Ngã Chi Nhân Sinh Cảm Ngộ

Lượt đọc: 777 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hoa Mã Anh

❊ ❊ ❊

Đã có một thời gian rất dài, tôi sống thui thủi một mình trong một cái sân rất sâu. Đi từ ngoài vào, càng vào trong càng tĩnh lặng, tiếng bước chân mình nghe càng rõ, tựa như đang đi từ phố xá ồn ào hướng về chốn thâm sơn cùng cốc. Đến khi tiếng bước chân trở thành âm thanh trong thung lũng vắng, thì nơi tôi ở đã tới nơi.

Cái sân không nhỏ, đều được lát bằng gạch vuông, ba mặt có hành lang. Trong giếng trời bị cành lá che kín mít, đi xuống dưới, bóng râm dày đặc bao trùm, mát mẻ thấu thân. Nhìn từ khí thế của ngôi nhà, từ độ dày của xà cột, lờ mờ vẫn có thể nhận ra cái phong thái phú quý năm nào.

Cái phong thái phú quý này vốn có nguồn gốc. Vài trăm năm trước, nơi đây từng là Đông Xưởng của triều Minh. Không biết đã có bao nhiêu chí sĩ ưu dân ái quốc từng bị giam cầm tại đây, cũng không biết có bao nhiêu người từng phải chịu khổ hình, thậm chí mất mạng tại nơi này. Nghe nói dấu tích của thủy lao năm xưa nay vẫn còn tìm thấy.

Đến khi tôi chuyển vào ở, khí tượng phú quý đã sớm trở thành di tích, nhưng bầu không khí âm u thê lương thì vẫn còn nguyên vẹn. Cộng thêm những cỗ quan tài, quách đá thời Hán, những tấm bia cổ khắc chữ triện và chữ lệ được trưng bày trên hành lang, mỗi khi tôi bước vào cái sân này, cứ ngỡ như đang đi vào cổ mộ. Môi trường như vậy, bầu không khí như vậy, đã đưa ký ức của tôi ngược dòng về mấy nghìn năm trước; có đôi khi tôi cảm thấy mình như đang sống trong lịch sử, bản thân thực sự đã trở thành người xưa.

Bầu không khí như thế lại phù hợp với tâm trạng của tôi lúc bấy giờ, tôi vốn không tin vào chuyện ma quỷ thần thánh gì, cho nên sống ở đây, tôi vẫn thản nhiên đối diện.

Thế nhưng cũng có những lúc căng thẳng không hề thản nhiên. Thường là vào nửa đêm, tôi chợt nghe thấy tiếng đẩy cửa, tiếng động rất lớn, rất mạnh. Tôi buộc phải dậy xem thử. Lúc đó thường xuyên mất điện, tôi chỉ có thể mò mẫm bò dậy trong bóng tối, mò mẫm tìm cửa, mò mẫm đi ra ngoài. Trong sân một mảnh tối om, chẳng nhìn thấy cái gì, ngay cả bóng cây cũng như dính chặt vào bóng tối, không tài nào phân biệt nổi. Tôi chỉ nghe thấy tiếng xào xạc trên cây hương xuân lớn, rồi một tiếng "meo", có hai con mắt như hai bóng đèn nhỏ từ sâu trong cành lá nhìn tôi chằm chằm, sáng lấp lánh.

Một nơi như thế này, đối với những người bạn thường xuyên qua lại thăm tôi mà nói, sẽ không gây được chút thiện cảm nào. Có vài người vào ban ngày còn có hứng thú đến tìm tôi trò chuyện, họ rất sợ phải bước vào cái sân này lúc hoàng hôn. Vạn bất đắc dĩ có việc phải đến, nhất định cũng phải hỏi đi hỏi lại người công nhân trông cổng xem tôi có thực sự ở nhà không, sau đó mới đủ can đảm băng qua cái ngõ dài kia, bước qua cái sân sâu hun hút, để đến căn phòng của tôi. Có một lần, tôi ra ngoài, người công nhân trông cửa không nhìn thấy, một người bạn đi thẳng vào cái sân tôi ở. Trong ánh hoàng hôn mờ nhạt, chỉ thấy một sân đầy bóng cây, đầy quan tài đá, mà cửa sổ nhỏ của tôi lại không có ánh đèn. Chân anh ấy lập tức run lên, phải mất bao công sức mới lê được bước chân ra ngoài. Hôm sau gặp nhau, nhắc lại chuyện này, hai người nhìn nhau cười lớn.

Tôi có cảm giác cô độc hay không? Phải nói là có. Thời đó đúng là thời đại "vạn gia mặc diện một hao lai" (nhà nhà gương mặt tối tăm, vùi lấp trong cỏ dại), thành Bắc Kinh một mảnh đen tối. Ban ngày ở trường, khi ở cùng các bạn học trẻ tuổi, từ ý chí đấu tranh và sức sống tràn trề của họ, tôi còn có thể hấp thụ được chút sức mạnh và niềm vui, tinh thần vô cùng phấn chấn. Thế nhưng, cứ đến tối, khi một mình lủi thủi quay về cái gọi là nhà này, tôi cứ ngỡ như mình đã lìa xa thế giới mà đứng một mình. Không tiếng người, không ánh điện, không một chút sinh khí. Dưới ánh đèn dầu leo lét, tôi chỉ thấy cái bóng cao lớn, đen đúa đáng kinh ngạc của mình chập chờn trên bốn bức tường, tựa như có một tên cự linh nào đó đã bước vào phòng tôi. Sự cô tịch như con độc xà lén lút tấn công, giày vò tôi, khiến tôi không có chỗ nào để trốn thoát giữa đất trời.

Trong lúc bất lực như thế, có một hôm, vào lúc chạng vạng, tôi từ ngoài bước vào sân, chợt ngửi thấy một mùi hương lúc nồng lúc nhạt. Tôi ngẩng đầu lên nhìn, hóa ra là hoa Mã Anh che kín cả sân đang nở. Trước đó, tôi biết những cái cây này đều là hoa Mã Anh, nhưng tôi lại không mấy để tâm đến chúng. Hôm nay, chúng đã dùng hương thơm của mình để báo cho tôi biết sự tồn tại của chúng. Đây dường như là một sự việc mới mẻ đối với tôi. Tôi không kìm lòng được mà đứng dưới gốc cây, ngẩng đầu quan sát: những chiếc lá nhỏ li ti kết lại dày đặc tạo thành một cái giàn thiên nhiên, phía trên giàn là những cánh hoa hồng phấn như những sợi tơ mỏng manh, nhìn từ xa, giống như những đám sương đỏ trôi nổi trên tầng mây xanh. Hương thơm chính là từ mảnh mây xanh này tỏa xuống, rải đầy cả cái sân, rải đầy khắp thân mình tôi, khiến tôi cứ ngỡ như đang bơi trong biển hương.

Hoa nở vốn là chuyện thường tình, hoa nở có hương thơm lại càng là điều quá đỗi quen thuộc. Thế nhưng, vào thời điểm như thế này, ở một nơi như thế này, có loại hoa này, có mùi hương này, tôi lại thấy vô cùng khác lạ; có hương hoa an ủi nỗi cô liêu của mình, tôi thậm chí còn có cảm giác gần như là biết ơn.

Từ đó, tôi đem lòng yêu hoa Mã Anh, xem nó như người bạn tâm giao của mình.

Bắc Kinh cuối cùng đã được giải phóng. Ngày 1 tháng 10 năm 1949 đã mang lại ánh sáng và hy vọng cho toàn Trung Quốc, mang lại ánh sáng và hy vọng cho toàn thế giới. Ngày có ý nghĩa trọng đại này đã vạch ra một lằn ranh trong cuộc đời tôi, tôi như được tái sinh. Tiếc rằng không lâu sau đó tôi đã chuyển khỏi cái sân đó, chia tay với những đóa hoa Mã Anh đáng yêu ấy.

Thời gian trôi qua thật nhanh, đến nay, mới chớp mắt một cái, đã qua 13 năm. 13 năm này là 13 năm quan trọng nhất, phong phú nhất, có ý nghĩa nhất trong lịch sử cuộc đời tôi. Tôi đã xem rất nhiều thứ mới mẻ, học được rất nhiều thứ mới mẻ, đi được rất nhiều nơi mới lạ. Tôi tất nhiên cũng đã ngắm rất nhiều loài hoa cỏ kỳ lạ. Tôi từng nhìn thấy những đóa hoa đỏ rực nở trên những cái cây khổng lồ cao chọc trời ở Cape Comorin - cực nam lục địa châu Á; tôi từng nhìn thấy những đóa hoa màu đỏ rực lạ mắt nở đầy những khu vườn nhỏ ở Taunggyi - thắng cảnh tránh nóng của Myanmar; tôi cũng từng nhìn thấy những bông hoa hồng mọc như cây nhỏ ở Tashkent. Những loài hoa này đều vô cùng mỹ lệ và lay động lòng người.

Thế nhưng, điều khiến tôi vô cùng thương nhớ vẫn là những đóa hoa Mã Anh bình dị ấy, tôi khao khát được nhìn thấy chúng biết bao!

Mấy năm gần đây, hoa Mã Anh ở Bắc Kinh dường như nhiều lên. Trong công viên, bên vệ đường, trước những khách sạn lớn, trên những thảm cỏ, đều có thể nhìn thấy hoa Mã Anh mới trồng. Những chiếc lá nhỏ li ti kết lại dày đặc tạo thành những cái giàn, phía trên giàn là tầng tầng cánh hoa hồng phấn tựa như sợi tơ mỏng manh. Nhìn từ xa, giống như những đám sương đỏ trôi nổi trên tầng mây xanh. Làn sương đỏ mây xanh này lan tỏa khắp Bắc Kinh, điểm xuyết cùng tường đỏ, ngói vàng, tô điểm thêm vẻ đẹp rực rỡ và hương thơm cho thủ đô của nhân dân.

Tôi vô cùng vui mừng, cứ ngỡ như gặp lại cố nhân lâu ngày không gặp. Thế nhưng, tôi lại cảm thấy mơ hồ rằng, những đóa hoa Mã Anh này rất khác với những đóa hoa trong hồi ức của tôi. Lá vẫn là lá ấy, hoa vẫn là hoa ấy; trong vòng mười mấy năm ngắn ngủi, nó tuyệt đối không thể nào biến đổi giống loài. Vậy rốt cuộc điểm khác biệt giữa chúng nằm ở đâu?

Ban đầu tôi thực sự có chút bối rối, suy đi nghĩ lại, chỉ là không cách nào lý giải nổi. Sau đó, tôi mở rộng phạm vi hồi ức của mình, không trói buộc ký ức vào mỗi hoa Mã Anh, mà bao gồm tất cả những sự vật liên quan đến tôi lúc đó. Bất kể tôi yêu thích những đóa hoa Mã Anh trong sân đến nhường nào, bất kể tôi thích hồi tưởng về chúng ra sao, một khi phạm vi hồi ức được mở rộng, thứ gắn liền với chúng không phải là hoàng hôn, thì cũng là mưa đêm, bằng không thì là những giấc mộng mị mờ mịt thê lương. Hình như trên những đóa hoa Mã Anh đáng yêu đó, tôi chưa từng nhìn thấy dù chỉ một chút ánh mặt trời.

Thế nhưng, những đóa hoa Mã Anh bày ra trước mắt tôi hôm nay, dường như lúc nào cũng ở dưới ánh mặt trời quang đãng. Ngay cả vào lúc hoàng hôn, trong đêm khuya, khi tôi nhìn thấy chúng, chúng cũng dường như tràn đầy sức sống, như đang tắm mình trong ánh nắng. Chúng dường như muốn tranh đua với ánh đèn, đua sắc cùng ánh trăng. So với những đóa hoa Mã Anh trong hồi ức của tôi, một cái là tấm phim âm bản, một cái là tấm ảnh đã được rửa; một cái là bóng tối, một cái là ánh sáng. Hoa Mã Anh trong bóng tối có lẽ đáng để lưu luyến, nhưng chẳng phải hoa Mã Anh trong ánh sáng càng đáng yêu hơn sao?

Từ đó, tôi đem lòng yêu những đóa hoa Mã Anh trong ánh sáng này, và tôi cũng yêu cả sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối đang ẩn giấu trong lòng mình. Nó có thể nói cho tôi biết rất nhiều điều, mang đến cho tôi sức mạnh vô tận, gửi tặng tôi sự ấm áp và hạnh phúc vô biên; nó cũng có thể thúc giục tôi tiến về phía trước. Tôi nguyện cho hoa Mã Anh mãi mãi nở nụ cười rạng rỡ trong ánh sáng này.

Ngày 1 tháng 10 năm 1962

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.