Thế nào là cách mạng công nghiệp?

Bản chất của cách mạng công nghiệp chính là một chuỗi phản ứng dây chuyền không ngừng phát triển.

Sự xuất hiện của thoi bay đã đẩy nhanh tốc độ dệt vải, tốc độ dệt vải nhanh hơn làm tăng nhu cầu về sợi bông, tình trạng cung không đủ cầu về sợi bông trực tiếp dẫn đến phát minh ra máy kéo sợi Jenny, mà máy kéo sợi liên tục được phát minh và cải tiến đã làm xuất hiện tình trạng dư thừa sợi bông, điều này lại thúc đẩy phát minh ra máy dệt chạy bằng sức nước.

Mà phát minh ra máy dệt chạy bằng sức nước, lại dẫn đến điều gì?

Vải bông dư thừa!

Vải bông dư thừa dẫn đến điều gì?

Nếu là một thương nhân, hắn sẽ giải thích từ mọi khía cạnh rằng vải bông dư thừa sẽ dẫn đến hậu quả gì?

Nhưng là một thế hệ lớn lên dưới lá cờ đỏ, Chu Minh Trung tự nhiên biết "Tư bản luận" từng đề cập: "Chính vì sáng tạo ra máy công cụ, mới khiến cho cuộc cách mạng máy hơi nước trở thành tất yếu." Mà cùng với sự phát minh và phổ biến của máy công cụ dệt may, động lực ban đầu như sức người, sức súc vật và lực lượng tự nhiên đã không còn thích ứng với tình hình sản xuất mới, do đó khiến cho việc phát minh ra máy hơi nước trở thành một nhu cầu cấp thiết và khả thi.

Nhưng bất kể là máy công cụ hay máy hơi nước, kết quả tất yếu dẫn đến chính là sản phẩm dư thừa.

Mà sản phẩm dư thừa cuối cùng đã dẫn đến điều gì?

Đây mới là điều cốt yếu nhất!

Có thể nói, chính sự dư thừa sản phẩm đã dẫn đến nhu cầu của tư bản đối với thị trường, đây chính là nguyên nhân sau cuộc cách mạng công nghiệp, các nước dốc hết sức lực khai mở thị trường — chính phủ có trách nhiệm tìm kiếm thị trường mới cho lực lượng sản xuất dư thừa, đây vốn dĩ là nhu cầu của các nhà tư bản, đồng thời cũng là sự tất yếu cho sự ổn định bên trong quốc gia.

Thị trường cũ đã bão hòa, cho nên cần thiết phải khai mở thị trường mới. Nhưng thị trường mới nằm ở nơi nào?

Suốt cả đêm, ở lại trong nha thự, Chu Minh Trung vẫn luôn suy nghĩ về vấn đề này, thân là Giang Hoài kinh lược sứ, có lẽ hắn có thể phát minh ra những chiếc máy công cụ thúc đẩy cuộc cách mạng công nghiệp này, nhưng thị trường nằm ở nơi nào?

Giang Tây, Hồ Quảng, Hà Nam, Sơn Đông...

Một tấm bản đồ Trung Quốc rộng lớn hiện lên trong tâm trí hắn,Ký nhiên Tùng Giang bố có thể bán chạy khắp toàn quốc, mỗi năm tiêu thụ mấy triệu tấm, vậy vải dệt máy của Thanh Hà, cũng đồng thời có thể bán chạy khắp toàn quốc, chỉ là, liệu chỉ có những thị trường này mới có thể đáp ứng được thị trường vải thô và vải dệt máy hay không?

Tương lai cùng với sự an định của quốc gia, những thị trường này nhất định sẽ được không ngừng khai phát, nguyên giá, các sản phẩm công nghiệp Giang Bắc sẽ tấn công thị trường địa phương, gây ra đả kích đối với ngành thủ công nghiệp địa phương. Mà những thương nhân có tầm nhìn xa ở địa phương đó cũng sẽ đồng thời đầu tư xây dựng nhà máy dệt mới, nhà máy mới, cuối cùng, địa phương cũng sẽ giống như Giang Bắc, xuất hiện một loạt nhà máy kiểu mới, năng suất của nhà máy sẽ không ngừng tăng lên. Đến lúc đó sự bão hòa của thị trường sẽ là điều không thể tránh khỏi.

Mà khi thị trường một lần nữa bão hòa, thị trường mới lại nằm ở nơi nào?

"Kinh lược, tuy nói vải bông do xưởng dệt sản xuất ra có giá thành rẻ, nhưng thực tế giá trị thặng dư của nó không cao, bởi vì so với các loại vải như Tùng Giang bố thì thiếu những hoa văn tinh xảo, chỉ có thể dùng giá rẻ để thay thế vải bông phân khúc thấp. Mà những loại vải bông cao cấp được gia công tinh tế như Tùng Giang bố, cho dù đối mặt với vải dệt máy, vẫn có thể duy trì được lượng tiêu thụ của mình."

Mặc dù Cố Viêm Vũ không phải là thương nhân, nhưng trong mười mấy năm qua, bôn ba khắp nơi, thông qua việc tiếp xúc với sĩ phu, dân chúng và thương gia, khiến cho hắn hiểu rõ thị trường hơn cả Chu Đại Hàm ở bên cạnh phụ thân, thậm chí hiểu rõ hơn về kinh tế, hiểu rõ hơn về sự vận hành của thị trường kinh tế. Cũng chính vì thế, hiện tại Cố Viêm Vũ rất được Chu Minh Trung tín nhiệm, dù sao hắn có thể đưa ra câu trả lời cho rất nhiều vấn đề, và để hắn nhìn nhận vấn đề từ một góc độ hoàn toàn mới.

"Theo sự hiểu biết của hạ quan, hiện tại ngành dệt vải của đại Minh chúng ta đại trí có thể chia thành hai tầng lớp: Tầng thứ nhất là nghề dệt vải bông, vải gai thủ công trong các hộ gia đình bách tính khắp các thôn xóm, kéo dài từ hàng nghìn hàng vạn năm nay, bởi vì liên quan đến đông đảo bách tính nơi thôn dã, sản lượng của nó tự nhiên cũng là nhiều nhất, dù sao thì mấy ngàn năm nay, người Hán vẫn có truyền thống "nam cày nữ dệt". Chỉ là đại đa số vải bông thủ công tức "vải thô" trong miệng kinh lược có chất lượng không cao, đại khái chỉ có thể tự cung tự cấp, không bước vào thị trường, cùng lắm là trao đổi một số thứ giữa những người dân với nhau; mà tầng thứ hai chính là sản xuất vải bông chất lượng cao, mang tính thương mại, như các loại vải Tùng Giang bố. Chất lượng của nó cực tốt lại có nhiều màu sắc phong phú, các đại gia tộc giàu có có nhu cầu không nhỏ đối với loại vải bông chất lượng cao này, tất nhiên còn có nhu cầu của những người dân bình thường trong các trấn thị, họ đại khái không dệt vải, vừa theo đuổi chất lượng vải bông, đồng thời cũng coi trọng giá cả hơn. Có thể nói thị trường đại khái của vải bông cơ khí, chính là những người này, ngược lại đối với vải thô nơi thôn dã thì sức tác động rất hạn chế, đến như vải bông chất lượng cao, thì càng không gây ra sức tác động nào..."

"Nhưng thị trường này tóm lại vẫn là có hạn!"

Phân tích của Cố Viêm Vũ khiến Chu Minh Trung gật đầu tâm đắc, kiểu phân chia thị trường này, cũng chỉ có Cố Viêm Vũ mới có thể làm được, những người khác có lẽ có sự hiểu biết nhất định, nhưng tuyệt đối không thấu triệt như hắn, là tín đồ của "thực học", bản thân hắn vốn coi trọng điều tra, đây chính là dựa trên những cuộc điều tra của hắn trong nhiều năm qua, sau khi gật đầu đồng tình, hắn lại nói tiếp.

"Thị trường này nên nhắm vào tầng lớp thị dân ở các trấn thị, mà trong Tùng Giang bố, chưa chắc toàn bộ đều là vải cao cấp, e rằng phần lớn vẫn là vải thô có chất lượng tương đương với vải dệt máy của chúng ta mà thôi, ta thấy đó, vẫn phải nhanh chóng tìm kiếm thị trường mới cho vải xưởng, nếu không, đợi đến lúc dư thừa rồi, mới thấy đau đầu!"

Sở dĩ nói ra những lời đầy tâm huyết này, là bởi vì hắn biết, trong lịch sử vải ngoại nhập bước vào Trung Quốc, đã mất mấy chục năm, thậm chí mất cả trăm năm, mới đánh bại được vải thô của Trung Quốc, mà hiện tại cùng với sự xuất hiện của vải dệt máy, bất kể vải dệt máy sẽ gây ra sức tác động như thế nào đối với vải thô, để giảm thiểu tối đa sức tác động của vải ta và vải tây, để có thể khiến cho ngành thủ công nghiệp truyền thống của Trung Quốc và xung đột của cách mạng công nghiệp giảm xuống mức thấp nhất, thì bắt buộc phải khai phá nhiều thị trường hơn, khai phá nhiều thị trường mới hơn chứ không phải thị trường truyền thống.

"Thị trường này, không thể chỉ giới hạn trong nước, mà còn có thể cân nhắc ra nước ngoài, ừm, Triều Tiên, Nhật Bản, Đông Nam Á cũng như Ấn Độ, chỉ có không ngừng khai mở thị trường hải ngoại, mới có thể làm giảm bớt khả năng dư thừa sản phẩm trong nước..."

Sản phẩm dư thừa dẫn đến nhu cầu của quốc gia đối với thị trường hải ngoại!

Đây chính là một sự tất yếu do cách mạng công nghiệp dẫn đến, chính sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp đã dẫn đến sự nâng cao của lực lượng sản xuất, sự dư thừa của sản phẩm khiến cho nước Anh khao khát các thị trường đóng cửa hoặc bán đóng cửa như Ấn Độ, Trung Quốc, họ cần phải mở cửa những thị trường đó, tìm kiếm đường tiêu thụ cho sản phẩm của bản thân quốc gia mình, mà chính nhu cầu đối với thị trường mới nổi này cuối cùng đã dẫn đến sự bành trướng thực dân quy mô lớn.

Đột nhiên, Chu Minh Trung hình như đã hiểu, hiểu vì sao trong số vài đế quốc thực dân, chỉ có nước Anh thành công thiết lập một đế quốc thực dân.

"Lợi ích chung!"

Sau khi Cố Viêm Vũ rời đi, Chu Minh Trung cúi người trước án thư, viết mấy chữ này lên bàn, nghĩ đến ý niệm vừa rồi bỗng nhiên thông suốt, toàn bộ con người hắn có chút kích động.

"Đế quốc thực dân của người Tây Ban Nha, chẳng qua chỉ được xây dựng trên sự cướp bóc vàng bạc, mà người Hà Lan thì chẳng qua chỉ được xây dựng trên vận tải thương mại, tiêu thụ hàng hóa, đế quốc thực dân của họ đều là đơn nhất, què quặt, người trước kẻ thụ hưởng giới hạn trong vương thất, người sau giới hạn trong thương nhân mậu dịch và chủ tàu, không liên quan gì đến đại đa số bách tính bình thường..."

Chu Minh Trung vừa dùng bút chì viết trên giấy, vừa không ngừng phản tư về điểm khác biệt của nước Anh.

"Sự theo đuổi của họ đối với thuộc địa, nằm ở nhu cầu thị trường do cách mạng công nghiệp dẫn đến, là để thỏa mãn nhu cầu thị trường của sản phẩm dư thừa trong nước, mà sở hữu nhu cầu này không chỉ có chủ xưởng, mà là tất cả mọi người trên dưới cả nước bao gồm chủ ngân hàng, chủ xưởng, thương nhân mậu dịch, chủ tàu cũng như công nhân bình thường, bách tính, họ ít nhiều gì, cũng sẽ vì sản phẩm dư thừa mà dẫn đến tổn hại lợi ích, cho dù là bách tính bình thường, sản phẩm dư thừa sẽ dẫn đến thất nghiệp, dẫn đến thu nhập của họ sụt giảm, từ đó khiến cho họ cũng giống như chủ xưởng, khao khát sản phẩm của nhà máy có được thị trường mới, mà chủ ngân hàng hy vọng chủ xưởng mở rộng sản xuất, để cung cấp khoản vay, thương nhân mậu dịch hy vọng mở rộng kênh mậu dịch, chủ tàu hy vọng vận chuyển nhiều hàng hóa hơn..."

Dưới ngòi bút của Chu Minh Trung, một chuỗi phản ứng dây chuyền rõ ràng do cách mạng công nghiệp dẫn đến, chậm rãi hình thành, không chỉ hình thành chữ viết, mà còn biến thành một biểu bảng, ở nguồn cội của biểu bảng đó, chính là xưởng dệt, chính sự xuất hiện của xưởng dệt, đã dẫn đến cuộc cách mạng mang tính căn bản này.

Vấn đề vẫn luôn quấy nhiễu Chu Minh Trung cuối cùng đã có được đáp án, trước đây, hắn tưởng rằng việc thực dân hóa được tiến hành dưới sự thúc đẩy của chính phủ Anh, nhưng hiện tại thông qua sự phân chia chi tiết của biểu bảng, hắn bỗng nhiên phát hiện ra, sự nghiệp thực dân của nước Anh, không phải do chính phủ thúc đẩy, mà là một quá trình tự nhiên từ dưới lên trên, trong quá trình này, vai trò mà chính phủ Anh đóng vai trò chỉ là người bảo vệ — dùng vũ lực để bảo đảm thị trường, tất nhiên, sự bảo vệ của họ, cũng dựa trên một tiền đề — lợi ích chung! Họ đồng thời cũng là người khai phá, họ cần phải đi khai mở thị trường mới.

Mà nguyên nhân khiến họ cần phải đi khai mở thị trường mới, chính là nhu cầu về thị trường do sản phẩm dư thừa của họ dẫn đến. Mà nhu cầu này bao gồm hầu như tất cả mọi người trên dưới nước Anh.

Kể từ khi cách mạng công nghiệp bắt đầu, chính phủ Anh — thương nhân — bách tính bình thường cùng toàn bộ nước Anh đã được gắn kết chặt chẽ với nhau bởi một mối liên kết lợi ích chặt chẽ, cuối cùng hình thành nên chuỗi lợi ích của họ.

Trong lịch sử chưa từng có quốc gia nào giống như nước Anh, giống như nước Anh sau cách mạng công nghiệp, bị sản phẩm bao bọc chặt chẽ lại với nhau, từ dưới lên trên hầu như tất cả mọi người đều đặt mình vào chuỗi lợi ích này.

Mà trong chuỗi lợi ích này, bành trướng thuộc địa đã trở thành một điều tất yếu, dưới sự thúc giục của thương nhân, bách tính và giới tư bản, các quan chức Anh, cho dù có không muốn đến đâu đi nữa, cũng chỉ có thể cắn chặt răng không ngừng bành trướng, trong quá trình này để đánh bại từng kẻ địch mạnh. Mà bách tính cũng tương tự như vậy.

"Không phải vì họ sẵn sàng mạo hiểm chiến tranh, mà là vì họ không có sự lựa chọn nào khác!"

Họ không có sự lựa chọn nào khác!

Đây tất nhiên không phải đang tìm cái cớ cho sự bành trướng của nước Anh. Đối với giới công thương nghiệp nước Anh mà nói, thị trường mới liên quan đến đường tiêu thụ sản phẩm của họ, đối với giới ngân hàng mà nói, giới công thương nghiệp có thể có được thị trường mới hay không, liên quan trực tiếp đến việc họ có thể trả nợ hay tìm kiếm thêm các khoản vay để mở rộng năng suất hay không. Đối với bách tính bình thường mà nói, họ cần làm việc trong nhà máy, công ty, ngân hàng. Lợi ích của họ đồng thời cũng được bó buộc với việc khai mở thị trường.

Giống như một chiếc bánh xe, khi bánh xe cách mạng công nghiệp vang lên, bành trướng đã trở thành chuyện không thể tránh khỏi, điều này không chỉ dẫn đến cơn cuồng phong thực dân thế kỷ 19, mà đồng thời cũng dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai.

Cầm bút chì dùng sức viết lên giấy hai chữ "chiến tranh", "thuộc địa" xong, Chu Minh Trung lại dùng sức vẽ một vòng tròn ở bên trên, cuối cùng lại thêm vào bốn chữ "cách mạng công nghiệp".

Chính cách mạng công nghiệp đã dẫn đến những điều này, sự liên kết lợi ích bên trong. Chính cách mạng công nghiệp đã dẫn đến tất cả.

"Chính những mối liên kết lợi ích bên trong này đã thay đổi nước Anh!"

Mặc dù cách mạng công nghiệp làm trầm trọng thêm sự bành trướng thực dân không phải là mệnh đề mới mẻ gì, nhưng đây là lần đầu tiên Chu Minh Trung nhìn thấy trong đó một cơ hội trói buộc toàn bộ Trung Quốc lên "chiến xa thực dân". Chứ không chỉ đơn thuần dựa vào sự thúc đẩy của chính phủ để bành trướng.

Trong lịch sử, một đế quốc thực dân khác, Tây Ban Nha sở dĩ lụi tàn, chính là vì hắn không liên kết thuộc địa với lợi ích của tất cả mọi người trong nước thành một thể thống nhất chặt chẽ. Nhưng nước Anh sau cách mạng công nghiệp lại liên kết lợi ích của hầu như tất cả mọi người trong nước, đều với thuộc địa đều với bành trướng lại với nhau.

"Lợi ích! Cốt yếu nhất vẫn là lợi ích!"

Nhìn hai chữ trên giấy, Chu Minh Trung đồng thời cũng nghĩ đến Giang Bắc, nghĩ đến giai cấp ở Giang Bắc hiện tại.

Hắn lẩm bẩm: "Không nói đến người khác, trước tiên bắt buộc phải trói buộc các quan chức, sĩ quan Giang Bắc vào lợi ích tư bản!"

Sở dĩ nghĩ đến những người này, là bởi vì họ trong tương lai rất có khả năng sẽ trở thành trụ cột của quốc gia này. Chuyến viễn chinh cách đây hai thế kỷ rưỡi, tại sao cuối cùng lại kết thúc trong vô kết, mặc dù người đời sau thề non hẹn biển tuyên bố rằng, trong chuyến viễn chinh của Trịnh Hòa, chính phủ không hề lỗ vốn, hơn nữa còn thu về lợi ích cực kỳ hậu hĩnh?

Một nguyên nhân đơn giản nhất chính là vì lợi ích không được chia sẻ, có lẽ hoàng gia đã thu được lợi ích, có lẽ một số người nào đó đã công thành danh toại. Họ hoặc là truyền bá tôn giáo, hoặc là nhận được sự khen thưởng của hoàng đế.

Nhưng các quan chức bình thường thì sao? Thậm chí là bách tính bình thường thì sao?

Họ không phải là những người được chia sẻ lợi ích, thậm chí ở một mức độ nào đó còn tổn hại đến lợi ích của họ, trong trường hợp này, họ tự nhiên sẽ tìm mọi cách để ngăn cản chuyến viễn chinh hải ngoại của Trịnh Hòa, tất nhiên, cũng không loại trừ bản thân chuyến viễn chinh hải ngoại của Trịnh Hòa cũng có những thiếu sót nhất định.

"Mấu chốt vẫn là lợi ích nha!"

Vừa lẩm bẩm một mình, Chu Minh Trung vừa nghĩ đến thương hội Thanh Hà, hiện tại tuyến đường hàng hải dẫn đến Nhật Bản, Triều Tiên đã được khai thông trở lại, mà tất cả những điều này đều do thương hội Thanh Hà phụ trách, chỉ là, quy mô của thương hội này không lớn, ở Giang Bắc không có bao nhiêu ảnh hưởng. Mặc dù vậy, họ đang từng chút một khai mở và khôi phục tuyến đường mậu dịch Triều Tiên cũng như Nhật Bản, khôi phục mậu dịch với hai nước.

Nhưng những người được hưởng lợi từ đó lại là những ai? Liệu toàn bộ Giang Bắc có thể được hưởng lợi từ đó hay không. Nếu số lượng người được hưởng lợi quá ít, thì tương lai liệu có hình thành một tập đoàn phản đối khổng lồ, chứ không phải là tập đoàn ủng hộ từ trên xuống dưới sinh ra từ lợi ích.

Nếu hình thành một tập đoàn phản đối, thì một khi mất đi những người ủng hộ mạnh mẽ. Cuối cùng thương hội sẽ giống như chuyến viễn chinh của Trịnh Hòa vậy. Biến mất trong lịch sử.

Nếu có thể dùng lợi ích để ngưng kết toàn thể lớn nhỏ Giang Bắc vào trong chuỗi lợi ích mậu dịch đối ngoại, thì mọi thứ sẽ xảy ra sự thay đổi mang tính căn bản..

"Không sai, đây mới là điều cốt yếu nhất!"