Lãnh chúa Shaftesbury tao nhã từng đâu đó phản đối việc nói quá nhiều sự thật: qua đó có thể suy ra một cách công bằng rằng, trong một số trường hợp, việc nói dối không chỉ có thể châm chước mà còn đáng được biểu dương.

Và chắc chắn không có ai có thể danh chính ngôn thuận đòi hỏi quyền được sai lệch khỏi sự thật một cách đáng khen ngợi ấy hơn những thiếu nữ đang trong chuyện yêu đương; họ có thể viện dẫn những lời giáo huấn, nền tảng giáo dục, và trên hết là sự chuẩn y, phải, ta có thể nói là sự cần thiết của phong tục—thứ ràng buộc họ, không phải để ngăn cản họ phục tùng những thôi thúc chân chính của tự nhiên (vì điều đó sẽ là một sự cấm đoán dại dột), mà là ngăn cản họ thừa nhận chúng.

Do đó, chúng ta không hề hổ thẹn khi nói rằng nữ anh hùng của chúng ta giờ đây đã hành động theo những lời dạy của nhà triết học đáng kính kể trên. Vì nàng hoàn toàn chắc chắn rằng Lady Bellaston không hề nhận ra thân phận của Jones, nên nàng quyết định sẽ giữ nguyên sự mù mờ ấy ở bà, dù phải đổi lấy việc thêu dệt một vài lời nói dối nhỏ.

Jones vừa rời đi chưa lâu thì Lady Bellaston đã kêu lên: “Ôi chao, quả là một chàng thanh niên khôi ngô; ta tự hỏi cậu ta là ai, vì ta không nhớ là mình đã từng thấy khuôn mặt ấy trước đây bao giờ.”

“Tôi cũng vậy, thưa phu nhân,” Sophia đáp. “Phải thừa nhận rằng cậu ấy đã cư xử rất lịch thiệp liên quan đến tấm bưu thiếp của tôi.”

“Đúng vậy; và cậu ta cũng là một chàng trai rất khôi ngô,” phu nhân nói: “em không nghĩ thế sao?”

“Con không để ý lắm đến cậu ấy,” Sophia đáp, “nhưng con thấy cậu ấy có vẻ hơi vụng về và kém phần tao nhã thì đúng hơn.”

“Em hoàn toàn đúng,” Lady Bellaston kêu lên: “em có thể thấy qua tác phong của cậu ta rằng cậu ta chưa từng lui tới những chốn thượng lưu. Phải, bất chấp việc cậu ta trả lại bưu thiếp cho em và từ chối phần thưởng, ta hầu như còn hoài nghi liệu cậu ta có phải là một quý tộc hay không. ——Ta vẫn luôn nhận thấy ở những kẻ có dòng dõi cao quý luôn có một nét gì đó mà những kẻ khác không bao giờ có thể có được. ——Chắc ta sẽ ra lệnh không tiếp đón cậu ta nữa.”

“Ơ hay, thưa phu nhân,” Sophia đáp, “người ta không thể nghi ngờ sau những gì cậu ấy đã làm được chứ;—vả lại, nếu phu nhân để ý kỹ, trong lời nói của cậu ấy ẩn chứa sự thanh tao, sự tinh tế, một vẻ duyên dáng trong cách diễn đạt mà, mà……”

“Ta thừa nhận,” Lady Bellaston nói, “gã thanh niên đó biết cách dùng từ đấy chứ——Và quả thực, Sophia, em phải tha thứ cho ta, quả thực em phải tha thứ đấy.”

“Em tha thứ cho phu nhân ư!” Sophia thốt lên.

“Ừ, quả thực em phải tha thứ,” bà vừa cười vừa đáp; “vì ta đã có một sự nghi ngờ khủng khiếp khi lần đầu bước vào phòng——Ta thề là em phải tha thứ cho điều đó; nhưng ta đã ngờ rằng đó chính là Mr Jones.”

“Thưa phu nhân, thực sự là vậy sao?” Sophia kêu lên, mặt đỏ bừng và gượng cười.

“Đúng thế, ta thề là ta đã nghĩ vậy,” bà đáp. “Ta không thể tưởng tượng nổi điều gì đã xui khiến ta nghĩ thế: vì phải công nhận với gã thanh niên ấy rằng, cậu ta ăn vận rất lịch sự; mà điều đó, Sophy thân mến ạ, ta nghĩ không thường thấy ở người bạn của em đâu.”

“Lời trêu chọc này,” Sophia thốt lên, “hơi tàn nhẫn một chút đấy, Lady Bellaston, sau khi em đã hứa với phu nhân.”

“Không hề đâu, cô bé,” phu nhân nói;——“Điều đó sẽ là tàn nhẫn nếu nói trước; nhưng sau khi em đã hứa với ta là sẽ không bao giờ kết hôn mà không có sự đồng thuận của cha mình, điều mà em biết rõ là đồng nghĩa với việc em từ bỏ Jones, thì chắc chắn em có thể chịu đựng được một chút trêu chọc về một thứ tình cảm vốn dĩ đủ sức được tha thứ ở một thiếu nữ dưới quê, và cái thứ tình cảm mà em bảo rằng em đã hoàn toàn vượt qua. Ta phải nghĩ thế nào đây, Sophy thân mến của ta, nếu em không thể chịu đựng nổi dăm câu chế giễu ngay cả về cách ăn mặc của cậu ta chứ? Ta sẽ bắt đầu lo sợ rằng em đã lún sâu lắm rồi đấy; và hầu như phải hoài nghi không biết em có thật lòng với ta hay không.”

“Thưa phu nhân, quả thực,” Sophia kêu lên, “phu nhân đã hiểu lầm con rồi, nếu phu nhân tưởng rằng con còn chút bận tâm nào về cậu ta.”

“Về cậu ta ư!” phu nhân đáp: “Em chắc chắn đã hiểu lầm ý ta; ta chỉ dừng lại ở cách ăn mặc của cậu ta thôi;——vì ta sẽ không làm tổn hại đến gu thẩm mỹ của em bằng bất kỳ sự so sánh nào khác——ta không hề nghĩ rằng, Sophy thân mến ạ, nếu Mr Jones của em mà là một kẻ thế này—”

“Con tưởng rằng,” Sophia nói, “phu nhân đã công nhận là cậu ấy khôi ngô cơ mà”——

“Ai cơ, em nói ai?” phu nhân vội vã hỏi.

“Mr Jones ạ,” Sophia đáp;—và ngay lập tức lấy lại bình tĩnh, “Mr Jones!—không, không; con xin lỗi phu nhân;—ý con là người quý tộc vừa ở đây lúc nãy.”

“Ôi Sophy! Sophy!” phu nhân kêu lên; “ta e rằng cái gã Mr Jones này vẫn cứ luẩn quẩn trong đầu em đấy.”

“Vậy thì, xin thề trên danh dự của con, thưa phu nhân,” Sophia nói, “Mr Jones hoàn toàn xa lạ đối với con, cũng y như vị quý tộc vừa rời khỏi chúng ta vậy.”

“Trên danh dự của ta,” Lady Bellaston nói, “ta tin điều đó. Vậy nên hãy tha thứ cho ta vì một chút trêu chọc vô hại nhé; nhưng ta hứa với em là ta sẽ không bao giờ nhắc đến tên cậu ta thêm lần nào nữa.”

Và giờ đây hai vị phu nhân cáo lui, trong niềm hân hoan vô bờ bến của Sophia, vượt xa cả sự hài lòng của Lady Bellaston—người vốn dĩ sẵn lòng tra tấn cô đối thủ của mình thêm chút nữa, nếu như không có những công việc quan trọng hơn gọi đi. Về phần Sophia, tâm trí nàng không hoàn toàn thảnh thơi sau lần đầu tiên tập tành dối trá ấy; khi lui về phòng riêng, nàng đã hồi tưởng lại sự việc với nỗi dằn vặt và sự xấu hổ khôn nguôi trong lòng. Hoàn cảnh ngặt nghèo đặc biệt của nàng và sự bức thiết của tình thế hoàn toàn không thể xoa dịu nổi tâm can nàng trước hành vi vừa rồi; bởi tâm tính của nàng quá đỗi nhạy cảm để có thể chịu đựng nổi ý nghĩ rằng mình đã phạm phải một lời nói dối, dẫu cho nó có được che đậy khéo léo đến đâu bởi các tình huống đi chăng nữa. Và ý nghĩ ấy đã không một khoảnh khắc nào buông tha, khiến nàng chẳng thể chợp mắt nổi trong suốt cả đêm hôm sau đó.