Cách đây bốn trăm năm, tại thành phố Nuremberg, có một sự cạnh tranh vô cùng gay gắt giữa các công dân về việc ai là ca sĩ xuất sắc nhất. Thật vậy, trong lịch sử của cuộc thi thường niên lớn lao này, một số người đã trở nên nổi tiếng đến mức xuất chúng, khiến cho vì tinh thần công bằng, họ gần như đã ngừng tham gia tranh tài. Có tất cả mười hai Bậc thầy ca xướng (Mastersingers), và con số này sẽ được bổ sung thông qua các cuộc thi trong tương lai. Trong số những người đã tự rút lui khỏi cuộc thi (vì những thành công trước đó khiến việc tiếp tục tranh tài trở thành không công bằng) có Hans Sachs, người thợ giày. Hans được mọi người vô cùng yêu mến, sở hữu một tâm hồn cũng như thiên tài vượt trội hơn hẳn các bạn đồng môn.
Giải thưởng mà các ca sĩ tranh giành bấy lâu nay vốn là một khoản tiền do người giàu có trong thành phố ban tặng, đó là Veit Pogner, một thợ kim hoàn; nhưng nhân dịp mà chúng ta sắp sửa kể lại đây, ông đã quyết định biến phần thưởng ấy trở nên vô giá hơn nhiều. Ông đồng ý gả con gái mình là Eva cho người ca sĩ xuất sắc nhất, với điều kiện nàng có thể đem lòng yêu chàng; và nếu nàng không thể yêu chàng, nàng sẽ ở vậy suốt những năm tháng còn lại của cuộc đời.
Vào buổi sáng diễn ra buổi sơ khảo – thời điểm mà những người đủ tiêu chuẩn bước vào cuộc thi chính thức sẽ được chọn lựa – những người dân lương thiện của Nuremberg đã tề tựu trong nhà thờ để hát thánh ca cầu nguyện. Eva và người nhũ mẫu của nàng, Magdalene, cũng có mặt ở đó, cùng với hiệp sĩ Walther von Stolzing, một người mới đến Nuremberg và đang say đắm yêu Eva. Nàng cũng yêu chàng, nhưng sẽ thật trái ý cha nếu nàng bị bắt gặp đang trò chuyện với người lãng khách khôi ngô ấy.
Vào ngày hôm đó, cả hai người trẻ tuổi đã nán lại sau khi những người khác đã ra về để có thể trò chuyện cùng nhau. Suốt thời gian bài thánh ca vang lên, đôi trẻ cứ trìu mến nhìn nhau, và những cái nhìn ấy đã bị người nhũ mẫu tận tụy Magdalene bắt quả tang. Khi buổi lễ kết thúc và Eva đang đứng gần cửa, nàng vờ như đã bỏ quên chiếc khăn tay trong ghế ngồi của mình và sai Magdalene quay lại tìm.
Đôi tình nhân chỉ có vỏn vẹn một phút bên nhau trước khi Magdalene quay trở lại, thế nên Eva buộc phải nghĩ ra một cách khác để đánh lạc hướng nhũ mẫu.
"Cái khuy áo của con đâu rồi nhỉ," nàng kêu lên, đưa mắt nhìn quanh. "Chắc con cũng để quên nó ở tr@" và thế là Magdalene lại phải quay vào lần thứ hai. Bà vừa mới trở ra thì Eva lại thấy mình quên mang theo quyển sách, và người nhũ mẫu lại phải quay lại một lần nữa, vừa đi vừa lầm bầm cằn nhằn rằng Bậc thầy Pogner chắc chắn sẽ nổi trận lôi đình nếu ông biết chuyện gì đang xảy ra.
"Chỉ cần nàng hứa sẽ lấy ta," Walther giục giã trong lúc người nhũ mẫu đi vắng lần cuối cùng.
"Này, cậu đứng đây và nói chuyện tình ái thế này là có ý gì?" Magdalene vừa bước trở về đã cất giọng trách móc, vừa giận dữ lại vừa có chút sợ hãi bởi cô bé mang trọng trách quản lý hành vi của tiểu thư. "Bộ ngài không biết rằng Eva sẽ được gả cho người ca sĩ nào giành được giải thưởng năm nay sao – bằng không thì con bé sẽ chẳng thể kết hôn với bất cứ ai hay sao?"
"Giải thưởng ư? Cô ấy có ý gì chứ?" chàng thắc mắc, lòng vô cùng bấn loạn.
"Đó là phần thưởng dành cho ai chứng tỏ được mình là ca sĩ tài năng nhất ở Nuremberg." Vị hiệp sĩ trông có vẻ chán nản.
"Ngài không thể hát được sao?" Eva lo lắng hỏi.
"Khốn khổ thay, ta không biết nữa. Ta nghĩ là không; ta chưa từng thử bao giờ. Ta phải hát cái gì đây?"
"Một bài hát do chính tay ngài sáng tác, thưa Hiệp sĩ; ngài phải tự mình đặt vần điệu và âm nhạc tuân theo các quy tắc của giới Bậc thầy ca xướng."
"Ta e rằng mình không bao giờ làm nổi – trừ phi ta được truyền cảm hứng từ tình yêu dành cho nàng. Than ôi! Ta e rằng chúng ta tiêu đời rồi, trừ khi cha nàng có thể bị thuyết phục để thay đổi ý định."
"Không, ngài ấy không thể đâu." Eva buồn rầu lắc đầu. "Cha đã hứa danh dự và không thể nuốt lời. Ngài phải cố gắng hát vì tình yêu dành cho em," nàng khẩn khoản.
Walther hoàn toàn hoảng loạn trước viễn cảnh ấy. Trong khi đó, sau khi nhà thờ đã trống vắng, David, người học việc của Hans Sachs, bước vào với một cục phấn lớn giắt ở thắt lưng và mang theo một chiếc thước kẻ to tướng. Magdalene vốn đã đem lòng yêu David, thế nên khi Eva kêu cứu, cô liền chuyển sự chú ý sang anh chàng học việc.
"David, anh đang làm gì ở đó vậy?" cô cất giọng gọi, cốt để kéo dài thêm chút thời gian cho đôi tình nhân.
"Làm gì ư? Hôm nay chẳng phải là một việc trọng đại sao? Giới Bậc thầy ca xướng chuẩn bị tổ chức một buổi thi giọng, rõ ràng là thế. Bất kỳ học trò nào, dù là ai đi nữa, có giọng ca hay và tác phẩm không vi phạm bất kỳ quy tắc nào chi phối những chuyện đó đều sẽ được đường đường chính chính bước vào vòng tranh giải; và sau này, khi lễ hội ca hát lớn diễn ra, bản thân cậu ta thậm chí có thể trở thành một Bậc thầy ca xướng."
"Kìa Hiệp sĩ, cơ hội của ngài đấy! Ngài phải trở thành học trò mới được. Eva, chúng ta phải đi thôi, để mặc Hiệp sĩ Walther ở lại tranh tài vì ngài ấy."
"Ôi trời đất ơi! Ta hoảng sợ quá rồi đây. Ta e rằng mình sẽ chẳng bao giờ hiểu nổi người ta mong đợi điều gì ở ta nữa," Walther hoảng hốt kêu lên.
"David đây sẽ chỉ vẽ cho ngài, thưa Hiệp sĩ. Nào David, hãy giúp vị hiệp sĩ dũng cảm này hết sức có thể nhé. Tôi muốn vậy đấy." Cô ném cho anh một cái nhìn dặn dò.
"Hãy kể cho ngài ấy nghe toàn bộ kế hoạch của giới Bậc thầy ca xướng và cách họ mong đợi ngài ấy ứng xử trong cuộc thi. Đi nào, Eva." Nhưng Eva vẫn ngập ngừng nán lại. Hai học việc khác bước vào, mang theo những chiếc ghế băng. Walther lo lắng dõi theo những sự chuẩn bị đáng gờm ấy, bước đi qua bước đi lại trong nhà thờ với vẻ mặt đầy hoang mang.
"Chúa ơi! Ta chắc chắn mình không thể hát được. Ta chưa từng thử hát bao giờ. Ta sẽ chẳng bao giờ đủ khả năng để hát. Thế nhưng ta lại bắt buộc phải hát. Rốt cuộc một người phải làm gì trong hoàn cảnh khốn đốn thế này chứ?"
"Thôi nào, thôi nào, hãy cố gắng hết sức đi. David sẽ hướng dẫn cho ngài, thưa Hiệp sĩ," Magdalene nói rồi vội vã kéo Eva rời đi, để mặc tội nghiệp vị hiệp sĩ bơ vơ lại cùng những tên học việc.
Những tên nhãi ranh ấy lũ lượt kéo vào, mang theo ghế băng để các Bậc thầy ca xướng ngồi và sắp xếp mọi thứ trong nhà thờ cho buổi thi hát. David cứ đăm đăm quan sát Walther – người lúc này đã ngả người vào một chiếc ghế bành lớn trong nhà thờ và ngồi đó trầm ngâm suy nghĩ. Sau khi lặng lẽ quan sát một hồi, David lớn tiếng:
"Bắt đầu," Walther giật mình.
"Để làm gì?"
"Bắt đầu!"
"Để làm gì chứ?"
"Để làm gì ư – ơ hay, cách người Ghi điểm gọi là thế đấy. Ngài phải lập tức ra đó và cất giọng hát ngay. Ngài chẳng hiểu gì về công việc này sao?" cậu ta ngạc nhiên hỏi.
"Người Ghi điểm là ai?" Tội nghiệp Walther hỏi, ngày càng thêm bối rối.
"Trước đây ngài chưa từng dự một buổi thi hát nào à?"
"Chưa từng dự buổi thi nào mà các giám khảo lại là những thợ thủ công cả," Walther đáp. Cậu hoàn toàn chắc chắn rằng nếu mình có biết chút gì về âm nhạc đi nữa, thì đó cũng không thể là loại âm nhạc mà những người thợ đóng giày, thợ làm nồi hơi và những kẻ đại loại như thế quen thuộc được.
"Ngài là nhà thơ chứ?"
"Ước gì ta được như vậy," Walther buồn rầu thở dài.
"Vậy ngài là một 'học giả' à?"
"Chúa ơi, không, ta không nghĩ vậy – ta chẳng biết nữa. 'Học giả' là cái gì?"
"Đến thế mà cũng không biết, vậy mà lại còn mong trở thành một Bậc thầy ca xướng!" David kinh ngạc kêu lên. "Thôi được rồi, để tôi nói cho ngài hay, thưa Hiệp sĩ, chẳng ai có thể một bước thành Bậc thầy ca xướng được đâu! Suốt cả một năm ròng, Hans Sachs, bậc thầy vĩ đại nhất của chúng ta, đã dạy tôi nghệ thuật ấy, thế mà tôi thậm chí còn chưa được phong làm 'học giả' nữa đấy."
Nghề thợ giày và nghệ thuật thi ca,
Ngày ngày tôi học bằng cả tâm hồn.
Đầu tiên, tôi nện cho da mềm mại,
Rồi bập bẹ vần phụ âm cùng nguyên âm.
Kế đến, chỉ khâu phải thật thấm sáp,
Rồi phải học vần với tên gọi Sachs.
David tiếp tục kể về những gian nan khi học nghề từ một người thợ giày để trở thành một Bậc thầy ca xướng, dẫu cho bản thân người thợ giày ấy cũng chính là một bậc thầy. Đến lúc David giảng giải xong xuôi cho Walther nghe về quy trình đóng giày và làm nhạc, Walther liền buông thõng hai tay trong tuyệt vọng.
"Xin thần linh hãy cứu tôi khỏi việc học... nghề thợ giày," chàng kêu lên, nửa đùa cợt nhưng cũng đầy âu lo.
Ngài phải học:
Các cung điệu ngắn, dài và siêu dài;
Thể loại giấy, thể loại mực đen;
Các cung điệu màu đỏ, xanh lam và xanh lá;
Thể loại hoa táo gai, rơm rạ, thì là;
Cung điệu dịu dàng, ngọt ngào, hồng thắm;
Cung điệu lướt qua đam mê, cung điệu lãng quên;
Thể loại hương thảo, hoa tường vi;
Thể loại cầu vồng và thể loại sơn ca;
Thiếc Anh quốc, thể loại quế chi;
Lựu tươi, thể loại hoa bồ đề xanh biếc;
Thể loại kẻ phàm ăn cô độc;
Cung điệu chim sơn ca, ốc sên, chó sủa;
Và thể loại hoa mật, thể loại kinh giới ô;
Bộ da sư tử, thể loại bồ nông chân chính;
Thể loại sợi chỉ lấp lánh ánh vàng.
"Khủng khiếp quá, khủng khiếp quá," tội nghiệp Walther kêu lên. "Đúng là một mớ hỗn độn vô tận của các cung điệu!"
“Ồ, đó mới chỉ là tên gọi thôi; sau đó mới đến phần hát – và hãy nhớ là phải tuân theo đúng quy tắc đấy.”
Walther rên rỉ. David lập tức phác sơ qua một vài quy tắc; chúng có vẻ hoàn toàn vô vọng.
"Sao mà trên đời này có ai đáp ứng nổi những yêu cầu đó chứ, thật là nực cười."
“Tốt hơn hết là ngài đừng nên nói thế,” David đáp với vẻ đầy ngụ ý. “Tôi muốn ngài biết rằng các Bậc thầy ca xướng vĩ đại của Nuremberg nắm quyền điều hành cái xứ này; và việc ngài có đồng tình hay không chẳng ảnh hưởng gì đến ai ngoài ngài và con gái của ngài Pogner cả.” Nghe nhắc đến Eva, Walther cố gắng kìm nén cảm xúc của mình; ít nhất thì chàng cũng phải thử xem – xin Chúa giúp chàng – để có thể vượt qua được giữa chừng cái mớ âm nhạc thợ giày gồm toàn “cung điệu”, “sợi chỉ”, “khuy áo” cùng đủ thứ linh tinh khác!
Đến lúc này, đám học việc đã dựng lên một sân khấu nhỏ với một chiếc ghế, một cái bục ở trên đó và một chiếc bảng đen ở phía sau, cùng một mẩu phấn được treo lủng lẳng bằng một sợi dây dài gắn vào bảng, và xung quanh cái sự sắp đặt kỳ cục ấy là những tấm màn đen có thể kéo kín lại.
"Người Ghi điểm sẽ châm chước cho bỏ qua bảy lỗi," David giải thích cho vị hiệp sĩ; nhưng nếu ông ta tìm thấy nhiều hơn bảy lỗi thì mọi chuyện coi như chấm dứt đối với thí sinh.
Nguyện Chúa phù hộ ngài thoát hiểm nguy,
Mong rằng hôm nay ngài sẽ thành bậc thầy,
cậu ta kết luận bằng một giọng điệu đầy chất thơ.
Làm xong xuôi mọi sự chuẩn bị, đám học việc bắt đầu nhảy múa vòng tròn quanh nhau. Giữa bầu không khí vui vẻ ấy, Pogner từ phòng lễ phục bước vào; cùng đi với ông còn có Beckmesser – viên thư ký tòa án kiêm một tay ca sĩ luôn tự mãn về bản thân.
David liền trở về vị trí của mình ở cửa phòng lễ phục để đón các Bậc thầy ca xướng khác bước vào, còn những tên học việc khác thì đứng chờ trước dãy ghế phía sau. Walther, vì bị đám học việc chọc ghẹo đến mức chán chường tận cổ, đã tự ý ngồi phịch xuống ngay hàng ghế đầu tiên, và ở đó, ngay trước mắt mọi người, chính là chiếc ghế đáng sợ của người Ghi điểm. Kia là chiếc "ghế hát" vĩ đại – nơi thí sinh sẽ phải ngồi trong suốt quá trình dự thi. Pogner đứng trò chuyện với viên thư ký tòa án, Beckmesser.
"Thưa ngài Pogner," kẻ kia đang nói, "tôi thừa biết phần thưởng này là gì, và tôi đem trọn tâm hồn mình ra để yêu con gái ngài." Beckmesser, vốn là một gã khá lớn tuổi và lố bịch, làm một điệu bộ ra điều sướt mướt và kịch tính. "Tôi muốn khẩn khoản xin ngài, nếu có bất kỳ sự thiên vị nào được dành ra, thì hãy dành nó cho tôi."
"Ta không thể nói trước là sẽ có bất kỳ sự ưu ái nào được bày tỏ đâu, Beckmesser, nhưng kế hoạch của ta hẳn sẽ phục vụ tốt cho anh. Eva sẽ thuộc về người ca sĩ xuất sắc nhất – dĩ nhiên là với điều kiện nàng yêu chàng ta. Con bé sẽ không bị ép uổng; và có ai ca hay bằng anh chứ?"
"Tuy vậy, ở một vài phương diện, tôi vẫn còn kém cỏi," Beckmesser thì thầm. "Tôi muốn những điểm yếu đó được bỏ qua." Gã là một lão cáo già, quá già so với Eva xinh đẹp, và gã hoàn toàn sẵn sàng giở trò gian lận để chiếm lợi thế trước các đồng môn ca sĩ của mình.
Walther bấy giờ liền đứng phắt dậy khỏi ghế và tiến đến chỗ Pogner.
"Thưa ngài Pogner, tôi có thể thưa chuyện với ngài một lát được không?" chàng hỏi.
"Ơ hay, Hiệp sĩ Walther lại tìm tôi tận trường dạy hát cơ à?"
"Nhưng đây quả là một nơi thích hợp, bởi vì nói thật với ngài, thưa ngài Pogner, tôi đến thị trấn Nuremberg này hoàn toàn chỉ vì tình yêu nghệ thuật," chàng nhanh nhảu đáp, thầm mong mình sẽ được tha thứ vì lời nói dối ấy. "Hôm qua tôi quên chưa đề cập đến chuyện này, nhưng hôm nay thì có vẻ thích hợp để thưa với ngài vì tôi muốn tham gia cuộc thi. Tóm lại, tôi muốn trở thành một Bậc thầy ca xướng." Walther cảm thấy kinh ngạc trước sự táo tợn của chính mình. Cùng lúc đó, Kunz Vogelgesang và Konrad Nachtigal bước vào.
"Vogelgesang, Nachtigal, hãy nghe đây: vị hiệp sĩ cao quý này, Walther xứ Stolzing, người quen cũ của tôi, muốn gia nhập hội ca hát của chúng ta. Thật là tuyệt vời. Tôi chắc chắn tất cả chúng ta đều nhiệt liệt chào mừng sự gia nhập hội của ngài, thưa Hiệp sĩ Walther," ông cất giọng hào sảng. Beckmesser, từ nãy vẫn quan sát gã Walther khôi ngô, đâm ra bồn chồn lo lắng.
"Nếu việc ca hát của mình có bề gì trục trặc," hắn thầm nghĩ, "mình chẳng còn mấy cơ hội cạnh tranh với cái tên ranh con này bằng con đường nào khác nữa. Tối nay ta sẽ đến dưới cửa sổ phòng Eva và hát khúc ngâm chiều, chắc chắn sẽ chiếm được trái tim nàng. Ta quyết không để mất nàng dẫu cho tên hiệp sĩ cao lớn này có chứng minh được mình là một ca sĩ cừ khôi đi nữa." Mỗi khi nghĩ đến Walther, hắn lại kèm theo một nụ cười khẩy đầy khinh miệt. Nói chung, Beckmesser là một kẻ tiểu nhân đáng ghét, dẫu cho hắn cũng khá giỏi ca hát. Hắn vừa già vừa xấu xí, thế mà lại có cái ý định nực cười là muốn cưới Eva.
Walther, vẫn đang trò chuyện với Pogner, bèn thú nhận:
"Lý do lớn nhất khiến tôi tham gia cuộc thi này là vì tình yêu dành cho ái nữ thân yêu của ngài. Tôi thừa biết nàng sẽ là phần thưởng của cuộc thi." Pogner vô cùng hài lòng, bởi ông vốn có thiện cảm với chàng hiệp sĩ.
"Tôi rất vui khi nghe ngài nói vậy, thưa Hiệp sĩ; nhưng ngặt nỗi mọi chuyện phải được định đoạt – sau lời hứa mà tôi đã đưa ra – theo đúng những quy định do giới Bậc thầy ca xướng đặt ra; dẫu vậy tôi sẽ cố gắng tạo cho ngài những điều kiện thuận lợi nhất." Pogner nói điều này bằng cả tấm lòng, bởi ông rất muốn có được anh chàng tuyệt vời này làm con rể. Trong khi đó, tất cả các Bậc thầy ca xướng đã tề tựu đông đủ qua cửa phòng lễ phục, và Hans Sachs là người bước vào sau cùng. Kothner lấy từ trong túi ra danh sách tên những người sẽ tham gia hát, đứng tách ra một góc và bắt đầu xướng tên điểm mặt. Ai nấy đều hô lớn "Có" khi nghe gọi đến tên mình, và rồi Pogner long trọng công bố phần thưởng sẽ là gì. Từng người một lớn tiếng tuyên bố chính họ sẽ là người giành được giải thưởng – vì đó là một phần thưởng quá đỗi tuyệt vời.
"Nhưng hãy nhớ lấy," Pogner ngắt lời sự phấn khích của họ, "mặc dù tôi đã quyết tâm sẽ không gả con bé cho bất kỳ ai ngoài người giành chiến thắng, nhưng nếu con bé không đem lòng yêu người ca sĩ đó, nó sẽ không bị ép buộc, mà sẽ ở vậy suốt quãng đời còn lại của mình"; và với tuyên bố ấy, họ đành phải bằng lòng.
"Cho phép tôi đưa ra thêm một ý kiến nữa, thưa ngài Pogner," Hans Sachs, người thợ giày cất tiếng. Ông yêu Eva bằng tất cả trái tim mình, nhưng ông là một con người lương thiện, chân chính và công tâm. Ông thừa biết mình đang già đi, và giọng ca của ông xuất sắc đến mức nếu ông tham gia thì cuộc thi sẽ ngã ngũ ngay từ khi chưa bắt đầu. "Tôi xin đề xuất thế này: toàn bộ người dân Nuremberg sẽ có quyền tham gia lựa chọn ca sĩ xuất sắc nhất. Ngày mai tại ngày hội, hãy để tất cả mọi người cùng lắng nghe các ca sĩ hát, và hãy để chính họ đưa ra quyết định lựa chọn."
"Hừm, hừm! Thế thì vĩnh biệt nghệ thuật nhé," đám Bậc thầy ca xướng phẫn nộ kêu lên. "Đúng là một trò đùa hay ho thật đấy, anh Sachs ạ. Xin hỏi dân chúng thì biết cái quái gì về nghệ thuật chứ? Bọn họ biết gì về những quy tắc của các bậc thầy ca xướng cơ chứ? Xì!"
"Hãy lắng nghe đây!" Sachs trầm giọng nói một cách đầy sức nặng. "Những gì được người dân chuẩn thuận thì ắt là tốt đẹp; họ chẳng biết gì về quy tắc rườm rà, nhưng họ biết rõ vẻ đẹp của ca từ và giai điệu nào là tuyệt vời hơn chúng ta. Cứ để người dân lựa chọn và các ngài sẽ chẳng phải hối tiếc đâu. Hơn nữa, đây là chuyện định đoạt trái tim của một thiếu nữ, và những vị giám khảo trong chúng ta đây không phải là không mang theo những tâm tư ích kỷ. Hãy để dân chúng quyết định và trả lại sự tự do cho người thiếu nữ."
"Ồ, tôi đoán chắc là anh đang mưu tính và lên tiếng cho chính anh đấy – một kẻ gà trống nuôi con," Beckmesser châm chọc, cố gắng hạ thấp uy tín của người thợ giày.
"Chuyện đó hoàn toàn không phải vậy đâu, các bạn của tôi ạ, vì tôi sẽ không tham gia hát đâu." Mọi người ai nấy đều yêu quý Hans Sachs và giờ đây họ nhận ra sự cao thượng của ông. "Tôi đã quá già so với một thiếu nữ như nàng." Ngay lập tức, Beckmesser lồng lộn nổi cơn thịnh nộ, bởi vì hắn ta còn già hơn cả Hans, thế mà lại tự cho là mình vẫn còn đủ trẻ trung để cưới nàng.
"Nào các bạn, còn một việc nữa: vị hiệp sĩ trẻ tuổi này," ông vừa nói vừa dẫn Walther bước lên, "muốn tham gia cuộc thi đấu, và tôi hết lòng giới thiệu ngài ấy." Điều này suýt chút nữa là quá sức chịu đựng đối với gã Beckmesser đang hằn học. Hắn giận đến mức sùi cả bọt mép.
"Bây giờ thì tôi hiểu cái mưu đồ này rồi," hắn lầm bầm nói riêng một mình. "Pogner muốn ra vẻ như thể ông ta đối xử công bằng với chúng ta trong chuyện này, nhưng thực chất lại giấu sẵn anh chàng khôi ngô này trong tay áo. Lại còn là một hiệp sĩ nữa chứ, và nếu hắn mà biết hát thì coi như tiêu đời tất cả chúng ta rồi." Hắn lớn tiếng tuyên bố rằng đã quá muộn để cho phép Walther gia nhập cuộc thi; nhưng có rất nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh chuyện đó và một cuộc cãi vã lớn đã nổ ra. Ai nấy đều có chút e dè sợ hãi Walther, vì họ đâu biết rằng bản thân chàng chẳng hề có chút tự tin nào vào khả năng ca hát hay làm thơ của mình. Cuối cùng, người ta quyết định rằng chàng sẽ được cho phép thử sức vào buổi sáng hôm đó.
"Nhưng ngài phải khai rõ ai là thầy dạy của ngài chứ," họ khăng khăng đòi hỏi; nghe vậy Walther liền nêu tên một đại bậc thầy, ngài Walther xứ Vogelweid.
"Quả thực là vậy," Hans Sachs gật đầu ra chiều thông cảm. "Ngài ấy là một bậc thầy vĩ đại." Hans có ý định đứng về phía vị hiệp sĩ và giúp đỡ chàng nếu có thể, bởi vì chàng có vẻ là sự lựa chọn tốt nhất cho Eva – người mà Sachs yêu thương hơn bất cứ thứ gì trên đời. Walther nói thêm rằng, phần lớn các bài hát của mình đều được học từ loài chim, từ chim sẻ ngô, chim sẻ thông và những loài tương tự. Chàng yêu rừng cây, dòng suối, và một trái tim hoan ca cứ thôi thúc chàng cất tiếng hát bất chấp tất cả, trong đó khúc ca của loài chim là âm thanh mà chàng thích mô phỏng nhất. Những người khác tỏ ra có ý mỉa mai những lời này, nhưng Hans Sachs lại nhìn thấy ở đó một bản tính tuyệt đẹp và chất thơ thanh cao.
"Thôi được rồi, thôi được rồi, hãy để ngài ấy bắt đầu," tất cả đồng thanh kêu lên, và thế là vị hiệp sĩ liền bước lên chiếc ghế dành cho ca sĩ, trong khi Beckmesser – người được chỉ định làm Người Ghi điểm – bước về chỗ ngồi của mình.
"Làm Người Ghi điểm thế này, ta đó đoán mình có thể tống khứ cái rắc rối của hắn một cách gọn ghẽ," Beckmesser mỉm cười thâm độc lầm bầm. Trong suốt thời gian đó, Walther chìm đắm trong tuyệt vọng vì chẳng có chút tự tin nào vào bản thân.
"Tất cả là vì nàng, người anh yêu," chàng thì thầm, cố gắng lấy lại dũng khí bằng cách hướng tâm trí về phía Eva. Khi ấy, Beckmesser nấp sau tấm màn che liền cất giọng:
"Bắt đầu nào."
"Walther chần chừ một thoáng, rồi ngập ngừng cất tiếng hát. Đó là một khúc ca tuyệt đẹp về mùa xuân. Dứt đoạn đầu tiên, Beckmesser liền cào lên phiến đá một cách ghê rợn và thở dài theo một điệu bộ cực kỳ làm nản lòng người nghe. Walther lắng nghe và tim chàng như muốn ngừng đập, nhưng rồi chàng lại cất giọng hát tiếp. Lần này chàng hát về mùa đông, và khi bài hát tiếp diễn, chàng được truyền cảm hứng mạnh mẽ đến mức quên bẵng đi mối lo âu khủng khiếp vừa rồi, đứng bật dậy khỏi ghế và ca hát một cách say đắm, thả hồn theo cảm xúc. Khi chàng dừng lại một nhịp trong giai điệu, Beckmesser liền lao sầm vào đám đông với tấm bảng trên tay. Nó đã chi chít những vạch phấn.
"Ngài không bao giờ chịu dừng lại sao?" hắn giận dữ quát lên. "Tôi chẳng còn chỗ trống nào trên bảng để gạch bỏ lỗi của ngài nữa rồi. Nếu chúng ta cứ phải tiếp tục lắng nghe thứ âm nhạc thế này thì chắc phải tận dụng cả bức tường nhà thờ mới đủ chỗ để ghi lại những lỗi lầm của ngài mất." Trừ Hans Sachs ra, tất cả mọi người đều phá lên cười.
"Nhưng tôi đã hát xong đâu," Walther khẩn khoản. "Không một ai trong các ngài cho phép tôi hát hết bài sao, hỡi những người bạn thiện lành? Thật không công bằng chút nào."
"Đúng thế, đúng thế đấy, đừng tỏ ra quá khắt khe thế chứ, hỡi Beckmesser," Hans cố gắng xen vào can thiệp. Mọi người đều nhao nhao lên nói cùng lúc.
"Tôi chẳng thể hiểu nổi một chữ trong ý nghĩa bài hát của hắn ta," một kẻ kêu lên.
"Nhịp điệu sai bét, cái gì cũng sai hết; thật là nực cười!" một kẻ khác quát.
"Đúng là thứ ngớ ngẩn nhất mà tôi từng được nghe," người khác lại phụ họa. Tóm lại, ai nấy đều la hét, chế giễu và đưa ra đủ thứ ý kiến, ngoại trừ Hans Sachs – người nãy giờ vẫn đứng tách biệt một góc và đã chăm chú lắng nghe từ những nốt nhạc đầu tiên của Walther. Giữa lúc sự hỗn loạn đang lên đến đỉnh điểm, ông bước lên phía trước.
"Thưa Bậc thầy Beckmesser, ngài đã đi quá giới hạn rồi đấy. Tất cả chúng ta không phải ai cũng đồng tình với nhận định của ngài đâu. Khúc ca mà ngài đang khinh miệt, tôi thấy nó vừa đẹp đẽ, mới mẻ lại vừa không có lấy một lỗi lầm nào. Nó không giống những gì chúng ta vẫn thường hát, nhưng nó chân thực và tuyệt vời. Tôi e rằng chính ngài đã quên mất các quy tắc của bản thân rồi đấy."
"Không bao giờ, không bao giờ có chuyện đó!" Người Ghi điểm hét lên.
"Nào các bạn, hãy nghe lời phán quyết cuối cùng của tôi. Vị hiệp sĩ trẻ tuổi này phải được nghe hát cho đến hết bài." Với một cử động dứt khoát, ông ra hiệu cho Walther quay trở lại chiếc ghế. Tất cả đồng thanh gào lên "Không, không!", nhưng Sachs vẫn kiên quyết đến cùng và giữa muôn vàn tiếng la ó cùng sự hỗn độn, Walther lại một lần nữa cất tiếng hát. Giọng ca trong trẻo, tuyệt đẹp của chàng vươn lên vượt qua cả tiếng ồn ào, nhưng ai nấy đều bận rộn bàn tán bày tỏ suy nghĩ của mình về bài hát. Chỉ có một mình Sachs là đứng đó với vẻ mặt kiên quyết, ráng sức dẹp yên cái thứ âm thanh đinh tai nhức óc đang bao trùm. Beckmesser thì đang làm cái trò náo loạn kinh khủng, còn đám học việc thì hò hét cười phá lên, hùa theo sự dẫn dắt của các bậc thầy. Chỉ một lát sau, Walther trở nên bối rối tột độ đến mức cuối cùng chàng chẳng thể cất lên lời ca nào được nữa.
Đám học việc bắt đầu nhảy múa điên cuồng xung quanh các bậc thầy của chúng, và giữa khung cảnh hỗn loạn bất thường ấy, vị hiệp sĩ bước xuống khỏi chiếc ghế, quay người bỏ đi với một cái nhìn đầy khinh miệt. Chàng định bước đi khi đám Bậc thầy ca xướng đang chật vật chen chúc về phía cửa; nhưng để làm tăng thêm sự hỗn độn, đám học việc – những kẻ đã giật tung những chiếc băng ghế lên – bắt đầu khiêng chúng diễu hành vòng quanh. Trong lúc Walther, các Bậc thầy ca xướng và đám học việc đang chật vật len lỏi ra ngoài, Sachs đứng lặng nhìn chiếc ghế ca sĩ – nơi Walther vừa mới ngồi đó và cất lên tiếng hát tuyệt diệu đến mức chẳng có ai ngoài một Hans Sachs vĩ đại với tâm hồn cao đẹp và bản tính thi sĩ của ông là có thể thấu hiểu được nó vĩ đại nhường nào.