Bức thư đến vào cuối chương trước là của ông Allworthy; mục đích của nó là thông báo ý định lập tức lên thành phố cùng người cháu trai Blifil, đồng thời ngỏ ý muốn thuê lại căn phòng quen thuộc của mình, cụ thể là tầng một cho ông và tầng hai cho cậu cháu.

Nét rạng rỡ vốn hiện hữu trên khuôn mặt người phụ nữ tội nghiệp nay đã thoáng chút mây mờ che phủ trong hoàn cảnh này. Tin tức ấy quả thật khiến bà vô cùng bối rối. Một bên, việc đáp lại cuộc hôn nhân hoàn toàn vô vị lợi với con gái mình bằng cách tống cổ người con rể mới cưới ra đường là một hành động hoàn toàn không thể biện minh; bên khác, bà hầu như không thể chịu đựng nổi ý nghĩ phải đưa ra bất kỳ lời cáo lỗi nào với ông Allworthy, sau bao nhiêu ơn huệ mà bà đã nhận từ ông, vì việc tước đoạt chỗ ở vốn dĩ thuộc về ông. Bởi vì vị quý ông đó, khi ban phát vô số ân huệ cho người khác, luôn hành động theo một nguyên tắc hoàn toàn trái ngược với những gì mà đa số những người hào phóng thường làm. Ông luôn tìm cách che giấu lòng nhân ái của mình, không chỉ với thiên hạ, mà thậm chí ngay cả với người được nhận ơn. Ông thường xuyên dùng các từ "cho mượn" và "trả tiền" thay cho từ "cho tặng"; và bằng mọi cách thức khác có thể nghĩ ra, ông luôn dùng lời nói để làm giảm nhẹ những ân huệ mình đã ban, trong khi tay thì không ngừng trao đi rộng mở. Do đó, khi quyết định trợ cấp cho bà Miller năm mươi bảng một năm, ông bảo rằng "đó là để bù đắp cho việc luôn được ở tầng một của bà mỗi khi ông lên thành phố (dù hầu như ông chẳng bao giờ có ý định đó), nhưng bà có thể cho người khác thuê vào bất cứ lúc nào khác, vì ông sẽ luôn báo trước cho bà một tháng." Thế nhưng giờ đây, ông lại bị thúc bách lên thành phố đột ngột đến mức chẳng có cơ hội để đưa ra lời báo trước như vậy; và sự vội vã này có lẽ đã khiến ông quên mất việc thêm vào lá thư xin thuê phòng câu "nếu lúc đó phòng còn trống"; bởi vì ông chắc chắn sẽ rất sẵn lòng nhường lại chỗ ở với một cái cớ kém thuyết phục hơn nhiều so với những gì bà Miller có thể viện ra lúc bấy giờ.

Nhưng có một hạng người, như Prior đã nhận xét một cách xuất sắc, chỉ đạo hành vi của họ bằng thứ gì đó

Đối với những kẻ này, việc sự bào chữa có thể giúp họ trắng án tại tòa án Old Bailey vẫn chưa là gì, thậm chí họ cũng chẳng mủi lòng dẫu cho lương tâm, vị quan tòa nghiêm khắc nhất, có tuyên bố tha bão cho họ. Không gì có thể làm thỏa mãn sự tinh tế trong tâm hồn họ ngoài những điều quang minh chính đại; và nếu bất kỳ hành động nào của họ đi chệch khỏi chuẩn mực ấy, họ sẽ ủ rũ, u sầu, bứt rứt và không thể yên lòng chẳng khác nào một kẻ sát nhân đang hoảng sợ trước một bóng ma hay trước đao phủ.

Bà Miller là một trong số những người như vậy. Bà không thể che giấu sự bất an do bức thư này mang lại; và ngay sau khi thông báo nội dung cùng hé lộ đôi chút về nỗi khốnốn của mình cho mọi người, Jones, vị thiên thần hộ mệnh của bà, liền lập tức giải tỏa nỗi lo âu cho bà. "Thưa bà," anh nói, "phòng của tôi xin hiến dâng cho bà trong chớp mắt; và tôi chắc chắn rằng ông Nightingale, vì chưa thể chuẩn bị một mái ấm phù hợp để đón vợ mình, sẽ đồng ý quay lại căn trọ mới, nơi mà phu nhân Nightingale chắc chắn cũng sẽ vui lòng chuyển đến." Đề xuất này lập tức nhận được sự đồng thuận của cả hai vợ chồng.

Độc giả hẳn sẽ dễ dàng tin rằng đôi gò má của bà Miller lại bắt đầu ửng hồng với lòng biết ơn sâu sắc hơn nữa dành cho Jones; nhưng có lẽ, sẽ khó khăn hơn để thuyết phục họ rằng việc ông Jones trong câu nói cuối cùng vừa gọi con gái bà là phu nhân Nightingale (đó là lần đầu tiên âm thanh êm tai ấy lọt vào tai bà) lại mang lại cho người mẹ thương con nhiều sự mãn nguyện hơn, và sưởi ấm trái tim bà hướng về Jones nhiều hơn cả việc anh vừa xua tan đi nỗi lo lắng hiện tại của bà.

Ngày hôm sau được ấn định làm thời điểm chuyển nhà cho cặp vợ chồng son, và cho cả ông Jones, người cũng sẽ được sắp xếp chỗ ở trong cùng tòa nhà với người bạn của mình. Giờ đây, sự yên bình của nhóm người đã được vãn hồi, và họ trải qua một ngày trong niềm vui sướng tột cùng, ngoại trừ Jones. Dù bề ngoài anh vẫn hòa mình vào niềm vui chung với mọi người, trong lòng anh lại mang biết bao nỗi đớn đau cay đắng vì bóng hình Sophia, và nỗi đau ấy càng thêm bội phần tê tái trước tin tức về việc ông Blifil đang đến thành phố (bởi anh nhìn thấu mục đích chuyến đi của hắn); điều làm trầm trọng thêm mối bận tâm của anh chính là việc bà Honour, người từng hứa sẽ thăm dò tin tức về Sophia và báo cáo lại cho anh vào chớp nhoáng chiều hôm sau, đã thất hứa.

Trong hoàn cảnh mà anh và người tình đang vướng vào lúc bấy giờ, hầu như chẳng có chút căn cứ nào để anh hy vọng sẽ nghe được tin vui; thế nhưng anh lại nôn nóng muốn gặp bà Honour chẳng khác nào đang mong ngóng bà mang đến một bức thư hẹn hò từ Sophia, và anh cũng khó lòng chịu đựng nổi sự thất vọng ấy. Không biết sự nôn nóng này xuất phát từ điểm yếu tự nhiên của tâm lý con người, thứ khiến ta luôn khao khát muốn biết điều tồi tệ nhất và biến sự bất định thành nỗi đau không thể dung thứ; hay liệu anh vẫn tự huyễn hoặc bản thân với một vài hy vọng thầm kín nào đó, chúng ta sẽ không phán đoán. Nhưng chắc chắn rằng ai đã từng yêu thì không thể nào không biết điều ấy. Bởi trong tất cả các quyền năng mà niềm đam mê này ngự trị trên tâm trí chúng ta, một trong những điều kỳ diệu nhất chính là khả năng duy trì hy vọng giữa chốn tuyệt vọng. Những khó khăn, sự bất khả thi, thậm chí cả những điều không tưởng đều bị nó hoàn toàn phớt lờ; thế nên đối với bất kỳ ai đang chìm đắm trong tình yêu, ta có thể áp dụng câu nói của Addison về Caesar,

Tuy nhiên, cũng đúng là đôi khi chính thứ tình cảm ấy lại biến những hạt cát thành gò núi cao, và đẻ ra sự tuyệt vọng ngay giữa lòng hy vọng; nhưng những cơn lạnh lẽo ấy chẳng kéo dài lâu ở những người có thể chất tốt. Jones đang ở tâm trạng nào lúc này, chúng ta đành để độc giả tự đoán lấy, vì không có thông tin chính xác về điều đó; chỉ biết chắc một điều rằng anh đã trải qua hai tiếng đồng hồ trong sự ngóng trông, và khi không thể giấu nổi sự bất an thêm nữa, anh liền lui về phòng mình; nơi mà nỗi lo âu suýt nữa đã đẩy anh đến bờ vực điên dại, thì bức thư sau đây của bà Honour được mang đến, và chúng ta xin trình bày nguyên văn từng chữ trước độc giả.

Muôn vàn phỏng đoán đã khởi lên trong tâm trí Jones về bước đi này của Lady Bellaston; người mà thực chất chẳng có mưu tính gì xa xôi hơn việc giữ kín trong dinh thự của mình cội nguồn của một bí mật mà bà muốn nó không lan đi xa hơn mức đã có; nhưng trên hết, bà muốn che giấu nó khỏi đôi tai của Sophia; bởi vì dẫu cho nàng tiểu thư ấy là người duy nhất không bao giờ nhắc lại chuyện đó, phu nhân vẫn không tài nào tự thuyết phục nổi mình về điều ấy; vì giờ đây, khi đã căm ghét tội nghiệp Sophia bằng mối thù hằn sâu sắc nhất, bà lại tưởng tượng rằng một sự thù hận tương tự cũng đang ngự trị trong lồng ngực mong manh của nữ anh hùng chúng ta, nơi mà chưa từng có một thứ cảm xúc nào như thế đặt chân đến.

Trong lúc Jones đang tự dọa dẫm chính mình với muôn vàn âm mưu khủng khiếp cùng những toan tính chính trị sâu xa mà anh tưởng tượng là ẩn giấu đằng sau sự cất nhắc của Honour, thì Nữ thần Vận Mệnh, kẻ bấy lâu nay dường như vẫn là kẻ thù không đội trời chung với cuộc tình của anh và Sophia, lại thử nghiệm một chiêu thức mới nhằm chấm dứt hoàn toàn mối lương duyên ấy, khi đặt vào lối đi của anh một sự cám dỗ mà giữa hoàn cảnh tuyệt vọng hiện tại, có vẻ như anh khó lòng kháng cự lại được.