Ngã Chi Nhân Sinh Cảm Ngộ

Lượt đọc: 671 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thái Độ Đối Với Những Ý Kiến Trái Chiều

❊ ❊ ❊

Việc rèn luyện thái độ đúng đắn đối với những ý kiến trái chiều (ở đây tôi chỉ muốn nói đến những ý kiến khác biệt trong học thuật) là một điều không hề dễ dàng. Người Trung Quốc cổ có câu: "Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng." Có thể thấy, việc này từ xưa đến nay vẫn vậy.

Đối với những quan điểm trái chiều trong học thuật, ban đầu tôi cũng không đủ bình tĩnh. Xem xét kỹ lại những suy nghĩ trong lòng mình, nguyên nhân khiến tôi không bình tĩnh tuyệt đối không phải là vấn đề thể diện, mà là vì cảm thấy phương pháp tư duy của người khác có vấn đề, hoặc cho rằng người khác không thực sự hiểu quan điểm của mình một cách toàn diện và khách quan, khiến bản thân cảm thấy rất khó chịu, thậm chí là bứt rứt trong lòng, vì vậy mới không thể bình tĩnh được.

Trong vài năm trở lại đây, tôi đã có tiến bộ về phương diện này. Trước hết, tôi cho rằng, chúng sinh vạn vật trên thế gian này, phương pháp tư duy vốn dĩ đã khác nhau, muôn hình vạn trạng, cái gì cũng có, đây là hiện tượng bình thường, giống như khuôn mặt người này với người kia không bao giờ có thể hoàn toàn giống hệt nhau vậy. Đòi hỏi phương pháp tư duy của người khác phải giống mình là một sự mong cầu đơn phương, hoàn toàn không thể thực hiện được, và cũng hoàn toàn không cần thiết. Thứ hai, dù ý tưởng có kỳ lạ đến đâu, trong đó cũng có thể có những điểm hợp lý. Tiếp thu những điểm hợp lý, loại bỏ những điểm bất hợp lý, đó mới là phương pháp đúng đắn duy nhất. Còn như có người công kích vô lý, cũng không cần phải thực sự nổi giận. Tôi có một quan điểm kỳ lạ: Một người trong đời không thể không có bạn, cũng không thể không có "phi bạn". Tôi không dùng từ "kẻ thù" ở đây mà dùng từ "phi bạn", bởi vì "phi bạn" chưa chắc đã là kẻ thù. Cuối cùng, tôi còn cho rằng, ý kiến cá nhân dù nhất thời cảm thấy đúng đắn đến đâu, thực ra vẫn là một ẩn số. Vật đổi sao dời, có lẽ sẽ phát hiện ra nó không đúng, hoặc không hoàn toàn đúng. Đến lúc đó, nhất định phải có dũng khí công khai sửa chữa ý kiến sai lầm của chính mình. Lương Nhậm Công từng nói: "Không ngại lấy cái 'tôi' của hôm nay, để đánh đổ cái 'tôi' của hôm qua." Đây là thái độ quang minh lỗi lạc của một học giả chân chính. Gần đây khi biên soạn "Đông Tây văn hóa nghị luận tập", tôi đã tự mình xuất đầu lộ diện trước, đem "cách giải thích mới" (xin chú ý chữ "mới" trong "cách giải thích mới") của mình về tư tưởng "Thiên nhân hợp nhất" bày ra hết, sau đó mới tập hợp những bài viết phản đối tôi, chỉ cần thu thập được, đều đưa hết vào sách, để độc giả tự mình phân biệt và đánh giá. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào đông đảo độc giả, họ có khả năng phân biệt rõ đúng sai. Nếu tôi áp dụng phương thức ngược lại: tranh cãi bút chiến, thì đối phương chắc chắn cũng sẽ đứng lên đáp trả. Ban đầu, đôi bên có lẽ còn có thể kiềm chế bản thân, nói chuyện giữ lễ nghĩa, có chừng mực. Nhưng bút chiến càng lâu, lý trí càng ít, cuối cùng thậm chí còn nhục mạ lẫn nhau, công kích cá nhân. Đến bước này, ai còn có thể không cãi cố, xuyên tạc sự thật nữa chứ? Như vậy thì càng ngày càng xa rời chân lý. Trong lịch sử học thuật Trung Quốc, những ví dụ như vậy không hề ít. Trước đây không lâu, tôi đã viết một bài văn ngắn trên chuyên mục "Dạ Quang Bôi" của tờ "Tân Dân Vãn Báo" ở Thượng Hải với tiêu đề: "Chân lý càng biện càng sáng chăng?". Kết luận của tôi là: Trong một số trường hợp, chân lý càng biện (biện luận) càng hồ đồ. Có phải là chân lý hay không, phải dựa vào thực tiễn, cộng với sự kiểm chứng của lịch sử và thời gian. Có thể có người cho rằng tôi đang đưa ra quan điểm kỳ quái, nhưng thực ra là tôi đang nói lên cảm xúc từ thực tế.

Năm 1997

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.