Xưa kia những bề tôi người Mãn như Tụ Ni vẫn thường hay chê bai các bề tôi người Hán là gian xảo quyệt đoạn, luôn miệng nói họ chỉ biết tranh giành bè phái, chẳng màng đến triều đình và giang sơn xã tắc; thế nhưng giờ đây, chính bản thân Tụ Ni cũng chẳng khác gì là mấy.

Kỳ thực, nào chỉ có riêng mình Tụ Ni. Tô Khắc Tát Hả cũng tương tự như vậy, chốn quan trường xưa nay vốn đòi hỏi người ta phải biết dung hòa theo những quy tắc của nó.

Cũng chính vì đã thích ứng với quy tắc ấy, nên mới dẫn đến cục diện ngày hôm nay: phản đối chỉ vì muốn phản đối. Cho dù vừa bị Hoàng thượng quở trách một trận, Tụ Ni vẫn cố tìm ra những điểm sơ hở trong lời nói của Tô Khắc Tát Hả để phản bác.

Đương nhiên, hắn không còn trực tiếp đứng ra phản đối gay gắt như trước nữa, mà tĩnh tâm lắng nghe từng lời Tô Khắc Tát Hả đang tâu trình.

"Hoàng thượng, cuốn sổ sách mà Củng Thành Kỳ có được, nguyên do ban đầu hắn không thể giữ vững Hoàng Châu, một là vì Hoàng Châu không có binh lính để dùng, hai là vì muốn mang được cuốn sổ sách này trở về. Trong sổ ghi chép tường tận số tiền thuế buôn mà các huyện thu hoạch mỗi ngày. Hoàng Châu vốn có lợi thế ven sông, nguồn thu tự nhiên không thể so sánh với những nơi khác; nếu đổi lại là các cửa ải trên cạn khác, nghĩ rằng thu nhập chỉ có thể càng nhiều hơn."

Vừa nói lời bào chữa cho Củng Thành Kỳ, Tô Khắc Tát Hả vừa tường thuật chi tiết những ưu điểm của việc thu thuế buôn. Thực ra, những điều này đều là hắn nghe được từ Củng Thành Kỳ. Ngày hôm đó, sau khi nghe Củng Thành Kỳ kể về đủ loại lợi ích của phép thu thuế buôn, hắn đã kinh ngạc đến mức suốt cả một đêm không tài nào chợp mắt, trong đầu toàn suy nghĩ về chuyện thu thuế buôn, đến nỗi tốn trọn một đêm để viết ra một bản tấu chương.

Lúc ấy, hắn thậm chí đã hạ quyết tâm, đợi đến buổi thiết triều ngày hôm sau sẽ dâng tấu chương lên, rồi cùng các đại thần thảo luận tại triều đình; thế nhưng cuối cùng hắn lại không làm thế, thậm chí còn giữ Củng Thành Kỳ lại ở trong phủ, để tránh bị kẻ khác dò ra diệu kế này.

Sở dĩ Tô Khắc Tát Hả vẫn nhẫn nại chờ đợi cho đến tận bây giờ, chính là vì đang đợi một thời cơ thích hợp. Và hiện tại chính là thời điểm không thể hoàn hảo hơn, hắn vừa vặn có thể mượn lúc Hoàng thượng đang vui mừng phấn chấn để dâng lên kế sách này, từ đó lấy lòng thiên tử.

Còn Tụ Ni thì sao?

Nghĩ đến thái độ làm bộ làm tịch lúc trước của đối thủ, Tô Khắc Tát Hả không khỏi nhếch môi cười lạnh trong lòng. Giờ phút này chính là lúc thích hợp nhất để hắn đả kích chính địch, cơ hội trước mắt tuyệt đối không thể để vụt mất.

"... Cho nên, ưu điểm lớn nhất của phép thu thuế buôn này chính là không làm phiền hà đến bách tính, lại hữu ích cho việc cung ứng quân nhu, đồng thời có thể duy trì lâu dài mà đem lại sự tiện lợi cho dân chúng; xét cho cùng thì không gì qua được phép thương gia đóng góp tiền thuế buôn này."

Trong lúc Tô Khắc Tát Hả đang tấu trình, sắc mặt Tụ Ni càng lúc càng trở nên nghiêm nghị. Hắn chỉ đăm đăm nhìn vào bản tấu chương, đọc từng câu từng chữ trên đó, cố gắng vạch ra những điểm yếu để rồi tiếp tục phản đối.

"... Khuyên nhủ các tiệm gạo đóng góp tiền thuế buôn để trợ giúp quân nhu. Mỗi thạch gạo quyên góp năm mươi văn tiền, tính ra mỗi thấu chỉ quyên nửa văn, hoàn toàn không gây tổn hại gì đến sinh kế của dân đen, mà gom góp lại thì thành số lượng lớn... Vừa không nhiễu dân, lại chẳng nhọc sức thương nhân. Mấy tháng nay, thương gia và bách tính sống yên ổn bên nhau, tựa hồ như chẳng có chuyện gì xảy ra. Người xưa có câu, kẻ chạy theo ngọn ngành thì nhiều, cho nên phải dùng phép tắc để kìm hãm họ lại. Phép quyên góp tiền thuế buôn này, cũng chính là ý tứ thâm trầm của người xưa trong việc ức chế thương nghiệp. Lại uyển chuyển thi hành theo hoàn cảnh, thu nhập ít thì quyên góp ít, thu nhập nhiều thì quyên góp nhiều, hết thảy đều căn cứ vào khoản tiền thu được từ việc buôn bán mà định đoạt, tuyệt đối không cưỡng ép bách tính vào những việc khó khăn. Huống chi gọi là đóng góp thuế buôn ở các cửa hàng tiệm phố, nhưng thực chất vẫn xuất phát từ người mua hàng, quyết không vì chút tiểu tiết một hai văn tiền mà tranh chấp cao thấp về giá trị, thu thuế một cách vô hình khiến dân chúng chẳng hề hay biết. Vì phép tắc này vừa thuận tiện cho thương nhân lẫn bách tính, lại giống như dòng nước nhỏ chảy dài, nguồn nước xa xôi không bao giờ cạn kiệt, thực sự có ích lợi lớn cho quân nhu, thế nên nay thần xin đem phép này phổ biến ra toàn quốc... Đại khái mỗi một trăm phần trăm chỉ quyên góp một phần, thậm chí có nơi còn chưa tới một phần; lệnh cho các châu huyện cùng các vị ủy viên bàn bạc thỏa đáng, niêm yết thông cáo công khai bắt đầu quyên góp, còn những tiệm hàng nhỏ cùng thợ thủ công thì đều được miễn nộp, để thể hiện sự quan tâm xót thương... Các viên đốc phủ ở khắp nơi tùy theo tình hình phòng thủ địa phương của mình, phân công những vị quan liêm minh chính trực, cùng với các phủ châu huyện sở tại, noi theo chương trình quyên góp tiền thuế buôn do thần phác thảo tại các cửa hàng lớn ở các thành thị trấn tụ tập, đồng loạt khuyên nhủ tiến hành, để mong có sự tiếp tế lớn cho quân nhu ở cả hai miền Nam Bắc. Đợi khi việc quân kết thúc, sẽ hạ lệnh bãi bỏ..."

Dù trong lòng không hề muốn nhìn thấy vẻ đắc ý của Tô Khắc Tát Hả, thậm chí còn muốn bới lông tìm vết để chắp vá ra vài lỗi lầm, thế nhưng khi đọc những nội dung được viết trong tấu chương, Tụ Ni vẫn phải thừa nhận rằng, việc thu "thuế buôn" này quả thực là một lựa chọn không thể tốt hơn. So với việc tăng thuế điền sản dễ khiến bách tính phản ứng dữ dội, thậm chí ép dân vào con đường mưu phản, thì phương pháp "khuyên nhủ thương gia quyên góp" dưới danh nghĩa "thuế buôn" này chẳng những không kích động bạo loạn trong dân chúng, mà còn có thể đường hoàng mang danh nghĩa "ức chế thương nghiệp". Rốt cuộc, từ xưa đến nay, "ức chế thương nghiệp" vẫn luôn là một "lương pháp" của người xưa.

Hơn nữa, so với toàn thể bách tính trong thiên hạ, số lượng thương nhân luôn rất ít ỏi. Vả lại, suốt bao đời nay, tiếng tăm của giới buôn bán vẫn luôn chẳng lấy gì làm tốt đẹp. Bọn gian thương ấy sao có thể xúi giục bách tính bình thường đứng ra bảo vệ lợi ích cho chúng?

Đây quả thực là một diệu kế!

Nhưng tại sao lại do chính một kẻ như Tô Khắc Tát Hả đưa ra cơ chứ? Mang theo suy nghĩ đó trong lòng, Tụ Ni uyển chuyển cất lời.

"Phép quyên góp thuế buôn này, cũng chính là ý tứ thâm trầm của người xưa trong việc ức chế thương nghiệp. Vừa có thể kìm hãm thương nhân khiến dân chúng quay về với gốc rễ nông nghiệp, lại vừa có thể bổ sung cho quân nhu, quả thực là diệu kế cho thời buổi hiện nay. Chỉ có điều, sổ sách hoàn toàn có thể làm giả được, thế nên theo ý kiến của nô tài, việc 'thuế buôn' này sự thể trọng đại, hãy còn cần phải thận trọng hành sự."

Lời "nhắc nhở" thoạt nhìn có vẻ thiện ý của Tụ Ni, lọt vào tai Tô Khắc Tát Hả thì tự nhiên nghe rõ sự không cam tâm cùng nỗi niềm bất đắc dĩ ẩn giấu trong giọng điệu ấy, thế là hắn vô cùng đắc ý đáp lời.

"Đại nhân Tụ Ni nói rất phải, chuyện này quả thật cần phải thận trọng hành sự. Thế nên mấy ngày nay nô tài vẫn luôn cùng Củng Thành Kỳ nghiên cứu đi nghiên cứu lại phép tắc này. Theo ý kiến của nô tài, đã có lần hắn từng thực hiện thành công việc này ở Hoàng Châu, chi bằng cứ ra lệnh cho hắn thử nghiệm lại một lần nữa tại một địa phương nào đó. Thứ nhất, có thể quan sát xem hiệu quả ra sao; thứ hai, cũng có thể tích lũy thêm kinh nghiệm, nếu có điều gì thiếu sót thì kịp thời điều chỉnh."

Sở dĩ Tô Khắc Tát Hả đề cử Củng Thành Kỳ, không phải vì hắn đánh giá cao hay ngưỡng mộ gì đối với y, mà là bởi y đã dâng hiến kế sách này cho hắn, cho nên hắn buộc phải báo đáp đối phương một cách xứng đáng. Chỉ có làm như vậy, mới có thêm nhiều kẻ khác quy thuận về dưới trướng của hắn, và đối với Cận Văn Bác cũng hoàn toàn tương tự.

Nói cho cùng, chốn triều đình này, Tô Khắc Tát Hả thực sự quá đỗi cô lập và yếu thế. Xuất thân từ môn hạ của Đa Nhĩ Cổn, ngoại trừ việc dốc lòng dựa dẫm vào sự tín nhiệm của Hoàng thượng ra, hắn chẳng còn chỗ bấu víu nào khác, thảo nào mà thường xuyên bị kẻ khác dẫm đạp dưới chân.

Kỳ thực, đây há chẳng phải cũng là nguyên nhân khiến Củng Thành Kỳ và Cận Văn Bác lựa chọn đầu quân cho hắn hay sao? Sở dĩ bọn họ chọn hắn, chính là vì Tô Khắc Tát Hả đang khao khát được thể hiện mình trước mặt Hoàng thượng. Hắn khao khát chứng minh tầm quan trọng của bảnn thân, khao khát có được thế lực của riêng mình trong triều đình Đại Thanh. Và hai kẻ kia cũng cần phải mượn tâm lý này của Tô Khắc Tát Hả để đạt được mục đích của chính họ.

Đề nghị của Tô Khắc Tát Hả hiển nhiên là vô cùng hợp tình hợp lý, dẫu sao thì "phép quyên góp thuế buôn" này vốn do Củng Thành Kỳ sáng chế ra, gần như không thể tìm lý do để bác bỏ. Đương nhiên, vào thời điểm này, Tụ Ni cũng sẽ không tự chuốc lấy sự tẻ nhạt. Thế nhưng điều đó không có nghĩa là hắn sẽ chịu từ bỏ. Ngay sau khi Tô Khắc Tát Hả đưa ra đề nghị ấy, Tụ Ni liền đứng bên cạnh cất lời.

"Hoàng thượng, theo ý kiến của nô tài, ngoài việc để Củng Thành Kỳ thử nghiệm tại một địa phương ra, có thể ủy thác thêm cho một vị quan viên đắc lực khác để thử nghiệm phép này ở một nơi khác nữa. Nếu không làm vậy, thì không thể kiểm chứng được hiệu quả thực tế."

Sở dĩ lúc này Tụ Ni đưa ra một đề xuất như vậy, không chỉ đơn thuần xuất phát từ việc công, mà còn nhằm mục đích mưu tính chia chẽ quyền lực. Dẫu sao thì bất cứ ai cũng có thể nhận ra công lao to lớn tiềm ẩn đằng việc thúc đẩy "phép quyên góp thuế buôn". Đã là việc có lợi cho Đại Thanh thì tự nhiên không thể ngăn cản, nhưng điều đó không có nghĩa là Tụ Ni sẽ không tìm cách nhúng tay vào để vơ vét công lao về phần mình, chứ quyết không để mặc cho Tô Khắc Tát Hả kiêu ngạo tung hoành như thế. Muốn thâu tóm sự việc này vào trong lòng bàn tay, thì bắt buộc phải can thiệp vào giữa; bằng không, chắc chắn sẽ bị kẻ khác bài xích ra ngoài lề.

Tuy thấu hiểu tâm tư của Tụ Ni chẳng hề trong sáng gì cho cam, nhưng Tô Khắc Tát Hả biết rằng đề nghị ấy cũng rất đỗi hợp tình hợp lý, tự nhiên nhất thời không tìm ra cớ gì để phản bác, đành phải phụ họa theo vài câu.

Thấy hai kẻ bọn họ đã đồng thuận, Phúc Lâm với tâm trạng đang vô cùng sảng khoái liền hớn hở cười lớn mà rằng.

"Tô Khắc Tát Hả, lần này ngươi đã lập được công lớn cho triều đình rồi!"

Nói đoạn, Phúc Lâm liền hạ chỉ giao cho Tụ Ni thảo chiếu chỉ thử nghiệm "phép quyên góp thuế buôn" tại hai địa phương, đoạn lại sai bọn họ thương lượng chọn lựa xem nên thử nghiệm ở hai nơi nào, cuối cùng mới dặn dò.

“Ngày mai hãy ban hành, không, lập tức ban hành ngay trong hôm nay, tuyệt đối không được làm lỡ dở đại sự”.

Đối với một vị vua luôn mang nặng âu lo về cục diện triều chính như Phúc Lâm, "phép quyên góp thuế buôn" xuất hiện lúc này đã giải quyết triệt để vấn đề lớn nhất mà quốc gia Đại Thanh đang phải đối mặt, tự nhiên khiến ngài có phần nôn nóng sốt sắng.

Và Tụ Ni, Tô Khắc Tát Hả cũng rất biết điều mà nói thêm dăm ba câu tụng ca thánh minh theo lệ thường. Đương nhiên, những lời lẽ nịnh nọt kiểu này, Phúc Lâm sớm đã nghe đến đến phát chán; thế nhưng tâm trạng khi nghe những lời ấy vào ngày hôm nay lại khác hẳn so với quá khứ. Dẫu sao thì cục diện hiện tại đã đổi thay, cho dù là "gạo Nam Dương" hay "phép quyên góp thuế buôn", tất cả đều giải quyết tận gốc rễ những nan đề của Đại Thanh.

Chỉ trong khoảnh khắc ấy, Phúc Lâm thậm chí còn có một cảm giác rằng, chỉ cần giải quyết xong xuôi hai việc này, giang sơn Đại Thanh lập tức có thể khôi phục lại vẻ yên bình thuở trước, và mọi rắc rối hiện tại cũng sẽ theo đó mà chấm dứt.

Kế đó, Phúc Lâm với tâm trạng vô cùng thư thái lại nhắc đến tấu chương của Hồng Thừa Trù, đoạn cất tiếng hỏi.

"Các ngươi nói xem, Hồng Thừa Trù ở Trường Sa, thực sự đã bất lực không thể cứu viện cho Vũ Xương rồi sao?"

Sở dĩ ngài hỏi như vậy là bởi vì Hồng Thừa Trù có dâng tấu tự biện minh rằng, bản thân y thực sự lực bất tòng tâm nên mới không thể cứu nổi Vũ Xương, chứ không hề có chuyện khoanh tay đứng nhìn Vũ Xương rơi vào tay giặc.

"Đại nhân họ Hồng có nhắc tới trong tấu chương rằng, khi giặc Minh tiến đánh Vũ Xương, chúng lại chia binh lực đánh sang Nhạc Châu. Lúc bấy giờ ở Nhạc Châu có tới mấy chục chiến thuyền thủy quân của giặc Minh, mang theo hàng trăm cỗ đại bác cùng vạn vạn tên lính; thành trì Nhạc Châu chỉ chưa đầy nửa khắc đã bị chúng phá tung, thủ tướng trấn thủ thành là Trương Dũng suýt chút nữa đã táng mạng trong thành, nhờ có tướng sĩ dũng mãnh chiến đấu mới may mắn trốn thoát được."

Thay Hồng Thừa Trù biện hộ vài câu trước, Tụ Ni lại tiếp lời:

"Nhờ hồng phúc của Hoàng thượng, tuy rằng Nhạc Châu đã thất thủ, nhưng Trường Sa này vẫn còn nằm trong tay đại quân chúng ta. Hồng Thừa Trù tâu rằng, hiện tại hắn đang ở Trường Sa rèn luyện thủy quân, nhất định có thể đánh bại giặc Minh, khôi phục lại Hồ Quảng. Qua đó có thể thấy, cục diện ở Hồ Quảng, Hồng Thừa Trù vẫn nắm chắc phần thắng."

Sở dĩ Tụ Ni ra sức thanh minh cho Hồng Thừa Trù, chính là bởi vì y hiện là một trong số ít những đại thần người Hán trọng yếu trong triều. Phạm Văn Trình đã chết trước đó rồi, nếu như tên họ Hồng này lại xảy ra chuyện gì nữa, thì coi như hỏng bết. Đến lúc đó bề tôi người Hán lòng dạ ly tâm, Đại Thanh biết phải làm sao đây?

Thế nhưng hắn lại chẳng hề hay biết rằng, trong lúc hắn đang cố gắng nói đỡ cho Hồng Thừa Trù, sắc mặt của Hoàng thượng lại càng lúc càng trở nên khó coi hơn.