Tạm thời gác lại những chuyện vụn vặt của những người thiếp trong gia tộc sang một bên, cỗ xe ngựa lăn bánh dọc theo con đường rải đá dăm, sự xóc nảy khiến chiếc xe ngựa được treo bằng nhíp lò xo cứ chòng chành không ngớt. Chu Minh Trung ngồi trong khoang xe, đưa tầm mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Lúc này, lúa ở hai bên đường đã trổ bông, chỉ hơn hai tháng nữa là sẽ chín.

Đến lúc đó, số tiểu mễ (hạt kê) thu hoạch mới này sẽ là thứ lương thực quan trọng nhất của bách tính phương Bắc.

Khác với hậu thế, tiểu mạch (lúa mì) không được trồng phổ biến ở phương Bắc thời cổ đại. Dù sao thì so với cao lương và tiểu mễ, lúa mì trong thời gian sinh trưởng cần nhiều nước hơn. Mà ở phần lớn các khu vực phương Bắc thời cổ đại, cây lương thực thường phụ thuộc vào nước mưa nhiều hơn là tưới tiêu. Phương Bắc cổ đại chỉ có một số ít ruộng đất có thể tưới tiêu, đa số bách tính đều trông chờ vào ông trời để ăn cơm. Cũng chính vì thế, các công trình thủy lợi ở một số vùng có thể mang lại lợi ích cho bách tính địa phương suốt hàng ngàn hàng vạn năm. Nhưng bị giới hạn bởi địa hình, sông ngòi và sản lượng, cây trồng chính ở phương Bắc hiện nay là cao lương và tiểu mễ có sản lượng cao hơn, chịu hạn tốt hơn, chứ không phải lúa mì như người đời sau tưởng tượng.

"Tương lai vẫn phải hưng tu mương nước a!"

Nhìn những luống cây trồng trên đồng ruộng, Chu Minh Trung lẩm bẩm một mình. So với cao lương và tiểu mễ một năm thu hoạch một vụ, nếu trồng lúa mì đông, ở khu vực phía nam Sơn Hải Quan, một năm ít nhất có thể thu hoạch hai vụ lương thực, thậm chí có nơi còn có thể trồng thêm một vụ khoai tây. Nhưng tiền đề là cần phải xây dựng một lượng lớn mương nước và các cơ sở tưới tiêu khác, đương nhiên còn phải tìm cách giải quyết vấn đề độ phì nhiêu của đất đai.

"Mương nước phải giải quyết, lại còn phải nghĩ cách giải quyết phân bón, nếu không, một năm hai vụ hoàn toàn là chuyện viển vông. Hiện tại bách tính thu hoạch đất xong, trồng một vụ đậu, chẳng phải là vì dưỡng đất đó sao..."

Mặc dù không hiểu lắm về chuyện làm ruộng, nhưng thông qua việc dò hỏi hiện tại, ít nhiều Chu Minh Trung cũng biết được một số quy tắc canh tác của thời đại này. Sau khi thu hoạch cao lương, bách tính phương Bắc sẽ trồng một vụ đậu tương trên đất, thông qua việc trồng đậu tương để tận dụng phần rễ cố định đạm, làm tăng độ phì nhiêu, thuận tiện cho việc trồng lương thực chính vào năm sau.

Mặc dù người thời này không biết đạo lý khoa học bên trong, nhưng sự mày mò qua hàng ngàn hàng vạn năm đã khiến cho người Trung Quốc cổ đại sớm tích lũy được một bộ kỹ thuật làm ruộng vô cùng hiệu quả.

"Còn có kỹ thuật canh tác nữa, quay đầu lại có lẽ có thể thiết lập một viện nghiên cứu, chuyên nghiên cứu kỹ thuật làm ruộng."

Nghĩ đến sự lạc hậu trong việc truyền bá kỹ thuật của Trung Quốc cổ đại, đặc biệt là việc rất nhiều bách tính vốn không hiểu làm thế nào để làm ruộng, càng không biết phải trồng trọt thế nào mới có thể nâng cao sản lượng, họ chỉ làm ruộng theo thói quen từ hàng ngàn hàng vạn năm nay, sử dụng những công cụ lạc hậu, phương thức làm ruộng lạc hậu.

"Sau đó lại đem những kỹ thuật làm ruộng này truyền bá ra ngoài, ừm, có thể thông qua hình thức phái kỹ thuật viên đi..."

Nghĩ đến việc truyền bá kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, Chu Minh Trung tự nhiên lại nghĩ đến việc phổ biến kỹ thuật nông nghiệp của hậu thế. Trong vài thập niên sau khi lập quốc, hàng chục triệu nhân viên kỹ thuật từng cắm rễ ở nông thôn để phổ biến kỹ thuật làm ruộng cho nông dân, cống hiến to lớn cho sản xuất lương thực của Tân Trung Quốc.

Mà trước đó, đại đa số bách tính Trung Quốc đều sử dụng những phương thức cực kỳ lạc hậu, thậm chí là nguyên thủy để tiến hành sản xuất nông nghiệp. Làm ruộng là một công việc đòi hỏi kỹ thuật, chỉ là không phải ai cũng hiểu, mà người hiểu cũng chưa chắc đã muốn dạy người khác. Đối với đại đa số bách tính mà nói, họ thường chỉ trông chờ vào ông trời để ăn cơm.

"Xem ra năm nay thời tiết cũng không tệ."

Quả thực, tuy nói hiện tại chiến tranh loạn lạc, nhưng thời tiết lại rất khá, cơ bản vẫn là mưa thuận gió hòa, không giống như mười mấy năm trước, toàn bộ phương Bắc bị thiên tai lụt lội, hạn hán cùng với nạn châu chấu, ôn dịch giày vò. Có lẽ, cũng chính vì thế, bách tính phương Bắc mới sẵn sàng tin vào cái gọi là thuyết ngũ hành, cái gọi là Thanh triều đức Thủy thay thế Minh triều đức Hỏa, tin vào ý trời mờ mịt này, tin rằng thiên mệnh thuộc về nhà Thanh.

[P]

"Hừ hừ, nhưng các ngươi có thể tin được bao lâu?"

Khi xe ngựa chạy vào một tòa viện được bao bọc bởi hào nước và tường thành, có trọng binh canh giữ, Chu Minh Trung thầm mờm cười nhạo, cười nhạo những người dân lành tin vào sự thay đổi triều đại.

Tòa viện mà xe ngựa chạy vào không chỉ là xưởng đúc tiền của Giang Bắc, mà đồng thời cũng là phường đúc tiền của Quân chính ti. Phường trước là đúc bạc nguyên bảo, tiền đồng, mà phường sau cũng đúc tiền đồng, chỉ có điều thứ được đúc ra không phải là Vĩnh Lịch thông bảo, mà là Thuận Trì thông bảo.

Vừa bước vào phường đúc tiền, liền cảm nhận được hơi nóng bức người tại lò đúc. Hèn chi tường của phường đúc tiền này mở toang ra, dựa vào nhiệt lượng phát ra từ lò đúc, cho dù là tháng chạp giá lạnh đi chăng nữa thì chắc cũng không khiến người ta cảm thấy chút lạnh lẽo nào. Có thể nhìn thấy các thợ thủ công đang đúc tiền ở đó, đổ đồng lỏng vào khuôn tiền. Chỉ có điều, nước đồng dùng để đúc này có phẩm chất hoàn toàn khác biệt với quy định của nhà Thanh, sớm đã từ sự phối hợp của bảy phần đồng đỏ, ba phần đồng trắng chuyển thành sự phối hợp của năm phần chì, năm phần đồng. Không những thế, lúc đúc còn bớt xén lượng đồng, làm cho trọng lượng nhẹ đi. Tiền được đúc ra như vậy tự nhiên là tiền kém chất lượng, thế nhưng chính loại tiền kém chất lượng này, đối với thị trường đang thiếu hụt tiền chế tạo, vẫn có thể được chấp nhận, chỉ là sự chấp nhận này có hạn độ.

Giống như hiện tại, thị trường đang có phản ứng đối với việc Thuận Trì thông bảo từng bước thoái hóa thành tiền kém chất lượng, phản ứng trực tiếp nhất chính là Thuận Trì thông bảo bị mất giá.

"Nghe nói hiện tại trên thị trường, Thuận Trì thông bảo là cứ một nghìn văn đổi được một lạng bạc?"

Ngắm nhìn những sọt tiền mới được đúc ra, Chu Minh Trung mỉm cười hỏi Trịnh Cư Minh đứng bên cạnh. Ông ta vốn là quan viên bộ Công ở Nam Kinh, chủ trì cục đúc tiền Nam Kinh, sau khi vào Thanh cũng chủ trì cục đúc tiền Giang Ninh, hiện tại chủ trì xưởng đúc tiền ở Giang Bắc.

"Tùy theo địa phương, ở Thanh Hà là một nghìn văn đổi một lạng, ở Bắc Trực Lệ là chín trăm văn, ở Nam Trực Lệ là chín trăm năm mươi văn, nếu như ở Hồ Quảng, thì là tám trăm đến chín trăm văn..."

Tuy nói là tổng biện của xưởng đúc tiền, nhưng ông ta đồng thời cũng phụ trách đúc tiền giả. Những đồng tiền giả này sẽ được lưu thông ra ngoài thông qua các kênh khác nhau, mà kênh phổ biến nhất chính là mượn con đường bán muối Hoài để vận chuyển ra ngoài. Tuy nhiên, đối với việc này, Trịnh Cư Minh lại không hề hay biết, đối với ông ta, trách nhiệm của mình chính là đúc tiền, đúc ra càng nhiều tiền đồng càng tốt. Dù sao thì, chi phí đúc một nghìn văn tiền kể cả tiền vốn và công sức thậm chí còn chưa tới 0,5 lạng bạc, như vậy có nghĩa là lợi nhuận sẽ đạt tới hơn gấp đôi.

Ngoài việc đúc tiền có thể thu được lợi nhuận khổng lồ ra, quan trọng hơn có lẽ chính là một lượng lớn tiền Thuận Trì kém chất lượng lưu thông trên thị trường, có thể khiến cho tín dụng của nó không ngừng sụt giảm, cuối cùng bị bách tính cự tuyệt. Và một cách đương nhiên, đến lúc đó bách tính sẽ càng sẵn sàng sử dụng tiền Vĩnh Lịch có phẩm chất cực cao.

"Sở dĩ có sự tương phản như vậy, suy cho cùng là vì Giang Bắc, Nam Trực Lệ đều đúc một lượng lớn tiền Vĩnh Lịch đủ phẩm chất của triều đình ta, cho dù là tiền do Nam Kinh đúc cũng là tiền đủ phẩm chất với sáu phần đồng bốn phần chì, hơn nữa đều là tiền chế tạo đủ trọng lượng một tiền tư phân. Ngược lại, tiền Thuận Trì mà chúng ta hiện tại đúc, không những đổi trọng lượng đúc mỗi văn tiền từ một tiền tư phân thành một tiền, đổi phối hợp bảy phần đồng ba phần chì thành năm phần đồng năm phần chì. Hơn nữa còn giảm mạnh trọng lượng đúc tiền và tỷ lệ sử dụng đồng, giảm cực lớn chi phí đúc tiền. Cứ như vậy, dân gian tự nhiên vui vẻ sử dụng tiền Vĩnh Lịch đủ phẩm chất, chứ không phải tiền Thuận Trì. Cùng với việc tiền Vĩnh Lịch trong dân gian ngày càng nhiều, cuối cùng, tiền Thuận Trì này tự nhiên cũng sẽ bị ép ra khỏi Giang Trực Lệ. Hơn nữa, cùng với việc một lượng lớn tiền Vĩnh Lịch không ngừng được thương nhân mang đi khắp nơi, giá quy đổi tiền Thuận Trì ở các nơi ngày càng cao, bách tính tự nhiên cũng sẽ không vui vẻ sử dụng nữa..."

Tiền xấu đuổi tiền tốt, nhưng tiền tốt cũng có thể đuổi tiền xấu. Miễn là duy trì đủ nguồn cung tiền tốt, đương nhiên, loại tiền tốt này cũng có khả năng bị dân gian hủy đúc, bị dân gian tư nhân hủy bỏ để đúc lại thành tiền kém chất lượng.

Chộp lấy một nắm tiền đồng, nhìn những đồng Thuận Trì thông bảo thiếu phẩm chất này, tiếp theo chúng sẽ tiếp tục bị hạ thấp phẩm chất, hàm lượng đồng bên trong cuối cùng sẽ thấp hơn năm phần. Đến lúc đó, dưới tác dụng của quy luật giá trị, giá của tiền Thuận Trì trong lĩnh vực lưu thông hàng hóa tiền tệ sẽ nhanh chóng từ đắt chuyển thành rẻ.

Nghĩ đến đây, Chu Minh Trung liền cất tiếng hỏi.

"Giang Bạch, chi phí đúc tiền hiện tại của chúng ta là bao nhiêu? Ý ta là tiền Vĩnh Lịch của triều đình ta."

"Bẩm Kinh lược, hiện tại phường đúc tiền dùng đồng giá hai lạng một tiền bạc cho mỗi trăm cân, chì giá bốn lạng bạc cho mỗi trăm cân, chi phí đúc một nghìn văn tiền bao gồm cả vốn và công sức rơi vào khoảng 0,65 lạng bạc. Tuy nhiên hiện tại vì điều chỉnh thành sáu đồng bốn chì, cho nên chi phí sẽ giảm xuống một chút, thế nhưng bách tính bình thường không thể nhận ra phẩm chất đã bị hạ thấp."

Hạ thấp phẩm chất của tiền đồng, đây là phương pháp đơn giản nhất và cũng hiệu quả nhất để giảm chi phí, thu được nhiều lợi nhuận tiền tệ hơn. Mục đích đúc tiền tuy nói là để giải quyết nguồn cung cho thế giới, nhưng ở một mặt khác, đồng thời cũng là để thu lợi nhuận tiền tệ.

Phẩm chất tiền đồng hiện tại của chúng ta là phối hợp sáu đồng bốn chì, tiền Thuận Trì là phối hợp năm phần đồng năm phần chì, tiền Vĩnh Lịch nặng, tiền Thuận Trì nhẹ. Nếu như vạn nhất dân gian hủy đúc tiền Vĩnh Lịch, thì nên làm thế nào đây?

Ném đòn tiền đồng trong tay xuống, Chu Minh Trung - người thấu hiểu sâu sắc rằng đây là một cuộc chiến tiền tệ - đã nói thẳng ra nơi khiến hắn lo lắng. Nói chung, hàm lượng đồng trong tiền đồng càng cao, chi phí càng cao; hàm lượng đồng càng thấp, chi phí càng thấp; trọng lượng càng lớn, chi phí càng cao; trọng lượng càng nhẹ, chi phí càng thấp.

"Tiền Vĩnh Lịch là một tiền tư, mà tiền Thuận Trì là một tiền nhị, một tiền nhất, cho đến một tiền. Nếu như hủy tiền Vĩnh Lịch để đúc tiền Thuận Trì, tự nhiên có lợi cho ta, tiền nhỏ Thuận Trì càng nhiều, giá trị của nó càng rẻ, và cuối cùng chúng ta cũng có thể ban hành luật lệ, cấm tiền Thanh lưu thông. Nhưng nếu như có người hủy tiền đủ phẩm chất Vĩnh Lịch, cải đúc thành tiền Vĩnh Lịch kém phẩm chất, thì nên làm thế nào?"

Đã vất vả phát động cuộc chiến tiền tệ này ở Giang Bắc, vậy thì cho dù là sự mưu cầu lợi ích của dân gian, hay là sự phản công của nhà Thanh, đều có khả năng dẫn đến việc hủy tiền đúc lại xảy ra. Điều này thậm chí là không thể tránh khỏi, dù sao thì triều đại nào cũng có chuyện tư đúc.

Sở dĩ nhắc tới chuyện này, là bởi vì Chu Minh Trung lo lắng việc hủy đúc như vậy sẽ dẫn đến thất bại trong cuộc chiến tiền tệ.

“Nếu đến lúc đó, tiền nhỏ Vĩnh Lịch đầy rẫy thị trường, chẳng phải sẽ làm mất đi ý định ban đầu của chúng ta khi đúc tiền nhỏ Thuận Trì hay sao?”

Đưa tầm mắt nhìn về phía những thùng tiền đồng đang chờ được vận chuyển ra khỏi cục đúc tiền, số tiền Thuận Trì thiếu phẩm chất này sẽ quấy rối thị trường nhà Thanh đến mức độ lớn nhất, không ngừng công kích tín dụng tiền tệ của nhà Thanh, khiến cho thị trường tiền tệ của bọn chúng rơi vào hỗn loạn. Thế nhưng ở một mặt khác, Chu Minh Trung lại không thể không lo lắng sau khi hủy đúc, sự hỗn loạn tương tự sẽ xảy ra ở Giang Bắc. Dù sao thì tiền xấu đuổi tiền tốt mới phù hợp với quy luật vận hành của kinh tế.

“Kinh lược, việc này……”

Trịnh Cư Minh trầm ngâm chốc lát, sau đó lắc đầu nói:

“Việc này e rằng thực sự không có cách nào, dù sao thì từ ngàn xưa đến nay, chuyện tư đúc luôn không thể tránh khỏi. Đã nói tiền Vĩnh Lịch có phẩm chất cao, thì việc hủy tiền đúc lại này tự nhiên cũng là không thể tránh khỏi.”

Cái gọi là “hủy tiền đúc lại”, kỳ thực chính là tiền tư đúc, chính là loại tiền tệ do dân gian tự ý đúc ra, mạo xưng là tiền tệ của quan phủ để lưu thông sử dụng mưu đồ lợi nhuận khổng lồ. Vì mục đích mưu lợi, tiền tư đúc thường nhẹ hơn, nhỏ hơn, thô hơn và xấu hơn tiền của lò quan; từ chất đồng cho đến chữ viết đều rõ ràng kém hơn tiền do lò quan cùng thời đúc ra. Mà việc Giang Bắc đúc tiền Thuận Trì chính là tư đúc. Đã nói Giang Bắc có thể tư đúc tiền Thanh, thì nhà Thanh cũng có thể đúc tiền Vĩnh Lịch, nhà Thanh có thể làm, bách tính dân gian cũng tương tự có thể làm.

Từ xưa đến nay, tư đúc vì lợi nhuận khổng lồ mà cấm mãi không dứt. Đối với việc này, Trịnh Cư Minh không hề có bất kỳ cách nào, phương pháp có thể nhắc tới, bất quá cũng chỉ là một số phương pháp truyền thống như dùng luật lệ nghiêm khắc để cấm đoán.

Câu trả lời của Trịnh Cư Minh khiến mày Chu Minh Trung hơi nhíu lại. Vừa đi về phía một phân xưởng đúc tiền khác, hắn vừa suy nghĩ, suy nghĩ về những phương pháp cấm tư đúc thời cổ đại. Phương pháp cấm tư đúc thời cổ đại vô cùng đơn giản, đến thời nhà Thanh này để cấm tư đúc, quản lý pháp luật về tiền tệ vô cùng nghiêm ngặt, cho nên tư đúc rất ít, hễ kẻ nào tư đúc đều bị khép tội chết. Không chỉ kẻ cầm đầu đúc tiền phải chém đầu, mà thợ đúc, nhân viên vận chuyển, người mua bán và sử dụng cũng phải chém đầu, thậm chí ngay cả quan lại địa phương cũng phải liên đới chịu tội tịch biên tài sản, chém đầu. Luật pháp nghiêm ngặt như vậy vẫn không thể hoàn toàn triệt tiêu hiện tượng tư đúc. Sau thời Càn Long, Gia Khánh, phong trào tư đúc trong dân gian ngày càng dữ dội, cho đến tận cuối đời Thanh đầu Trung Hoa, tiền chế tạo tư đúc và đồng nguyên tiếp theo sau đó, chưa từng vì sự uy hiếp của luật lệ nghiêm khắc mà ngừng lại.

Đồng nguyên!

Đột nhiên, trước mắt Chu Minh Trung sáng bừng lên, hắn lập tức nghĩ tới đồng nguyên lưu thông vào cuối thời nhà Thanh. Vào cuối thời Quang Tự, Quảng Đông bắt đầu mô phỏng đồng tiên của Hồng Kông, đúc ra đồng nguyên dùng máy móc. Do đồng nguyên dùng máy móc có đặc điểm quy cách thống nhất, kích thước vừa phải, hoa văn tinh tế, chữ viết rõ ràng, công nghệ đúc tinh xảo, hoàn toàn khác biệt với tiền chế tạo đúc thủ công bằng khuôn cát. Chính quyền nhà Thanh cho rằng loại tiền này không dễ bị làm giả từ đó “dứt bỏ tệ nạn tư đúc, tư tiêu”, cho nên “sai các đốc tư ở dọc sông dọc biển chuẩn bị tiền vốn để mô phỏng làm theo”.

Nếu đổi sang đúc đồng nguyên thì sao?

Nghĩ đến những đồng bạc có mệnh giá khác nhau được sản xuất ở Giang Bắc hiện tại, trước mắt Chu Minh Trung bỗng chốc sáng lên. Đồng bạc một lạng, năm tiền, hai tiền và một tiền của Giang Bắc, ngay từ khi phát hành, vì phẩm chất cố định và trọng lượng tiêu chuẩn mà được thị trường tôn sùng, đến mức cũng có tiền trang tư nhân vì muốn thu lợi nhuận mà tiến hành tư đúc.

Chỉ là dựa vào sự khác biệt về kỹ thuật, đồng bạc đúc quan phương của cục đúc tiền Giang Bắc sử dụng máy móc, cho nên có đặc điểm đường nét rõ ràng, chữ viết rành mạch, hoa văn tinh tế, nền phẳng mịn màng. Mà đồng bạc tư đúc lại được làm thủ công bằng khuôn cát, cho dù có sử dụng khuôn in đồng bạc đúc quan phương chính gốc, cũng chỉ có thể giống hình dáng chứ không thể giống thần thái, chữ viết của nó không rõ ràng, hoa văn mơ hồ, đặc biệt là nền thô ráp, chi chít lỗ cát. Cứ như vậy, bách tính có thể dễ dàng phân biệt được đồng bạc tư đúc, từ đó cự tuyệt không nhận.

Nếu dùng phương thức chế tạo đồng bạc để chế tạo đồng nguyên thì sẽ thế nào?

Những đồng nguyên được chế tạo tinh xảo đó, bản thân chúng đã mang đặc tính chống hàng giả tự nhiên, giống như hậu thế để ngăn chặn việc sản xuất tiền giả, chẳng phải chính là thông qua việc tăng độ khó chế tạo tiền tệ để ngăn chặn tiền giả hay sao?

So với tiền đồng, đồng nguyên được chế tạo tinh xảo tự nhiên sẽ khó chế tạo hơn rất nhiều, cho dù có tư đúc đi nữa, cũng không thể đúc ra những đồng nguyên có kiểu dáng tinh xảo.

Ý niệm này vừa xuất hiện trong đáy lòng, liền không thể kiểm soát nổi nữa, Chu Minh Trung liền hỏi thẳng.

"Giang Bạch, phân xưởng chế tạo tiền bạc nằm ở chỗ nào?"

[/P]