Khi trở về phòng trọ, Jones thấy tình hình đã thay đổi hẳn so với lúc anh đi. Người mẹ, hai cô con gái và chàng thanh niên Nightingale trẻ tuổi lúc ấy đang quây quần bên mâm tối; đúng lúc đó, theo nguyện vọng của chính mình, người bác bước vào phòng mà không cần khách sáo gì sất, bởi ông vốn đã quen thuộc với tất cả mọi người nơi đây, từng mấy bận ghé thăm người cháu trai tại căn nhà này.

Lão ông lập tức tiến đến chỗ cô Nancy, chào hỏi và chúc mừng hạnh phúc cô, rồi tiếp tục làm thế với người mẹ và người con gái còn lại; cuối cùng, ông nhã nhặn gửi những lời chúc tốt đẹp đến người cháu trai với tất cả sự hòa nhã và lịch thiệp, tựa hồ như cậu cháu đã kết hôn với một người có gia thế môn đăng hộ đối hoặc cao sang hơn, lại đã hoàn tất mọi thủ tục dạm hỏi từ trước.

Cả cô Nancy lẫn người chồng hờ của cô đều tái mặt, tỏ vẻ ngượng ngùng ra mặt trước tình huống ấy; nhưng bà Miller liền chớp lấy cơ hội đầu tiên để rút lui; rồi cho gọi Jones vào phòng ăn, bà quỳ sụp dưới chân anh, tuôn trào dòng nước mắt xúc động và gọi anh là ân nhân, là vị cứu tinh cho gia đình nghèo khổ tội nghiệp của mình, kèm theo muôn vàn lời xưng hô kính cẩn cùng trìu mến, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất mà một trái tim tràn ngập ân nghĩa có thể thốt lên.

Sau khi cơn xúc động dâng trào ban đầu đã dịu bớt phần nào — mà theo lời bà nếu không được giải tỏa thì trái tim bà đã vỡ tung — bà tiếp tục thông báo cho Mr. Jones biết rằng mọi chuyện giữa Mr. Nightingale và con gái bà đã được dàn xếp ổn thỏa, và họ sẽ tổ chức lễ cưới vào sáng hôm sau. Nghe vậy, Mr. Jones bày tỏ niềm vui khôn tả, khiến người phụ nữ khốn khổ lại chìm đắm trong cơn sung sướng và những lời cảm tạ, mãi một hồi lâu anh mới khó khăn lắm mới dặn dò được bà thôi nức nở và thuyết phục bà cùng quay trở lại phòng khách, nơi mọi người vẫn đang giữ nguyên bầu không khí vui vẻ như lúc họ vừa bước ra.

Nhóm người nhỏ bé này giờ đây cùng nhau trải qua hai, ba tiếng đồng hồ vô cùng dễ chịu, trong đó người bác vốn là một bợm nhậu sành sỏi đã chuốc cho đứa cháu trai say ngà ngả đến mức tuy chưa đến nỗi bất tỉnh nhân sự nhưng cũng bắt đầu hơi hoa mắt; và lúc này, Mr. Nightingale liền dẫn lão ông lên lầu, vào căn phòng mà mình mới thuê trọ khi trước, rồi bộc bạch nỗi lòng như sau:

"Vì bác từ trước đến nay vẫn luôn là người bác tuyệt vời và nhân hậu nhất đối với cháu, lại tỏ rõ lòng khoan dung vô bờ bến khi tha thứ cho cuộc hôn nhân này — dẫu quả thực có thể bị coi là hơi bồng bột — cháu sẽ không bao giờ tha thứ cho chính mình nếu dám có ý định lừa dối bác bất cứ điều gì." Cậu liền thú nhận sự thật và bày tỏ toàn bộ cơ sự.

"Sao hả Jack?" lão ông cất lời, "vậy rốt cuộc cháu vẫn chưa kết hôn với cô gái này ư?" "Thưa bác, xin thề có danh dự của cháu là chưa," Nightingale đáp, "cháu xin nói thật với bác." "Chàng trai quý tử của ta," người bác vừa nói vừa ôm hôn cháu, "ta nghe xong mà mừng rỡ khôn tả. Chưa bao giờ ta thấy vui đến thế trong đời. Nếu cháu đã lỡ kết hôn rồi thì ta dẫu có phải dốc hết sức lực cũng sẽ giúp cháu xoay sở để vớt vát lại một ván bài đã lỡ; nhưng giữa việc cân nhắc một chuyện đã rồi, không thể vãn hồi với một việc hãy còn chưa xảy ra là cả một trời một vực. Hãy để lý trí của cháu được phô bày, hỡi Jack, và cháu sẽ thấy cuộc hôn nhân này ngớ ngẩn cùng lố bịch đến mức chẳng cần phải tốn thêm lời khuyên can nào nữa." "Thưa bác, sao lại thế ạ?" Nightingale đáp lời, "chẳng lẽ việc đã lỡ làm rồi với việc bị ràng buộc bởi danh dự phải làm nó lại khác nhau đến thế sao?" "Chà!" lão ông gạt đi, "danh dự chỉ là một thứ do thế gian đặt ra, và thế gian có quyền năng như một đấng sáng tạo đối với nó, muốn nhào nặn hay điều khiển ra sao tùy ý. Giờ thì cháu thừa biết những vụ bội ước ấy bị coi là nhẹ nhàng đến thế nào; dẫu là vụ tồi tệ nhất thì cũng chỉ là đề tài bàn tán xôn xao trong một ngày rồi thôi. Liệu có gã đàn ông nào sau đó lại ngần ngại không muốn gả chị hay gả em gái cho cháu không? Hay có cô gái hay người chị nào lại chùn bước khi đón nhận cháu chăng? Danh dự nào có dính líu gì đến mấy lời hứa hẹn ấy." "Xin bác tha lỗi cho cháu," Nightingale kêu lên, "cháu không tài nào nghĩ thế được; và không chỉ danh dự đâu, mà cả lương tâm lẫn nhân tính cũng đều bị đè nặng trong chuyện này. Cháu đoan chắc rằng, nếu bây giờ cháu phụ bạc cô gái ấy, hậu quả sẽ là cái chết của nàng, và cháu sẽ tự coi mình kẻ sát nhân; hơn thế nữa, là kẻ sát nhân bằng phương thức tàn nhẫn nhất, đó là bóp nát trái tim nàng." "Bóp nát trái tim cái nỗi gì! Không, không đâu Jack ạ," người bác ngắt lời, "trái tim đàn bà đâu có dễ vỡ đến thế; chúng dai sức lắm cháu ạ, dai sức lắm." "Nhưng thưa bác," Nightingale cãi, "tình cảm của chính cháu đã trao gửi nơi ấy, và cháu không thể nào hạnh phúc với bất kỳ người phụ nữ nào khác. Chẳng phải chính miệng bác vẫn thường bảo rằng con cái luôn phải được tự do lựa chọn theo ý mình, và bác cũng sẽ để cho người em họ Harriet của cháu được làm như vậy đó sao?" "Ừ thì đúng thế," lão ông đáp, "ta vẫn muốn chúng được như vậy chứ; nhưng ngặt nỗi ta muốn chúng phải biết lựa chọn khôn ngoan cơ. — Quả thật, Jack ạ, cháu phải và kiên quyết phải từ bỏ cô gái đó." —— "Thưa bác," người kia khẳng định, "cháu không thể và nhất định phải cưới nàng." "Cháu dám nói thế cơ à, chàng trai trẻ," lão ông bảo; "ta không ngờ lại được nghe câu đó từ cháu. Ta sẽ chẳng lấy gì làm lạ nếu cháu dùng giọng điệu ấy với bố cháu, kẻ vẫn luôn đối xử với cháu như con cờ và giữ khoảng cách đúng kiểu bạo chúa với thần dân; nhưng ta, người đã sống cùng cháu trên một chiếu ngang hàng, lẽ ra phải được đối xử tốt hơn thế chứ: nhưng ta thừa hiểu nguyên nhân của mọi chuyện: tất cả là do cái nền giáo dục quái gở của cháu, mà trong đó ta đã góp phần quá ít ỏi. Nhờ ơn trời, con gái ta kìa, đứa mà ta nuôi dạy như một người bạn tri kỷ, chưa bao giờ làm điều gì mà không hỏi ý kiến ta, cũng chẳng bao giờ từ chối nghe theo khi ta bảo ban." "Từ trước tới nay bác chưa hề đưa ra lời khuyên nào cho cô ấy trong một vụ việc tương tự thế này," Nightingale nói; "bởi vì cháu rất hiểu người em họ của cháu, nàng sẽ chẳng dễ dàng gì vâng lời ngay cả những mệnh lệnh cương quyết nhất của bác nếu điều đó đi ngược lại với lòng mình." "Đừng có bôi nhọ con bé nhà ta," lão ông hơi xúc động lên tiếng; "đừng có bôi nhọ con Harriet của ta. Ta nuôi dạy nó vốn dĩ không có tư tưởng nào trái ngược với ta cả. Bằng cách để nó được làm bất cứ điều gì nó thích, ta đã tập cho nó thói quen cảm thấy vui vẻ khi làm những gì ta ưa." "Xin bác tha lỗi cho cháu," Nightingale nói, "cháu không mảy may có ý định đả kích người em họ, người mà cháu vô cùng kính trọng; và quả thực cháu tin chắc rằng bác sẽ chẳng bao giờ đặt con bé vào một thử thách cay đắng đến thế, hay đưa ra những mệnh lệnh ngặt nghèo với nó như những gì bác đang ép cháu. — Nhưng thưa bác, chúng ta hãy quay lại với mọi người đi thôi; kẻo họ lại đâm lo lắng vì chúng ta vắng mặt quá lâu. Cháu chỉ xin bác một điều tâm niệm, đó là đừng nói bất cứ lời gì gây sốc cho cô gái tội nghiệp kia và mẹ nàng." "Ồ! Cháu không phải lo cho ta," ông đáp, "ta thừa khôn ngoan để không xúc phạm phụ nữ; nên ta sẵn sàng chiều ý cháu; bù lại ta cũng muốn cháu đáp ứng một điều kiện." "Thưa bác, chẳng có mấy mệnh lệnh của bác mà cháu lại không vui vẻ tuân theo cả," Nightingale đáp. "Nào, cháu trai, ta chẳng đòi hỏi gì đâu," lão ông nói, "ngoài vinh dự được cháu theo về trọ để ta có thể cùng cháu lý giải ngọn ngành thêm chút nữa; vì ta rất muốn, nếu có thể, giành lấy sự thỏa mãn là cứu vớt gia đình mình, dẫu cho có phải đối mặt với sự bướng bỉnh ngu ngốc của người anh trai ta — kẻ mà trong thâm tâm luôn tự cho mình là người khôn ngoan nhất thiên hạ." Nightingale, người thừa biết ông bác của mình cũng cứng đầu chẳng kém gì bố mình, đành ngoan ngoãn tháp tùng ông về nhà, rồi cả hai quay trở lại căn phòng nơi lão ông đã hứa sẽ cư xử đúng mực như trước.