Ngã Chi Nhân Sinh Cảm Ngộ

Lượt đọc: 808 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Nhớ Về Tiên Sinh Trương Đại Niên

❊ ❊ ❊

Tôi quen biết tiên sinh Trương Đại Niên đã được gần bảy mươi năm rồi. Đầu thập niên 30, tôi học ở Thanh Hoa, còn ông ấy dạy học ở đó. Tuy nhiên, do ngành nghề khác nhau nên chúng tôi không có cơ hội quen biết. Chỉ là thỉnh thoảng đọc được những bài viết ông đăng dưới cái tên "Trương Quý Đồng", điều đó đã để lại trong tâm trí tôi ấn tượng về một học giả trẻ đầy triển vọng, ấn tượng ấy kéo dài suốt 20 năm.

Thời thế đổi thay, vật đổi sao dời, mãi đến sau đợt điều chỉnh khoa viện năm 1952, chúng tôi mới gặp lại nhau. Khi đó, khoa Triết học của các trường đại học trên toàn quốc đều được sáp nhập vào Đại học Bắc Kinh, tiên sinh Trương vì vậy cũng đến Bắc Kinh. Năm xưa chúng tôi là cựu sinh viên Thanh Hoa, nay lại trở thành đồng nghiệp ở Đại học Bắc Kinh. Vẫn vì ngành nghề khác nhau nên ngày thường cũng không qua lại nhiều. Năm 1957, trong phong trào chống hữu khuynh, tiên sinh Trương bị liên lụy, điều này khiến tôi càng thêm một phần kính trọng đặc biệt dành cho ông...

Tiên sinh Trương là một nhà triết học, có trình độ nghiên cứu thâm sâu về lịch sử triết học Trung Quốc, đây là công luận của giới học thuật. Thẹn vì bản tính mình ngu muội, không giỏi tư duy triết học sâu xa thâm thúy, nên đối với thành tựu học thuật của tiên sinh, tôi không dám bàn luận gì thêm. Duy chỉ đối với nhân cách của tiên sinh, tôi đã ngưỡng mộ từ lâu. Ông nâng đỡ thế hệ sau, yêu thương học trò, có tinh thần chính nghĩa rất cao, không nịnh bợ bất cứ ai, luôn giữ vững khí tiết ngay thẳng, lại tuyệt đối không làm bộ làm tịch, luôn đối xử bình đẳng với mọi người. Tập hợp được nhiều phẩm chất ưu tú như vậy trên một con người, lại thêm tính tình thực sự đạm bạc danh lợi, chỉ chuyên tâm vào học thuật, thì trong giới trí thức ngày nay, ông thực sự xứng đáng là tấm gương sáng.

"Luận Ngữ" có câu: "Người nhân thì sống thọ". Tiên sinh Đại Niên là bậc nhân giả, cũng là bậc trường thọ. Tôi có một thói quen khi đọc sách: dù là đọc lịch sử học thuật hay lịch sử văn học, điều đầu tiên tôi chú ý là năm sinh tháng mất của các học giả và văn sĩ trong và ngoài nước. Tôi kinh ngạc khi phát hiện ra rằng, trong số các học giả hoặc văn sĩ nổi tiếng cổ kim trong và ngoài nước, người sống đến tuổi bát tuần hiếm vô cùng. Như Tagore thọ 80, Goethe 83, Tolstoy 82, thật như lông phượng sừng lân (hiếm có khó tìm). Nhiều học giả và văn hào lừng danh cổ kim phần lớn chỉ sống đến tầm năm sáu mươi tuổi. Hiện nay, chúng ta đã "thay đổi nhân gian", nhiều học giả sống rất thọ, như tiên sinh Phùng Hữu Lan, tiên sinh Lương Thấu Minh vân vân đều sống qua 90 tuổi. Tiên sinh Phùng từng có hai câu: "Chẳng dừng ở tuổi gạo, hẹn nhau đến tuổi trà". "Tuổi gạo" (mễ thọ) là 88 tuổi, "tuổi trà" (trà thọ) là 108 tuổi. Hiện nay tiên sinh Trương đã qua tuổi mễ thọ được hai năm, còn cách tuổi trà thọ 18 năm. Nhìn vào tình hình sức khỏe hiện tại của ông, tâm nguyện chưa thành của tiên sinh Phùng, tiên sinh Trương nhất định sẽ hoàn thành. Nếu tiên sinh Trương có thể đạt đến tuổi trà thọ, đó là hạnh phúc của tất cả chúng ta. "Bích chương dạ tấu Thông Minh điện, khất tứ Trương lão thập bát xuân."

Ngày 10 tháng 1 năm 1999

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.