Sự hy sinh cao cả từ bỏ nỗi oán hờn ấy đã mang về cho họ những lời tán dương nồng nhiệt từ khắp nơi. Buổi chiều trôi qua trong bầu không khí hòa hợp và vui tươi tột đỉnh; và trước lời nài nỉ thiết tha của Renaldo — người hãy còn canh cánh nỗi lo về một cuộc chia ly khác — Don Diego đã đồng ý để lễ thành hôn giữa chàng thanh niên ấy và Serafina được cử hành chỉ trong hai ngày tới, tại chính ngôi nhà thờ nơi họ từng được đoàn tụ trong vòng tay nhau.
Nữ kiều thê xinh đẹp, với đôi má ửng hồng lặng thầm nhóm lên ngọn lửa trong tim người tình, đã ưng thuận quyết định đó. Nhờ vậy, mọi việc chuẩn bị cho giờ phút trọng đại nhanh chóng được định đoạt. Khi trời đã ngả về chiều, họ từ biệt các quý cô rồi trở về tư gia của mỗi người; riêng Don Diego cùng người con rể tương lai được đưa về chỗ ở trên chiếc xe ngựa của vị thương gia người Do Thái. Dọc đường, khi có dịp ở riêng với Melvil, ông ngỏ ý rằng trong dịp này, việc hỗ trợ vị quý tộc người Tây Ban Nha một khoản tiền là điều cần thiết để giúp ông duy trì phẩm giá và sự độc lập, cũng như sắm sửa cho Serafina mọi thứ xứng đáng với tước vọng và đức hạnh của nàng. Ông sẵn sàng tài trợ, miễn là tìm được cách ngỏ lời sao cho không làm tổn thương lòng tự trọng cao ngất của vị lão gia.
Renaldo gửi lời cảm ơn lòng chu đáo hào hiệp ấy, đồng thời khuyên Joshua nên đặt vấn đề với vị bá tước dưới danh nghĩa làm ăn buôn bán, xem đó như một cơ hội mưu cầu lợi ích cho chính vị thương gia; nhờ thế, sự nhạy cảm của Don Diego sẽ không mảy may bị xúc phạm. Mang theo lời chỉ dẫn đó, nhà thái ấp bèn xin phép diện kiến riêng vị quý tộc người Tây Ban Nha. Sau khi ngỏ lời xin lỗi vì sự đường đột của mình, ông thưa: “Thưa ngài Don Diego, vì gia tài của ngài đã bị kẻ địch ở Tây Ban Nha chiếm đoạt từ lâu, lại thêm đường liên lạc với quê nhà bị cắt đứt hoàn toàn, thiết nghĩ tài chính hiện tại của ngài khó lòng duy trì được sự huy hoàng vốn có của gia tộc. Toàn bộ gia sản của Bá tước de Melvil đều hoàn toàn tùy ngài định đoạt; và nếu không vì e ngại làm tổn thương đến sự tự trọng vốn có của ngài, ngài ấy hẳn đã nài nỉ ngài cứ việc sử dụng nó cho tiện bề sinh hoạt. Về phần tôi, ngoài mong muốn được phục vụ ng2ai Don Diego, tôi cũng tính toán đến lợi ích riêng khi thỉnh cầu ngài chấp nhận sự trợ giúp này. Tiền bạc chính là mặt hàng chủ lực của tôi, và nếu ngài ban ân huệ cho phép tôi được sai bảo, chính tôi mới là người thu được lợi nhuận từ sự vâng lời ấy.”
Don Diego mỉm cười đáp lại, nụ cười cho thấy ông hiểu rõ ngụ ý đằng sau lời đề nghị này: “Quả thật, thưa ngài, tôi mang ơn nặng sâu và buộc phải tận tâm tận lực vì lợi ích của ngài; và tôi cầu xin Thượng đế để lời đề nghị này mang lại kết quả tốt đẹp. Tôi vốn tường tận lòng hào hiệp cùng quan niệm cao đẹp về danh dự của Bá tước; bản thân tôi cũng đã nhận từ ngài quá nhiều ân huệ nên chẳng việc gì phải câu nệ hay giữ kẽ khi đón nhận sự hỗ trợ tiếp theo. Dẫu vậy, vì ngài đã khéo léo tìm ra phương án gỡ bỏ mọi mối bận tâm ấy, tôi xin vui lòng tuân theo; và dưới danh nghĩa làm ăn thương mại, tôi sẽ cung cấp cho ngài mọi sự đảm bảo cần thiết để trang trải cho nhu cầu hiện tại của mình.”
Sau khi các thủ tục ban đầu đã được định đoạt, Joshua liền ứng trước cho ông một nghìn bảng Anh, chẳng cần giấy khế ước, văn tự hay biên lai nào, mà chỉ mong vị quý tộc tự ghi chép vào sổ tay cá nhân để khoản nợ còn đó phòng khi bất trắc xảy ra cho người vay. Dù vốn đã quen với sự hào phóng phi thường của Melvil, vị quý tộc người Tây Ban Nha vẫn không khỏi kinh ngạc trước cung cách cao thượng dường ấy — một phẩm chất hiếm thấy ở bất kỳ thương nhân nào, lại càng khó tìm ở một tay môi giới người Do Thái.
Trong lúc vụ việc này đang được tiến hành, Renaldo — người không thể giấu giếm thêm niềm hạnh phúc của mình đối với cô em gái và những người thân ở Đức — liền cầm bút viết thư cho người anh rể, thuật lại mọi chi tiết về bước ngoặt kỳ diệu của vận mệnh mà chàng đã trải qua kể từ khi đặt chân đến nước Anh. Chàng cũng kể lại câu chuyện của Don Diego, thông báo ngày cử hành lễ cưới, đồng thời khẩn khoản mời ngài Thiếu tá cùng vợ đến London; hoặc nếu việc đó không tiện, hãy đến tận Brussels, nơi chàng và Serafina sẽ đón họ. Giờ đây, chỉ còn đúng một ngày nữa là đến thời khắc ước nguyện thiết tha nhất của đời chàng thành hiện thực, và khoảng thời gian ấy được dùng để xin giấy phép kết hôn cùng hoàn tất khâu chuẩn bị cho đại lễ. Buổi sáng hôm đó, Don Diego đã đến thăm bà Clement, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước sự rộng lượng và tình mẫu tử mà bà dành cho con gái mình, đồng thời trao tận tay Serafina nhữnghết các tờ séc ngân hàng trị giá năm trăm bảng Anh để nàng sắm sửa xiêm y cho ngày cưới.
Mọi bước chuẩn bị cho sự kiện trọng đại này đã hoàn tất, và giờ hẹn đã đến. Chú rể cùng cha vợ nhanh chóng tiến về điểm hẹn, chính là căn phòng mặc áo của nhà thờ mà chúng ta đã nhắc đến từ trước; nơi họ được vị mục sư khả kính trong trang phục lễ phục đón tiếp. Chẳng phải chờ đợi lâu, họ sớm được hội ngộ cùng bà Clement và nàng cô dâu khả ái, đi cùng họ là vị bác sĩ nhân hậu — người đã luôn sát cánh chia sẻ mọi buồn vui cùng gia đình họ. Serafina diện một chiếc áo đầm bằng sa tanh trắng, mái tóc được vấn theo kiểu Tây Ban Nha tạo nên một nét duyên dáng kỳ lạ, tôn lên vẻ thu hút làm say đắm ánh nhìn của bất kỳ ai. Trang phục của Renaldo chẳng có gì nổi bật, chàng giữ nguyên nét giản dị và thanh lịch giống như người tình của mình; thế nhưng, khi nàng bước chân vào căn phòng, gương mặt chàng bừng lên niềm hân hoan rạng rỡ, ánh mắt hai người chạm nhau như tóe lên ngọn lửa sưởi ấm và mang lại niềm vui lan tỏa khắp gương mặt của tất cả những ai có mặt.
Sau một thoáng lặng yên, người cha dắt tay nàng tiến về phía bệ thờ, trao găm phó nàng cho chàng Renaldo đang ngập tràn hạnh phúc trước sự chứng kiến của vị linh mục — người đã cử hành nghi lễ và ban phép lành hôn phối cho đôi uyên ương đang đắm chìm trong ngây ngất. Khi sự chuẩn thuận của giáo hội đã hoàn tất, họ lui vào phòng mặc áo. Tại đây, Melvil đã khắc ghi lời thề trên đôi môi hồng thắm của nàng, rồi trân trọng giới thiệu vợ mình với tất cả mọi người. Lần lượt từng người đến ôm lấy nàng, gửi gắm những lời cầu chúc tốt đẹp nhất cho hạnh phúc lứa đôi.
Dù nơi diễn ra sự kiện này nằm xa khu dân cư đông đúc, nhà thờ vẫn bị vây quanh bởi một đám đông hiếu kỳ. Với vẻ ngạc nhiên và thán phục tột độ, họ cầu xin Trời Phật ban phúc cho đôi trai tài gái sắc. Sự nôn nóng muốn tận mắt ngắm nhìn cặp đôi lớn đến mức suýt gây nguy hiểm tính mạng cho vài người bởi sức ép từ biển người đang hò reo vang dội theo chân họ ra tới xe ngựa. Trước đó, chú rể đã trao tận tay vị mục sư một trăm bảng Anh làm quỹ từ thiện cho người nghèo trong giáo xứ, đồng thời tung ra vài nắm tiền lẻ vào giữa đám đông. Serafina bước lên chiếc xe ngựa tiện nghi của bà Clement cùng vị phu nhân nhân hậu và Don Diego, trong khi Renaldo cùng mục sư và vị bác sĩ theo sau trên xe của Joshua, hướng đến một ngôi nhà đồng quê xinh xắn nằm bên bờ sông Thames, cách London vài dặm đường. Căn nhà này đã được vị thương gia người Do Thái mượn tạm từ chủ nhà trong vài ngày, và tại đây, họ được người thương gia chân chất đón tiếp nồng hậu cùng một bữa tiệc vô cùng thịnh soạn. Ông cũng thuê sẵn một ban hợp âm nhỏ nhưng xuất sắc để tấu nhạc du dương trong bữa ăn; và vì buổi chiều hôm ấy vô cùng tĩnh lặng và quang đãng, ông đã thuyết phục mọi người dạo chơi trên sông bằng chiếc sà lan mà ông đã chuẩn bị sẵn.
Thế nhưng, bất chấp muôn vàn hình thức giải trí ấy, Renaldo hẳn đã cảm thấy đây là ngày dài lê thê nhất cuộc đời nếu tâm trí chàng không bị cuốn hút bởi một sự cố diễn ra suốt phần thời gian còn lại của buổi tối. Khi họ vừa dùng xong trà và đang ngồi quây quần chơi bài cờ, bỗng vang lên những tiếng cãi vã om sòm phát ra từ một quán rượu nằm ngay đối diện cửa sổ căn phòng họ đang ngồi. Hoảng hốt trước tiếng động ồn ào ấy, họ buông bài, đẩy tung khung cửa sổ và mục kích cảnh một cỗ xe tang bị vây quanh bởi bốn kỵ sĩ. Bọn chúng đã chặn đứng chiếc xe và thô bạo lôi người đánh xe khỏi ghế ngồi. Vụ bắt bớ bất thường này thu hút sự hiếu kỳ của cả gia đình chủ quán, những người đang đứng tò mò ở cửa để xem hồi kết. Bỗng nhiên, một người mặc áo choàng mục sư xuất hiện trên lưng ngựa phi thẳng đến chỗ những kẻ đang hành hung người đánh xe. Hắn giáng thẳng phần chuôi roi vào đầu một tên trong bọn, khiến hắn ngã lăn kềnh ra đất; rồi nhanh như cắt, hắn nhảy từ trên yên ngựa phóc lên bệ xe, giật lấy dây cương trong tay và thề thốt với giọng điệu hung hăng rằng sẽ giết chết bất kỳ kẻ nào dám cản đường chiếc xe tang.
Vị linh mục nhân hậu từng làm lễ cưới cho Renaldo tỏ ra vô cùng phẫn nộ trước hành vi hung hãn của một kẻ mặc áo dòng, và không kìm được mà lớn tiếng thốt lên rằng gã chính là nỗi ô nhục của giới tu hành. Nghe vậy, vị kỵ sĩ ngước nhìn lên cửa sổ và đáp lại: “Thưa ngài, xin thề có Chúa phù hộ, nếu ở nước Anh này có ai kính trọng tu phục hơn tôi, thì chính là tôi đây; nhưng ngài thấy đấy, lúc này tôi hoàn toàn mất hết lý trí rồi.” Dứt lời, hắn quất roi phóng đi và thực sự đã gỡ chiếc xe tang khỏi vòng vây của đám đông, thì ngay lập tức bị một nhóm khác chặn lại. Một tên trong số đó nhanh như chớp nhảy xuống cắt đứt dây cương khiến cỗ xe chẳng thể nào dịch chuyển nổi. Nhận ra mình đã bị dồn vào chân tường, hắn nhảy phốc xuống đất, vung roi chiến đấu với sức mạnh và sự lanh lẹ đến kinh ngạc, hạ gục mấy kẻ địch nằm bất động dưới đất trước khi bị áp đảo và tước vũ khí bởi số đông đang ùa tới từ tứ phía.
Khi gã mục sư điên khùng ấy đã bị bắt giữ, một người đàn ông lớn tuổi với vẻ ngoài rất dễ mến tiến lại gần cỗ xe tang, tháo chốt cửa. Ngay lập tức, một thiếu nữ hét lên kinh hãi rồi lao thẳng vào quán rượu, để lại sự kinh hoàng và khiếp sợ khôn cùng cho cả gia đình chủ quán — những người đinh ninh rằng đó là hồn ma của người vừa qua đời có thi thể nằm trong xe. Renaldo, người nãy giờ phải kìm nén lắm mới ngăn được bản thân nhảy vào can thiệp giúp vị mục sư trước đám đông áp đảo, vừa trông thấy hiện tượng kỳ lạ ấy liền nổi máu anh hùng. Tinh thần Don Quixote trong chàng trỗi dậy, chàng lao xuống nhà trong tích tắc và xông thẳng vào quán giữa đám đông đang truy đuổi bóng hồng. Don Diego và vị bác sĩ cũng nối gót theo sau, trong khi vị linh mục thật sự và Joshua ở lại cùng các quý cô — những người lúc này đã vô cùng sốt ruột dõi theo diễn biến sự việc.
Melvil tìm thấy vị tiểu thư đang nằm trong vòng tay của người đàn ông lớn tuổi. Ông lão vừa giải thoát nàng khỏi chiếc xe tang nay đang nhiếc móc nàng không tiếc lời vì sự dại dột và bất tuân; trong khi nàng kiên quyết tuyên bố rằng dù phải chịu đựng sự cay nghiệt đến đâu đi nữa, nàng cũng tuyệt đối không khuất phục trước cuộc hôn nhân đáng ghét mà ông sắp đặt, càng không nuốt lời hứa đã trao cho người thanh niên vừa tìm cách giải cứu nàng khỏi ách bạo tàn của người cha độc đoán. Lời tuyên bố đanh thép ấy đi kèm với dòng lệ tuôn rơi lã chã, khiến người cha không khỏi mủi lòng dù miệng vẫn không ngớt quở trách với vẻ đầy tức giận. Quay sang Bá tước, ông ta nói: “Tôi xin thưa với ngài, liệu tôi có đáng phải rủa xả cái sự bướng bỉnh ngỗ ngược của đứa con hỗn láo này và từ mặt nó vĩnh viễn như một kẻ ngoại tộc không cơ chứ? Mấy tháng nay, nó đã được một thương gia chân chính — một đại gia tài sản ba vạn bảng — cầu hôn; thế mà thay vì đón nhận mối lương duyên hứa hẹn ấy, nó lại đem trao trọn trái tim cho một gã trai nghèo rớt mồng tơi. Hỡi ôi, đứa con hư hỏng, đây là hậu quả của việc đọc lắm tiểu thuyết kịch nghệ đấy! Nếu mẹ mày không phải là người đàn bà có lối sống và phẩm hạnh không chê vào đâu được, ta chắc chắn mày chẳng phải là cốt nhục của ta đâu. Lại đi theo một kẻ ăn mày tẩu trốn chứ lị, thật nhục nhã!”
Renaldo liền đáp lời: “Thiết nghĩ, người mà con gái ngài đem lòng thương yêu chính là vị mục sư đã ra tay hào hiệp ở ngoài cửa kia phải không?” “Mục sư ư!” lão ta gầm lên, “Chúa quỷ tha ma bắt! Hắn ta mang bản chất của quỷ dữ nhiều hơn là nhà thờ. Đồ côn đồ! Hắn suýt nữa thì tước đoạt mạng sống của người đàn ông xứng đáng mà ta đã chọn làm con rể; và nếu ta không kịp tránh xa, có lẽ cái tên khốn đó cũng đối xử với ta không khác gì đâu. Ta đấy! Người đã dìu dắt hắn bao nhiêu năm trời và từng định hướng cho hắn một tương lai tươi sáng. Thưa ngài, hắn từng là thư ký riêng của chính tôi, và đây là thứ mà tôi nhận lại từ con rắn độc mà tôi từng ấp ủ trong ngực áo đấy!”
Đúng lúc ấy, cuộc trò chuyện bị ngắt quãng bởi sự xuất hiện của người thương gia mà lão vừa nhắc đến với vẻ đầy xót xa. Người đàn ông ấy bị một vết bầm tím ngay mắt khiến tầm nhìn bị che khuất hoàn toàn. Đinh ninh rằng mình sẽ vĩnh viễn mất đi công dụng của đôi mắt ấy, hắn lớn tiếng kêu gào bắt mọi người xung quanh làm chứng cho thương tổn mà mình phải gánh chịu. Hắn xồng xộc bước vào phòng với vẻ mặt đầy hoảng loạn, đòi cha của cô gái phải bồi thường và tuyên bố hùng hồn rằng nếu luật pháp nước Anh còn tồn tại thì hắn sẽ không đời nào chịu mất trắng con mắt này. Lời đòi hỏi vô duyên cùng thái độ lỗ mãng ấy chẳng hề hợp với tâm trạng hiện tại của ông lão chút nào. Lão bực bội quạt lại rằng mình chẳng nợ hắn con mắt nào cả, rồi bảo hắn cứ đi mà tìm kẻ đã gây ra chuyện để bắt đền.
Nắm bắt thời cơ thuận lợi này, vị tiểu thư khẩn khoản nài nỉ Melvil cùng các bạn của chàng hãy đứng ra can thiệp với cha nàng giúp người tình của nàng — một chàng trai trẻ có gia thế tốt và tài năng xuất chúng. Chiều theo ý nàng, họ mời người cha và cô con gái sang căn nhà trọ của nhóm mình nhằm tránh xa đám đông đang tụ tập hóng chuyện, đồng thời có không gian yên tĩnh hơn để bàn bạc các bước giải quyết tiếp theo. Ông cụ cảm ơn nhã ý của họ và vui vẻ nhận lời. Trong lúc ông dắt — hay đúng hơn là lôi — tiểu thư Mademoiselle sang đường dưới sự dẫn dắt của vị quý tộc Tây Ban Nha, Renaldo liền đến cởi trói cho tình địch, ngỏ ý sẵn sàng giúp đỡ và khuyên anh ta cứ ở lại quán rượu chờ đợi kết cục tốt đẹp từ cuộc đàm phán.
Gã mục sư giả danh vô cùng cảm động trước sự hào hiệp đó. Hắn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và thề trước Chúa rằng thà chết ngàn lần còn hơn phải rời xa Charlotte dấu yêu của mình. Khi người cha vừa bước vào phòng, Joshua lập tức nhận ra lão là một thương gia có tiếng tại thành phố London, và nhà buôn rất đỗi vui mừng khi nhận ra người quen cũ. Đang ấm ức vì câu chuyện vừa xảy ra, lão vừa ngồi xuống đã bắt đầu phàn nàn về số phận hẩm hiu khi sinh ra được một đứa con độc duy nhất mà lại vừa bướng bỉnh, lười nhác lại hỗn hào; và câu nào câu nấy đều kết thúc bằng những lời chì chiết, mắng mỏ đứa con bất hiếu.
Sau khi để lão xả hết nỗi bực dọc, vị thương gia người Do Thái liền bày tỏ sự đồng cảm với vận rủi của lão, đồng thời khuyên cô gái nên sớm quên đi kẻ không xứng đáng ấy. Ông đoán rằng người tình của nàng chắc hẳn là kẻ vô lại hoặc chẳng có tài cán gì, bằng không thì người cha đã chẳng phải phản ứng gay gắt đến thế. Charlotte, một thiếu nữ vừa xinh đẹp vừa sắc sảo, liền khẳng định rằng nhân phẩm người yêu nàng hoàn toàn trong sạch về mọi mặt. Để chứng minh lời nói của mình, nàng hướng về phía cha và buộc lão phải miễn cưỡng thừa nhận rằng chàng thanh niên ấy vốn xuất thân từ một gia đình tử tế, từng tận tụy phục vụ lão với sự trung thực đáng khen ngợi, và tài năng của cậu ta vượt trội hơn hẳn địa vị xã hội hiện tại. “Nhưng khổ nỗi,” lão ta cãi lại, “thằng ôn con ấy chẳng có nổi một xu dính túi, lẽ nào ngài muốn tôi đem gả con gái mình cho một kẻ ăn mày sao?”
“Xin Chúa chớ để điều đó xảy ra!” Joshua thốt lên, “Tôi vẫn tưởng ngài sở hữu một gia tài đồ sộ, và nay thật tiếc khi biết sự thật lại không phải vậy.” “Không phải vậy ư!” vị thương gia tức tối đáp, “Ngài hãy cẩn trọng lời ăn tiếng nói đấy nhé; uy tín của một nhà buôn không phải là thứ muốn đùa giỡn thế nào cũng được.” “Tôi xin lỗi ngài,” nhà thái ấp điềm tĩnh đáp, “tôi ngỡ hoàn cảnh của ngài có vấn đề, bởi vì ngài vừa chê bai sự nghèo khó của chàng thanh niên trong khi chính miệng ngài đã thừa nhận cậu ta có đủ mọi phẩm chất để mang lại hạnh phúc cho con gái ngài. Chẳng lẽ ngài lại muốn cản trở tình cảm của con, hay đày đọa đứa con duy nhất của mình chỉ vì một trở ngại mà chính ngài hoàn toàn có khả năng tháo gỡ? Giả sử ngài có thể cho con gái mình mười nghìn bảng Anh, số tiền đủ để chàng trai ấy sống đàng hoàng, uy tín và tự tin bước chân vào thương trường — lĩnh vực mà ngài vừa khen cậu ta có năng khiếu — thì vấn đề đặt ra ở đây là: ngài muốn nhìn thấy con mình nằm trong vòng tay của một chàng trai xứng đáng mà nó yêu thương, tận hưởng mọi tiện nghi cuộc sống với một gia tài vừa phải mà ngài luôn có thể bồi đắp thêm; hay là bắt nó chôn vùi cả đời bên một gã nhà giàu mà nó căm ghét, ôm hận vì số phận nghiệt ngã và khinh miệt đống tài sản thừa thãi ấy trong khi bản thân lại chìm trong đau khổ?”
Ông cụ có vẻ khựng lại trước lập luận sắc bén ấy, được tiếp sức thêm bởi lời của Renaldo rằng lão còn nhận được niềm hạnh phúc khôn tả khi mang lại niềm vui cho một người xứng đáng — kẻ mà lòng biết ơn sẽ đi đôi với tình yêu, giúp cậu trở thành một người con ngoan ngoãn cũng như một người chồng tận tụy. Chàng tiếp tục chỉ ra những bất ổn trong gia đình và những bi kịch thảm khốc phát sinh từ những cuộc hôn nhân toan tính vụ lợi và ép buộc như thế. Cuối cùng, chàng kể lại câu chuyện của Don Diego và ái nữ Serafina. Nghe xong, vị thương gia giật nảy mình với vẻ mặt đầy kinh hãi, vội vã chạy đến bên cửa sổ và hô to cái tên Valentine. Đó chính là tên người tình của con gái lão. Vừa nghe tiếng gọi, anh lập tức phi thân đến chỗ phát ra âm thanh. Chẳng cần chần chừ thêm lời nào, vị thương gia chộp lấy tay anh đặt vào tay Charlotte và run rẩy tuyên bố: “Nào, nhân danh Chúa, hãy nhận lấy con bé, và nhớ gửi lời cảm ơn đến những vị quý nhân đây vì may mắn đã mỉm cười với anh.”
Đôi tình nhân ngập tràn trong niềm hạnh phúc tột cùng trước quyết định bất ngờ xoay chiều theo hướng có lợi cho họ. Valentine ân cần hôn lên bàn tay người thương với tất cả niềm say mê cuồng nhiệt, bày tỏ lòng biết ơn trước sự hào thượng của vị thương gia, rồi lịch sự cúi chào các quý cô. Với tấm lòng đầy cảm kích và xúc động, anh gửi lời cảm ơn đến các vị nam nhân, đặc biệt là Bá tước, vì những ơn huệ đã giúp anh đạt được hạnh phúc hiện tại. Trong lúc Serafina và bà Clement ôm ấp an ủi nàng Charlotte dịu hiền, những người khác quay sang chúc mừng chàng trai trẻ vì sự lựa chọn và thành quả tốt đẹp, dẫu vị mục sư vẫn không quên quở trách anh vì tội dám mạo nhận trang phục linh thánh.
Valentine chân thành xin lỗi vì đã gây ra sự việc khó chịu ấy, mong mọi người thông cảm vì đó là bộ trang phục duy nhất mà anh cho là bắt buộc phải mặc để thực hiện kế hoạch giành lấy hạnh phúc đời mình. Theo lời đề nghị của Renaldo, anh bắt đầu hé lộ bức màn bí mật về cỗ xe tang. Số là khi cha của Charlotte thoáng nghe gió thoảng về mối tình thầm kín giữa hai người, lão đã lập tức sa thải chàng thư ký rồi đưa con gái về một ngôi nhà vùng ngoại ô London để cắt đứt liên lạc. Bất chấp những biện pháp phòng ngừa đó, họ vẫn tìm cách thư từ qua lại nhờ sự giúp đỡ của một người trung gian. Khi gã tình địch liên tục quấy rầy bằng những lời cầu hôn phiền toái, họ đã vạch ra kế hoạch dùng cỗ xe tang. Valentine đã chuẩn bị sẵn cỗ xe và điều khiển nó đi qua con đường dọc theo khu vườn phía sau nhà thương gia, nơi Charlotte đã được thông báo từ trước, đứng đợi sẵn và bước lên xe không chút chần chừ. Valentine cứ đinh ninh rằng lớp cải trang sẽ giúp anh qua mặt mọi người, ngặt một nỗi lại chạm trán đúng tên đầy tớ trong nhà vốn nhớ như in khuôn mặt anh và lập tức hô hoán. Thế là người cha cùng đám bạn liền nhảy lên ngựa, rượt đuổi theo hai ngả đường khác nhau cho đến khi tóm được họ tại nơi này.
Anh vừa dứt lời thì gã tình địch xồng xộc bước vào phòng, một chiếc khăn buộc kín bên mắt, dẫn theo một viên cảnh sát địa phương mang theo lệnh bắt giữ của quan tòa vùng ấy. Hắn đe dọa sẽ kiện vị thương gia ra tòa đòi bồi thường thiệt hại vì con mắt đã bị mất trong quá trình phục vụ gia đình lão. Nhóm của Renaldo tìm cách xoa dịu tên này bằng cách giải thích rằng thương tích của hắn chẳng qua chỉ là một dạng viêm nhiễm thông thường, hoàn toàn không phải do ác ý từ trước mà chỉ là phản ứng bốc đồng của một chàng thanh niên đang cơn phẫn nộ, hơn nữa anh ta hoàn toàn hành động để tự vệ. Cùng lúc ấy, vị thương gia hứa sẽ đền bù một khoản hợp lý, khiến gã kia đổi ý đòi một tờ cam kết ghi rõ trong vòng mười ngày phải gả con gái cho hắn kèm theo khoản hồi môn mười lăm nghìn bảng, bằng không sẽ phải bồi thường gấp đôi.
Phát bực trước yêu cầu quá quắt ấy, vị thương gia quẳng thẳng vào mặt hắn rằng mình đã gả con gái cho Valentine — một người mà lão tin là xứng đáng hơn nhiều — và sẵn sàng đến gặp vị quan tòa đã ký lệnh bắt để bảo lãnh cho cậu con rể tương lai. Đây quả là một đòn giáng đau đớn đối với kẻ nguyên đơn; dẫu vậy, hắn vẫn tự an ủi rằng thế nào cũng kiếm chác được kha khá từ con mắt hỏng, và giờ khi cơn đau đã qua, hắn chắc chắn sẽ tiếc ngùi ngùi nếu con mắt ấy bỗng dưng sáng lại. Ông lão, Joshua và Renaldo tháp tùng người tù nhân đến dinh thự của quan tòa, nơi anh được tại ngoại ngay lập tức. Khi họ trở về, Valentine thay trang phục và tất cả cùng nhau quây quần bên bữa tối trong bầu không khí thân mật, vui vẻ — chi phí hoàn toàn do gã tình địch bị hất củi tài trợ.
Sau bữa tối, Don Diego bước vào điệu nhảy minuet cùng bà Clement — người mà đến lúc này ông đã dành cho một tình cảm đặc biệt sâu đậm. Valentine vinh dự được khiêu vũ cùng tuyệt sắc nhân gian Serafina; vẻ đẹp và sức quyến rũ của nàng khiến những vị khách mới đến lóa mắt, đồng thời khiến người bạn nhảy rụt rè phải bối rối ngượng ngùng. Trong khi đó, Melvil trao tay cho nàng Charlotte duyên dáng — người đã biểu diễn xuất sắc đến mức làm người cha vô cùng tự hào và phấn khích. Lão cảm tạ ơn trên vì đã đưa đẩy mình gặp gỡ nhóm người này, đồng thời thỉnh cầu vị mục sư chứng kiến lễ cưới cho đôi trẻ sau khi đã ấn định ngày giờ và ngỏ lời mời tất cả mọi người có mặt tham dự tiệc mừng.
Buổi tối trôi qua nhanh chóng trong những sinh hoạt vui vẻ ấy, và khi đêm đã về khuya, các quý cô rút lui mà không cần khách sáo. Sự rời đi của Serafina khơi dậy trong lồng ngực Renaldo những xúc cảm bão bùng; dòng máu trong người chàng cuồn cuộn chảy xiết, trái tim đập rộn ràng với tốc độ gấp bội trong khi đôi mắt bừng sáng thứ ánh trí tuệ phi phàm. Trí tưởng tượng của chàng lúc này bắt đầu mường tượng ra viễn cảnh tương lai với sự phấn khích cuồng nhiệt của một nữ đồng trinh được thần linh nhập xác; chàng như được nhấc bổng khỏi thực tại, từng dây thần kinh căng cứng đến mức sức người khó lòng chịu đựng lâu hơn nữa.
Chịu đựng cơn kích động ấy chừng một phần tư giờ, cuối cùng chàng buông xuôi để cảm xúc dẫn lối. Bật dậy khỏi chỗ ngồi giữa những người bạn, chàng thấy mình đang đứng ở cuối một hành lang tối tăm, nơi bà Clement vừa bước ra từ một căn phòng tay cầm ngọn đèn. Vừa thoáng thấy chàng, bà liền đặt ngọn đèn xuống rồi biến mất trong chớp mắt. Đó chính là vì tinh tú chỉ đường dẫn lối đến thiên đường của chàng; đón nhận tín hiệu ấy, chàng bước thẳng vào phòng và như một con sư tử chồm về phía con mồi, lao đến chiếc giường tân hôn — nơi Serafina, hội tụ trọn vẹn nét đẹp dịu dàng, e ấp, tình cảm và chân thật, đang run rẩy như một nạn nhân trên bệ tế thần, tìm cách che giấu đôi gò má ửng hồng khỏi tầm mắt chàng. Cánh cửa khép lại, ngọn đèn vụt tắt — chàng thầm cảm tạ vận may vượt xa mọi giới hạn phàm trần mà một người có thể chạm tới.
Đến đây, xin hãy cho phép tôi khép lại bức màn kín đáo lẽ ra phải che đậy những bí mật thiêng liêng của thần Hymen. Xéo đi, những kẻ báng bổ ô uế, những kẻ dám vấy bẩn các nghi lễ thần thánh này bằng những lời trêu chọc tầm phào hay bóng gió thô tục; hãy để những đôi uyên ương hạnh phúc tận hưởng trọn vẹn niềm vui sướng khôn tả trong vòng tay nhau — phần thưởng xứng đáng cho đức tính kiên trinh đã vượt qua những thử thách tôi luyện khắt khe nhất. Nửa màn đêm buông xuống chẳng thể che giấu được một cặp đôi nào xứng đáng hơn thế.
Những suy nghĩ về niềm hạnh phúc viên mãn của Renaldo vô tình làm chùng xuống tâm trạng của Valentine. Nhận thấy thời gian thử thách của mình bị kéo dài thêm vài ngày nữa, anh không khỏi thầm ước gì bản thân đã thực hiện xong màn phiêu lưu để rút ngắn thời gian chờ đợi, dẫu có phải hứng chịu cơn thịnh nộ của ông bố vợ tương lai đi chăng nữa. Anh rót đầy một ly chúc sức khỏe cô dâu chú rể, ngước mắt lên trời với vẻ mặt đầy ngưỡng mộ và thốt lên: “Bá tước mới hạnh phúc làm sao! Hỡi ôi, tôi còn phải kìm nén sự nôn nóng này tận năm ngày nữa cơ đấy!” “Cậu em à, để cho bậc đàn anh đi trước một bước là điều hợp lý thôi chứ,” vị thương gia cất lời, cạn ly với anh và khuyên cậu thanh niên hãy dùng chút rượu vang đỏ hảo hạng để dằn cơn sốt ruột xuống. Nghe theo lời khuyên, Valentine cùng mọi người tiếp tục vui chơi đến tận khuya mới chịu lui về phòng nghỉ ngơi.
Mặc dù vậy, nhóm người thị dân nếm trải sự đời ấy vẫn quyết định chớp lấy cơ hội trêu ghẹo đôi vợ chồng mới cưới theo đúng thông lệ. Sáng sớm hôm sau, họ dậy thật sớm với ý định sẽ bắt gặp đôi trẻ vẫn còn đang say giấc; thế nhưng, khi bước vào phòng ăn sáng, họ không khỏi ngỡ ngàng khi thấy Renaldo và người vợ khả ái đã y phục chỉnh tề, đứng sẵn để làm chủ nhà tiếp đón khách khứa. Ông cụ suýt nữa đã kịp thốt ra một câu trêu chọc về tốc độ phi thường của hai người, nhưng trước sự đường hoàng pha lẫn nét ngọt ngào trong tác phong của Serafina, lão đành nín thin thít chẳng dám phun ra ý định trêu ghẹo; còn Valentine thì đứng lặng ngứ ngẩn, rụt rè như thể đang đứng trước một bề trên. Sau bữa sáng, nhóm người đó cùng Charlotte một lần nữa bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với gia đình hạnh phúc này, lặp lại lời mời hội ngộ rồi chào từ biệt để trở về London trên chiếc xe ngựa đã được đặt sẵn từ tối hôm trước.
Khi những người bạn đã quay về với không gian riêng, Don Diego quay sang Melvil và nói: “Giờ đây, khi ta đã nhượng bộ trước sự nóng lòng trong tình yêu của con cũng như khát khao của chính ta muốn mang lại hạnh phúc cho con, ta phải xin phép được tạm ngắt quãng dòng chảy hoan lạc của hai đứa để đề xuất một chuyến đi u buồn, dẫu rằng nó không hẳn hoàn toàn vắng bóng niềm vui. Ta đã trì hoãn việc làm tròn bổn phận trước ngôi mộ của Antonia quá lâu rồi — hãy dành trọn buổi sáng hôm nay cho cuộc hành hương thành kính ấy — ta sẽ rơi vài giọt nước mắt tưởng nhớ người phụ nữ tuyệt vời ấy, và từ đó về sau, bè bạn sẽ chẳng bao giờ phải phiền lòng vì nỗi sầu muộn của ta nữa.”
Đề xuất được mọi người đồng thuận tuyệt đối, họ khởi hành đến nơi mà hiền thục Serafina từng nhiều lần lui tới. Nàng dẫn cha mình đến trước một phiến đá cẩm thạch đen mà Renaldo đã cho đặt lên phần mộ. Khi ông quỳ xuống hôn lên tấm bia tưởng niệm, ông nhìn thấy dòng khắc giản dị bằng tiếng Tây Ban Nha: Antonia de Zelos primera en todo lo que es ser bueno, y sin segundo en todo lo que fue ser desdichado, quedad con Dios! Nghĩa là: Antonia de Zelos, đức hạnh chẳng ai bì, bất hạnh không ai sánh, vĩnh biệt nhé! “Hỡi nhân chứng trung thành!” vị quý tộc thốt lên, ngực đập thình thịch trong khi dòng lệ tuôn rơi lã chã xuống phiến đá cẩm thạch, “Sự lương thiện của nàng là món quà từ Trời cao, nhưng bất hạnh của nàng lại bắt nguồn từ tội lỗi của Don Diego; dẫu vậy, nỗi đau này sẽ chuộc lại lỗi lầm và sự hối cải của ta sẽ tìm thấy sự khoan dung trước mắt Thượng đế! Hãy yên nghỉ, hỡi người con gái bạc mệnh — sự bình yên vĩnh cửu sẽ canh giữ nấm mồ của nàng, và các thiên thần sẽ thay phiên che chở cho bóng hình tinh khiết ấy; tro cốt của nàng sẽ chẳng phải chôn vùi nơi tối tăm đâu — tại đây, ta sẽ dựng lên một đài tưởng niệm xứng đáng hơn với phẩm giá và danh dự của nàng.” Serafina tan chảy trong sự dịu dàng của đạo hiếu; và những người còn lại cũng không khỏi chạnh lòng trước khung cảnh xúc động ấy, nơi mà Don Diego chỉ chịu rời đi sau rất nhiều lưu luyến.
