Ngã Chi Nhân Sinh Cảm Ngộ

Lượt đọc: 655 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thành Công

❊ ❊ ❊

Thế nào gọi là thành công? Tiện tay cầm lấy cuốn "Từ điển Hán ngữ hiện đại", trên đó viết: "Thành công: Đạt được kết quả dự kiến", lời lẽ giản dị, rõ ràng cực độ.

Thế nhưng, bàn đến "dự kiến", thì lại vô cùng phức tạp, rối rắm. Ai ai cũng có những dự kiến lớn nhỏ khác nhau vào mỗi khoảnh khắc, mỗi ngày, mỗi tháng; có cái thành công, có cái thất bại, tóm lại là không cách nào định nghĩa, cũng không cách nào phân loại, chúng ta không bàn đến nó nữa.

Tôi ở đây chỉ bàn về thành công, đặc biệt là đạo làm nên thành công. Đây lại là một đề tài cực lớn, nhưng tôi chỉ làm một bài nhỏ. Tích lũy kinh nghiệm bảy tám mươi năm, tôi đã đúc kết ra công thức sau đây: Thiên tư + Cần cù + Cơ hội = Thành công.

"Thiên tư", ban đầu tôi muốn dùng từ "thiên tài"; nhưng thiên tài là hiện tượng hiếm thấy, trong đó không ít là "tài năng phiến diện", nên tôi bỏ không dùng, chuyển sang dùng "thiên tư", mọi người nhìn là hiểu ngay. Công thức này thực sự là quá đơn giản hóa, nhưng hàm ý trong đó thì rõ ràng. Làm quá rườm rà, ngược lại không dễ giải thích cho thông suốt.

Bàn về thiên tư, trước hết phải thừa nhận, thiên tư giữa người với người là không giống nhau, đây là một sự thật mà ai cũng không thể phủ nhận. Trong mười năm tai kiếp, những kẻ tự xưng là thiên tài lại đi hiệu triệu một đám đông thiên tài, trong hồ lô bán thuốc gì, đến nay vẫn chưa hiểu nổi. Đến ngày nay, trong giới học thuật và văn nghệ, những người tự xưng là thiên tài không hề hiếm thấy, tôi ngoại trừ ngưỡng mộ những người này vì họ "có cảm giác về bản thân quá tốt" ra, thì không dám bình luận thêm một lời nào. Đối với thiên tư của chính mình, tôi thấy, cứ khách quan một chút thì tốt, cứ thực tế một chút thì tốt.

Còn về cần cù, vốn dĩ luôn được người xưa ca ngợi. Những câu chuyện như "Nang huỳnh, ánh tuyết, huyền lương, thích cổ" đã lưu truyền hàng ngàn năm, nhà nhà đều biết. Câu "Phần cao du dĩ kế quỹ, hằng ngột ngột dĩ cùng niên" (đốt dầu thắp đèn làm việc suốt ngày đêm, miệt mài không nghỉ suốt năm tháng) của Hàn Văn Công càng là điều mà người đọc sách hướng tới. Nếu không cần cù, thì thiên tư dù có cao đến mấy cũng vô dụng. Đạo lý này quá rõ ràng, không cần phải nói nhiều.

Bàn về cơ hội, thường hay bị người ta bỏ qua. Nó thực ra là tồn tại, hơn nữa có lúc ảnh hưởng cực lớn. Cứ lấy ví dụ từ chính tôi, nếu Thanh Hoa không phái tôi sang Đức du học, thì cả đời tôi chắc chắn sẽ hoàn toàn không giống như hiện tại.

Đem ba điều kiện của thành công ra phân tích một chút, thiên tư là do "trời" quyết định, chúng ta không thể làm gì được. Cơ hội là thứ tự nhiên đến, chúng ta cũng không thể làm gì được. Chỉ có cần cù là hạng mục hoàn toàn do chính chúng ta quyết định, chúng ta phải dốc sức vào hạng mục này. Ở đây, sự dạy bảo của người xưa cũng rất nhiều. Vẫn nên dẫn lời Hàn Văn Công trước. Ông nói: "Nghiệp tinh ư cần hoang ư hi, hành thành ư tư hủy ư tùy" (Nghiệp tinh thông nhờ cần cù, bỏ bê do ham chơi; hành sự thành công nhờ suy nghĩ, thất bại do tùy tiện). Hai câu này ai cũng quen thuộc.

Vương Tĩnh An trong "Nhân gian từ thoại" có nói: "Người làm nên đại sự nghiệp, đại học vấn xưa nay đều phải trải qua ba loại cảnh giới. 'Đêm qua gió tây làm rụng cây biếc, một mình lên lầu cao, nhìn khắp đường chân trời'. Đây là cảnh giới thứ nhất. 'Áo đai rộng ra cuối cùng không hối hận, vì người tiều tụy đi'. Đây là cảnh giới thứ hai. 'Trong đám đông tìm người ấy nghìn trăm độ, chợt quay đầu lại, người ấy lại ở nơi ánh đèn hiu hắt'. Đây là cảnh giới thứ ba." Vương Tĩnh An tiên sinh viết cảnh giới thứ nhất là dự kiến. Cảnh giới thứ hai viết là cần cù. Cảnh giới thứ ba viết là thành công. Trong đó không viết đến thiên tư và cơ hội. Tôi không dám nói đây là sơ suất của ông, bởi vì góc độ viết là khác nhau. Tuy nhiên, tôi cho rằng, bổ sung thêm thiên tư và cơ hội, có lẽ sẽ toàn diện hơn. Tôi hy vọng, mọi người đều có thể mang tinh thần "Áo đai rộng ra cuối cùng không hối hận" để làm học vấn hoặc làm sự nghiệp, đây là con đường tất yếu dẫn đến thành công.

Ngày 7 tháng 1 năm 2000

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.