Từ nhiều năm trước, khi các bậc quý tộc, chiến binh, người digan, tình nhân, kẻ thù và đủ mọi thành phần người đời hòa mình vào nhau không màng phân biệt cao thấp – ngoại trừ khi đến lúc sưu cao thuế nặng – một hội đồng các nhà quý tộc giàu có đã tề tựu trong khu vườn của Bá tước Arnheim để cùng nhau đi săn. Bá tước là Tổng đốc Presburg, một người rất được lòng dân, trừ những kẻ dưới quyền.
Họ bắt đầu buổi dã ngoại bằng một khúc ca có phần khoa trương do đám gia nhân của Bá tước cất lên:
"Cờ giương cao, xiềng xích lùi xa,
Nào kẻ nào dám bề trán đảo,
Dù bóng cờ rợp trời bay cao,
Đôi cánh đại bàng Áo uy quyền?"
Những vần thơ nặng nỗi cảm xúc hơn là sự sâu sắc, nhưng các ca sĩ đều đang rất phấn chấn và sẵn sàng cho một ngày săn bắn tuyệt vời.
Sau màn dạo đầu ấy, toàn bộ đoàn người — trong đó có Arline, cô con gái nhỏ của Bá tước, cùng Florestein, một chàng trai điệu đà là cháu của Bá tước — bước ra từ lâu đài, nối tiếp theo sau là các thợ săn và tiểu đồng. Nào là tiểu đồng chạy lon ton, sắc áo rực rỡ của thợ săn, tiếng tù và vang vọng, cùng những chú ngựa đang nôn nóng dậm vó ở ngoài kia chỉ chực chờ xuất phát; tất cả tạo nên một khung cảnh náo nhiệt vô cùng. Vị Bá tước già đang lúc phấn chấn tột độ nên ông cũng cất lời ca,
"Kèn đồng rung chuyển không gian,"
rồi ôm thốc cô con gái nhỏ vào lòng và bày tỏ con bé quý giá với ông nhường nào. Một cuộc đi săn vốn không phù hợp với một đứa trẻ còn quá nhỏ như vậy, nhưng Arline lại là một nàng tiểu thư được chiều chuộng hư hỏng. Khi một thợ săn đưa khẩu súng trường cho Florestein, chàng thanh niên ấy rùng mình từ chối — khiến người ta phải tự hỏi không biết anh ta định làm gì trong một buổi đi săn mà lại không có súng, nhưng những người khác thì ít rụt rè hơn, và tất cả tản ra để đến các vị trí của mình, riêng Arline đi theo lối mòn nhỏ dưới sự dìu dắt của một tên gia nhân.
Đám đông vui vẻ ấy vừa khuất dạng thì một chàng trai trẻ tuổi, đầu tóc bù xù, đang bị truy đuổi liền lao vào khu vườn. Anh ngoái lại nhìn với vẻ sợ hãi rồi dừng lại để lấy hơi.
"Tôi chạy không nổi nữa rồi," anh thở dốc, nhìn ngược lại con đường mình vừa đi qua; và rồi đột nhiên ngay bên cạnh, anh nhìn thấy bức tượng của vị Hoàng đế Áo. Anh thậm chí còn tựa người vào đó.
"Ta đang ở đây, giữa hang ổ kẻ thù! — ngay cả bức tượng của Hoàng đế cũng được dựng lên để trang hoàng chốn này!" và anh càng thêm hoảng hốt. Trong lúc anh đang đứng tần ngần không biết phải làm gì tiếp theo, một tá bóng người sạm nắng đã vượt qua bức tường vườn và đứng nhìn anh. Thaddeus mặc trang phục lính và trông hệt như một người lính. Dẫn đầu nhóm người mới đến với những bộ rách rưới sặc sỡ là một tên trùm cướp lực lưỡng, kẻ có vẻ như là thủ lĩnh của băng nhóm.
"Từ từ đã! Trước khi chúng ta định cướp bóc gã này, hãy xem xét cho kỹ chúng ta đang làm gì," hắn cảnh giác những kẻ khác. "Nếu hắn là lính, chúng ta có bề tránh không nổi đâu" — qua đó cho thấy hắn vừa có sự khôn ngoan lại vừa có cả sự liều lĩnh. Sau một thoáng chần chừ, chúng quyết định cẩn thận vẫn hơn là liều lĩnh, và đằng nào làm người digan cũng chẳng phạm pháp gì, trong khi làm cướp thì có tội trừng phạt đong đưa, thế là chúng thản nhiên đánh lạc hướng nghi ngờ bằng cách cất giọng hát vang những khúc ca đời digan. Thường thì khi làm thế, chúng sẽ được bố thí ít tiền. Nếu không thể cướp bóc gã lính này, thì ít ra hắn cũng có thể rộng lượng mà ném cho chúng một đồng xu. Trong lúc ấy, Thaddeus không hề lơ đễnh. Binh lính Áo đang lùng sục anh, và chắc chắn anh chẳng thể hy vọng được an toàn lâu. Cảnh tượng lũ lang thang ấy thắp lên trong lòng anh chút hy vọng, dẫu rằng với đa phần mọi người, chúng trông có vẻ tầm thường và vô vọng. Anh tiến về phía tên thủ lĩnh, Devilshoof:
"Bạn tôi ơi, tôi có chuyện này muốn nói. Tôi đang gặp nguy hiểm. Trông anh có vẻ là người tử tế — vui vẻ và thân thiện. Binh lính Áo đang truy lùng tôi. Tôi là một kẻ lưu vong từ Ba Lan. Nếu bị bắt, tôi sẽ mất mạng. Tôi còn trẻ và anh có thể tin tưởng vào thiện chí của tôi. Nếu anh đưa tôi đi cùng như một thành viên trong bọn," tôi có lẽ còn chút cơ hội giữ lại mạng sống — anh nghĩ sao?"
Mấy tên digan trợn mắt nhìn anh; và Devilshoof cũng nhìn anh với ánh mắt không mấy thù địch. Tên thủ lĩnh là một kẻ lang thang tốt bụng, tật xấu lớn nhất của hắn là ăn cắp — nhưng đó lại là tật chung của tất cả người digan. Hắn hoàn toàn có thể trở thành một người bạn tốt.
"Chính xác anh là ai?" hắn hỏi, muốn biết thêm đôi chút thông tin.
"Một kẻ không tổ quốc, không bạn bè, không hy vọng — cũng chẳng có tiền."
"Chà, xem ra anh hoàn toàn đủ điều kiện để làm người digan đấy. Vậy thì đi thôi." Vừa lúc hắn dứt lời, một tên digan đi thám thính liền thì thầm:
"Lính đang đến kìa——"
"Hay lắm — chúng ta sẽ cho chúng việc để làm. Nào bạn hiền, chúng ta chuẩn bị đón tiếp chúng thôi," hắn kêu lên, tỏ vẻ hào hứng trước cuộc phiêu lưu mới.
Ngay lập tức, đám digan nhào vào lột bộ quân phục trên người Thaddeus ra và đổi cho anh chiếc áo blouse của người digan; nhưng trong lúc việc này diễn ra, một cuộn giấy da bỗng rơi xuống dưới chân Devilshoof.
"Cái gì thế này?" hắn hỏi, nhặt nó lên.
"Đó là sắc phong quân nhân của tôi tại Ba Lan — thứ duy nhất có giá trị trên đời này mà tôi có. Tôi sẽ không bao giờ rời xa nó," và Thaddeus giật lấy, giấu vào trong vạt áo rồi lẫn vào đám digan đúng lúc binh lính của Hoàng đế ập tới.
"Này tụi bay! Lũ lang thang kia — tụi mày có thấy kẻ lạ nào đi ngang qua đây không?"
"Sao cơ — một tên lính Ba Lan á?"
"Đúng gã chúng ta cần tìm rồi."
"Còn trẻ chứ?"
"Đúng, đúng — hắn đi đâu rồi?"
"Trông hắn có tuấn tú không?"
"Thôi đi, trả lời mau — hắn đi đường nào rồi?"
"Ta đoán có lẽ là gã kia chăng?" Devilshoof ngẫm nghĩ, bàn bạc với các đồng bọn một cách chậm rãi đến mức khiến viên sĩ quan chỉ muốn rút gươm đâm thủng người hắn.
"Nói mau — không thì——"
"Vâng, vâng — đúng rồi — chúng ta bắt đúng người rồi đấy! Lên những mỏm đá kia kìa," hắn vừa nói vừa chỉ tay. "Hắn đi hướng đó đấy. Ta cá là các ông có thể bắt kịp hắn thôi."
Viên sĩ quan chẳng đợi nghe thêm những lời chỉ dẫn rườm rà ấy nữa, vội vã lao đi cùng đám thuộc hạ.
"Nào, đồng chí," Devilshoof nói với Thaddeus: "Đã đến lúc chúng ta cao chạy xa bay, trong lúc những người bạn lính của chúng ta đang mải mê săn bắn. Chỉ là cậu hãy cứ quanh quẩn ở đây trong lúc chúng tôi đi thám thính một chút; sống kiểu digan này lắm phen trầy trua lắm, nếu một người muốn tồn tại. Thế nào quanh lâu đài cũng có vài thứ đáng để nhặt nhạnh, và sau khi đã nhặt xong, tất cả chúng ta sẽ chuồn."
Khi đám digan và Thaddeus rời đi, đám thợ săn ùa đến, hò hét và thổi tù và vang dội. Florestein đi theo sau cùng đoàn người. Anh ta hẳn là kẻ chán ghét việc đi săn nhất trên đời. Anh ta tự bộc lộ điều đó mà chẳng cần ai giúp sức, bằng cách cất tiếng hát:
Nào cứu viện ở đâu gần kề?
Khiến tâm trí ta đâm bấn loạn,
Chẳng biết mình đang đứng vững vàng,
Trên đầu hay gót chân đặt xuống.
Chẳng quý tộc nào, rõ mười mươi,
Lại phải chịu cú sốc dường này,
Và khi ta làm tước gia rồi,
Đừng hòng chúng dám đối xử ta thế——
Điều đó có vẻ ám chỉ rằng một chuyện nghiêm trọng đã xảy ra, nhưng chẳng ai hay biết gì cho đến khi Thaddeus cùng một đám đông nông dân hớt hải lao vào.
"Đứa con của Bá tước, tiểu thư Arline, đang bị một con thú dữ tấn công, và chúng tôi sợ con bé đã mất mạng," — đó chính là điều mà Florestein nãy giờ chỉ biết than khóc thay vì mau chóng chạy đến cứu giá! Bá tước Arnheim lúc bấy giờ mới chạy tới, mặt cắt không còn giọt máu vì hoảng sợ. Nhưng Thaddeus không hề đứng yên một chỗ; anh đã lao theo hướng của đám thợ săn. Chẳng mấy chốc anh vội vã quay trở lại, trên tay bế thốc đứa trẻ. Tên gia nhân có nhiệm vụ chăm sóc Arline ngã rạp xuống chân vị tổ phụ.
"Ôi, ngài đại nhân cao quý, ngay khi chúng tôi vừa bước vào rừng thì một con hươu đẻn lao thẳng về phía chúng tôi, và nếu không nhờ sự dũng cảm của chàng thanh niên digan này," — hắn chỉ tay về phía Thaddeus — "tiểu thư đã bị xé xác thành từng mảnh. Dù sao đi nữa, con bé đã bị thương ở tay."
Bá tước ôm chầm lấy đứa con gái yêu quý vào lòng.
"Tạ ơn Chúa, con bé đã bình an vô sự và vết thương không quá nghiêm trọng. Hãy đưa con bé vào trong và chăm sóc tận tình. Còn anh, chàng trai trẻ — anh sẽ ở lại với chúng ta, cùng chung vui trong ngày hội này — và cứ đòi hỏi bất cứ điều gì anh muốn: Tôi không bao giờ trả hết ơn này đâu."
"Hừm! Thaddeus thật là ngốc," Devilshoof lầm bầm. "Ban nãy thì phục vụ kẻ thù, giờ lại phải đứng nghe lời cảm ơn từ kẻ thù."
Thaddeus ban đầu từ chối ở lại, nhưng khi thấy sự từ chối ấy thu hút quá nhiều sự chú ý vào băng nhóm digan, anh đành đồng ý vì phép tắc ứng xử khôn ngoan. Thế là tất cả cùng ngồi vào bàn tiệc đã được bày sẵn trong khu vườn, và trong lúc họ đang yến tiệc linh đình, đám digan và nông dân cùng nhảy múa để góp vui; còn bé Arline có thể được nhìn thấy trong vòng tay bảo mẫu bên cửa sổ lâu đài, đang chăm chú xem cuộc vui với cánh tay được băng bó.
"Nào," vị Bá tước già cất tiếng gọi khi tiệc tàn, "tôi xin mọi người một đặc ân — đó là hãy nâng ly chúc sức khỏe cho vị Hoàng đế vĩ đại của chúng ta." Ông đứng dậy và nâng ly, đinh ninh rằng tất cả sẽ cùng uống. Nhưng điều đó lại quá giới hạn đối với Thaddeus! Hoàng đế chính là kẻ thù của Ba Lan. Chắc chắn anh sẽ không đời nào uống — ngay cả khi phải đánh đổi bằng tính mạng.
Florestein, kẻ lúc nào cũng làm ngược lại những việc nên làm, bước đến chỗ Thaddeus và chỉ tay vào chiếc ly của anh.
"Bác thân mến, xem ra người bạn cao quý của bác thiếu lễ độ quá mức thì phải. Anh ta chẳng thèm hưởng ứng ước nguyện của người khác."
"Sao cơ — hắn không chịu nâng ly chúc mừng Hoàng đế ư? Bạn tôi ơi, tôi thách anh uống ly rượu này đấy." Vị Bá tước già rót đầy ly của Thaddeus rồi đưa cho anh.
"Và tôi xin nhận lời thách thức này," Thaddeus hét lên; và trước khi Devilshoof hay bất kỳ ai khác kịp ngăn cản, chàng trai liều lĩnh ấy tiến thẳng tới bức tượng Hoàng đế và hắt thẳng ly rượu vào mặt nó.
Đó là hiệu lệnh cho một cuộc hỗn chiến nổ ra. Kẻ dám lăng mạ Hoàng đế nhất định phải bị trừng phạt. Bọn quý tộc lao sầm vào anh, nhưng vị Bá tước già vẫn còn mang ơn quá lớn nên chưa thể bỏ mặc Thaddeus ngay lúc này. Ông cố gắng ra hiệu cho đám khách đang cuồng nộ im lặng trong chốc lát, rồi quay sang nói nhỏ với Thaddeus:
"Đi đi, tôi cầu xin anh, mạng sống của anh không giữ nổi dù chỉ một tích tắc nếu còn ở lại đây. Tôi không thể bảo vệ anh — và quả thực tôi cũng không nên làm thế. Hãy đi ngay lập tức," và ông ném cho Thaddeus một túi vàng với ý định vừa để thưởng công, vừa để tống anh đi cho nhanh. Thaddeus lập tức ném túi vàng thẳng vào giữa đám quý tộc đang đe dọa mình và thét lớn:
"Tôi là kẻ mà vàng bạc không thể mua chuộc!" Ngay lập tức, đám đông giận dữ lao vào anh, nhưng Devilshoof đã đứng sát cánh bên Thaddeus.
"Nào, hỡi mấy vị thiện lành, xông vào đây! Ta đoán là chúng ta có thể cống hiến cho các ngươi một trận chiến khá thú vị đấy, nếu mấy người thích đánh nhau!" Đánh nhau vốn là sở trường của Devilshoof, và một lần là mãi mãi, hắn tuyên bố mình là người bảo vệ cho đồng chí mới.
"Thật là quá đáng," Florestein lải nhải, đứng bên bàn tiệc với chiếc xương chim trĩ trên tay này và ly rượu ở tay kia. "Đang lúc người ta thưởng thức bữa tối ngon lành thì một tên thô lỗ nhảy xổ vào phá đám." Nhưng lúc đó cuộc hỗn chiến đã bùng nổ, và Thaddeus cùng Devilshoof phải đơn thương độc mã chống lại tất cả. Vị Bá tước già ra lệnh cho gia nhân tách đám quý tộc và đám digan ra, sau đó sai người trói Devilshoof lại rồi giải vào trong lâu đài. Thaddeus được hộ tống rời đi theo một lối khác.
Vụ ẩu đả chấm dứt và đám quý tộc lại ngồi vào bàn tiệc. Người nhũ mẫu đang bế Arline bên cửa sổ lúc này rời khỏi đứa trẻ để xuống nói chuyện với Bá tước.
Ngay sau khi bà bước ra khỏi căn phòng trên lầu, người ta đã thấy Devilshoof leo qua mái lâu đài, hắn vừa trốn thoát khỏi căn phòng bị giam giữ. Khi đến khung cửa sổ nơi Arline đang ở một mình, hắn liền đóng sập cửa lại. Nữ nhũ mẫu vừa rời đi chỉ chốc lát thì đã quay trở lại căn phòng. Bất cứ chuyện gì xảy ra trong lúc bà vắng mặt cũng khiến bà thét lên kinh hoàng. Cả hội đồng lại chồm dậy, trong khi người nhũ mẫu vội vã mở toang cửa sổ, nhoài người ra ngoài và gào khóc:
"Arline mất tích rồi — bị bắt cóc rồi — cứu tôi với, cứu với!" Tất cả lao vào trong lâu đài. Chẳng mấy chốc, vài tên quý tộc chạy ra cửa sổ và ra hiệu cho những kẻ còn ở bên ngoài. Đúng sự thật rồi. Arline đã biến mất. Tất cả lại tuôn ra ngoài. Mọi người ở đây đều phát điên lên. Nỗi đau đớn của người Bá tước già thật đáng thương xót. Đúng lúc ấy, người ta thấy Devilshoof đang hiên ngang leo lên những mỏm đá, trên tay bế thốc Arline. Hắn đã trả được thù cho người đồng chí Thaddeus.
Đột nhiên đám đông nhìn thấy gã người digan cao lớn đang nhảy từ mỏm đá này sang mỏm đá khác với đứa trẻ trên tay, và với một tiếng gầm giận dữ, họ bắt đầu truy đuổi hắn. Khi ấy Devilshoof trông như đang bay trên những vòm đá, nhưng đám đông ngày càng áp sát, cho đến khi họ tới một cây cầu bắc qua vực thẳm sâu hun hút; tại đó Devilshoof dừng lại; hắn đã qua bên kia, và bằng một cú dốc toàn lực, hắn hất văng khúc thân cây vốn làm trụ đỡ cho đầu bên kia cây cầu, và rầm một tiếng, cầu sập! Tiếng gỗ gãy đổ vang vọng lại cùng với tiếng cười sảng khoái của Devilshoof khi hắn vút bay lên núi cùng Arline.
Vị Bá tước già chạy thốc tới vực sâu định lao mình xuống đó, nhưng những người bạn đã kịp giữ ông lại.