Những Vở Opera Trẻ Em Cần Biết

Lượt đọc: 1201 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hội Thứ Nhất

❊ ❊ ❊

Trên đài chỉ huy của con tàu Pinafore uy dũng, vào khoảng ngọ, giữa một ngày nắng chói chang, các thủy thủ dưới quyền bác Thủy thủ trưởng đang lau chùi các chi tiết bằng đồng, nối lại thừng chằng và dọn dẹp gọn gàng boong tàu; lý do vô cùng chính đáng là nhân vật quyền lực bậc nhất trong ngành hải quân—Đô đốc Sir Joseph Porter—cùng toàn thể các chị em gái, họ hàng và cô dì của ngài, được trông đợi sẽ lên tàu vào khoảng giờ ăn trưa. Khi một vị Đô đốc đi thăm viếng, dù trên đất liền hay ngoài khơi, thể nào cũng có những màn “trình diễn lớn”, và lần này chắc chắn sẽ là một dịp vô cùng hoành tráng. Nếu các thủy thủ có bao giờ tự hào về một con tàu, thì đó chính là thủy thủ đoàn tàu Pinafore. Thật vậy, Pinafore là con tàu bảnh bao nhất trên sóng nước. Không một thủy thủ nào làm việc gì mà không cất tiếng hát ca ngợi nó, và khi họ kéo neo hô vang “Heave ho, my hearties”—hoặc bất cứ câu hiệu nào mà thủy thủ hay dùng—họ bày tỏ tâm tư về con tàu Pinafore theo cách chẳng còn chút hoài nghi nào về tình cảm của họ.

Chúng ta giương buồm vượt đại dương xanh,

Và con tàu bảnh bao của ta đẹp tuyệt trần.

Chúng ta là những người đàn ông chân chính, điềm đạm,

Và luôn tận tụy với bổn phận của mình.

Khi đạn pháo rít lên tự do,

Khắp vùng biển xanh ngời,

Chúng ta túc trực bên cỗ pháo suốt cả ngày.

Khi tàu neo đậu yên bình,

Trên dòng thủy triều Portsmouth,

Ta có dư thời gian để vui chơi—Ahoy, Ahoy!

Và rồi, trong lúc họ đang hối hả lau chùi hết tốc lực, cô Little Buttercup liền thoăn thoắt leo lên tàu. Dĩ nhiên, vốn là một người bán hàng rong trên biển, cô mang theo giỏ hàng bên cánh tay.

“Little Buttercup đấy ư!” thủy thủ đoàn đồng thanh hô lớn; họ vốn quen thuộc với cô vào những ngày phát lương.

“Đúng vậy—cuối cùng cũng chấm dứt mọi cảnh túng thiếu rồi,” cô quả quyết trấn an họ, vừa bày biện các mặt hàng của mình, vừa cất tiếng hát với cái vẻ "bé nhỏ" nực cười:

Ta được gọi là Buttercup nhỏ nhắn,

Buttercup bé bỏng thân thương,

Dù chẳng bao giờ ta hiểu tại sao,

Nhưng người ta vẫn gọi ta là Buttercup,

Buttercup tội nghiệp nghèo hèn,

Buttercup ngọt ngào chính là ta.

Ta có thuốc hít và thuốc lào,

Cùng thứ bánh thủy thủ hảo hạng;

Ta có kéo, có đồng hồ và dao.

Ta có ruy-băng cùng ren vóc

Để làm rạng rỡ thêm gương mặt

Của những cô người yêu và các bà vợ trẻ xinh tươi.

Ta có si-rô và kẹo bơ cứng,

Ta có trà và cà phê,

Bánh mì mềm và sườn cừu thơm ngon,

Ta có gà và thỏ,

Ta có xúc xích ngon lành,

Cùng những viên kẹo bạc hà tuyệt hảo—

điều đó ngầm ám chỉ rằng Little Buttercup có thể đáp ứng mọi nhu cầu, từ một cánh cổng sắt rèn cho đến một gói tăm xỉa răng.

“Này Little Buttercup, cô đúng là đóa hồng hào và tròn trịa nhất trong cả hải quân, và chúng ta lúc nào cũng vui mừng khi được gặp cô.”

“Đỏ hào và tròn trịa ư? Các anh có bao giờ nghĩ rằng ẩn dưới vẻ bề ngoài vui tươi của tôi là một thảm kịch hãi hùng đang chớm nở hay không?” cô hỏi với giọng điệu đầy vẻ huyền bí.

“Chúng tôi chưa từng nghĩ đến điều đó,” bác Thủy thủ trưởng ngẫm nghĩ đáp.

“Ta thì vẫn hay nghĩ đến nó đấy,” một giọng gầm gừ cất lên cắt ngang, và mọi người ngước nhìn lên thì thấy Dick Deadeye. Dick quả là một kẻ đáng yêu, nếu chỉ xét về diện mạo. Hắn được gọi là Deadeye vì có một con mắt chết, và hắn ta mang dáng vẻ nham hiểm, điềm gở chẳng kém gì bất kỳ nhân vật nào từng khiến một vở opera hài phải rùng mình.

“Trông anh có vẻ như vẫn thường xuyên nghĩ đến chuyện đó nhỉ,” có tiếng châm chọc đáp lại, khi tất cả cùng lùi ra xa hắn với vẻ cho thấy Dick chẳng được lòng ai.

“Các người chẳng màng gì đến tôi lắm nhỉ, tôi đoán thế?” Dick lên tiếng, đưa mắt nhìn quanh các bạn tàu.

“Thì này, thành thật mà nói nhé Dick, anh đâu thể trông mong được yêu mến với cái tên Deadeye như thế.”

Little Buttercup, nãy giờ vẫn đang chào mời hàng hóa với các thủy thủ khác, bấy giờ nhận thấy một anh chàng rất khôi ngô đang bước lên boong tàu.

“Kia là thanh niên nào mà đôi chân lảo đảo nhọc nhằn nâng bước trên đường đi thế kia?” Buttercup cất tiếng hỏi—quả là một câu hỏi ngớ ngẩn nếu ta phân tích từng lời cô nói! Những “đôi chân lảo đảo nhọc nhằn nâng bước” ấy thuộc về Ralph Rackstraw, một trong những thủy thủ hào hoa nhất của hạm đội. Ngay khoảnh khắc Buttercup nghe thấy tên anh, cô liền thở dốc theo giai điệu:

“Hối hận lắm thay, hối hận lắm thay,” điều này quả thực rất đỗi buồn cười, bởi dường như chẳng có gì đặc biệt hay đáng phải hối hận ở con người Ralph Rackstraw cả. Nhưng Ralph ngay lập tức cất tiếng hát về một chú chim họa mi, ánh trăng sáng ngời và vài thứ khác hoàn toàn lạc lõng với hoàn cảnh lúc bấy giờ, rồi kết lại bằng câu “Chàng cất tiếng ca, ôi đoạn trường thay,” với giọng điệu vô cùng bi thảm. Các thủy thủ khác liền hòa theo sau anh, “Ôi đoạn trường thay,” cũng với một giọng điệu hết sức thê lương, và Ralph gửi lời cảm ơn họ bằng thái độ lịch thiệp và đau khổ nhất:

Tôi hiểu giá trị của một lời đồng ca ấm áp,

Nhưng tiếng hát nào đâu dễ xoa dịu lòng ta

Khi trước mắt vẫn đầy rẫy nỗi đau thương và sầu muộn!

Tôi đang yêu, và hỡi ôi, mối tình ấy vượt quá thân phận tôi.

Thế là bí mật cuối cùng cũng bị bại lộ! “Chàng đang yêu một người có thân phận cao quý hơn mình!” Buttercup thở dài, và hầu như toàn bộ thủy thủ đoàn đều thở dài theo. Những anh chàng thủy thủ ấy vốn rất ư là đa cảm!—Người ta cho rằng họ có người yêu ở mọi bến cảng ghé qua, dẫu cho, quả thật, chẳng có mấy ai trong số họ có người yêu vượt quá thân phận của mình. Nhưng những tiếng thở dài ấy là sự cổ vũ để Ralph thổ lộ hết mọi chuyện về người trong mộng, và anh liền làm ngay điều đó. Anh say sưa ca ngợi nhan sắc của nàng và sự thấp kém của bản thân mình. Thủy thủ đoàn suýt rơi lệ trong suốt bài ca. Ngay khi Ralph tiết lộ rằng người anh yêu chính là Josephine, con gái của Viên Thuyền trưởng, và toàn bộ thủy thủ đoàn trừ Dick Deadeye sắp sửa òa khóc, thì Viên Thuyền trưởng xuất hiện.

“Hỡi thủy thủ đoàn hào hiệp của ta,—chào buổi sáng!” ông cất lời nhã nhặn, với cái vẻ bề trên đúng điệu của một vị Thuyền trưởng. Ông ân cần hỏi thăm tình hình sức khỏe chung của toàn tàu, và thông báo rằng bản thân ông vẫn khỏe mạnh bình thường. Rồi với thiện ý tuyệt vời nhất, ông bắt đầu tự ca ngợi chính mình:

Tôi là Thuyền trưởng của con tàu Pinafore,

ông tuyên bố, và thủy thủ đoàn đáp lời:

Và cũng là một vị Thuyền trưởng vô cùng tài ba.

Các anh thật quá tốt,

Và xin hãy hiểu cho rằng,

Tôi đang chỉ huy một thủy thủ đoàn rất mực xuất sắc,

ông trấn an họ.

Dù có họ hàng với một tước sĩ quý tộc,

Tôi vẫn biết cách kéo buồm, thu buồm và cầm lái,

Hay buộc thừng nối cáp thạo như ai;

Chẳng bao giờ người ta thấy tôi nao núng

Trước cơn cuồng phong dữ dội,—

Và tôi chưa từng, chưa từng bị say sóng bao giờ!

Nhưng thế này thì quả thực quá sức chịu đựng. Thủy thủ đoàn đâu có cùng vị Thuyền trưởng hào hiệp này trải qua đông tàn hạ chí chỉ để nghe những lời ấy.

“Sao cơ, chưa từng bao giờ á?” họ nhắc nhở ông.

“Không,—chưa bao giờ.”

“Sao cơ!—CHƯA BAO GIỜ Á?” và không thể nhầm lẫn được sự nhấn mạnh trong giọng điệu của họ.

“Ồ, chà—hầu như là không bao giờ!” ông thừa nhận, tự sửa lại lời mình một chút thế là sự hòa hợp được thiết lập trở lại. Giờ đây, sau khi đã vui vẻ chào buổi sáng thủy thủ đoàn xong, họ để ông lại một mình trầm ngâm, và chẳng còn ai ở lại ngoài Little Buttercup. Vì lý do nào đó, cô nhận ra rằng vị Thuyền trưởng đang buồn rầu. Trông ông không có vẻ như vậy, nhưng những khoảnh khắc hài hước nhất trong opera hài thường lại là những lúc buồn bã nhất. Do đó, Little Buttercup nhắc nhở ông rằng cô là một người mẹ (dù trông cô chẳng có vẻ gì là thế) và do đó rất đáng để ông tin tưởng trút bầu tâm sự.

“Nếu cô buộc phải biết, hỡi Little Buttercup, con gái tôi Josephine! đóa hoa tươi thắm nhất từng nở rộ trên cội nguồn dòng dõi gia tộc”—quả là một cách nói rất hay—“đã nhận được lời cầu hôn từ Sir Joseph Porter. Đó là một vinh hạnh lớn lao, hỡi Little Buttercup, nhưng tôi rất tiếc phải nói rằng con gái tôi hình như chẳng mấy mặn mà với chuyện đó.”

“Ôi, tội nghiệp Sir Joseph thay, tôi hiểu rõ hoàn cảnh yêu một cách quá đà mà chẳng màng khôn ngoan là thế nào,” cô nhận xét, vừa thở dài dịu dàng vừa nhìn vị Thuyền trưởng với ánh mắt đầy tình tứ. Cô làm điều đó khéo léo đến mức khi bước khỏi boong tàu, vị Thuyền trưởng vẫn dõi theo bóng cô và lẩm bẩm vẻ ngẩn ngơ:

“Đúng là một thân hình múp míp và dễ mến!” Đúng vào phút thiêng liêng ấy, nàng Josephine, cô con gái không biết yêu đúng chỗ và đang được theo đuổi từ mọi phía cùng một lúc, bước lang thang lên boong tàu trên tay cầm một giỏ hoa. Rồi nàng bắt đầu cất tiếng hát đầy vẻ tha thẩn về chuyện yêu lầm người, rằng “hy vọng đã lụi tàn,” cùng vài điều đáng thương hại khác, nghe rất đỗi buồn cười. Vị Thuyền trưởng, người cha của nàng, đang dõi theo con gái, và chẳng mấy chốc ông nhắc nhở nàng phải giữ diện mạo thật chỉn chu, và ngưng ngay việc thở dài khắp tàu—ít nhất là cho đến khi người suối gia cao quý của nàng, Sir Joseph Porter, ghé thăm đúng như dự kiến.

“Hôm nay con phải ăn mặc thật đẹp vào, Josephine, bởi vì Đô đốc sắp lên tàu để hỏi xin bàn tay kết hôn của con.” Nghe đến đây Josephine suýt ngã nhào xuống biển.

“Thưa cha, con kính trọng và tôn kính Sir Joseph nhưng hỡi ôi, con không hề yêu ngài. Trái lại, con lại vướng phải cái gu tồi tệ là đem lòng yêu một anh thủy thủ hèn mọn ngay trên con tàu của cha. Nhưng con sẽ kìm nén tình yêu ấy. Sẽ chẳng bao giờ ngài hay biết đâu, dẫu cho con có mang nó theo xuống mồ đi nữa.”

“Đó chính là tinh thần mà ta mong đợi được thấy nơi con gái ta, con yêu ạ, và giờ hãy cầm bức chân dung của Sir Joseph lên mà ngắm nghía cho kỹ vào. Ta thấy chiếc sà lan của ngài đang đến gần rồi. Nếu con đăm đăm nhìn vào vầng trán quý phái trong tranh của Đô đốc, ta nghĩ rất có thể con sẽ có đủ thời gian để đem lòng yêu cuồng nhiệt ngài ấy trước khi ngài kịp bước một chân qua lan can tàu đấy, cục cưng của cha. Dù sao đi nữa, hãy cố gắng hết sức đi.”

“Người cha ân cần của con,” Josephine thì thầm trong khi tiếng hát của các thủy thủ dưới quyền Sir Joseph đang vẳng lại mỗi lúc một gần. Rồi thủy thủ đoàn của chiến hạm H.M.S. Pinafore liền cất cao tiếng hò reo, hát khúc chào mừng nồng nhiệt dành cho Sir Joseph cùng toàn thể đoàn tùy tùng của ngài. Gần như ngay lập tức, Sir Joseph và đông đảo các chị em gái, họ hàng cùng cô dì của ngài nhảy múa bước lên boong tàu sáng loáng. Họ có những giây phút vô cùng tuyệt vời.

“Hoan hô, hoan hô, hoan hô!” Thuyền trưởng và thủy thủ đoàn cùng hò reo, rồi Sir Joseph thông báo cho mọi người về sự vĩ đại của mình qua bài ca này:

Ta là bá chủ đại dương,

Là người cai trị Hải quân Nữ hoàng,

Được cả nước Anh vang dội ca ngợi;

Anh em họ Hebe.

Và chúng tôi là Chị em, Họ hàng và Cô dì của ngài;

Những người Chị em, Họ hàng và Cô dì của ngài!

Khi neo đậu tàu nơi đây,

Lồng ngực ta phồng lên vì kiêu hãnh,

Và ta búng tay khinh bỉ mọi lời khiêu khích của kẻ thù—

đoàn đồng ca liền trấn an mọi người rằng

Các chị em, họ hàng và cô dì của ngài cũng vậy.

Tóm lại, trong khi chúng ta biết được từ miệng Sir Joseph rằng ngài là một nhân vật vô cùng vĩ đại, chúng ta cũng nhận ra từ các chị em, họ hàng và cô dì của ngài rằng họ chính là bất cứ thứ gì mà ngài là. Trong số những điều khác, ngài kể chi tiết cách mà ngài trở nên vĩ đại nhường ấy, và đưa ra thứ được cho là công thức để đạt được sự vĩ đại tương tự:

Thời niên thiếu tôi từng làm chân

Sai vặt cho văn phòng luật sư gần.

Tôi lau cửa sổ, tôi quét sạch sàn,

Và chùi tay nắm cửa chính huy hoàng.

Tôi chùi tay nắm cẩn thận làm sao,

Để nay làm chúa tể Hải quân Nữ hoàng.

Làm chân sai vặt tôi tạo tiếng vang

Nên được cất nhắc thư ký hạng sang.

Tôi phục vụ các bậc trí thức với nụ cười niềm nở,

Và chép mọi bức thư bằng chữ tròn to.

Tôi chép thư từ với nét chữ phóng khoáng trào dâng,

Để nay làm chúa tể Hải quân Nữ hoàng.

Tống đạt trát tòa danh tiếng vang lừng

Nên chẳng mấy chốc tôi thành luật sư tập sự không ngừng.

Tôi diện cổ áo sạch cùng bộ đồ mới tinh

Để dự kỳ sát hạch ở Học viện rành rành.

Kỳ thi sát hạch ấy giúp ích tôi quá đỗi lớn lao,

Để nay làm chúa tể Hải quân Nữ hoàng.

Đây chỉ là một phần của công thức, nhưng phần còn lại cũng uyên bác chẳng kém. Sau khi đã khoe khoang chán chê về bản thân, ngài hách dịch với vị Thuyền trưởng một chút, rồi ánh mắt ngài dừng lại ở Ralph Rackstraw.

“Cậu đúng là một thanh niên vô cùng ưu tú, chàng trai ạ,” ngài nói với Ralph bằng giọng điệu khá bề trên.

“Tôi là thanh niên ưu tú nhất trong cả hải quân,” Ralph đáp lại, tôn vinh tinh thần của ngày hôm nay bằng cách thể hiện rằng anh hoàn toàn mãn nguyện với bản thân mình.

“Thuyền trưởng của cậu đối xử với cậu thế nào?” Sir Joseph hỏi.

“Thưa ngài, rất tuyệt là đằng khác, xin cảm ơn ngài. Tôi sẵn lòng ca ngợi ông ấy,” Ralph đáp.

“À—thật là tuyệt vời—vậy nên, xin phép Thuyền trưởng, tôi muốn có vài lời riêng tư với anh về một đề tài rất ư tình cảm—tóm lại là về một chuyện tình ái.”

“Hân hạnh biết bao, thưa Sir Joseph—và này Thủy thủ trưởng, để tôn vinh dịp này, hãy đảm bảo phát thêm khẩu phần grog cho thủy thủ đoàn vào lúc bảy chuông nhé.”

“Tôi xin phép vâng lệnh,” Thủy thủ trưởng quả quyết với Thuyền trưởng, liền sau đó Thuyền trưởng, Sir Joseph cùng các chị em gái, họ hàng và cô dì của ngài rời khỏi boong tàu.

“Các người trông có vẻ ai nấy đều tự cao tự đại lắm nhỉ,” Dick Deadeye càu nhàu khi theo dõi những màn kịch ấy.

“Đúng thế, đúng thế đấy—chẳng lẽ chúng tôi không phải là thủy thủ Anh sao? Chẳng lẽ toàn bộ vũ trụ này không phải dựa vào sự tồn tại của chúng tôi hay sao? Chúng tôi là những chàng trai tuyệt vời—Sir Joseph vừa mới bảo chúng tôi thế mà.”

“Ừ—chúng ta có thể vươn tới bất cứ điều gì—” Ralph hào hứng chêm vào. Cậu bắt đầu nghĩ rằng Josephine có lẽ cũng không phải là thứ quá tầm với sau cùng.

“Có ma mà vươn tới được ấy,” Dick đáp lại. “Chỉ là tao sẽ không để bản thân mình lún sâu vào ảo tưởng nếu tao là mày. Lỡ như mày đã dấn thân vào rồi mà không thể dừng lại được thì sao?” gã chột mắt ân cần hỏi.

“Ôi, dẹp cái giọng điệu đó đi!” thủy thủ đoàn la lên. “Nếu chúng tôi mà không có lòng tự trọng hơn cái thứ của anh, thì chúng tôi đã tự móc cả hai con mắt của mình ra rồi,” thủy thủ đoàn đáng kính tuyên bố, rồi rút lui để tự mãn nguyện với nhau—nghĩa là tất cả trừ Ralph. Anh tựa người vào mạn tàu và trầm ngâm suy tư; và thỉnh thoảng lại thở dài. Trong lúc anh đang thở dài hết cỡ thì Josephine bước vào. Sir Joseph vừa tỏ tình với cô, và cô đang tự nhủ với bản thân cùng bất kỳ ai vô tình đứng tựa mạn tàu thở dài trầm ngâm rằng sự quan tâm của vị Đô đốc đang đè nặng lên cô. Đây chính là cơ hội của Ralph. Anh lập tức bày tỏ tình yêu với cô, và cô bảo anh hãy “kìm lại đi, gã thủy thủ hỗn xược,” nhưng anh chẳng hề kìm lại chút nào. Tóm lại, anh quyết định ngay tại chỗ là sẽ tự bắn tung óc mình ra. Anh gọi toàn thể thủy thủ đoàn lên boong để chứng kiến cảnh ấy, và họ hân hoan kéo lên.

Bây giờ Ralph rút súng lục ra, anh cất tiếng hát một khúc biệt ly tuyệt đẹp, Đoàn đồng ca quay mặt đi ràn rụa nước mắt—các thủy thủ vừa mới dọn dẹp sạch sẽ và họ không tài nào chịu nổi cảnh boong tàu bị vấy bẩn bởi bộ óc của một tên thủy thủ Anh ngay sau khi vừa mới cọ rửa xong xuôi! Ralph giương súng lên, ngắm nghía—và Josephine lao bổ đến.

“Ôi, xin hãy dừng tay lại—em yêu anh,” nàng kêu lên, và chưa đầy một phút sau tất cả mọi người đều nhảy múa điệu nhảy sừng, ngoại trừ Deadeye. Deadeye không phải là một kẻ theo chủ nghĩa bình quân. Hắn thực sự cho rằng trò bình đẳng này—thứ tạo cơ hội cho một tên thủy thủ tầm thường có thể cưới được con gái của Thuyền trưởng—là một điều vô cùng đáng trách. Nhưng chẳng ai thèm chú ý đến Dick cả. Mọi người giờ đây đều vô cùng hạnh phúc và mãn nguyện, và họ lên kế hoạch cho đám cưới. Còn Dick thì lên kế hoạch trả thù.

Hắn bước ra một góc để suy tính mọi chuyện. Hoàn cảnh này thực sự làm tổn thương nghiêm trọng ý thức về phép tắc của hắn.

Trong khi đó, thủy thủ đoàn cùng Ralph và Josephine quyết định rằng:

Đêm nay đây,

Với hơi thở nín thầm

Cùng mái chèo khua khẽ,

Không một ánh đèn,

Lặng tờ như cõi chết,

Ta lén lút lên bờ.

Một vị mục sư

Sẽ se duyên đôi ta

Vào lúc mười rưỡi kém,

Và rồi chúng ta

Có thể quay về, bởi chẳng ai

Còn có thể chia cắt đôi ta nữa.

Thế là mọi chuyện đã được định đoạt xong xuôi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 8 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.