Bằng cách giả vờ hôn mê — rồi thình lình vùng dậy tấn công ba kẻ hộ lý với sức mạnh và sự hung bạo khó tin — John Corliss Cranmer đã trốn thoát khỏi Bệnh viện Elizabeth Ritter.
Lão đã lẩn trốn ra sao, làm thế nào vượt qua hơn sáu mươi dặm đường mà vẫn qua mặt được mọi sự truy lùng, vẫn là một bí ẩn nhỏ chỉ có thể lý giải bằng giả định rằng sự xảo quyệt của một kẻ tâm thần đủ sức qua mặt những bộ óc tỉnh táo hơn.
Và lão đã vượt qua quãng đường ấy thật, dẫu cho đến khi tôi may mắn thu thập được bằng chứng xác thực, người ta vẫn đinh ninh rằng lão đã trốn đi bằng cách lẻn lên một trong những con tàu chở chuối, hoặc vùi mình đâu đó trong những cánh rừng lân cận nơi chẳng ai biết mặt đặt tên. Sự thật này hẳn sẽ mang lại đôi chút an lòng cho cư dân Shanksville, Burdett’s Corners và vùng phụ cận — những con người cẩn trọng đến mức dễ thông cảm, những kẻ cho đến tận ngày nay vẫn lăm lăm khẩu súng săn bên mình và rào kín cửa nẻo khi màn đêm buông xuống.
Mười ngày đầu tiên trong cuộc điều tra của tôi có thể kể lại vắn tắt thế này. Tôi đặt đại bản quán tại Burdett’s Corners, mỗi sáng lái xe đi, mang theo bữa trưa và trở về ăn món cháo bắp cùng thịt heo rừng hoặc thịt cừu trước khi trời tối. Dự định ban đầu của tôi là dựng lều ở bìa đầm lầy, bởi cơ hội được hòa mình vào thiên nhiên chẳng mấy khi đến với tôi. Thế nhưng, chỉ sau một thoáng quan sát qua khu đất, tôi đã từ bỏ ý định đó. Tôi không muốn một mình cắm trại ở chốn ấy. Và tôi thì ít mang tâm lý mê tín hơn cả một tay môi giới bất động sản.
Có lẽ đó là một thứ linh cảm; hoặc đúng hơn, cái mùi tanh mặn kỳ lạ, nhàn nhạt như cá ươn cứ vảng vất quanh đống đổ nát, đã để lại một ấn tượng quá đỗi khó chịu trong khứu giác của tôi. Tôi cảm thấy sống lưng lạnh toát mỗi khi bóng râm trải dài kéo tôi lại gần khu Ngôi nhà Chết.
Cái mùi ấy gây ấn tượng mạnh với tôi. Trong các bản tin báo chí về vụ án, một lời giải thích đầy thông minh đã được đưa ra. Phía sau vị trí từng là Ngôi nhà Chết — nằm bên trong bức tường — là một khoảng trũng ngập nước hình tròn. Giờ đây, đáy của cái hõm giống như cái bát ấy chỉ còn đọng lại chút bùn thật, thế nhưng một phóng viên của tờ The Mobile Register phỏng đoán rằng khi khu nhà còn có người ở, nơi đây từng là một hồ nuôi cá. Nước cạn đã giết chết lũ cá, và giờ đây chúng ngấm vào lớp bùn sót lại với thứ mùi hôi thối này.
[24]
Khả năng Cranmer cần trữ cá tươi trong tầm tay cho một số thí nghiệm nào đó đã xua tan đi sự phản đối hiển nhiên rằng trong một vùng đất mà mọi dòng suối đều có cá mập mõm dài, cá vược, cá trê cùng vô số loài ăn được khác, chẳng ai lại điên rồ đến mức thả giống vào một vũng nước tù đọng.
Sau khi đi vòng quanh khu vực rào chắn, thử nghiệm lớp bề mặt đất khô khốc, giòn tan một cách kỳ lạ ở bên trong và suy đoán về mục đích có thể có của bức tường, tôi bẻ một cành cây xoan tây dài và dò dẫm xuống lớp bùn. Chỉ một mảnh xương sống cá thôi cũng đủ để xác nhận phỏng đoán của vị phóng viên giàu trí tưởng tượng kia.
Tôi chẳng tìm thấy thứ gì giống như bộ xương cá cả, nhưng lại xác định được mấy điểm sau. Thứ nhất, cái hố bùn này chỉ có phần đáy rõ ràng ở độ sâu khoảng ba đến bốn feet bên dưới lớp phù sa còn lại. Thứ hai, cái mùi tanh nồng càng trở nên hắc hơn mỗi khi tôi khuấy lên. Thứ ba, đã có lúc bùn, nước, hoặc bất cứ thứ gì tạo nên phần dung tích còn lại, dâng ngập đến tận vành bát. Điều cuối cùng này được minh chứng bằng những dấu vết khá rõ ràng khi lớp vỏ cứng dày hai inch phía trên bị phá vỡ. Thật là khó hiểu.
Bản chất của thứ lớp màng mỏng, khô kiệt dường như bao phủ mọi thứ, thậm chí cả một hai feet tường gạch phía dưới, là đối tượng tiếp theo cho tôi khảo sát. Đó là một thứ kỳ lạ, không giống bất kỳ loại đất nào tôi từng thấy, dẫu rằng chắc chắn nó là một dạng cặn bã trôi dạt vào từ đầm lầy vào mùa lũ sông hoặc những trận mưa dông (vốn xuất hiện rất thường xuyên vào mùa xuân và mùa thu ở vùng này). Nó vụn ra dưới những ngón tay. Khi tôi bước đi trên đó, thứ chất ấy kêu lạo xạo nghe rỗng tuếch. Ở mức độ nhợt nhạt hơn, nó cũng mang cái mùi tanh của cá.
Tôi lấy một ít mẫu ở những nơi chúng đóng dày nhất trên mặt đất, và vài mẫu khác ở những chỗ chỉ mỏng như một tờ giấy. Sau này tôi sẽ mang đi phân tích trong phòng thí nghiệm.
Bên cạnh bất kỳ mối liên hệ nào có thể có giữa thứ chất này với sự biến mất của ba người bạn tôi, tôi còn cảm thấy sức hút từ sự tò mò của một cây bút — thứ cảm giác kinh ngạc trước bất kỳ điều gì kỳ lạ hoặc thoạt nhìn có vẻ không tài nào hiểu nổi, thứ đã ban cho cuộc săn lùng sự thật một vẻ đẹp huyền ảo và lãng mạn rất riêng. Sớm muộn gì tôi cũng sẽ phải tự giải thích cho chính mình vì sao lớp chất này lại bao phủ toàn bộ không gian bên trong tường thành mà lại chẳng hề xuất hiện ở bất cứ đâu bên ngoài! Tuy nhiên, câu đố đó có thể chờ đợi — tôi đã quyết định như vậy.
Thú vị hơn nhiều là những dấu vết bạo lực hằn rõ trên bức tường và nơi từng là một ngôi nhà. Ngôi nhà có vẻ như đã bị một bàn tay khổng lồ bứt tung khỏi móng, nghiền nát đến mức chẳng còn hình thù của một tổ ấm, rồi vung vãi những mảnh vụn xung quanh chân tường — chủ yếu ở phía nam, nơi những đống gỗ vặn vẹo, gãy nát nằm ngổn ngang. Ở phía đối diện, trước kia cũng từng có những đống đổ nát như vậy, nhưng giờ đây chỉ còn lại những thanh củi cháy đen, được phủ một lớp màng khô cằn màu xám đen xuất hiện ở khắp mọi nơi. Những đống than này đã được nhà chức trách sàng lọc và kiểm tra vô cùng cẩn thận, bởi từng có một giả thuyết cho rằng Cranmer đã thiêu hủy thi thể các nạn nhân của lão. Thế nhưng, chẳng hề có chút dấu hiệu nào của hài cốt con người được tìm thấy.
Tuy nhiên, đám cháy lại chỉ ra một chi tiết kỳ lạ mâu thuẫn hoàn toàn với những suy luận mà các thám tử đã đưa ra từ nhiều tháng trước. Cho rằng lớp cặn khô trôi dạt vào từ đầm lầy, họ tin rằng những thanh gỗ của ngôi nhà đã nổi dạt ra các mép tường — rồi tự sắp xếp thành một loạt các đống! Sự vô lý của giả thuyết đó càng lộ rõ hơn ở chỗ nếu lớp cặn thực sự thấm qua trong một trận lụt như thế, thì chắc chắn các thanh gỗ đã phải bị kéo thành từng đống từ trước đó rồi! Một số khúc đã cháy — và lớp cặn bám lấy bề mặt bị cháy đen của chúng!
Thứ sức mạnh nào đã xé nát căn nhà gỗ ra thành từng mảnh như thể trong cơn giận dữ đầy thù hận? Tại sao một phần của đống đổ nát bị thiêu rụi, trong khi phần còn lại lại thoát nạn?
Ngay tại đây, tôi cảm thấy chính là chìa khóa của vụ án bí ẩn, thế nhưng tôi chẳng thể tài nào tưởng tượng nổi một lời giải thích nào. Thật khó mà tin được rằng chính John Corliss Cranmer — một thể xác tráng kiện, nhưng lại là kẻ đã trải qua nhiều thập kỷ sống tĩnh tại — có thể một mình tạo ra sự tàn phá khủng khiếp nhường ấy.
[25]