SIR ARTHUR SULLIVAN là một người có nhiều cung bậc âm nhạc và các tác phẩm đa dạng, thế nhưng tiếng tăm vững chắc nhất của ông hiện nay lại gắn liền với những vở opera hài.

Có lẽ điều này là bởi ông và người cộng sự Gilbert đã tiên phong tạo ra một dòng opera hài hoàn toàn mới. "Pinafore" có lẽ không phải là tác phẩm xuất sắc nhất trong số đó, "Mikado" có thể hay hơn; nhưng "Pinafore" chính là tác phẩm đầu tiên châm biếm một số thể chế xã hội và chính trị, thứ đã làm say đắm thế giới nói tiếng Anh.

Âm nhạc và lời ca dường như chưa bao giờ hòa quyện vào nhau tuyệt vời đến thế như trong các vở opera hài của Gilbert và Sullivan. Âm nhạc luôn uyển chuyển, tao nhã, thú vị và đầy sức hút vui tươi. Cốt truyện chẳng có mục đích nào khác ngoài việc tải chở một tư tưởng châm biếm nào đó, và ngòi bút châm biếm ấy chưa bao giờ cay độc mà luôn rất đỗi hóm hỉnh.

Sự đa tài của Sullivan thật đáng kinh ngạc, các tác phẩm của ông trải dài từ "trang nghiêm đến vui tươi, từ sống động cho đến nghiêm nghị," và thiên tài ấy đã sớm bộc lộ từ khi ông còn rất trẻ. Có rất nhiều giai thoại được kể lại về nhà soạn nhạc xuất sắc này, và tất cả dường như đều minh họa cho một trí óc thực tế và tháo vát, đồng thời thể hiện rất ít những tính cách kỳ quặc vốn thường được cho là đi kèm với thiên tài. Chính Sir Arthur Sullivan là người đầu tiên phổ biến âm nhạc của Schumann tại nước Anh. Potter, hiệu trưởng Học viện Hoàng gia ở London vào năm 1861, vốn rất am hiểu Beethoven, chưa bao giờ quy phục một nền âm nhạc nào kém vĩ đại hơn thế — gu thưởng thức của ông cũng không hề rộng mở — và ông vẫn luôn tiếc nuối việc Sullivan đứng ra vực dậy âm nhạc của Schumann.-219- Nhưng rồi có một hôm, Sullivan hoài nghi rằng vị viện sĩ nọ chẳng hề biết mình đang nói gì, bèn hỏi thẳng xem ông đã bao giờ nghe qua bất kỳ bản nhạc nào mà ông ta kịch liệt lên án kia chưa. Potter thừa nhận là chưa. Ngay lập tức, Sullivan nói: "Vậy ngài hãy chơi thử vài tác phẩm của Schumann với tôi đi, thưa ông Potter," và sau khi chơi xong, Potter đã "tôn sùng một cách mù quáng" Schumann ngay cả về sau.

Frederick Crowest kể lại câu chuyện này trong tác phẩm "Musicians' Wit, Humour, and Anecdote":

"Cố nghệ sĩ Sir Arthur Sullivan, trong những năm tháng chật vật tạo dựng sự nghiệp, đã từng thể hiện một sự nhạy bén tuyệt vời, giúp cứu vãn cả một buổi biểu diễn vở 'Faust' khỏi bờ vực sụp đổ hoàn toàn. Giữa lúc diễn ra cảnh giáo đường, sợi dây nối chiếc bàn đạp dưới chân Costa với thanh nhịp đập ở đàn organ đã bị đứt. Costa lúc bấy giờ là nhạc trưởng. Trong phần âm nhạc hợp tấu, điều này đồng nghĩa với thảm họa, bởi người chơi organ chẳng thể nghe thấy gì ngoài nhạc cụ của chính mình. Nhanh như cắt, trong lúc đang chơi đoạn độc tấu mở đầu, Sullivan gọi một nhân viên hậu đài đến. 'Hãy đi,' ông nói, 'và bảo ông Costa rằng sợi dây đã đứt, đồng thời ngài ấy phải dỏng tai lên mà nghe theo tôi.' Sợi chỉ đỏ vừa bay đi thực hiện mệnh nghĩa thì ý nghĩa đầy đủ của những lời ấy chợt lóe lên trong đầu Sullivan. Costa, một con người độc đoán, nghiêm khắc và dễ nổi giận, sẽ nói gì trước một thông điệp như thế do một nhân viên hậu đài truyền đạt? Dẫu vậy, cảnh diễn vẫn diễn ra suôn sẻ, và khi hạ màn, Sullivan đã rụt rè đến để tạ lỗi với người đứng đầu của mình. Dù vô cùng khắt khe, Costa lại có một ý thức công lý rất mạnh mẽ, và vị nhạc trưởng vĩ đại ấy chưa bao giờ quên ơn cứu giúp to lớn mà người bạn trẻ của ông đã mang lại khi ngăn chặn một thảm họa tồi tệ."

Có vô số câu chuyện kể về việc ông uyển chuyển điều chỉnh các tác phẩm của mình sao cho phù hợp với những chủ đề kỳ quặc. Beverley đã vẽ các bức phông nền cho một khung cảnh rừng cây. Sullivan rất thích tác phẩm đó và-220- khen ngợi Beverley, người lập tức đáp lời: "Vâng, thế thì bây giờ nếu anh có thể sáng tác một khúc nhạc nào đó cho phù hợp với nó đi." Ngay lập tức, Sullivan, người đang ngồi bên cây đàn organ, chỉ trong vài phút đã sáng tác nên một bản phổ nhạc khiến họa sĩ vô cùng mê mẩn và "khớp" hoàn toàn với những bức phông nền ấy.

Lại có lần khác: Một điệu nhảy được yêu cầu gấp rút cho vũ công thứ hai ngay trước giờ biểu diễn, khiến người quản lý sân khấu vô cùng bối rối. "Anh phải làm ngay một bản gì đó đi, Sullivan," ông nói. "Nhưng," nhà soạn nhạc đáp lời, "tôi thậm chí còn chưa gặp mặt cô ta. Tôi chẳng biết phong cách hay nhu cầu của cô ta ra sao cả." Mặc dù vậy, người quản lý sân khấu vẫn cử vũ công đến trao đổi với Sullivan, và chẳng mấy chốc ông đã lớn tiếng gọi: "Tôi sắp xếp xong hết rồi. Đây chính xác là những gì cô ta cần: Tiddle-iddle-um, tiddle-iddle-um, rum-tirum-tirum — mười sáu nhịp như thế; rồi: rum-tum-rum-tum — hơi nặng một chút nhé —" và chỉ trong mười phút, điệu nhảy đã được hoàn thành và sẵn sàng cho buổi tổng duyệt.