Câu chuyện của chúng ta, ngay trước khi buộc phải quay đầu và đi ngược lại, đã nhắc đến việc Sophia và cô hầu gái rời khỏi quán trọ; do đó, giờ đây chúng ta sẽ dõi theo bước chân của người thiếu nữ khả ái ấy, đồng thời để người tình bất xứng của nàng tự mủi lòng thêm chốc lát trước vận rủi của hắn, hay nói đúng hơn là trước chính hành vi tệ hại của hắn.
Sophia đã chỉ dẫn người dẫn đường đi qua những con đường tắt băng qua vùng nông thôn, và khi họ vừa qua sông Severn, cách quán trọ chừng một dặm, thì cô thiếu nữ quay đầu lại và nhìn thấy vài con ngựa đang phi nước đại đuổi theo phía sau. Điều này khiến nàng vô cùng hoảng sợ, liền giục người dẫn đường phóng nhanh hết sức có thể.
Y lập tức tuân lời, và thế là họ phi nước đại. Nhưng họ càng chạy nhanh bao nhiêu, thì kẻ đuổi theo lại càng bám riết bấy nhiêu; và vì những con ngựa ở phía sau có phần phi nhanh hơn những con ở phía trước, nên cuối cùng họ đã bị bắt kịp. Thật là một tình huống may mắn cho tội nghiệp Sophia, kẻ mà nỗi sợ hãi cùng với sự kiệt sức suýt chút nữa đã bóp nghẹt cả tinh thần; nhưng nàng đã được an ủi ngay lập tức bởi một giọng nữ cất lên bằng những lời lẽ ân cần và nhã nhặn nhất có thể. Ngay khi lấy lại được hơi thở, Sophia cũng lịch sự đáp lại lời chào đó với niềm vui khôn tả.
Những lữ khách đuổi kịp Sophia và gây cho nàng nỗi kinh hoàng ấy, cũng giống như nhóm của nàng, gồm hai người phụ nữ và một người dẫn đường. Hai nhóm tiếp tục đi cùng nhau trọn ba dặm đường mà không ai hé răng nửa lời; cho đến khi nữ anh hùng của chúng ta, sau khi đã phần nào trấn tĩnh lại nỗi sợ (nhưng vẫn có phần ngạc nhiên vì người kia vẫn tiếp tục đi theo mình, dẫu nàng không đi trên con đường lớn nào và đã rẽ qua không biết bao nhiêu khúc cua), liền cất lời với người phụ nữ lạ mặt bằng giọng điệu vô cùng nhã nhặn, rằng “nàng rất vui mừng khi thấy cả hai cùng chung đường.” Người kia, giống như một bóng ma chỉ chực chờ được ai đó cất lời, liền vui vẻ đáp rằng “niềm vui đó hoàn toàn thuộc về bà; rằng bà vốn là một kẻ lạ hoắc ở vùng này, và vì quá đỗi vui mừng khi gặp được người đồng giới đi cùng, nên có lẽ đã phạm phải sự đường đột cần được tha thứ khi bám theo bước chân của nàng.” Thêm nhiều lời khách sáo nữa lại được trao đổi giữa hai người phụ nữ; bởi lúc này, Mrs Honour đã nhường chỗ cho bộ trang phục sang trọng của người phụ nữ lạ và tụt lại phía sau. Dẫu vậy, dẫu Sophia rất tò mò muốn biết vì sao người phụ nữ kia lại tiếp tục đi cùng những con đường tắt với mình, thậm chí dẫu điều này mang lại cho nàng vài mối bận tâm, thì nỗi sợ hãi, lòng e thẹn, hay một cân nhắc nào khác đã ngăn cản nàng thốt lên câu hỏi ấy.
Người phụ nữ lạ bấy giờ đang gặp phải một rắc rối có vẻ như quá tầm thường để lịch sử phải bận tâm ghi lại. Chiếc mũ của bà đã bị gió thổi bay khỏi đầu không dưới năm lần trong suốt dặm đường vừa qua; và bà chẳng tài nào tìm được một dải ruy băng hay chiếc khăn nào để buộc nó lại dưới cằm. Khi hay biết chuyện, Sophia liền lập tức đưa cho bà chiếc khăn tay của mình; và trong lúc đang rút nó ra khỏi túi, có lẽ nàng đã lơ đễnh trong việc điều khiển con ngựa, để rồi chú ngựa xui xẻo sẩy chân, ngã khụy xuống hai chân trước và hất văng nữ kỵ sĩ xinh đẹp khỏi lưng nó.
Dù Sophia ngã cắm đầu xuống đất, may thay nàng chẳng hề tổn hại mảy may; và chính những yếu tố vốn có thể khiến nàng ngã lại bảo vệ nàng khỏi sự ngượng ngùng; bởi con đường mòn họ đang đi lúc bấy giờ vừa nhỏ hẹp lại vừa bị cây cối che khuất um tùm, khiến ánh trăng rọi xuống chẳng đáng là bao, hơn nữa lại đang bị mây che khuất đến độ trời tối như mực. Nhờ vậy mà đức hạnh vốn vô cùng mong manh của cô thiếu nữ đã được bảo toàn nguyên vẹn chẳng kém gì tứ chi, và nàng nhanh chóng được đưa trở lại yên ngựa, chẳng mang tổn thương nào ngoài chút hoảng hốt sau cú ngã.
Cuối cùng ánh ban mai cũng rọi sáng rực rỡ; và giờ đây, hai người phụ nữ đang cưỡi ngựa sóng đôi qua một bãi đất trống, nhìn chằm chằm vào nhau, để rồi cùng một khoảnh khắc, ánh mắt cả hai khựng lại; cả hai con ngựa đều dừng bước, và cùng lúc cất lời với niềm hân hoan ngang bằng, người này gọi tên Sophia, kẻ kia thốt lên Harriet.
Cuộc gặp gỡ bất ngờ này khiến hai người phụ nữ kinh ngạc hơn nhiều so với điều tôi tin là vị độc giả tinh tế sẽ cảm thấy, bởi hẳn vị ấy đã đoán ra rằng người phụ nữ lạ mặt chẳng phải ai khác ngoài Mrs Fitzpatrick, người em họ của Miss Western, kẻ mà chúng ta từng nhắc đến trước đó đã rời khỏi quán trọ chỉ vài phút sau nàng.
Sự ngạc nhiên và niềm vui sướng mà hai người họ hàng này cảm thấy trong cuộc hội ngộ ấy lớn đến nhường nào (bởi trước kia họ từng là những người bạn tri kỷ vô cùng thân thiết và đã có một thời gian dài sống chung với người cô Western), thì không thể nào kể xiết một nửa những lời chúc mừng đã trao đổi giữa họ, trước khi ai nấy kịp thốt lên câu hỏi vô cùng tự nhiên dành cho người kia, ấy là: nàng đang đi đâu?
Cuối cùng thì câu hỏi ấy cũng được Mrs Fitzpatrick cất lên trước; thế nhưng, dẫu câu hỏi có vẻ tự nhiên và giản đơn đến đâu, Sophia vẫn thấy khó lòng đưa ra một câu trả lời thật nhanh chóng và chắc chắn. Do đó, nàng nài nỉ người em họ hãy tạm gác lại mọi sự tò mò cho đến khi họ tới được một quán trọ nào đó, “mà thiếp nghĩ,” nàng nói, “hẳn chẳng còn cách đây bao xa; và, xin hãy tin thiếp, Harriet, thiếp cũng đang kìm nén sự tò mò của chính mình nhiều đến thế; bởi quả thật, thiếp tin rằng sự kinh ngạc của đôi bên là ngang bằng nhau.”
Cuộc trò chuyện diễn ra giữa hai người phụ nữ trên đường đi, theo tôi hiểu, chẳng có mấy giá trị để kể lại; và chắc chắn cuộc trò chuyện giữa hai người hầu gái còn ít giá trị hơn nữa; bởi họ cũng bắt đầu bày tỏ những lời xã giao với nhau. Còn về phần những người dẫn đường, họ bị tước mất niềm vui trò chuyện khi người thì bị đẩy lên tận mũi đội hình, kẻ thì buộc phải chốt chặn ở đoạn cuối.
Ở tư thế đó, họ đã rong ruổi suốt nhiều giờ liền, cho đến khi ra đến một con đường lớn và quang đãng, rồi khi rẽ phải, con đường ấy chẳng mấy chốc đưa họ đến một quán trọ trông khá khang trang và sáng sủa, nơi tất cả đều xuống ngựa: thế nhưng Sophia đã mệt mỏi rã rời đến nỗi, dẫu nàng đã phải cắn răng bám trụ trên yên ngựa suốt năm sáu dặm đường vừa qua với vô vàn khó khăn, thì giờ đây nàng hoàn toàn bất lực trong việc tự mình xuống ngựa nếu không có sự trợ giúp. Nhận ra điều này ngay lập tức, người chủ quán đang giữ cương ngựa liền ngỏ ý bế thốc nàng khỏi yên; và nàng đã quá dễ dãi nhận lời đề nghị giúp đỡ ấy. Quả nhiên, dường như định mệnh đã quyết định bắt Sophia phải đỏ mặt trong ngày hôm đó, và nỗ lực đầy ác ý thứ hai ấy lại thành công mỹ mãn hơn lần đầu tiên; bởi vị chủ quán vừa ôm trọn cô thiếu nữ vào lòng thì đôi chân, vốn vừa bị cơn gút hành hạ dữ dội cách đó không lâu, liền khụy xuống, và hắn ngã nhào ra đất; thế nhưng, đồng thời với sự khéo léo chẳng kém gì vẻ hào hoa, hắn đã xoay xở tự ném mình xuống dưới gánh nặng kiều diễm ấy, để chỉ một mình hắn chịu đựng mọi vết bầm dập từ cú ngã; bởi tổn hại lớn nhất giáng xuống Sophia lại là một cú sốc mãnh liệt giáng vào lòng tự trọng của nàng bởi một nụ cười toe toét quá đỗi suồng sã mà, khi vừa đứng dậy khỏi mặt đất, nàng nhìn thấy trên khuôn mặt của hầu hết những kẻ đứng xem xung quanh. Điều này khiến nàng nghi ngờ những gì thực sự đã xảy ra, và chúng ta sẽ không kể lại ở đây để chiều lòng những độc giả vốn có khả năng cười cợt trước sự tổn thương lòng kín đáo của một thiếu nữ. Chúng ta chưa bao giờ coi những tai nạn kiểu này dưới lăng kính hài hước; và chúng ta cũng chẳng ngần ngại mà tuyên bố rằng, kẻ nào muốn đánh đổi sự e ấp của một thiếu nữ xinh đẹp để lấy cái thú vui rẻ mạt phát ra từ những tiếng cười cợt, kẻ đó có một nhận thức vô cùng nghèo nàn về đức hạnh.
Nỗi hoảng hốt và cú sốc ấy, hòa quyện cùng sự kiệt quệ tột cùng mà cả thể xác lẫn tâm trí phải gánh chịu, suýt chút nữa đã đánh gục thể chất vốn dĩ ưu việt của Sophia, và nàng hầu như chẳng còn chút sức lực nào để lết vào trong quán trọ, đành phải nương nhờ vào cánh tay của cô hầu gái. Ngay khi được dìu ngồi xuống, nàng liền đòi một cốc nước; nhưng Mrs Honour, theo phán đoán vô cùng khôn ngoan của tôi, đã đổi nó thành một ly rượu vang.
Mrs Fitzpatrick, khi nghe Mrs Honour kể rằng Sophia đã thức trắng suốt hai đêm qua, và nhận thấy vẻ mặt xanh xao, tiều tụy vì mệt mỏi của nàng, đã tha thiết nài nỉ nàng hãy chợp mắt đôi chút để lấy lại sức. Bà vẫn chưa rõ về câu chuyện hay những mối bận tâm của nàng; nhưng dẫu có biết cả hai điều đó, bà cũng sẽ đưa ra lời khuyên tương tự; bởi việc nghỉ ngơi rõ ràng là điều tối quan trọng đối với nàng; và hành trình dài đằng đẵng qua những con đường tắt đã xóa sạch hoàn toàn mọi hiểm họa bị truy đuổi, khiến bản thân bà cảm thấy vô cùng yên tâm về mặt đó.
Sophia rất dễ dàng bị thuyết phục để làm theo lời khuyên của người bạn, vốn được cô hầu gái hết lòng ủng hộ. Mrs Fitzpatrick cũng ngỏ ý muốn ở lại bầu bạn cùng người em họ, và Sophia đã vui vẻ đón nhận.
Nữ chủ nhân vừa lên giường thì cô hầu gái cũng chuẩn bị làm theo gương ấy. Cô bắt đầu đưa ra vô vàn lời xin lỗi với cô ả tùy tùng Abigail vì đã để mụ lại một mình trong một xó xỉnh tồi tệ như quán trọ; nhưng người kia đã ngắt lời cô ngay lập tức, bởi mụ cũng đang thèm ngủ chẳng kém gì cô, đồng thời bày tỏ mong muốn được vinh dự làm bạn chung giường. Cô hầu gái của Sophia đồng ý chia sẻ một góc giường, nhưng vẫn khăng khăng giành trọn vinh dự cho riêng mình. Thế là, sau bao nhiêu cú nhún gối chào và những lời khách sáo, hai cô hầu gái cũng leo lên giường ngủ giống hệt như các bà chủ của họ trước đó.
Thói quen của chủ quán tôi (thực ra cũng là thói quen của cả cái hội đoàn ấy) là gặng hỏi thật kỹ mọi đánh xe, người hầu, đưa thư và những kẻ khác về tên tuổi của tất cả các vị khách; tài sản của họ là gì, và nằm ở đâu. Do đó, chẳng có gì là khó hiểu khi vô số chi tiết kỳ lạ xoay quanh các lữ khách của chúng ta, đặc biệt là việc họ rút lui vào giấc ngủ vào một khung giờ kỳ cục và bất thường như mười giờ sáng, lại khơi gợi sự tò mò của hắn. Ngay khi những người dẫn đường bước vào nhà bếp, hắn liền bắt đầu tra khảo xem các vị khách là ai, và họ từ đâu đến; nhưng những người dẫn đường, dẫu có thuật lại thành thật mọi điều họ biết, cũng chẳng mang lại cho hắn chút thỏa mãn nào. Trái lại, họ còn khiến sự tò mò của hắn bùng lên dữ dội hơn là dập tắt nó.
Vị chủ quán này nổi danh trong số tất cả những người hàng xóm là một kẻ vô cùng tinh ranh. Người ta vẫn đồn rằng hắn nhìn thấu đáo và sâu sắc hơn bất kỳ ai trong giáo xứ, thậm chí chẳng chừa cả ngài mục sư. Có lẽ ngoại hình của hắn cũng góp phần không nhỏ vào việc mang lại cho hắn tiếng tăm ấy; bởi phảng phất trong đó là một vẻ uyên bác và thâm thúy kỳ lạ, nhất là khi ngậm tẩu thuốc trên mỏm môi; mà thực ra, chẳng mấy khi vắng bóng nó. Phẩm hạnh của hắn cũng góp phần to lớn trong việc củng cố nhận định về sự khôn ngoan của bản thân. Trong phong thái, hắn ra điều nghiêm nghị, nếu không muốn nói là lầm lì; và khi cất lời, vốn dĩ là chuyện hiếm hoi, hắn luôn nói với một giọng điệu chậm rãi; dẫu những câu chữ ngắn ngủn, chúng vẫn bị ngắt quãng bởi vô vàn tiếng hừm hừm, ừ à, và những từ đệm vô nghĩa khác: thế nên, dẫu hắn kèm theo những lời nói ấy bằng một số cử chỉ giải thích nhất định, chẳng hạn như lắc đầu, gật đầu, hoặc dùng ngón trỏ chỉ trỏ, hắn thường để cho người nghe tự hiểu nhiều hơn những gì được thốt ra; thậm chí, hắn còn hay phát ra một tín hiệu ngầm rằng mình biết nhiều hơn những gì bản thân thấy tiện để hé lộ. Chính chi tiết cuối cùng này thực sự có thể lý giải hoàn hảo cho danh tiếng thông thái của hắn; bởi con người ta luôn có một sự thôi thúc kỳ lạ là tôn sùng những gì mình chẳng thể hiểu nổi. Một thứ bí quyết vĩ đại mà nhiều kẻ bịp bợm trên đời này đã hoàn toàn dựa vào đó để gặt hái thành công cho những trò lừa đảo của chúng.
Lúc này, con người lịch thiệp ấy kéo riêng vợ mình ra một góc và hỏi bà “nghĩ sao về những vị khách mới tới?” “Nghĩ sao á?” người vợ đáp lại, “thì em phải nghĩ thế nào cơ chứ?” “Anh thì biết,” hắn đáp, “anh nghĩ gì rồi đấy. Mấy kẻ dẫn đường kể những câu chuyện kỳ lạ thật. Một đứa bảo đến từ Gloucester, đứa kia lại bảo từ Upton; và theo những gì anh tìm hiểu được, chẳng đứa nào biết tụi nó đang đi đâu cả. Thế mà có kẻ nào lại đi đường vòng băng qua vùng nông thôn từ Upton đến tận đây, nhất là để tới London không? Và một trong số mấy cô hầu gái, trước khi kịp xuống ngựa, đã hỏi đây có phải là đường đi London hay không đấy. Giờ thì anh đã xâu chuỗi tất cả những chuyện ấy lại, và em đoán xem anh đã tìm ra họ thực chất là ai nào?” “Thôi đi,” vợ hắn đáp, “anh thừa biết em chẳng bao giờ thèm đoán mò mấy trò khám phá của anh đâu.”——“Đúng là một cô vợ ngoan,” hắn đáp, vừa gãi cằm vợ; “anh phải thừa nhận là em luôn biết cúi đầu trước sự hiểu biết của anh trong mấy chuyện này. Vậy thì, hãy cứ tin chắc vào điều này; hãy nhớ lấy lời anh—tin chắc đi, họ đích thị là một trong số những mụ đàn bà nổi loạn phò tá cho tên Thiếu vương trẻ tuổi, và đã phải đi đường vòng để trốn tránh đại quân của công tước.”
“Chồng ơi,” người vợ lên tiếng, “anh đoán trúng phóc rồi đấy; vì một trong số họ ăn vận lộng lẫy hệt như công chúa vậy, và quả thật, trông phong thái của mụ ta chẳng khác đi đâu được.——Thế nhưng, khi em ngẫm lại một chuyện thế này”——“Khi em ngẫm lại ư,” gã chủ quán cất giọng khinh bỉ——“Nào, xin mời nghe xem mụ ngẫm lại cái quái gì nào.”——“Thì là,” người vợ đáp, “rằng mụ ta quá đỗi khiêm nhường để có thể là một quý bà lớn nào đó: bởi trong lúc con Betty nhà mình đang sưởi ấm giường, mụ ta chẳng gọi nó bằng gì khác ngoài con ơi, với lại em yêu, với cục cưng; và khi con Betty ngỏ ý muốn cởi giày tất cho, mụ ta nhất quyết không chịu, bảo rằng không muốn làm phiền nó.”
“Púm!” chồng nàng đáp, “chuyện đó có xá gì. Mụ tưởng vì đã từng thấy vài bà quý tộc hống hách thô lỗ với kẻ dưới cơ, mà không có lấy một ai biết cách cư xử đúng mực khi đứng trước mặt kẻ dưới quyền mình chắc? Ta nghĩ là ta thừa sức nhận ra người sang kẻ hèn khi nhìn thấy họ—ta nghĩ vậy đấy. Chẳng phải mụ ta vừa mới gọi một ly nước lúc bước vào sao? Bọn đàn bà loại khác thì đã réo gọi một ly rượu mạnh rồi; mụ thừa biết điều đó chứ. Nếu mụ ta không phải là người thuộc dòng dõi vô cùng cao quý, cứ đem ta ra bán rẻ làm thằng khờ đi; và ta tin chắc kẻ nào mua được ta sẽ ôm lấy một món hời thảm hại. Giờ thì thử hỏi, liệu một người phụ nữ tầm cỡ như thế có đi lại mà không có lấy một tên gia nhân tòng cận, trừ phi vướng vào một tình huống vô cùng đặc biệt hay sao?” “Vâng, dĩ nhiên rồi chồng ạ,” bà ta thốt lên, “anh thì rõ mấy chuyện này hơn em, hay hầu hết mọi người rồi.” “Ta nghĩ là ta biết dăm ba điều,” hắn phán. “Chắc chắn rồi,” người vợ phụ họa, “cái con tim nhỏ bé tội nghiệp ấy trông đáng thương làm sao khi ngồi phịch xuống ghế, em thề là em không tài nào kìm được lòng trắc ẩn dành cho mụ ta, gần như thể mụ ta chỉ là một kẻ bần hàn khốn khổ vậy. Nhưng giờ phải tính sao đây hả chồng? Nếu mụ ta là một kẻ phản loạn, chắc anh định đem nộp mụ ta cho triều đình rồi. Mà này, dù sao đi nữa thì mụ ta cũng là một người có tính tình dễ chịu, tốt bụng hết phần thiên hạ, và chắc em sẽ chẳng kìm được nước mắt khi nghe tin mụ ta bị treo cổ hay trảm quyết đâu.” “Đồ ngốc!” người chồng gạt phắt đi.——“Nhưng, xét đến việc phải làm gì tiếp theo, đó chẳng phải là chuyện dễ dàng gì để quyết định. Ta hy vọng rằng, trước khi mụ ta rời đi, chúng ta sẽ nhận được tin tức về một trận chiến; bởi nếu phe Thiếu vương giành phần thắng, mụ ta có thể giúp chúng ta kiếm chút thế lực ở triều đình, và làm giàu cho chúng ta mà chẳng cần phải phản bội mụ ta.” “Ôi, thế thì phải biết,” người vợ hưởng ứng; “và em hết lòng hy vọng mụ ta sẽ có quyền lực ấy. Quả thực mụ ta là một người phụ nữ tốt bụng đáng yêu; sẽ là một tội ác tày trời nếu để mụ ta vướng phải bất trắc nào.” “Xì!” gã chủ quán làu bàu, “đàn bà lúc nào cũng mềm yếu như thế. Bộ mụ định che chở cho bọn phản loạn chắc?” “Dương nhiên là không rồi,” người vợ đáp; “còn về chuyện phản bội mụ ta, mặc thây sự đời ra sao, chẳng ai có quyền trách chúng ta cả. Đó là điều bất kỳ ai cũng sẽ làm nếu ở vào hoàn cảnh của chúng ta.”
Trong lúc gã chủ quán thực dụng của chúng ta, kẻ mà như chúng ta đã thấy, không phải vô cớ mà mang tiếng là vô cùng thông thái trong mắt láng giềng, đang bận rộn tranh luận vấn đề này với chính mình (bởi hắn chẳng mảy quan tâm đến ý kiến của vợ), thì tin tức dội đến rằng phe nổi loạn đã luồn lách qua mặt công tước và tiến được một ngày đường hướng về Luân Đôn; và chẳng lâu sau đó, một tay địa chủ phái Jacobite nổi tiếng xuất hiện, với niềm vui khôn tả rạng ngời trên khuôn mặt, hắn bắt tay gã chủ quán chặt đến kêu cục một tiếng, vừa cười lớn: “Tất cả là của chúng ta rồi chú em ơi, mười ngàn người Pháp chân chính đã đổ bộ lên Suffolk. Nước Anh muôn năm! Mười ngàn người lính Pháp, anh bạn gan góc của tôi! Ta sắp sửa khui vại rượu ngay lập tức đây.”
Tin tức này đã định đoạt dứt khoát phán quyết của bậc trí giả, và hắn quyết định sẽ ra mặt nịnh bợ vị tiểu thư khi nàng thức giấc; bởi giờ đây (hắn tuyên bố) hắn đã nhận ra nàng chẳng phải ai khác ngoài chính Madam Jenny Cameron.
