu. Clotilde đề nghị ông đợi một lát. Khi ông đóng cửa lại, bà hỏi tôi:
— Raphaёl này, anh có biết Kinh Phúc âm Matthew không? “Còn cửa hẹp và đường chật thì đưa đến sự sống, nhưng ít người tìm được lối ấy.” Tôi có nghĩa vụ của một con chiên là giúp đỡ Anna. Và khi đó, giúp đỡ có nghĩa là che giấu cô ấy.
— Che giấu cô ấy khỏi ai?
— Khỏi tất cả mọi người và chẳng khỏi người nào. Khó khăn chính là ở chỗ đó.
— Cụ thể là gì?
— Cụ thể là, tôi đã chấp thuận nhận Anna vào học mà không ghi danh cô ấy vào hồ sơ giáo dục, để cô ấy có thể học nốt năm lớp mười một ở đây.
— Mà không hỏi thêm cô ấy điều gì?
— Tôi không cần hỏi cô ấy. Tôi đã tự khám phá ra điều bí mật.
— Và bí mật đó là gì?
Tôi nín thở. Cuối cùng, tôi cũng đã đến sát gần sự thật. Nhưng Clotilde Blondel đã giội một gáo nước lạnh vào những ảo tưởng của tôi:
— Tôi không có nghĩa vụ nói điều đó với anh. Tôi đã thề với Anna là sẽ không tiết lộ quá khứ của cô ấy. Và đó là lời hứa mà tôi không bao giờ phản bội.
— Bà có thể cho tôi biết thêm một chút nữa.
— Anh có nài nỉ cũng vô ích thôi. Anh sẽ không biết thêm được điều gì về chuyện ấy từ tôi nữa đâu. Tin tôi đi, nếu một ngày nào đó anh phải biết chuyện của cô ấy, thì tốt nhất là từ chính miệng cô ấy chứ không phải từ miệng bất cứ người nào khác.
Tôi suy nghĩ về những gì bà vừa nói. Có điều gì đó không khớp.
— Trước khi sống được bằng các tiểu thuyết của mình, tôi đã là giáo viên vài năm. Tôi biết về hệ thống này: vào năm lớp mười một, bà không thể tham gia kỳ thi tú tài sớm nếu không ghi danh vào bất cứ trường nào.
Bà gật đầu.
— Anh nói đúng, Anna đã không tham gia kỳ thi năm ấy.
— Nhưng đó chỉ là một cách để trì hoãn, vấn đề vẫn còn nguyên đó cho đến năm lớp mười hai, đúng không?
— Đúng, lần này thì không có cách nào để trốn tránh được. Nếu Anna muốn học đại học, thì cô ấy phải đỗ tú tài trước đã.
Bà châm một điếu thuốc khác và bồn chồn rít nhiều hơi trước khi nói tiếp:
— Suốt mùa hè trước kỳ khai giảng năm học đó, tôi đã tuyệt vọng. Chuyện này khiến tôi phát ốm. Từ ngày đó, tôi đã coi Anna như một thành viên trong gia đình. Tôi đã hứa sẽ giúp cô ấy, nhưng tôi phải đối mặt với một vấn đề tưởng chừng không thể giải quyết và chúng tôi đang lao vào thảm họa.
Bà cụp mắt nhìn xuống. Khuôn mặt bà nhăn nhúm, tưởng như bà đang sống lại những thời khắc đau đớn đó.
— Nhưng luôn có cách giải quyết, và như vẫn thường xảy ra, nó nằm ngay trước mắt anh đấy.
Miệng nói tay làm, bà nhấc khung ảnh đặt trên bàn làm việc trước mặt lên. Tôi cầm lấy vật bà đưa cho và ngắm nghía bức ảnh, không hiểu gì.
— Ai đây? tôi hỏi.
— Cháu gái tôi. Anna Becker thật.
❀ ❀ ❀
[1] Nhóm bảy nhà thơ Pháp thời Phục hưng.