Vào tháng 5 năm Vĩnh Lịch thứ mười, miền Giang Bắc lúc này đã không còn cái lạnh cắt da cắt thịt mang lại bởi trận tuyết hoa đào hồi tháng ba. Đang là thời điểm giao mùa xuân hạ, thời tiết ấm áp dễ chịu, khắp các đồng ruộng đâu đâu cũng là bóng dáng người dân bận rộn làm đồng án, trên khuôn mặt họ đều phảng phất nét an nhang của thời thịnh thế, ra điều thời kỳ loạn lạc đã chấm dứt.
Tuy nói việc đẩy mạnh "Giáp binh chế" tuyển quân vào tháng ba đã thổi bùng lên một trận sóng gió lớn giữa hàng triệu bách tính Giang Bắc, thậm chí ở một số nơi còn dẫn tới vài vụ biến cố dân gian loạn lạc, có đến hàng ngàn hàng vạn người vì thế mà bị giết, bị trục xuất. Thế nhưng Giang Bắc lúc này lại khôi phục lại sự tĩnh lặng ngày thường.
Ngoài chế độ tòng quân ra, đối với bách tính Giang Bắc mà nói, từ khi Chu Minh Trung nắm quyền kiểm soát Giang Bắc, vẫn luôn một lòng chú trọng phát triển kinh tế, bãi bỏ hao hụt hỏa phí, thi hành thuế nhẹ, rốt cuộc cũng để cho bách tính hưởng trọn lợi lộc. Dưới sự nghỉ ngơi lấy sức như thế, Giang Bắc này cũng lộ ra vài phần khí thế của thời thái bình.
Đối với La Luân – người mang thân phận mật sứ của Trương Hoàng Ngôn, sau khi đến Giang Bắc, ông không hề chọn cách giống như những người khác là đi thuyền sông từ Châu Gia chuyển sang thuyền dọc đường hướng bắc đi thẳng tới nha thự Kinh lược sứ ở Thanh Hà, mà đi thẳng đến An Khánh. An Khánh lúc này so với trước kia lại phồn hoa hơn vài phần, đặc biệt là từ sau khi Giang Bắc thi hành cải cách thuế muối, đẩy mạnh thu thuế tại bãi, để thuận tiện cho bách tính các nơi như Giang Tây và Hồ Quảng mua muối, triều đình đặc biệt thiết lập trạm muối tại An Khánh. Nhờ đó mà thương gia lớn nhỏ ở An Khánh tụ họp đông đúc, hàng ngàn hàng vạn tàu thuyền lớn nhỏ qua lại giữa Giang Tây, Hồ Quảng và các nơi khác để vận chuyển muối Hoài đi khắp ngả. Cảnh tượng này khiến cho An Khánh càng trở nên phồn vinh hơn trước, thậm chí so với triều đại trước cũng không hề kém cạnh.
Còn đối với La Luân vốn là người Ứng Thiên, ông không hề xa lạ gì với An Khánh. Nhiều năm trước khi còn thiếu thời, ông cũng từng đến chốn này, nhưng khi đến An Khánh hiện tại, ông vẫn không khỏi kinh ngạc trước những đổi thay nơi đây, không chỉ bởi bến tàu tấp nập náo nhiệt kia, mà còn cả những hàng xe nước đang được xây dựng dựng gần bến tàu.
"Chiếc xe nước kia dùng để làm gì?"
Nhìn những chiếc xe nước mọc lên san sát bên bờ sông, La Luân cất tiếng hỏi Tả Thụ Nhân – người ra đón tiếp ông. Tả Thụ Nhân là người liên lạc do Trương Hoàng Ngôn phái đến Giang Bắc, chịu trách nhiệm mua sắm quân khí từ Giang Bắc. Lúc bấy giờ, cho dù là Trịnh Thành Công hay Trương Hoàng Ngôn, so với việc tự sản xuất vũ khí, họ lại càng sẵn sàng mua sắm quân khí từ Giang Bắc hơn. Nguyên nhân sâu xa là vì quân khí do Giang Bắc sản xuất đủ rẻ, ngay cả đầu thương tua đỏ bình thường nhất cũng rẻ hơn việc tự đúc tới hơn hai phần mười, còn như đại bác Hồng Di thì có thể rẻ hơn hơn sáu phần mười, hơn nữa chất lượng lại cao hơn rất nhiều so với tự sản xuất. Cứ thế, bất luận là Nam Kinh hay Nam Xương tự nhiên đều rất thích mua sắm quân khí do Giang Bắc sản xuất. Còn bộ đội của Trương Hoàng Ngôn vốn không có thợ đúc pháo thì lại càng hoàn toàn phụ thuộc vào việc mua pháo từ Giang Bắc, thậm chí hiện nay ngay cả thuốc súng cũng được mua nhập số lượng lớn từ Giang Bắc. Chính vì thế, để bảo đảm việc mua sắm quân tư, họ mới đặc biệt phái đại diện đến Giang Bắc. Chỉ có điều, đại diện của họ không ở Thanh Hà mà lại ở An Khánh, không chỉ vì ở An Khánh nay đã thiết lập phân xưởng binh khí, mà còn vì nơi đây đặt kho quân khí quy mô lớn của quân Cửu Nghĩa. Phía Nam Xương nếu có nhu cầu mua sắm quân khí thì có thể trực tiếp mua ngay tại chỗ, từ đó tránh được việc lỡ làng quân cơ. Đương nhiên, điều này cũng là để tránh cho người của Nam Kinh và Nam Xương chạm mặt nhau.
"Tướng quân không biết đấy thôi, chiếc xe nước này chính là báu vật của Giang Bắc. Độ chính xác của quân khí Giang Bắc đều trông cậy cả vào công dụng của xe nước. Họ dựa vào xe nước để rèn đúc binh khí, hơn nữa xe nước này không chỉ dùng để chế tạo binh khí mà còn có thể dùng để xẻ gỗ, làm giấy, thậm chí là kéo sợi, dệt vải đều cần đến xe nước. Nếu nói Giang Bắc có điểm gì khác biệt so với những nơi khác, thì chính là ở chiếc xe nước này. Tướng quân có lẽ không biết, hiện tại bông sợi ở Giang Bắc có hai loại: một loại là sợi do bách tính bình thường kéo, tuy chất lượng thượng thặng nhưng giá cả lại hơi cao; còn một loại nữa là sợi được kéo ra bởi máy kéo sợi dùng sức nước của xưởng sợi, chất lượng kém hơn sợi thượng hạng một chút nhưng lại tốt hơn phần lớn các loại sợi thông thường, thế nhưng giá của nó lại thấp hơn rất nhiều so với sợi do bách tính kéo. Nguyên nhân khiến giá của nó rẻ như vậy chính là vì sử dụng máy kéo sợi sức nước, sản lượng của một máy có thể địch lại sản lượng của hàng trăm thợ kéo sợi lành nghề. Cứ thế, há lại không rẻ hay sao? Thậm chí bông sợi do xưởng sợi sản xuất ra cao lắm cũng chỉ đắt hơn giá bông gòn một chút xíu, thế nên mua bông về rồi tự kéo sợi đôi khi còn đắt hơn là dùng sợi của xưởng..."
Vừa đi vừa nói, Tả Thụ Nhân khẽ nói nhỏ bên tai La Luân.
"Hiện nay không chỉ các thương gia muối ở Dương Châu thi nhau mở xưởng sợi tại Dương Châu, mà An Khánh này cũng chẳng ngoại lệ, cũng mở xưởng sợi. Tướng quân ngài nhìn kìa, bên kia là máy móc của xưởng quân khí đang được xây dựng, bên kia chính là xe nước của xưởng sợi. Mở xưởng sợi này quả thực là một mối làm ăn vốn một lời mười, cầm chắc phần thắng..."
Khi Tả Thụ Nhân nhìn những chiếc xe nước bên bờ sông, trên mặt lộ rõ vẻ vô cùng ngưỡng mộ. Nếu không phải vì bản thân không được hùn vốn, phỏng chừng ông ta đã sớm tham gia đầu tư vào xưởng sợi rồi. Rốt cuộc thì đây cũng là việc buôn bán kiếm ra tiền nhất ở thời điểm hiện tại, chỉ có điều cổ phần đó không phải cứ muốn hùn là hùn được.
"Đáng tiếc là phàm những ai có thể đầu tư vào xưởng sợi đều là nhân vật có máu mặt ở An Khánh, bọn họ những người ngoài như chúng ta tự nhiên chẳng có phần rồi, bằng không hùn một cổ phần thì cũng không tồi!"
Cổ phần của xưởng sợi thường là để thu phục nhân tâm, để cho các sĩ phu phú hào ở Giang Bắc có thể trở thành những người ủng hộ chính sách mới của Giang Bắc. Dẫu sao thì các chính sách đang được thi hành tại Giang Bắc hiện nay cũng đang lật đổ truyền thống, lật đổ truyền thống của triều đại Đại Minh.
Sở dĩ dùng lợi ích để thu mua những kẻ này không phải vì nguyên nhân nào khác, mà là để tránh việc đẩy lực lượng về phía kẻ địch. Giống như trong một không gian khác, 200 năm sau, nhà Mãn Thanh dùng một câu "bảo vệ danh giáo của ta", khi lâm vào cảnh bờ vực sụp đổ lại thành công "trung hưng" một lần nữa, đồng thời duy trì sự thống trị suốt nửa thế kỷ vậy. Khi lực lượng chưa hùng mạnh, nhất định phải học cách thỏa hiệp. Hơn nữa, chỉ cần ban cho họ đủ lợi ích, để họ nhìn thấy lợi ích, thì bọn họ sẽ trở thành người ủng hộ tân chính, chứ không phải kẻ phản đối.
"Sản xuất ra nhiều sợi bông như vậy thì có ích gì chứ?"
Lắc đầu, La Luân nhìn chiếc xe nước rồi nói.
"Theo lời anh nói, sợi bông của nhà máy này cao lắm cũng chỉ đắt hơn giá bông gòn một chút xíu, cho nên mua bông về rồi tự kéo sợi thậm chí có thể còn đắt hơn dùng sợi nhà máy, cứ đà này lâu dần, sợi bông do bách tính kéo ra không bán được thì phải tính sao?"
Dẫu biết rằng với tư cách là một tham quân trong quân ngũ, nhưng La Luân phần lớn thời gian vẫn là một văn quan, thế nên hiện tại ông tự nhiên sẽ lo lắng rằng khi một lượng lớn sợi bông giá rẻ tràn ngập thị trường sẽ gây tổn hại đến lợi ích của bách tính bình thường.
"Tướng quân không biết đấy thôi,"
Sự lo lắng của La Luân khiến Tả Thụ Nhân mỉm cười nói.
"Tuy nói trước kia bách tính tự kéo sợi tại nhà có thể phụ giúp kinh tế gia đình, nhưng những người phụ nữ ấy lại hiểu rất rõ. Khi họ thấy giá sợi rẻ, tự nhiên sẽ không kéo sợi nữa mà chuyển sang dệt vải. Dù giá sợi có rẻ đi thì giá vải lại không hề giảm, chuyển sang dùng sợi nhà máy để dệt vải, thu nhập ngược lại còn nhiều hơn so với trước kia. Nhìn chung mà nói, hiện tại lượng sợi do nhà máy sản xuất ra chưa nhiều, đợi đến tương lai các xưởng sợi mọc lên nhiều hơn, sợi nhà máy sản xuất ra càng nhiều thì bách tính sẽ không còn kéo sợi nữa mà sẽ đổi sang dùng sợi nhà máy để dệt vải..."
Tả Thụ Nhân vừa giải thích cách mà bách tính bình thường đối phó với sức ép từ sợi nhà máy, vừa dẫn La Luân lên xe ngựa. Đối với xe ngựa bốn bánh, La Luân không hề xa lạ gì, thậm chí ngay ở Nam Xương cũng có xe ngựa bốn bánh. Chỉ có điều so với xe ngựa bốn bánh có mặt khắp nơi ở Giang Bắc, xe ngựa bốn bánh ở Nam Xương thường chỉ dùng cho quân đội để vận chuyển quân nhu, chứ không giống như ở đây được dùng làm phương tiện giao thông bình thường cho dân chúng.
Ngồi trên chiếc xe ngựa mui trần, La Luân nhìn những chiếc xe ngựa có thể thấy ở khắp các con phố, liền tò mò hỏi.
"Ta thấy ngựa trên đường phố này không ít chút nào, những con ngựa này rốt cuộc từ đâu mà có?"
Ở Giang Tây, sở dĩ xe ngựa bốn bánh không được sử dụng rộng rãi chính là vì thiếu thốn ngựa chiến. Còn ở An Khánh dường như có rất nhiều ngựa. Lúc này ở đây không hề bị quấy rầy bởi sự thiếu thốn số lượng ngựa giống như ở Giang Tây, thậm chí ngay cả việc vận chuyển vật tư cũng chỉ đành dựa vào sức người kéo vai vác.
“Tướng quân, những con ngựa này đều được mua từ chợ ngựa. Tướng quân không biết đấy thôi, tuy rằng hiện tại quân Thanh thù địch hạ lệnh nghiêm ngặt cấm diêm tiêu và ngựa không được bán vào phương Nam, nhưng trên thực tế, đối với thương nhân mà nói, hoàn toàn không có nhiều quy củ đến thế. Đối với họ, chẳng có thứ gì quan trọng hơn bạc cả. Ngài không biết đâu, hiện tại ở kinh sư và khắp các vùng phía bắc khác, gương bạc do Thanh Hà sản xuất cực kỳ đắt hàng, mà những thương nhân kia vì để đổi lấy chiến ngựa, thường không tiếc phạm vào luật cấm, lậu một lượng lớn ngựa từ ngoài quan ải vào phương Nam để đổi lấy gương bạc. Còn đối với các quan lại Thanh thù địch, chỉ cần không quá đáng và khoản hiếu kính dâng lên đều đặn, tự nhiên bọn họ cũng sẽ nhắm một mắt mở một mắt mà cho qua thôi...”
Giống như các thương nhân Tấn hồi xưa vì mưu cầu lợi ích lớn, bất chấp lệnh cấm của quốc gia, buôn lậu lương thực, muối sắt quy mô lớn cho Hậu Kim, khiến cho lệnh phong tỏa của nhà Minh biến thành một tờ giấy lộn, giúp cho người Nữ Chân vượt qua quãng thời gian khó khăn nhất vậy. Giờ đây, chính nhờ sự theo đuổi lợi ích của thương nhân mà giữa lúc lệnh cấm của nhà Mãn Thanh ban hành, hàng vạn con ngựa đã được những thương nhân đó đưa vào Giang Bắc. Nhờ đó, Giang Bắc không chỉ có đủ ngựa để kéo xe pháo, xe ngựatư trọng, mà dân gian cũng có đủ ngựa để kéo xe bốn bánh. Hơn nữa, những con ngựa này không phải do cục mậu dịch của Giang Bắc dùng vàng ròng bạc trắng để đổi về, mà là dùng gương bạc cùng các sản phẩm khác của Giang Bắc để đổi lấy.
"Thì ra là thế..."
Trong lòng thầm suy nghĩ, La Luân tự nhiên nhớ tới chiếc hộp đựng gương trang điểm có thể bán tới hai mươi lăm lượng bạc ở Giang Tây. Thứ đắt giá nhất trên chiếc hộp trang điểm đó không phải là gỗ huỳnh hoa lý, mà là chiếc gương thủy tinh gắn bên trong hộp. Một lượng lớn vàng ròng bạc trắng cứ thế chảy vào Giang Bắc, mà Giang Bắc cũng dựa vào đó để đổi lấy ngựa từ phương Bắc.
"Hiện tại giá ngựa ở An Khánh thế nào?"
Lần tới Giang Bắc này, La Luân không chỉ mang thân phận đại diện của Thiếu tư mã tới đây bàn chuyện lớn, mà đồng thời cũng gánh vác những sứ mệnh khác. Giờ phút này nhìn thấy nơi đây có nhiều ngựa như vậy, tự nhiên sẽ quan tâm đến giá ngựa.
Khi biết mỗi con ngựa chỉ có giá mười hai lượng bạc, trong lòng ông tự nhiên nảy sinh ý đồ. Dẫu sao thì số ngựa trong quân cũng chỉ có vài ngàn con, hoàn toàn không đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng của quân đội. Nếu có thể mua sắm số lượng lớn ngựa từ đây, ít nhất có thể giải quyết được vấn đề vận chuyển vật tư.
"Lâm Tuyền, đã rẻ như vậy, chi bằng mua một ít đưa về Giang Tây?"
Lời nói của La Luân khiến Tả Thụ Nhân lắc đầu cười khổ.
"La tướng quân, ban đầu tại hạ cũng từng có ý định mua ngựa ở Giang Bắc, nhưng ngựa ở Giang Bắc tuy giá rẻ, nhưng việc vận chuyển ra khỏi Giang Bắc không những cần giấy tờ thủ tục, mà hơn nữa những con ngựa mà thương nhân phương Bắc bán cho cục mậu dịch đại đa số đều là ngựa hạng ba, thậm chí là ngựa hạng tư, nhiều lắm chỉ dùng để làm con lừa kéo xe sai vặt. Đây cũng là lý do vì sao dù Giang Bắc có rất nhiều ngựa, nhưng số lượng kỵ binh vẫn chỉ có vài ngàn người. Hơn nữa, cục mậu dịch Thanh Hà sẽ chọn lọc một lượt trong số những con ngựa đó rồi mới đem số ngựa què bị loại bỏ bán ra thị trường. Cứ thế, những con ngựa này chỉ dùng được cho việc sai vặt bình thường, tự nhiên không cách nào dùng trong quân đội được."
Sân khấu chính vì sao quân Thanh lại nhắm một mắt mở một mắt đối với việc buôn lậu ngựa chiến và các vật tư khác không chỉ vì quan hệ hối lộ, mà quan trọng hơn là vì phần lớn số ngựa đưa đến Giang Bắc đều là những con ngựa còi không thể dùng để thành lập kỵ binh, đó mới là nguyên nhân căn bản khiến họ làm ngơ.
Còn Giang Bắc vì để có được những con ngựa chiến đủ ưu tú, tự nhiên sẽ tiến hành tuyển chọn kỹ lưỡng. Cứ như vậy, những con ngựa cuối cùng xuất hiện trên thị trường đại đa số đều là những con ngựa còi đã qua nhiều lần tuyển chọn, tự nhiên rất khó đảm đương trọng trách.
Những con ngựa này chẳng qua chỉ là thứ mà cục mậu dịch tung ra để cân đối thu chi mà thôi. Theo những gì ông ta biết, cục mậu dịch bán ngựa cũng có thể thu được lợi nhuận vô cùng hậu hĩnh, hơn nữa thứ họ bán đều là những con bị họ đào thải không dùng tới.
"Lâm Tuyền, anh không biết đấy thôi..."
La Luân ngồi trên xe ngựa, lắng nghe tiếng móng ngựa vang lên bên tai rồi nói.
"Tuy Giang Tây có lợi thế sông nước, nhưng địa hình lại nhiều núi non. Việc vận chuyển tư trọng trong núi đặc biệt cần dùng ngựa để thồ hàng. Những con ngựa này có kém cỏi chút ít nhưng vẫn tạm dùng được chứ bộ? Cứ mua trước một ít đã, còn những chuyện khác, đợi ta đến Giang Bắc rồi tự nhiên sẽ thương lượng với bọn họ. Lần này, thế nào cũng phải mang thêm thật nhiều ngựa của Giang Bắc về!"
La Luân nói như vậy, ánh mắt đăm đăm nhìn ra ngoài xe, thần sắc càng lúc càng trở nên ngưng trọng...
Đối với Giang Bắc, ông có quá nhiều sự tò mò. Sự tò mò này không chỉ nằm ở sức sống bừng bừng mà Giang Bắc đang thể hiện lúc này, mà đồng thời còn tò mò hơn đối với con người kia.
Mặc dù hiện tại Đại Minh đang trong thời kỳ trung hưng, nhưng cũng có thể coi là thế chân vạc, mà vị Giang Hải Kinh lược sứ kia chính là một góc trong thế chân vạc đó. Có thể nói trong tương lai, sự lựa chọn của ông ta rất có khả năng sẽ quyết định vận mệnh của Đại Minh.
Thiếu tư mã...
Nghĩ đến mối quan hệ giữa vị Giang Hải Kinh lược sứ kia và Nam Kinh hiện tại, trong thần sắc của La Luân xẹt qua chút lo âu. Dù sao thì bọn họ cũng là người một nhà thân thích.
Thế nhưng, kẻ đọc làu sử sách như ông rất rõ ràng, mối quan hệ thân thích này hoàn toàn không đáng tin cậy. Trước mặt lợi ích, chẳng có chút tình thân nào để nói cả.
Vấn đề là, liệu hắn có mãi mãi là trung thần của Đại Minh hay không? Với dáng vẻ xông xáo tiến thủ ở Giang Bắc hiện tại của hắn, sao có thể thỏa mãn với địa vị trước mắt?
Nếu có một ngày, dã tâm của hắn bành trướng thì sao? Liệu hắn có trở thành kẻ phản nghịch của Đại Minh không?
Có lẽ là vì lập trường khác biệt, La Luân chưa từng hoài nghi Thiếu tư mã, nhưng đối với Nam Kinh, đối với Giang Bắc, ông lại không chỉ một lần hoài nghi. Thậm chí sự hoài nghi đối với Giang Bắc còn xa vời và sâu sắc hơn nhiều so với sự hoài nghi đối với Nam Kinh. Dẫu sao thì mọi việc mà Giang Bắc đang thi hành hiện tại đều không ngừng lật đổ truyền thống của Đại Minh.
Chiếc xe ngựa tiếp tục lăn bánh tiến vào trong thành An Khánh. Thần sắc của La Luân ngồi trong xe ngựa trở nên ngày càng phức tạp. Thỉnh thoảng lắng nghe những lời bàn tán của các thương nhân phương Bắc truyền vào từ ngoài xe, nghe tiếng giọng điệu phương Bắc xa lạ đó, ông có thể cảm nhận được sự khác biệt nơi đây so với những nơi khác. Sự khác biệt ở đây không chỉ nằm ở sức sống bừng bừng được thể hiện ra bên ngoài, mà nhiều hơn thế chính là một sự biến đổi diễn ra từ trong ra ngoài.
"Sự biến đổi thế này thực sự có lợi cho Đại Minh sao?"