Họ đã đi được chừng hai dặm qua khỏi Barnet, và trời lúc ấy đã chập choạng tối, thì một người trông có vẻ lịch thiệp nhưng cưỡi một con ngựa rất xơ xác liền phóng tới chỗ Jones, hỏi xem ông có đang trên đường về London không; Jones liền đáp là có.

Người lịch thiệp nấy bèn đáp rằng: “Tôi rất lấy làm vinh hạnh nếu được ông cho đi cùng, bởi trời đã rất muộn mà tôi lại lạ đường.” Jones vui vẻ nhận lời, thế là họ cùng nhau lên đường, vừa đi vừa trò chuyện những câu chuyện thường thấy trong những hoàn cảnh thế này.

Quả nhiên, chuyện cướp bóc là đề tài chính; về chủ đề này, người lạ tỏ ra vô cùng lo lắng, nhưng Jones tuyên bố ông chẳng có mấy để mất, và vì thế cũng chẳng có gì phải sợ.

Đến đây Partridge không kìm được mà xen vào. “Đại nhân,” hắn nói, “ngài có thể nghĩ đó là một chút ít, nhưng tôi chắc chắn rằng, nếu tôi có một tờ ngân phiếu trăm bảng trong túi như ngài, tôi sẽ rất tiếc nếu mất nó; nhưng phần tôi, chưa bao giờ tôi thấy ít sợ hơn thế này trong đời; bởi chúng ta đi tới bốn người, và nếu tất cả cùng đồng tâm hiệp lực, thì kẻ cự phách nhất nước Anh cũng chẳng tài nào cướp nổi chúng ta. Giả sử hắn có súng đi chăng nữa, hắn cũng chỉ hạ được một người trong chúng ta, mà đời người thì chỉ chết có một lần.—Đó là điều an ủi của tôi, con người ta chỉ chết có một lần mà thôi.”

Bên cạnh niềm tin vào số đông áp đảo — một thứ lòng dũng cảm từng đưa một dân tộc nào đó thời cận đại lên đỉnh cao vinh quang — còn có một lý do nữa giải thích cho lòng can đảm phi thường mà Partridge vừa thể hiện; đó là lúc ấy hắn đang ngập chìm trong thứ lòng dũng cảm do rượu mang lại.

Đoàn của chúng ta bấy giờ đã tới cách Highgate chừng một dặm, thì người lạ đột ngột quay phắt lại phía Jones, rút ra một khẩu súng ngắn và đòi tờ ngân phiếu nhỏ mà Partridge vừa nhắc tới.

Jones thoạt đầu có chút bàng hoàng trước yêu cầu bất ngờ này; thế nhưng, ông nhanh chóng định thần lại, bảo tên cướp đường rằng toàn bộ số tiền ông có trong túi đều sẵn sàng dâng cho hắn; vừa nói, ông vừa rút ra hơn ba đồng guinea và chìa ra để giao nộp; nhưng kẻ kia liền quát tháo bằng những lời thô tục, bảo rằng chừng đó là chưa đủ.

Jones bình thản đáp rằng ông rất tiếc về điều đó, rồi đút tiền trở lại vào túi.

Tên cướp đường liền đe dọa, nếu ông không giao nộp tờ ngân phiếu ngay lập tức, hắn sẽ bắn chết ông; đồng thời hắn kê mõm súng sát rạt vào ngực Jones.

Jones lập tức chộp lấy tay tên côn đồ — bàn tay hắn đang run lẩy bẩy đến mức suýt không cầm nổi khẩu súng — rồi gạt nòng súng ra khỏi người mình.

Một cuộc giằng co liền diễn ra, trong đó Jones giật được khẩu súng khỏi tay đối thủ, và cả hai cùng ngã nhào từ trên lưng ngựa xuống đất, tên cướp nằm ngửa còn Jones thắng trận thì đè lên người hắn.

Tên tội nghiệp bấy giờ bắt đầu van xin kẻ chiến thắng rủ lòng thương; bởi nói thật lòng, về sức lực thì hắn chẳng phải là đối thủ của Jones.

“Thưa ngài,” hắn nói, “quả thực tôi không hề có ý định bắn ngài; ngài sẽ thấy là khẩu súng hoàn toàn không được nạp đạn. Đây là vụ cướp đầu tiên tôi dám làm, và chính hoàn cảnh ngặt nghèo đã đẩy tôi đến bước đường này.”

Ngay lúc ấy, cách đó chừng một trăm năm mươi thước, có một kẻ khác đang nằm dài trên mặt đất, tru lên cầu xin tha mạng với giọng còn to hơn cả tên cướp đường.

Kẻ đó không ai khác chính là Partridge, kẻ trong lúc cố gắng chuồn khỏi trận chiến đã bị ngã ngựa, nằm sấp mặt xuống đất, không dám ngẩng đầu lên và phút nào cũng thấp thỏm chờ bị bắn.

Hắn cứ nằm tư thế ấy cho đến khi người dẫn đường — vốn chẳng quan tâm điều gì ngoài bầy ngựa — sau khi đã cột lại con thú đang lợn cợn bước tới chỗ hắn và báo tin rằng chủ của hắn đã tóm được tên cướp đường.

Partridge liền vùng dậy sau tin ấy và chạy ngược về nơi Jones đang đứng tay lăm lăm thanh gươm để canh chừng tên khốn tội nghiệp; vừa nhìn thấy cảnh đó, Partridge liền thét lên: “Giết chết tên ác ôn ấy đi thưa ngài, đâm xuyên qua người hắn đi, kết liễu hắn ngay lập tức!”

Tuy nhiên, thật may mắn cho kẻ khốn khổ, hắn đã rơi vào tay một người nhân từ hơn; bởi Jones sau khi kiểm tra khẩu súng và nhận ra nó thực sự không có đạn, bắt đầu tin mọi điều người đàn ông kia đã nói trước khi Partridge kịp chạy đến: rằng hắn chỉ là một kẻ tay mơ trong nghề, và hắn bị đẩy vào cảnh này chính vì nỗi thống khổ mà hắn vừa kể, quả thực là nỗi khốn cùng lớn nhất tưởng tượng nổi, đó là năm đứa con đang nheo nhóc đói khát cùng người vợ chuẩn bị sinh đứa thứ sáu trong cảnh túng quẫn và khốn khổ cực độ.

Tên cướp đường kịch liệt khẳng định sự thật của toàn bộ câu chuyện đó, và ngỏ ý muốn chứng minh cho ông Jones thấy nếu ngài chịu khó ghé qua nhà hắn, cách đó không quá hai dặm; hắn nói: “Tôi không cầu xin một ân huệ nào, trừ khi tôi chứng minh được tất cả những gì mình đã khai.”

Jones thoạt đầu vờ như sẽ nhận lời tên kia và đi theo hắn, tuyên bố rằng số phận của hắn sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào tính xác thực trong câu chuyện của hắn.

Trước thái độ đó, kẻ khốn khổ lập tức tỏ ra vô cùng phấn chấn, khiến Jones hoàn toàn tin tưởng vào lòng thành của hắn và bắt đầu nảy sinh lòng trắc ẩn đối với hắn.

Ông trả lại cho hắn khẩu súng rỗng, khuyên hắn nên tìm những con đường lương thiện hơn để giải tỏa cơn túng quẫn, và biếu hắn vài đồng guinea để lo cái ăn trước mắt cho vợ con; ông nói thêm rằng “ông ước gì mình có nhiều hơn vì lợi ích của hắn, bởi tờ ngân phiếu một trăm bảng vừa nhắc tới vốn không phải của riêng ông.”

Các độc giả có lẽ sẽ có những ý kiến trái chiều về hành động này; một số người có lẽ sẽ ca ngợi nó như một hành động nhân đạo phi thường, trong khi những ai có tính khí u uất hơn sẽ coi đó là sự thiếu coi trọng công lý mà mỗi công dân phải có đối với đất nước mình.

Partridge chắc chắn nhìn nhận sự việc theo hướng đó; bởi hắn tỏ ra vô cùng bất mãn trước tình huống này, trích dẫn một câu tục ngữ cổ, và nói rằng hắn sẽ chẳng lấy làm lạ nếu tên côn đồ lại tấn công họ một lần nữa trước khi họ đặt chân đến London.

Tên cướp đường ngập tràn những lời cảm tạ và biết ơn. Hắn thậm chí đã rơi lệ, hoặc chí ít là vờ làm như vậy.

Hắn thề thau sẽ lập tức trở về nhà và từ nay sẽ không bao giờ phạm phải tội ác ấy nữa; việc hắn có giữ lời hay không, có lẽ hồi sau sẽ rõ.

Sau khi đã leo lên yên ngựa trở lại, những lữ khách của chúng ta đã về đến thị trấn mà không gặp thêm bất kỳ rủi ro nào.

Trên đường đi, rất nhiều câu chuyện thú vị đã diễn ra giữa Jones và Partridge xoay quanh cuộc phiêu lưu vừa rồi: trong đó Jones bày tỏ lòng trắc ẩn sâu sắc đối với những kẻ cướp đường vốn vì hoàn cảnh khốn cùng không thể tránh khỏi mà đành dấn thân vào con đường phi pháp, thứ thường đưa họ đến một cái chết nhục nhã:

“Ý tôi muốn nói,” ông bảo, “chỉ là những kẻ mà tội lỗi cao nhất cũng không vượt quá hành vi cướp của, và chưa bao giờ gây ra sự tàn ác hay lăng mạ đối với bất kỳ ai — đây là một điểm mà tôi phải nói rằng, để vinh danh đất nước chúng ta, đã phân biệt những tên cướp nước Anh với cướp ở mọi quốc gia khác; bởi ở các xứ sở đó, sự giết người hầu như luôn đi liền với việc cướp bóc.”

“Chắc chắn rồi,” Partridge đáp, “mất tiền dẫu sao vẫn hơn mất mạng; thế nhưng thật quá bất công cho những người lương thiện khi họ không thể đi lo việc làm ăn mà cứ phải đối mặt với hiểm họa từ những tên ác ôn này.

Và chắc chắn là thà treo cổ toàn bộ lũ côn đồ đi còn hơn để một người lương thiện phải chịu khổ. Phần tôi, quả thực tôi chẳng màng vấy máu bất kỳ kẻ nào lên tay mình; nhưng luật pháp trừng trị treo cổ tất cả bọn chúng là hoàn toàn đúng đắn.

Dựa vào quyền gì mà một kẻ có thể lấy đi sáu xu của tôi nếu tôi không tự nguyện dâng cho hắn? Liệu có chút lương thiện nào ở một con người như thế không?”

“Không, chắc chắn là không,” Jones kêu lên, “cũng chẳng khác gì kẻ dắt trộm ngựa trong chuồng nhà người khác, hay kẻ tự ý chiếm đoạt số tiền nhặt được trong khi thừa biết ai là chủ nhân thực sự của nó.”

Những lời gợi ý này đã chặn họng Partridge; và hắn cũng chẳng hé răng cho đến khi Jones buông vài câu châm chọc về sự hèn nhát của hắn, lúc bấy giờ hắn mới tìm cách ngụy biện rằng do sự bất công của vũ khí nóng, rồi nói rằng:

“Một ngàn kẻ tay không cũng chẳng ăn thua gì trước một khẩu súng; vì dẫu đúng là nó chỉ hạ được một người sau một phát đạn, nhưng ai mà biết được liệu kẻ xấu số đó có phải là chính mình hay không?”