Mr Jones vừa diện đồ xong để chuẩn bị sang hầu chuyện Lady Bellaston thì Mrs Miller gõ cửa phòng anh; và khi được mời vào, bà tha thiết xin anh xuống nhà dưới để cùng uống trà ở phòng khách.

Vừa bước chân vào phòng, bà liền giới thiệu một người với anh và nói rằng: “Thưa ngài, đây là anh họ tôi, người đã thọ ơn sâu nặng lòng tốt của ngài, và anh ấy tha thiết muốn gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến ngài.”

Người đàn ông kia vừa mới bắt đầu bài diễn văn mà Mrs Miller đã dạo đầu rất tử tế ấy, thì cả Jones lẫn ông ta chợt nhìn trân trân vào nhau, đồng thời lộ rõ vẻ ngạc nhiên tột độ. Giọng nói của người kia bỗng nhiên lắp bắp; và thay vì nói cho dứt câu, ông ngã thụp xuống ghế, kêu lên rằng: “Đúng là như vậy, tôi tin chắc là như vậy rồi!”

“Trời đất ơi! Ý nghĩa của chuyện này là gì thế?” Mrs Miller kêu lên; “Anh không sao chứ, tôi hy vọng là anh không mệt chứ, anh họ? Lấy ít nước, một ly rượu mạnh mau lên.”

“Xin bà đừng hoảng hốt,” Jones lên tiếng; “Tôi cũng cần một ly rượu mạnh chẳng kém gì anh họ của bà đâu. Chúng tôi đều bất ngờ trước cuộc gặp gỡ không lường trước này. Anh họ của bà vốn là người quen của tôi đấy, Mrs Miller ạ.”

“Người quen ư!” người đàn ông kia kêu lên.—“Ôi trời ơi!”

“Phải, là người quen,” Jones nhắc lại, “hơn thế nữa, lại là một người quen đáng kính. Nếu như tôi không yêu quý và kính trọng người dám liều lĩnh mọi thứ để bảo vệ vợ con khỏi thảm cảnh diệt vong ngay trước mắt, thì mong sao tôi gặp được một người bạn sẵn sàng từ bỏ tôi trong cơn nghịch cảnh!”

“Ôi, ngài là một thanh niên tuyệt vời,” Mrs Miller kêu lên:—“Vâng, quả thực vậy, tội nghiệp cho anh ấy! Anh ấy đã liều mạng vì mọi thứ.—Nếu không nhờ có một thể chất cực kỳ tráng kiện, chắc chắn chuyện đó đã giết chết anh ấy rồi.”

“Anh họ ơi,” người đàn ông vừa lấy lại được bình tĩnh đôi chút lên tiếng, “đây chính là vị thiên sứ từ thiên đường mà tôi đã nhắc đến. Đây chính là người mà, trước khi gặp cô, tôi đã mang ơn vì đã cứu mạng Peggy nhà tôi. Chính nhờ sự rộng lượng của ngài ấy mà mọi niềm an ủi, mọi chỗ dựa mà tôi tìm được cho vợ mình mới có được. Ngài ấy quả thực là người đáng kính nhất, dũng cảm nhất, cao quý nhất trong tất cả loài người. Ôi anh họ ơi, tôi mang ơn quý ông này biết bao nhiêu!”

“Đừng nhắc gì đến ơn nghĩa nữa,” Jones vội vã ngắt lời; “không một lời nào nữa, tôi kiên quyết đấy, không một lời nào hết” (ý anh là, tôi đoán vậy, rằng anh không muốn người kia để lộ vụ cướp với bất kỳ ai). “Nếu như chỉ với chút ít quà mọn nhận từ tôi mà tôi cứu được cả một gia đình, thì chắc chắn niềm vui chưa bao giờ mua được với giá rẻ nhường ấy.”

“Ôi, thưa ngài!” người đàn ông kêu lên, “tôi ước gì ngài có thể tận mắt chứng kiến ngôi nhà của tôi vào lúc này. Nếu có ai trên đời này thực sự có quyền hưởng lấy niềm vui mà ngài vừa nhắc đến, thì tôi tin chắc đó chính là ngài. Anh họ tôi bảo rằng cô ấy đã kể cho ngài nghe về hoàn cảnh khốn cùng mà cô ấy tìm thấy chúng tôi. Thưa ngài, điều đó nay đã lùi xa lắm rồi, và phần lớn là nhờ vào lòng tốt của ngài.——Các con tôi giờ đây đã có giường để nằm——và chúng đã——chúng đã——nguyện xin hồng ân vĩnh cửu đền đáp ngài vì điều đó!——chúng đã có bánh mỳ để ăn. Cậu con trai nhỏ của tôi đã hồi phục; vợ tôi đã qua cơn nguy kịch, và tôi đang rất hạnh phúc. Tất cả, tất cả đều nhờ vào ngài, thưa ngài, và nhờ vào người chị họ của tôi đây, một trong những người phụ nữ tuyệt vời nhất. Thưa ngài, quả thực tôi rất mong ngài ghé thăm nhà tôi.—Quả thực vợ tôi phải gặp ngài, và cảm ơn ngài nữa.—Các con tôi cũng phải bày tỏ lòng biết ơn của chúng.——Thưa ngài, quả thực chúng không hề vô ơn trước nghĩa cử ấy; nhưng cảm xúc của tôi lớn lao nhường nào khi nghĩ đến việc tôi đang mang ơn ai mà chúng nay đã có thể bày tỏ lòng biết ơn của mình.——Ôi, thưa ngài, những trái tim bé nhỏ mà ngài đã sưởi ấm ấy nay đã lạnh ngắt như băng nếu không có sự giúp đỡ của ngài.”

Đến đây Jones liền tìm cách ngăn người đàn ông tội nghiệp nói tiếp; nhưng quả thực sự xúc động dâng trào trong lòng anh cũng đủ để khiến anh nghẹn lời. Và giờ đây Mrs Miller cũng bắt đầu cất lời cảm tạ, vừa nhân danh chính mình, vừa nhân danh người anh họ, rồi kết luận rằng: “Bà tin chắc rằng lòng tốt nhường ấy sẽ gặp được một phần thưởng hiển hách.”

Jones đáp rằng: “Anh đã được đền đáp quá đủ rồi. Câu chuyện của anh họ bà, thưa bà,” anh nói, “đã mang lại cho tôi một cảm xúc ngọt ngào hơn bất cứ điều gì tôi từng biết. Phải là một kẻ khốn nạn mới dửng dưng khi nghe một câu chuyện như thế; vậy thì cảm giác được đóng một vai tốt đẹp trong khung cảnh này hẳn phải xiết bao đê mê làm sao! Nếu có những người không thể cảm nhận được niềm hạnh phúc khi mang lại niềm vui cho kẻ khác, tôi thực sự thương hại họ, bởi vì họ không tài nào nếm trải được thứ mà, theo quan điểm của tôi, là một niềm vinh dự lớn lao hơn, một mối bận tâm cao cả hơn, và một niềm vui ngọt ngào hơn bất cứ thứ gì mà kẻ tham vọng, kẻ keo kiệt hay kẻ đam mê tửu sắc có thể đạt được.”

Đã đến giờ hẹn, Jones buộc phải vội vã cáo từ, nhưng không quên siết chặt tay người bạn của mình và ngỏ ý muốn gặp lại anh ta càng sớm càng tốt; anh hứa rằng chính mình sẽ tìm cơ hội đầu tiên để đến thăm anh ta tại nhà riêng. Sau đó, anh bước lên kiệu và đi đến nhà Lady Bellaston, lòng khôn xiết hoan hỉ trước niềm hạnh phúc mà anh vừa mang lại cho gia đình nghèo khổ ấy; anh cũng không thể kìm lòng được mà rùng mình khi nghĩ đến những hậu quả khủng khiếp suýt giáng xuống đầu họ, nếu như khi bị tấn công trên đường cái quan, anh chịu nghe theo tiếng gọi của công lý nghiêm ngặt thay vì tiếng gọi của lòng xót thương.

Mrs Miller ca tụng Jones suốt cả buổi tối hôm đó, trong khi Mr Anderson, chừng nào còn ở lại, cũng nhiệt thành phụ họa theo bà đến mức suýt chút nữa đã lỡ miệng nhắc đến tình tiết vụ cướp. Tuy nhiên, may mắn là anh đã kịp kìm chế lại và tránh được một sự thiếu thận trọng vốn sẽ càng trầm trọng hơn khi anh biết Mrs Miller vốn là người vô cùng khắt khe và câu nệ về nguyên tắc. Anh cũng thừa hiểu tính hay huyên ho ấy của bà; thế nhưng lòng biết ơn của anh lớn đến nỗi suýt chút nữa đã chiến thắng cả sự thận trọng lẫn nỗi hổ thẹn, khiến anh sẵn sàng vạch trần cả bộ mặt vốn sẽ bôi nhọ danh dự bản thân, còn hơn là bỏ sót bất kỳ tình tiết nào có thể tôn vinh triệt để ân nhân của mình.