Ngã Chi Nhân Sinh Cảm Ngộ

Lượt đọc: 730 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Quả Mướp Kỳ Diệu

❊ ❊ ❊

Mùa xuân năm nay, lũ trẻ dọn cỏ đào đất trên bãi trống trước nhà, khai khẩn ra một khu vườn nhỏ rộng khoảng một trượng vuông. Xung quanh được rào bằng cọc tre, chuyển đến một cây hoa ngọc lan, trồng mấy bụi hoa hồng, rồi dưới hàng rào tre lại tiện tay gieo mấy gốc đậu ván và hai gốc mướp. Đất không được màu mỡ lắm, tuy có trải một lớp bùn sông nhưng đoán là cũng chẳng tác dụng gì lớn, mọi người chỉ là trồng chơi cho vui thôi.

Chẳng bao lâu sau, cây mướp vậy mà đã mọc lên, hơn nữa còn ngày càng khỏe mạnh, lớn nhanh. Điều này tất nhiên làm tăng thêm sự thích thú của chúng tôi. Nhưng chúng tôi cũng không đặt kỳ vọng quá cao. Bản thân tôi mỗi sáng làm việc mệt mỏi, thường ra ngọn đồi đất nhỏ bên cạnh nhà đi dạo một chút, đứng một chút, nhìn dòng xe cộ tấp nập trên đường ngoài tường và cờ màu phấp phới của Đại hội Thể thao châu Á, cảm thấy vui vẻ, cũng chỉ là tiện thể xem qua cây mướp mà thôi.

Mướp là loài cây bình thường, tôi cũng chẳng nghĩ nó sẽ có điểm gì kỳ diệu. Thế mà đột nhiên một ngày nọ, tôi phát hiện dây mướp đã bò ra khỏi hàng rào, bò lên bức tường tòa nhà. Sau đó, mỗi ngày nhìn cây mướp, lại thấy nó bò lên cao hơn một đoạn so với ngày hôm trước; cuối cùng nó bò từ tầng một lên tầng hai, rồi từ tầng hai bò lên tận tầng ba. Nói nó mỗi ngày dài ra nửa thước thì tuyệt đối không phải là nói quá. Dây mướp chỉ to như sợi dây nhỏ, nếu không chú ý thì ngay cả gốc nó nằm ở đâu cũng không tìm thấy. Một sợi dây mảnh như vậy mà trong một đêm lại có thể vận chuyển bao nhiêu nước và dưỡng chất, cung cấp cho phần phía trước, khiến cho những chiếc lá bên trên mọc ra vừa mập vừa xanh, bò trên bức tường màu xám trắng, một mảng xanh mướt, mang lại cho bức tường đất sức sống và sinh khí vô tận.

Điều này tất nhiên khiến tôi cảm thấy vô cùng kinh ngạc, sự hứng thú của tôi cũng theo đó mà tăng lên đáng kể. Mỗi sáng ngắm mướp đã trở thành nhiệm vụ chính của tôi, còn leo lên ngọn đồi nhỏ ngược lại trở thành việc phụ. Tôi thường chăm chú nhìn dây mướp mảnh mai và những chiếc lá xanh mướt, rơi vào trầm tư, suy nghĩ rất xa, rất xa...

Lại qua vài ngày nữa, cây mướp nở ra những bông hoa vàng. Thêm vài ngày nữa, vài bông hoa vàng biến thành những quả mướp nhỏ màu xanh. Quả càng lớn càng dài, càng dài càng lớn, trọng lượng tất nhiên cũng ngày càng tăng, quả mướp nhỏ đầu tiên mọc ra vậy mà đã làm dây mướp trĩu xuống một chút, treo lơ lửng thẳng đuột giữa không trung, đung đưa theo gió. Tôi thực sự lo lắng thay cho nó, sợ rằng nó không chịu nổi trọng lượng này, sẽ rơi toàn bộ từ trên lầu xuống đất.

Thế nhưng chẳng bao lâu sau đã chứng minh, sự lo lắng này của tôi là thừa thãi. Quả mướp đầu tiên mọc ra không lớn thêm nữa, như thể đã nhận được lệnh dừng sinh trưởng. Ở phía trên, bên ngoài bệ cửa sổ của một bà cụ 102 tuổi ở tầng ba, lại mọc ra hai quả mướp. Hai quả mướp này "sau đến mà trước", lớn nhanh như điên, chẳng bao lâu sau đã to bằng bắp tay trẻ con. Hai quả này cộng lại e là nặng đến năm sáu cân, một sợi dây mảnh đó sao có thể gánh nổi chứ? Tôi lại bắt đầu lo lắng. Không qua mấy ngày, sự thật lại chứng minh tôi lo bò trắng răng. Hai quả mướp không biết từ lúc nào bỗng cong lên, đặt thân mình lên bệ cửa sổ của bà cụ, nhìn từ dưới lên, trông hệt như hai chiếc sừng bò màu xanh to lớn cong cong.

Không biết từ ngày nào, tôi bỗng phát hiện, phía dưới hai quả mướp lớn, giữa tầng hai và tầng ba, ở đầu một sợi dây mảnh, lại mọc ra một quả nữa, treo lơ lửng theo chiều dọc ở đó. Tôi lại mắc bệnh lo xa: Quả này phía trên không với tới bệ cửa sổ, phía dưới lại trống không; có một ngày, nó càng lớn càng to, sẽ làm hai quả mướp lớn phía trên cũng bị kéo tuột xuống, cùng rơi xuống đất, lá rụng về cội, hợp nhất với phần gốc của nó.

Thế nhưng sáng hôm nay, tôi lại nhìn thấy kỳ tích. Cũng như mọi ngày, tôi theo thói quen ngẩng đầu nhìn mướp: quả nhỏ nhất ở dưới đã ngừng sinh trưởng từ lâu, trơ trọi treo giữa không trung, dường như không có lấy một chút trọng lượng; hai quả lớn trên bệ cửa sổ của bà cụ phía trên dường như còn lớn hơn nữa, oai vệ hùng dũng đè lên bệ cửa sổ; quả ở giữa lại biến mất. Tôi nhìn xuống đất, không thấy quả nào bị rơi. Đợi đến khi tôi lùi lại vài bước ngẩng đầu nhìn tiếp, mới thấy quả mà tôi cho là mất tích kia, đang nằm duỗi thân trên một cái bệ nhô ra sát tường nhà, vốn được xây dựng khi gia cố chống động đất. Điều này thật khiến tôi kinh ngạc. Một quả mướp vốn treo dọc giữa không trung như vậy sao bỗng dưng lại nằm ngang ở đó được nhỉ? Cái bệ nhô ra này cho dù là từ trên hay từ dưới cũng đều không thể leo lên được, tuyệt đối không thể có ai đặt quả mướp nằm ngay ngắn như thế.

Tôi suy nghĩ mãi không ra, cứ đi đi lại lại dưới gốc mướp, giống như Đạt Ma Lão Tổ, quay mặt vào tường mà thiền định. Tôi dường như cảm thấy cây mướp này đã có tư duy, nó có thể suy nghĩ vấn đề, hơn nữa còn có hành động, nó có thể để những quả không chịu nổi trọng lượng ngừng sinh trưởng; nó có thể tìm nơi chịu lực cho những quả lớn ở địa thế thuận lợi, dành cho những quả như vậy sự ưu đãi đặc biệt, để chúng lớn điên cuồng; nó có thể làm cho quả mướp treo lơ lửng nằm ngang. Nếu không phải vậy, thì dù thế nào cũng không thể giải thích được những hiện tượng tôi đã nói ở trên. Nhưng, nếu quả thực là như vậy, thì lại thực sự khó mà tin nổi. Mướp dùng cái gì để suy nghĩ đây? Mướp dựa vào cái gì để chỉ đạo hành động của chính mình? Hàng ngàn năm nay, dọc ngang mấy vạn dặm, chưa từng có ai nói rằng mướp lại có tư duy. Tôi nghĩ trái nghĩ phải, càng nghĩ càng rối. Tôi không thể đối thoại với cây mướp, đây là một kỳ tích im lặng. Dây mướp dường như đã trở thành một sợi dây thần bí, trên những chiếc lá xanh vẫn xanh biếc đập vào mắt người nhìn. Tôi đứng dưới gốc mướp, chìm vào mộng ảo. Còn cây mướp thì dường như đã tính toán trong lòng, tĩnh lặng quan sát không lời, nó thản nhiên, bình thản, ung dung, điềm nhiên, dường như đang mỉm cười đối mặt với ánh nắng mùa thu.

Ngày 9 tháng 10 năm 1990

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.