Bà Miller có một cuộc trò chuyện dài với ông Allworthy ngay khi ông vừa dùng bữa trưa xong, trong đó bà thuật lại việc Jones không may đánh sạch số tiền mà ông đã rộng lượng ban cho khi họ chia tay, cùng với cảnh ngộ khốnốn quẫn mà sự mất mát ấy đã đẩy anh vào; tất cả những điều này đều được bà nắm rõ qua lời kể trung thực của tay bán hàng Partridge. Sau đó, bà giãi bày những ơn huệ mà bà mang nợ Jones; không phải là bà hoàn toàn cởi mở về chuyện của cô con gái, bởi dù bà vô cùng tin tưởng ông Allworthy, và dù chẳng thế nào giữ kín được một câu chuyện mà hơn nửa tá người đã vô tình biết rõ, bà vẫn không sao mở lời nhắc đến những chi tiết làm vấy bẩn danh tiết của tội nghiệp Nancy, mà che đậy phần sự tình ấy kín kẽ như thể mình đang đứng trước tòa và cô gái đang bị xét xử vì tội giết con hoang vậy.

Allworthy bảo rằng hiếm có tính cách nào hoàn toàn đồi bại đến mức không còn chút mảy may điều tốt đẹp nào trong người. “Tuy nhiên,” ông nói, “ta không phủ nhận rằng bà có mang ơn anh ta, dù hắn có tồi tệ đến đâu, và vì thế ta sẽ châm chước cho những gì đã qua, nhưng ta phải kiên quyết yêu cầu bà không bao giờ nhắc đến tên hắn trước mặt ta nữa; bởi ta hứa với bà, ta đã đưa ra quyết định vừa qua dựa trên những bằng chứng xác thực và rõ ràng nhất.” “Vâng, thưa ngài,” bà đáp, “tôi hoàn toàn tin rằng thời gian rồi sẽ đưa mọi sự việc về đúng với bản chất tự nhiên vốn có của chúng, và ngài sẽ nhận ra thanh niên tội nghiệp này xứng đáng được ngài đối xử tốt hơn những kẻ khác mà tôi xin phép không tiện nêu tên.”

“Thưa bà,” Allworthy cất lời, có phần khó chịu, “tôi không muốn nghe bất kỳ lời bóng gió nào nhắm vào cháu tôi; và nếu bà còn thốt ra thêm một lời nào theo giọng điệu ấy, tôi sẽ rời khỏi nhà bà ngay lập tức. Nó là con người đáng kính và tốt đẹp nhất; và tôi xin nhắc lại lần nữa, nó đã đẩy lòng tốt của mình đối với gã này đi quá giới hạn đáng trách, khi che giấu quá lâu những sự thật đen tối nhất. Sự vô ơn của kẻ khốn nạn đó đối với người thanh niên tử tế này mới là điều khiến tôi phẫn nộ nhất; bởi thưa bà, tôi có đầy đủ lý do để nghĩ rằng hắn đã mưu tính hất cẳng cháu tôi khỏi sự sủng ái của tôi và tước quyền thừa kế của nó.”

“Tôi chắc chắn rằng, thưa ngài,” bà Miller đáp với chút sợ hãi (bởi dẫu ông Allworthy luôn nở nụ cười đầy ngọt ngào và nhân hậu, vẻ cau mày của ông lại vô cùng đáng sợ), “tôi sẽ không bao giờ dám nói lời nào chống lại bất kỳ quý ông nào mà ngài quý mến. Tôi chắc chắn, thưa ngài, hành động như vậy chẳng phải phép chút nào, nhất là khi người đó lại là họ hàng gần gũi nhất của ngài; thế nhưng, thưa ngài, xin ngài đừng giận tôi, thực sự xin ngài đừng giận, vì những lời chúc tốt đẹp mà tôi dành cho kẻ khốn khổ này. Chắc là tôi được phép gọi anh ta như vậy lúc này, dẫu có lúc trước ngài đã nổi trận lôi đình khi nghe tôi nhắc đến anh ta với chút thiếu tôn trọng nào. Đã bao lần tôi nghe ngài gọi anh ta là con? Đã bao lần ng::*; ngài tỉ tê trò chuyện với tôi về anh ta bằng tất cả sự trìu mến của một bậc sinh thành? Hơn nữa, thưa ngài, tôi sao có thể quên được biết bao lời lẽ dịu dàng, biết bao điều tốt đẹp mà ngài từng kể cho tôi nghe về dung mạo, tài năng, và phẩm hạnh của anh ta; về bản tính thiện lương và lòng hào hiệp của cậu ấy. Tôi chắc chắn mình không thể nào quên, bởi tôi thấy tất cả đều là sự thật. Tôi đã tự mình trải nghiệm những điều đó. Chúng đã cứu rỗi gia đình tôi. Xin ngài hãy tha thứ cho những giọt nước mắt của tôi, thưa ngài, thực sự xin ngài hãy thứ lỗi. Khi tôi nghĩ đến cảnh ngộ xoay vần nghiệt ngã mà người thanh niên tội nghiệp này — kẻ mà tôi mang ơn sâu sắc — phải gánh chịu; khi tôi nghĩ đến việc cậu ấy mất đi sự sủng ái của ngài, thứ mà tôi biết cậu ấy trân trọng hơn cả sinh mạng, lòng tôi không thể không xót xa, không thể không thương tiếc cho cậu ấy. Dù ngài có cầm gươm sẵn sàng đâm vào tim tôi, tôi vẫn phải thương xót cho nỗi bất hạnh của một người mà ngài từng yêu thương, và tôi sẽ mãi mãi yêu thương.”

Allworthy tỏ ra vô cùng xúc động trước bài phát biểu này, nhưng dường như không phải vì giận dữ; bởi sau một khoảng lặng ngắn, nắm lấy tay bà Miller, ông nói với bà đầy trìu mến: “Nào, thưa bà, chúng ta hãy cùng suy tính một chút về cô con gái của bà. Tôi không thể trách bà khi bà vui mừng trước một mối lương duyên hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích cho nó, nhưng bà biết đấy, lợi ích này phần lớn phụ thuộc vào việc người cha có chịu dung thứ hay không. Tôi rất rành về ông Nightingale, và trước đây từng có vài mối làm ăn với ông ấy; tôi sẽ đến thăm và tìm cách giúp đỡ bà trong chuyện này. Tôi tin ông ta là một kẻ thực dụng; nhưng vì đây là đứa con trai duy nhất, và sự việc đã rồi, không thể vãn hồi, có lẽ dần dà ông ta cũng sẽ chịu lý trí hơn. Tôi hứa sẽ làm tất cả những gì có thể vì bà.”

Người phụ nữ tội nghiệp đã bày tỏ biết bao lời cảm tạ đến ông Allworthy vì nhã ý tốt đẹp và hào hiệp này, đồng thời bà không kìm nén được cơ hội để một lần nữa bày tỏ lòng biết ơn đối với Jones, “người mà,” bà nói, “tôi mang ơn vì có được cơ hội làm phiền ngài lúc này.” Allworthy nhẹ nhàng ngăn bà lại; nhưng ông là một người quá đỗi lương thiện để có thể thực sự cảm thấy phật lòng trước những hệ quả phát xuất từ một nguyên tắc cao cả đang thôi thúc bà Miller; và quả thực, nếu như vụ việc mới mẻ này không làm bùng lên ngọn lửa giận dữ vốn có của ông đối với Jones, thì rất có thể ông đã có phần mềm lòng hơn trước câu chuyện về một hành động mà ngay cả sự độc ác cũng chẳng thể suy diễn ra từ một động cơ xấu xa nào.

Ông Allworthy và bà Miller đã ở bên nhau hơn một tiếng đồng hồ thì cuộc trò chuyện của họ bị gián đoạn bởi sự xuất hiện của Blifil và một người khác, chẳng phải ai xa lạ mà chính là luật sư Dowling — người giờ đây đã trở thành một sủng thần của Blifil, và được ông Allworthy, theo nguyện vọng của người cháu trai, cất nhắc làm quản gia; đồng thời ông cũng giới thiệu hắn với ông Western, từ đó vị luật sư nhận được lời hứa sẽ được đôn lên giữ chức vụ tương tự ngay khi có chỗ trống; và trong lúc chờ đợi, hắn được giao phó giải quyết một số công chuyện liên quan đến thế chấp mà vị điền chủ đang có tại Luân Đôn.

Đó chính là công việc chính đưa luật sư Dowling đến thủ đô lúc bấy giờ; thế nên hắn nhân cơ hội này mang theo một ít tiền giao cho ông Allworthy, đồng thời báo cáo với ông về một số công chuyện khác; và vì tất cả những thứ đó quá ư tẻ nhạt để có thể tìm được một chỗ đứng trong câu chuyện này, chúng ta hãy để mặc người chú, người cháu và vị luật sư sang một bên để quay lại với những vấn đề khác.