Năm trước, tiên sinh Mẫn Trạch viết thư cho tôi, bảo tôi viết một "bản tự thuật" về nghiên cứu học thuật, hơn nữa càng dài càng tốt. Đây vốn là một đề tài rất thú vị, lại rất có ý nghĩa. Thế nhưng, lúc ấy "Văn tập" hai mươi bốn cuốn của tôi vẫn chưa biên soạn xong, không tìm ra thời gian để viết, nên chỉ đành hứa là sẽ cân nhắc.
Bây giờ "Văn tập" đã biên soạn xong. Tiên sinh Mẫn Trạch lại gọi điện tới, nhắc lại chuyện cũ. Tôi đã hứa với ông ấy là sẽ bắt tay viết ngay.
Cả đời tôi làm công việc giảng dạy và nghiên cứu, tính đến nay đã bước vào tuổi vọng cửu. Trong khoảng thời gian dài như thế, nếu nói là chút kinh nghiệm và bài học cũng không có, thì quá mức vô lý. Còn nếu nói là có cái gì, có bao nhiêu kinh nghiệm lớn lao, thì lại không phải sự thật. Tôi quả thực là một con ngựa già, việc nhận biết chút đường đi lối lại cũng là điều nên làm. Thế nhưng con đường nhận biết ấy có chính xác hay không, thì tôi lại không dám chắc.
Bình sinh tôi không thích nói dối, nay đã muốn viết, tôi sẽ nói thật lòng, tuyệt đối không phóng đại, cũng không làm bộ làm tịch tỏ vẻ khiêm tốn. Nếu có điểm nào không thỏa đáng, đó là do bị hạn chế bởi trình độ, tuyệt đối không phải cố ý làm vậy. Điểm này mong độc giả có thể hiểu cho.
Tóm lại, chỉ một câu: mong rằng độc giả, đặc biệt là các độc giả trẻ, đừng ôm hy vọng quá lớn, đừng đặt kỳ vọng không thực tế đối với "Bản tự thuật" này của tôi.
Người xưa có câu: "Uyên ương thêu xong xin mời ngắm, chẳng đem kim vàng dạy cho ai." Tôi vốn dĩ chẳng có cây kim vàng nào, dù cho tôi có muốn dạy cho người khác, cũng chẳng có vật gì để dạy. Nếu các độc giả trẻ có thể thu nhận được thứ gì hữu ích từ kinh nghiệm và bài học của tôi, đó là nhờ vào sự lĩnh hội hoặc tính chủ động chủ quan của chính họ, chứ không thể ghi công vào sổ sách của tôi được.
Trên đây xem như là "Lời nói đầu".
Tháng 12 năm 1997
(Bài viết này là lời nói đầu cho cuốn sách "Học hải phiếm tra - Quý Tiện Lâm tự thuật")