GIUSEPPE VERDI, sinh ngày 9 tháng 10 năm 1813, là tác giả của hai mươi sáu vở opera. Lịch sử âm nhạc của ông có thể chia làm ba thời kỳ; trong giai đoạn cuối, ông đã tiệm cận sự vĩ đại của Wagner và thường xuyên vượt qua đối thủ về vẻ đẹp của ý tưởng.
Wagner tự mình đảm nhận cả phần lời lẫn âm nhạc cho các vở opera của ông, trong khi Verdi lấy cốt truyện từ các tác giả khác. Cả hai con người vĩ đại này đều chào đời cùng một năm.
Trong số các vở opera thời kỳ đầu của Verdi, "Ernani" có lẽ là tác phẩm xuất sắc nhất; sau đó, ông bước vào thời kỳ sáng tác thứ hai, đánh dấu bằng bước chuyển mình đầu tiên là vở "Rigoletto". Cốt truyện được phóng tác từ vở kịch "Le Roi S'Amuse" của Victor Hugo, nhưng vì tính cách đồi trụy của nhân vật chính quá giống với hành vi của vua Francis I, việc công diễn đã bị cấm. Verdi bèn dàn xếp ổn thỏa bằng cách đổi nhân vật đó thành Công tước xứ Mantua, và thế là mọi người đều hoan hỉ.
Câu chuyện đằngหลัง bài ca nổi tiếng "La Donna è Mobile" cũng thi vị không kém gì bản thân Verdi. Trong suốt quá trình tập dượt vở opera, Mirate, người thủ vai Công tước, liên tục phàn nàn rằng anh vẫn chưa nhận được bản thảo cho một bài hát của mình. Verdi cứ khất lần khất lữa cho đến tận tối hôm trước buổi tổng duyệt với dàn nhạc, ông mới đem bản nhạc tới; nhưng đồng thời, ông bắt Mirate — và cả các ca sĩ khác — phải hứa danh dự là tuyệt đối không được ngân hum hay huýt sáo giai điệu ấy cho đến khi nó được trình vang lên trong đêm diễn đầu tiên. Điều này cho thấy Verdi tin chắc bài hát sẽ lập tức trở thành một cơn sốt toàn cầu. Niềm tin ấy đã được đền đáp xứng đáng. Cả nước phát cuồng vì "La Donna".
"Il Trovatore" nối tiếp bước đường danh vọng trong thời kỳ thứ hai của vị đại nhạc sĩ, và chúng ta đọc được rằng: "Gần nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ khi vở opera thứ mười hai của Verdi được cất lên lần đầu vào một buổi tối mùa đông ở Roma." Giữa đống trấu của opera Ý, hạt lúa mì này đã trỗi dậy, làm thỏa lòng thế hệ ngày nay cũng y như khán giả trong đêm diễn đầu tiên ở Roma thuở ấy. Giờ đây, chúng ta thậm chí chẳng còn hiểu vì sao mình lại yêu nó, bởi xét trên nhiều phương diện, tác phẩm vi phạm những chuẩn mực mới mẻ và tốt đẹp hơn của nghệ thuật âm nhạc, thế nhưng ta vẫn cứ yêu. Helen Keyes từng viết rằng: "Lời thoại của 'Il Trovatore' dựa trên một vở kịch Tây Ban Nha được viết bằng những vần thơ tuyệt trác bởi một người cùng thời với Verdi, Antonio Garcia Gutierrez," và bà kể lại một câu chuyện lãng mạn gắn liền với vở kịch Tây Ban Nha ấy; tác giả chỉ mới mười bảy tuổi khi viết nên tác phẩm và lúc bấy giờ đã được triệu tập đi nghĩa vụ quân sự — một điều khiến một người có tâm hồn nghệ sĩ như ông vô cùng khiếp sợ. Thế nhưng, khi vở kịch được công diễn đúng vào thời điểm đó, nhà chức trách đã cho phép ông cử người thay thế với lý do một thiên tài như vậy có thể phục vụ đất nước tốt nhất bằng cách ở lại hậu phương để đóng góp cho nghệ thuật nước nhà.
Vào thời điểm vở opera được công diễn tại Roma, sông Tiber đã vỡ bờ và làm ngập lụt toàn bộ các con phố quanh nhà hát; thế nhưng, người ta vẫn sẵn sàng đứng ngập đầu gối trong nước trước phòng vé để chờ đến lượt mua vé.
Chỉ sau một đêm nhờ buổi biểu diễn này, tên tuổi của Verdi đã vĩ đại đến mức các đối thủ của ông đã lập bè kết đảng nhằm ngăn chặn việc công diễn vở "Il Trovatore" ở Naples trong một thời gian, nhưng cuối cùng vở opera và tên tuổi Verdi vẫn chiến thắng.
Kế đến là "Traviata" — tác phẩm thứ ba trong giai đoạn biến đổi của nghệ thuật đại danh họa, và đây cũng là cột mốc khép lại thời kỳ thứ hai. "Aïda" nối tiếp ngay sau đó. Người ta đã nhận xét rất đúng rằng: "Tầm quan trọng của vở 'Aïda' do Verdi sáng tác đối với nghệ thuật âm nhạc là điều khó có thể phóng đại!" Vở opera này được viết theo lời nài nỉ của Khedive Ismail Pacha. Ông muốn khai trương nhà hát opera ở Cairo bằng một tác phẩm vĩ đại lấy Ai Cập làm chủ đề kịch nghệ. Trước đề nghị của Khedive, Verdi đã đưa ra một mức giá mà ông tin rằng sẽ bị từ chối, bởi ông chẳng hề cảm thấy hứng thú gì với công việc này. Thế nhưng các điều kiện của ông lại được chấp thuận ngay lập tức, và Mariette Bey, một nhà Ai Cập học tên tuổi, đã được ủy thác đi tìm tư liệu để dựng một cốt truyện phù hợp. Trong lúc đó, Verdi thực sự cảm thấy hứng thú với dự án và bắt tay vào việc. Lịch sử Ai Cập ẩn chứa một số sự kiện để từ đó cốt truyện của "Aïda" được thành hình. Đầu tiên, nó được giao cho Camille du Locle, người đã chuyển thể cốt truyện thành văn xuôi tiếng Pháp, và trong suốt quá trình đó, ông luôn nhận được sự cố vấn từ Verdi — nơi công việc được thực hiện chính là nhà của vị nhạc sĩ. Sau đó, bản văn xuôi tiếng Pháp lại được dịch sang thơ tiếng Ý bởi Ghislanzoni, và khi mọi thứ hoàn tất, phần thơ tiếng Ý ấy một lần nữa lại được dịch ngược lại thành tiếng Pháp để phục vụ cho sân khấu Pháp.
Sau đó, Khedive quyết định rằng ông muốn Verdi trực tiếp chỉ huy đêm diễn đầu tiên, và ông bắt đầu tiến hành thương lượng. Verdi đòi hai mươi nghìn đô-la cho việc sáng tác vở opera, và ba mươi nghìn đô-la nếu ông sang tận Ai Cập. Thỏa thuận đã được thông qua, thế nhưng khi đến thời điểm lên đường, Verdi lại rút lui; ông sợ say sóng đến mức độ khủng khiếp và quyết không đi dù với bất kỳ giá nào. Thế rồi cảnh trí sân khấu được vẽ tại Paris, và khi mọi thứ đã sẵn sàng — ôi chao! Cảnh trí bỗng trở thành tù nhân bởi chiến tranh đã bùng nổ tại nước Pháp! Mọi thứ đành phải trì hoãn trong một năm, và trong khoảng thời gian đó, Verdi đã viết đi viết lại, nhào nặn để biến vở opera của mình thành một trong những tác phẩm tuyệt diệu nhất trên trần gian. Cuối cùng, "Aïda" cũng được ra mắt, và câu chuyện về đêm diễn định mệnh ấy qua lời kể của nhà phê bình người Ý Filippi rất xứng đáng được nhắc lại ở đây, bởi đó là một đêm lịch sử trong các "đêm diễn ra mắt" của làng opera:
"Người Ả Rập, kể cả những kẻ giàu có, vốn không mặn mà với các buổi biểu diễn của chúng ta; họ thích tiếng kêu meo meo từ các giai điệu của họ, tiếng trống đập đơn điệu hơn là tất cả mọi khúc ca của quá khứ, hiện tại và tương lai. Thật là một kỳ quan thực sự khi nhìn thấy một chiếc khăn turban trong nhà hát ở Cairo. Chủ Nhật hàng tuần, nhà hát opera đã chật kín chỗ ngồi trước khi tấm màn nhung kéo lên. Rất nhiều lô ghế được lấp đầy bởi những phụ nữ không hề trò chuyện cũng không gây ra tiếng sột soạt nào từ trang phục của họ. Nơi đó ngập tràn sắc đẹp và trí tuệ, đặc biệt là trong cộng đồng người Hy Lạp và những bậc quý tộc tha hương đông đúc tại Cairo. Vì sự thật, tôi phải nói thêm rằng, bên cạnh những người phụ nữ xinh đẹp và ăn mặc lộng lẫy nhất, còn có những gương mặt theo đạo Coptic và Do Thái, với những chiếc khăn đội đầu kỳ lạ, những bộ trang phục bất khả thi, một sự gào thét của màu sắc — chẳng một ai có thể cố ý nghĩ ra những thứ tồi tệ hơn thế. Những người phụ nữ trong hậu cung thì không tài nào nhìn thấy được. Họ ngồi ở ba lô ghế đầu tiên bên phía tay phải, thuộc tầng gác thứ hai. Những lớp vải muslin trắng dày đặc đã che khuất gương mặt họ khỏi những ánh mắt tò mò."
Điều này phác nên một bức tranh vô cùng ấn tượng về "đêm ra mắt" kỳ lạ ấy.
Verdi sinh ra trong một thời kỳ đầy biến động và loạn lạc chính trị, và mẹ ông là một trong số rất nhiều phụ nữ ở làng Roncole (nơi ông chào đời) đã phải tìm nơi trú ẩn trong nhà thờ khi binh lính tràn vào tàn phá ngôi làng. Tại đó, ngay cạnh bức tượng Đức Mẹ, nhiều người phụ nữ đã đinh ninh rằng mình được an toàn, thế nhưng lũ lính đã xông vào và một cuộc thảm sát đẫm máu diễn ra. Mẹ của Verdi đã bồng đứa con trai nhỏ trốn lên tháp chuông, và chính điều này đã cứu nguy cho nhân loại khỏi việc mất đi một thiên tài kiệt xuất.
Khi Verdi lên mười tuổi, ông được gửi làm apprenti cho một chủ tiệm tạp hóa ở Busseto, nhưng ông là một kẻ bán tạp hóa có máu nghệ sĩ, và bầu không khí âm nhạc — thứ dưỡng khí nuôi sống cuộc đời Verdi — luôn bao bọc lấy ông. Ông có một niềm đam mê mãnh liệt là đang giữa lúc buôn bán lại bỏ dở công việc để ngồi vào cây đàn spinet, mày mò tìm kiếm những sự kết hợp hòa âm mới mẻ; và mỗi khi một hợp âm mới sáng tác bị quên mất, ông lại nổi trận lôi đình, mặc dù thông thường ông vốn là một cậu bé điềm đạm và nhân hậu. Có lần, vì quá giận dữ trong một hoàn cảnh như thế, ông đã dùng búa đập thẳng vào cây đàn — một sự kiện diễn ra đồng thời với trận đòn roi mà người cha giáng xuống đời ông.
Không có hồi kết cho những câu chuyện gắn liền với tâm hồn dịu dàng và nhân hậu này — một con người không giống như phần lớn những người đồng nghiệp thiên tài khác, đã phản chiếu vẻ đẹp của nghệ thuật vào chính cuộc đời mình.
