Khi một nhà biên kịch hài kịch đã làm cho các nhân vật chính của mình hạnh phúc nhất có thể, hoặc khi một nhà biên kịch bi kịch đã đẩy họ lên đến đỉnh cao của sự khốn khổ trần gian, cả hai đều kết luận rằng công việc của họ đã hoàn thành và tác phẩm của họ đã đi đến hồi kết.

Nếu chúng tôi mang tâm trạng của thể loại bi kịch, bạn đọc hẳn phải công nhận rằng lúc này chúng tôi đã đến rất gần cái kết ấy, bởi sẽ thật khó cho quỷ dữ hay bất kỳ đại diện nào của hắn trên trái đất có thể nghĩ ra những cực hình nào lớn hơn cho tội nghiệp Jones so với hoàn cảnh mà chúng tôi đã để mặc chàng trong chương trước; còn về phần Sophia, một người phụ nữ tốt bụng chắc chắn sẽ chẳng mảy may muốn dành cho tình địch của mình nhiều nỗi dằn vặt hơn những gì nàng đang phải trải qua lúc này. Vậy thì để hoàn tất vở bi kịch, còn thiếu gì ngoài một vài vụ án mạng và dăm câu triết lý đạo đức nữa đây!

Nhưng để đưa những nhân vật thân yêu của chúng ta thoát khỏi nỗi thống khổ và khốn đốn hiện tại, rồi cuối cùng đưa họ cập bến bờ hạnh phúc, lại có vẻ là một thử thách vô cùng khó khăn; quả thật là một thử thách khó đến mức chúng tôi không dám đảm nhận việc thực hiện nó. Về phần Sophia, rất có thể rồi đâu đó cuối cùng chúng tôi cũng sẽ tìm được một người chồng tốt cho nàng—hoặc là Blifil, hoặc vị lãnh chúa nọ, hay một ai khác; thế nhưng đối với tội nghiệp Jones, những tai họa mà chàng hiện đang vướng vào lại bắt nguồn từ chính sự thiếu suy nghĩ của bản thân—một sự thiếu suy nghĩ mà nếu không biến một con người thành kẻ tội phạm trước xã hội, thì ít nhất cũng biến kẻ đó thành kẻ tự hủy hoại chính mình; chàng giờ đây quá đỗi cô độc không một bóng bạn bè, lại bị kẻ thù vây hãm bức hại đến mức chúng tôi gần như tuyệt vọng trong việc cứu vớt cuộc đời chàng; và nếu độc giả vốn ưa thích việc chứng kiến những buổi hành quyết, thiết nghĩ người ấy chẳng nên chần chừ gì nữa mà hãy mau chóng xí ngay một chỗ hàng đầu ở pháp trường Tyburn.

Điều này thì chúng tôi xin hứa chắc, rằng dẫu cho chúng tôi có dành chút ít tình cảm nào đi chăng nữa cho tên vô lại này—kẻ mà chúng tôi đã lỡ dại suy tôn làm anh hùng, chúng tôi cũng sẽ không thèm ban cho hắn bất kỳ sự trợ giúp siêu nhiên nào mà chúng tôi chỉ được phép sử dụng trong những dịp thực sự trọng đại. Do đó, nếu hắn không tự tìm ra nổi một con đường tự nhiên nào để đường đường chính chính thoát khỏi mọi hoạn nạn, chúng tôi sẽ chẳng vì hắn mà làm tổn hại đến tính chân thực và sự tôn nghiêm của lịch sử; bởi thà rằng chúng tôi kể lại cảnh hắn bị treo cổ ở Tyburn (điều hoàn toàn có khả năng xảy ra) còn hơn là đánh mất sự chính trực của mình hay làm tổn thương niềm tin nơi độc giả.

Về điểm này, các bậc cổ nhân nắm giữ lợi thế lớn lao hơn hẳn người hiện đại. Hệ thống thần thoại của họ, vào thời đó còn được tầng lớp bình dân tin sùng hơn bất kỳ tôn giáo nào ở thời hiện tại, luôn trao cho họ cơ hội cứu nguy cho một vị anh hùng được yêu mến. Các vị thần của họ luôn sẵn sàng túc trực bên tay áo nhà văn để thực hiện bất kỳ ý đồ nào; và phát minh càng kỳ lạ bao nhiêu, sự ngạc nhiên cùng niềm vui sướng của người đọc cả tin lại càng lớn bấy nhiêu. Những nhà văn ấy có thể dễ dàng đưa một người anh hùng từ quốc gia này sang quốc gia khác, thậm chí từ thế giới này sang thế giới khác, rồi lại đưa hắn quay trở về, dễ hơn nhiều so với một nhà văn hiện đại nghèo nàn bị xiềng xích trong việc cứu một kẻ tù nhân ra khỏi ngục tối.

Người Ả Rập và người Ba Tư cũng có một lợi thế tương tự khi viết truyện nhờ vào các vị thần lùn và tiên nữ—những sinh tính mà họ tin tưởng như một điều khoản trong đức tin của chính mình, dựa trên uy quyền của kinh Koran. Nhưng chúng ta lại chẳng có lấy một chút sự trợ giúp nào như thế. Chúng ta bị bó buộc vào những phương thế tự nhiên đơn thuần; vậy hãy thử xem với những phương thế ấy, chúng ta có thể làm được gì cho tội nghiệp Jones; dẫu cho thú thật là có tiếng nói nào đó đang thì thầm bên tai rằng chàng vẫn chưa phải nếm trải điều tồi tệ nhất trong vận mệnh của mình; và rằng một tin tức động trời hơn bất cứ tin gì chàng từng nghe qua vẫn còn đang chờ đợi chàng ở những trang sách chưa hé mở của định mệnh.