Dẫu rằng trong nhiều câu chuyện, người đọc thường phải nuốt trôi những tình tiết khó lý giải hơn vụ việc của ông Western mà chẳng hề nhận được một lời giải thích thỏa đáng nào; nhưng vì chúng tôi vốn rất thích làm hài lòng độc giả bất cứ khi nào có thể, giờ đây chúng tôi sẽ tiến hành thuật lại phương thức mà điền chủ đã phát hiện ra chỗ ở của con gái mình.
Thế thì, trong chương thứ ba của phần trước, chúng tôi đã hé lộ (bởi chẳng phải thói quen của chúng tôi là phơi bày mọi chuyện vượt quá mức cần thiết cho từng hoàn cảnh) rằng bà Fitzpatrick, người rất tha thiết muốn hòa giải cho hai bác cháu nhà Western, cho rằng nàng đang có một cơ hội thuận lợi thông qua việc cứu Sophia khỏi việc phạm phải sai lầm tương tự từng khiến chính nàng chuốc lấy cơn thịnh nộ từ gia tộc. Do đó, sau nhiều cân nhắc, nàng đã quyết định thông báo cho bà cô Western biết tung tích của cô em họ, và theo đó, nàng đã viết bức thư dưới đây — một bức thư mà chúng tôi xin phép được trình bày đầy đủ nguyên văn vì nhiều lý do khác nhau.
Bấy giờ, bà Western đang ở tại dinh cơ của người anh trai, nơi bà đã lưu lại kể từ thời điểm Sophia bỏ trốn, nhằm mục đích an ủi vị điền chủ tội nghiệp đang chìm đắm trong nỗi buồn đau. Về phần liều thuốc an ủi này — thứ mà bà thường ban phát cho ông theo từng cữ mỗi ngày — chúng tôi từng có dịp đưa ra một vài ví dụ.
Lúc bấy giờ, bà đang đứng quay lưng về phía lò sưởi, tay cầm một nhúm thuốc hít, khoan thai phân phát cữ an ủi hằng ngày ấy cho điền chủ trong lúc ông đang rít tẩu thuốc buổi chiều, thì nhận được bức thư nói trên. Vừa đọc xong, bà liền chuyển nó ngay cho ông và cất lời: “Kìa, thưa anh, đây là tin tức về con chiên lạc lối của anh đây. Vận mệnh đã mang nó trả lại cho anh rồi, và nếu anh chịu nghe theo lời khuyên của tôi, rất có thể anh vẫn còn cứu vãn được nó đấy.”
Vừa đọc xong bức thư, điền chủ liền vùng dậy khỏi ghế, ném thẳng chiếc tẩu vào lò sưởi và hét lớn một tiếng hò reo đầy hoan hỉ. Ông lập tức gọi các gia nhân tới, bảo mang ủng ra, ra lệnh yên cương cho con ngựa Chevalier cùng vài con ngựa khác, đồng thời cho người đi mời mục sư Supple đến ngay lập tức. Sau khi sai bảo xong xuôi, ông quay sang ôm chầm lấy em gái và siết chặt lấy bà trong vòng tay, đoạn thốt lên: “Quỷ tha ma bắt! Trông cô có vẻ chẳng vui mừng gì sất; cứ ngỡ như là cô tiếc vì tôi đã tìm thấy con bé không bằng.”
“Thưa anh,” bà đáp lời, “những nhà chính trị sừng sỏ nhất, những kẻ nhìn thấu tận gốc rễ vấn đề, thường nhìn nhận cục diện sự việc hoàn toàn khác biệt với những gì nổi bồng bềnh trên bề mặt. Quả thật, mọi thứ lúc này trông có vẻ đỡ tuyệt vọng hơn đôi chút so với tình hình ở Hà Lan trước kia, khi Louis XIV đang đứng trước các cổng thành Amsterdam; nhưng vấn đề này đòi hỏi một sự tế nhị khéo léo mà, anh tha lỗi cho em nhé, em lại nghi ngờ là anh đang thiếu sót. Đối phó với một người phụ nữ có địa vị như phu nhân Bellaston đòi hỏi một sự chuẩn mực và một vốn hiểu biết xã hội mà em e rằng vượt quá tầm của anh đấy, thưa anh.”
“Này cô,” điền chủ kêu lên, “tôi thừa biết là cô chẳng đánh giá cao trí tuệ của tôi rồi; nhưng nhân cơ hội này tôi sẽ cho cô thấy ai mới là kẻ ngốc. Hiểu biết với chả không! Tôi ở vùng quê ngần ấy năm chẳng lẽ lại không chút hiểu biết nào về trát bắt hay luật pháp xứ sở này. Tôi biết mình có quyền đòi lại tài sản bất cứ nơi nào tôi tìm thấy nó. Cứ chỉ cho tôi thấy con gái tôi đâu đi, mà nếu tôi không biết cách lôi nó về, cứ để cô gọi tôi là đồ ngốc suốt đời này đi. Nước Anh này không thiếu các quan tòa hòa giải ở Luân Đôn, cũng chẳng thiếu ở những nơi khác.”
“Tôi phải thưa thật rằng,” bà cất giọng, “anh đang khiến tôi phải run sợ cho kết cục của vụ việc này đấy; trong khi nếu anh chịu hành động theo lời khuyên của tôi, anh hoàn toàn có thể đưa nó đến một cái kết viên mãn. Anh thực sự nghĩ rằng dinh cơ của một người phụ nữ có quyền cao chức trọng lại có thể bị tấn công bằng trát tòa và mấy tay quan tòa thô lỗ hay sao? Tôi sẽ chỉ cho anh cách hành động thế này. Ngay khi anh đặt chân đến thủ đô và sửa soạn cho mình một bộ trang phục chỉnh tề (bởi vì thực tình mà nói, thưa anh, hiện tại anh chẳng có bộ nào ra hồn để mà xuất hiện cả), anh phải gửi thiệp chúc mừng tới phu nhân Bellaston và bày tỏ mong muốn được diện kiến bà. Khi anh đã được cho phép vào yết kiến — điều chắc chắn sẽ xảy ra — và đã kể lại câu chuyện của mình, đồng thời khéo léo mượn danh nghĩa của tôi (vì tôi nghĩ hai người chỉ mới mặt giáp mặt dẫu là họ hàng với nhau), tôi tin chắc rằng bà ấy sẽ rút lại sự bảo bọc dành cho cháu gái tôi, kẻ chắc chắn đã lừa gạt bà. Đó mới là phương pháp duy nhất. — Quan tòa hòa giải với chả không! Anh có tưởng tượng nổi một tình huống như thế có thể xảy ra với một người phụ nữ có địa vị trong một quốc gia văn minh không chứ?”
“Mấy cái địa vị của họ thì quỷ tha ma bắt đi!” điền chủ lớn tiếng; “đúng là một quốc gia văn minh quái quỷ, nơi phụ nữ được đứng trên cả luật pháp. Và tôi lại phải đi cử một đống thiệp chúc mừng dở hơi tới một ả đĩ khốn kiếp nào đó đang giam giữ con gái của một người cha ruột thịt ư? Tôi nói cho cô hay, em gái ạ, tôi không đến nỗi ngu ngơ như cô tưởng đâu——tôi biết cô muốn phụ nữ phải đứng trên luật pháp, nhưng toàn là bị đặt hết; tôi từng nghe vị khanh tướng nọ phát biểu tại phiên tòa đại hình rằng chẳng có ai đứng trên luật pháp cả. Nhưng cái thứ lý lẽ này của cô chắc là luật Hanover rồi chứ gì.”
“Ông Western,” bà nói, “tôi thấy sự dốt nát của ông ngày càng tăng tiến đấy. ——Tôi dám chắc ông đã trở thành một con gấu cục cằn thực thụ rồi.”
“Tôi chẳng phải gấu gủng gì hơn cô đâu, cô Western ạ,” điền chủ đáp lời.—“Khỉ thật! Cô cứ việc bàn chuyện lịch sự của cô đi, chứ còn tôi dám cá là cô chẳng bao giờ tỏ ra lịch sự với tôi lấy một lần. Tôi không phải gấu, không, mà cũng chẳng phải chó má gì sất, dẫu cho tôi biết có kẻ nào đó, là thứ gì đó bắt đầu bằng chữ b; nhưng quỷ bắt đi! Tôi sẽ cho cô thấy tôi còn có phép tắc lịch sự hơn khối kẻ đấy.”
“Thưa ông Western,” quý bà đáp lại, “ông muốn nói gì thì tùy, je vous mesprise de tout mon coeur. Do đó tôi sẽ không nổi giận đâu.——Hơn thế nữa, đúng như lời người em họ mang cái tên Ai-len gớm ghiếc kia đã nói, tôi mang nặng lòng ân tình với danh dự cùng lợi ích thực sự của gia tộc, lại thêm nỗi bận tâm cho đứa cháu gái vốn là một phần trong đó, nên tôi đã quyết định tự mình lên thủ đô trong dịp này; bởi vì thực tình mà nói, thưa anh, anh chẳng phải là một nhà ngoại giao thích hợp để phái đến một triều đình lịch thiệp đâu. — Greenland — Greenland mới luôn phải là bối cảnh cho những cuộc đàm phán của mấy kẻ mọi rợ phương bắc.”
“Cảm ơn ơn trên,” điền chủ kêu lên, “bây giờ thì tôi chẳng tài nào hiểu nổi cô đang nói gì nữa rồi. Cô lại giở cái giọng ngôn ngữ xứ Hanover của cô ra rồi đấy. Dẫu sao đi nữa, tôi cũng sẽ cho cô thấy tôi không thèm thua kém về mặt lịch sự với cô đâu; và vì cô không giận vì những gì tôi đã nói, nên tôi cũng chẳng giận vì những gì cô vừa thốt ra. Quả thực tôi vẫn luôn nghĩ rằng việc anh em họ hàng mà cãi cọ với nhau là một điều ngốc nghếch; và nếu thỉnh thoảng họ có lỡ thốt ra một lời nóng giận, thì chà, người ta nên biết nhường nhịn lẫn nhau chứ; phần tôi, tôi chẳng bao giờ mang dạ thù hằn; và tôi rất lấy làm cảm kích khi cô chịu khó lên Luân Đôn; bởi vì tôi chưa từng đặt chân đến đó quá hai lần trong đời, mà mỗi lần cũng chẳng ở lại quá nửa tháng trời, và dĩ nhiên người ta không thể mong đợi tôi nắm rõ đường sá hay dân tình ở đó trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy được. Tôi chưa bao giờ phủ nhận việc cô rành rẽ tất cả những chuyện đó hơn tôi cả. Mà nếu tôi đi tranh cãi điều đó với cô thì chẳng khác nào cô đi tranh cãi với tôi về chuyện quản lý một bầy chó săn hay cách tìm một con thỏ đang nằm ẩn trong ổ cả.” — “Điều mà tôi xin hứa với anh,” bà đáp, “là tôi sẽ không bao giờ làm thế.” — “Được rồi, và tôi cũng xin hứa với cô,” ông đáp lại, “rằng tôi cũng sẽ chẳng bao giờ tranh cãi về chuyện kia.”
Thế là một liên minh đã được thiết lập (mượn lại một câu cửa miệng của quý bà) giữa các bên đang tranh chấp; và giờ đây, khi vị mục sư đã đến và ngựa ngô đã sẵn sàng, điền chủ liền lên đường sau khi đã hứa với em gái sẽ tuân theo lời khuyên của bà, còn bà thì chuẩn bị lên đường vào ngày hôm sau.
Nhưng sau khi trao đổi những vấn đề này với mục sư trên đường đi, cả hai đều thống nhất rằng những thủ tục rườm rà được quy định kia hoàn toàn có thể bỏ qua được; và điền chủ, sau khi thay đổi ý định, đã tiến hành mọi việc theo đúng cách thức mà chúng ta đã thấy.
