Đoàn người của chúng tôi, khi đến Luân Đôn, liền dừng chân tại dinh thự của lãnh chúa; tại đây, trong lúc họ nghỉ ngơi sau chặng đường mỏi mệt, các gia nhân đã được phái đi lo chỗ ở cho hai vị phu nhân. Bởi vì, lúc bấy giờ phu nhân của ngài chưa có mặt ở thành phố, nên Mrs Fitzpatrick nhất quyết không chịu nhận một gian phòng trong dinh cơ của vị quý tộc ấy.
Một vài độc giả có lẽ sẽ lên án cái sự tinh tế phi thường này — như tôi có thể gọi — về mặt đức hạnh, cho là quá mức câu nệ và kỹ tính; nhưng chúng ta phải thông cảm cho hoàn cảnh của nàng, vốn dĩ phải thừa nhận là vô cùng tế nhị; và khi xét đến sự độc ác của những chiếc lưỡi hay soi mói, chúng ta buộc phải công nhận rằng, dẫu đó là một lỗi lầm, thì đó cũng là sự thái quá theo hướng tốt đẹp, và bất kỳ người phụ nữ nào ở vào hoàn cảnh y hệt cũng sẽ làm rất tốt nếu bắt chước theo. Vẻ bề ngoài trang trọng nhất của đức hạnh, khi nó chỉ là vẻ bề ngoài, có lẽ trong những suy xét trừu tượng đôi khi có phần kém đáng khen ngợi hơn bản thân đức hạnh không kèm theo vẻ trang trọng ấy; thế nhưng, nó dẫu sao vẫn luôn được ca ngợi nhiều hơn; và điều này, tôi tin rằng ai cũng sẽ thừa nhận, đó là điều cần thiết, trừ một vài trường hợp rất đặc biệt, để mọi người phụ nữ duy trì hoặc là điều này hoặc là điều kia.
Sau khi chỗ ở đã được chuẩn bị, Sophia liền đồng hành cùng người họ hàng của mình trong buổi tối hôm đó; nhưng nàng đã định bụng ngay sáng hôm sau sẽ dò la tin tức về người phụ nữ mà, như chúng ta đã đề cập trước đây, nàng đã quyết định nương náu khi rời khỏi ngôi nhà của cha mình. Và nàng càng hăng hái thực hiện điều này hơn nhờ vào một vài quan sát mà nàng đã thu lượm được suốt chuyến đi trên chiếc xe ngựa.
Giờ đây, vì chúng ta hoàn toàn không muốn gán cho Sophia cái tiếng xấu xa của sự hoài nghi, nên chúng tôi gần như e dè khi phải phơi bày trước độc giả những ý nghĩ đã ngập tràn tâm trí nàng về Mrs Fitzpatrick; người mà hiện tại nàng quả thực đang có đôi chút ngờ vực. Những mối nghi ngờ này, vốn rất dễ nảy sinh trong cõi lòng của những kẻ tồi tệ nhất, thiết nghĩ chúng tôi không nên nhắc đến một cách quá rõ ràng cho đến khi đã thổ lộ đôi lời với độc giả về bản chất của sự nghi kỵ nói chung.
Về vấn đề này, từ trước đến nay tôi thấy luôn có hai cấp độ. Cấp độ đầu tiên, tôi chọn cách bắt nguồn từ trái tim, bởi tốc độ chớp nhoáng trong sự nhận thức của nó dường như biểu thị cho một thứ xung động thầm kín từ trước, và lại càng đúng hơn khi cấp độ tối cao này thường tự tạo ra đối tượng cho chính nó; nhìn thấy những gì không hề có, và lúc nào cũng thấy nhiều hơn thực tế đang tồn tại. Đây chính là thứ năng lực soi thấu tinh tường mà không một triệu chứng của cái ác nào có thể thoát khỏi đôi mắt chim ưng của nó; nó không chỉ quan sát hành động, mà còn để ý cả lời ăn tiếng nói lẫn ánh nhìn của con người; và vì nó xuất phát từ cõi lòng của người quan sát, nên nó cũng lặn sâu vào cõi lòng của kẻ bị quan sát, để rồi ở đó phát hiện ra cái ác tựa như đang ở trong trứng nước, thậm chí đôi khi còn trước cả khi cái ác ấy kịp hình thành trong tư tưởng. Quả là một khả năng đáng khâm phục, nếu như nó không thể sai lầm; nhưng vì mức độ hoàn hảo này ngay cả một người phàm trần cũng không thể tuyên bố sở hữu, thế nên từ sự kém hoàn thiện của một sự nhận thức sắc sảo đến cực điểm như vậy đã sinh ra biết bao tai họa buồn thương cùng những nỗi đau thắt ruột gan khôn xiết cho sự ngây thơ và đức hạnh. Do đó, tôi không thể không coi sự tinh tường thấu suốt vào cái ác đến cùng cực này như một sự lầm lạc đầy tai hại, và tự thân nó là một điều cực kỳ độc hại. Và tôi càng nghiêng về quan điểm này hơn bởi tôi e rằng nó luôn xuất phát từ một tâm địa đen tối, vì những lý do tôi đã nêu trên, và thêm một lý do nữa, đó là tôi chưa từng thấy nó thuộc về một tấm lòng lương thiện. Giờ đây, đối với cấp độ nghi kỵ này, tôi hoàn toàn và tuyệt đối minh oan cho Sophia.
Cấp độ thứ hai của phẩm chất này dường như xuất phát từ khối óc. Thực chất, đây chẳng qua là khả năng nhìn thấy những gì bày ngay trước mắt, và rút ra kết luận từ những gì mình trông thấy. Điều đầu tiên là thứ không thể tránh khỏi đối với bất kỳ ai có mắt, và điều thứ hai có lẽ cũng là một hệ quả tất yếu không kém phần chắc chắn khi chúng ta có bộ não. Thứ này hoàn toàn là một kẻ thù cay đắng đối với tội ác cũng giống như thứ trước là kẻ thù của sự ngây thơ; và tôi không thể nhìn nhận nó với vẻ gì là khó ưa, dẫu cho vì sự yếu đuối phàm trần mà đôi khi nó có thể bị nhầm lẫn. Chẳng hạn, nếu một người chồng vô tình bắt quả tang vợ mình đang ngồi trong lòng hoặc trong vòng tay ôm ấp của mấy tên công tử bột chuyên nghề phá hoại hạnh phúc gia đình người khác, tôi nghĩ mình sẽ không quá trách cứ anh ta khi suy diễn ra nhiều điều hơn những gì mắt thấy, dựa trên những sự thân mật mà anh ta thực sự đã chứng kiến — những thứ mà chúng ta ít nhất cũng đủ khoan dung để gọi chúng là sự tự do vô hại. Độc giả sẽ dễ dàng tự liên tưởng đến vô số trường hợp tương tự; tôi chỉ xin thêm một ví dụ nữa, dẫu cho một số người có thể cho là thiếu đạo đức, nhưng tôi không thể không đánh giá là hoàn toàn có cơ sở; đó chính là sự hoài nghi rằng một người có khả năng làm lại những gì hắn từng làm trước đây, và rằng một kẻ từng là kẻ bất lương thì hoàn toàn có thể tái diễn vai trò đó thêm một lần nữa. Và thú thật mà nói, tôi tin rằng Sophia đã vướng vào cấp độ nghi kỵ này. Chính từ cấp độ hoài nghi này, thực ra nàng đã hình thành quan điểm cho rằng người họ hàng của mình kỳ thực chẳng phải là loại phụ nữ tử tế gì cho cam.
Sự tình xem ra là thế này: Mrs Fitzpatrick đã khôn ngoan nhìn nhận rằng đức hạnh của một thiếu nữ ở trên cõi đời này cũng ở trong hoàn cảnh tương tự như một chú thỏ tội nghiệp, hễ cứ đặt chân ra ngoài là chắc chắn sẽ chạm trán với kẻ thù của mình, bởi vì chú ta hầu như chẳng thể gặp ai khác. Do đó, ngay khi vừa quyết định nắm bắt cơ hội đầu tiên để rời khỏi sự bảo bọc của người chồng, nàng đã hạ quyết tâm phó mặc thân mình cho sự che chở của một người đàn ông khác; và còn ai có thể là người giám hộ thích hợp hơn một bậc quyền quý, giàu có, danh giá — một kẻ ngoài bản tính hào hiệp vốn xúi giục đàn ông dấn thân vào con đường hiệp sĩ lãng mạn, tức là làm kẻ bảo vệ cho những bóng hồng hoạn nạn, ra đã từng nhiều lần tuyên bố một tình cảm mãnh liệt dành cho chính nàng và đã trao cho nàng mọi minh chứng trong tầm tay?
Nhưng vì luật pháp đã vô tình bỏ sót chức danh kiêm nhiệm này — tức là phó-chồng hay người giám hộ cho một người phụ nữ bỏ trốn — và vì thói cay độc hay gán cho người đó một cái tên gọi khó nghe hơn, nên người ta đã thống nhất rằng vị lãnh chúa nọ sẽ âm thầm thực hiện mọi việc tử tế ấy với nàng mà không công khai đứng ra nhận vai trò người bảo hộ. Thậm chí, để ngăn không cho bất kỳ ai khác nhìn nhận ông ta dưới ánh sáng đó, hai người đã thỏa thuận rằng nàng sẽ đi thẳng tới Bath, còn vị lãnh chúa trước tiên sẽ đến Luân Đôn, rồi từ đó mới xuống nơi ấy theo lời khuyên của các bác sĩ.
Giờ thì Sophia đã hiểu rõ mồn một tất cả những điều này, không phải qua lời nói hay cung cách của Mrs Fitzpatrick, mà là từ vị quý tộc nọ, người kém tài giữ bí mật hơn vị phu nhân kia gấp vạn lần; và có lẽ sự kín kẽ tuyệt đối mà Mrs Fitzpatrick đã tuân thủ về vấn đề này trong câu chuyện của nàng đã phần nào làm gia tăng thêm những mối hoài nghi hiện đang dâng trào trong tâm trí người em họ.
Sophia rất dễ dàng tìm ra ngôi nhà của người phụ nữ mà nàng đang kiếm tìm; bởi quả thực chẳng có người phu kéo xe nào trong thành phố lại không biết tường tận dinh cơ ấy. Và khi nhận được lời mời khẩn thiết đáp lại bức thư ngỏ lời đầu tiên, nàng lập tức đồng ý đến ngay. Thật ra, Mrs Fitzpatrick không hề tha thiết giữ người em họ ở lại hơn mức phép lịch sự đòi hỏi. Không biết có phải vì nàng đã nhận ra và phẫn nộ trước mối nghi ngờ kể trên, hay vì một động cơ nào khác, tôi không dám chắc; chỉ biết một điều chắc chắn rằng, nàng cũng khao khát được chia tay Sophia chẳng kém gì mong muốn lên đường của chính vị tiểu thư nọ.
Khi đến chào từ biệt người họ hàng, vị tiểu thư trẻ tuổi không sao tránh khỏi việc đưa ra một lời khuyên nhủ ngắn gọn. Nàng tha thiết nài xin người chị, vì Chúa hãy tự bảo trọng, và hãy nhìn nhận xem hoàn cảnh của mình nguy hiểm đến nhường nào; nàng còn nói thêm rằng bản thân hy vọng sẽ tìm được phương cách nào đó để hòa giải chị ấy với chồng. “Chị phải nhớ lấy, chị yêu ạ,” nàng nói, “câu châm ngôn mà dì Western đã bao nhiêu lần lặp lại cho cả hai chúng ta: Rằng bất cứ khi nào liên minh hôn nhân tan vỡ, và chiến tranh nổ ra giữa vợ chồng, người vợ khó lòng có thể tự thiết lập một nền hòa bình bất lợi cho mình dưới bất kỳ điều kiện nào. Đó chính xác là lời của dì tôi, và dì ấy là người có vô số kinh nghiệm trường đời.” Mrs Fitzpatrick đáp lại bằng một nụ cười khinh miệt: “Đừng lo cho tôi, cô bé, hãy tự lo lấy thân mình đi; vì cô còn trẻ hơn tôi đấy. Tôi sẽ đến thăm cô trong vài ngày tới; nhưng Sophy thân mến, để tôi cho cô một lời khuyên: hãy vứt bỏ cái vẻ trang nghiêm đứng đắn ấy ở miền quê đi, vì tin tôi đi, trông nó gượng gạo lắm khi cô mang ra chốn thị thành này đấy.”
Thế là hai người họ hàng chia tay nhau, và Sophia đi thẳng đến chỗ Lady Bellaston, nơi nàng được chào đón vô cùng nồng hậu cũng như lịch thiệp hết mực. Vị phu nhân này đã đem lòng quý mến nàng từ trước, khi tình cờ trông thấy nàng đi cùng dì Western. Bà thực sự rất vui mừng khi được gặp lại Sophia, và ngay khi biết được những lý do thôi thúc nàng rời bỏ ông nghị hội mà trốn đến Luân Đôn, bà liền hết lời ca ngợi sự minh mẫn và quyết đoán của nàng. Sau khi bày tỏ sự hài lòng tột độ về thiện cảm mà Sophia đã dành cho bà khi chọn dinh thự của mình làm chốn dung thân, bà hứa sẽ bảo bọc nàng hết sức trong khả năng có thể.
Giờ đây, khi đã đưa Sophia vào một chốn an toàn, tôi thiết nghĩ độc giả sẽ bằng lòng để nàng ở lại đó một thời gian, và quay sang quan tâm đôi chút đến các nhân vật khác, đặc biệt là tội nghiệp Jones. Chúng ta đã để mặc anh ta chịu đựng sự thống khổ vì những lỗi lầm quá khứ đủ lâu rồi — những lỗi lầm mà, theo đúng bản chất của cái ác, tự thân chúng đã giáng xuống đầu anh ta những hình phạt đích đáng.
