Một Câu Chuyện Kỳ Lạ
Của MEREDITH DAVIS
“CHÚNG TÔI, BAN BỒI THẨM, tuyên bị cáo, Richard Bland, phạm tội giết người ở mức độ nghiêm trọng nhất, theo đúng hình thức và nội dung như cáo trạng.”
Allen Defoe, trưởng đoàn bồi thẩm gồm mười hai người, lắng nghe với gương mặt vô cảm khi vị thẩm phán đọc lên bản án tước đoạt sinh mạng của kẻ tù tội nơi vành móng ngựa—người mà chỉ vài phút trước đây, chính Defoe đã ký vào lệnh tử hình. Khi vị thẩm phán dứt lời, Defoe liếc nhìn bị cáo một cách thận trọng. Không hiểu sao, ông lại muốn tránh ánh mắt của gã.
Bland, một người đàn ông nhỏ thó, trông khá nhạt nhòa, đứng cúi đầu; giờ đây Defoe mới hướng ánh nhìn trọn vẹn về phía gã.
“Bị cáo có điều gì muốn nói để giải trình tại sao bản án này không nên được tuyên không?”
Giọng nói của vị thẩm phán, cất lên sau một khoảng lặng ngắn ngủi, khiến lòng Allen Defoe, vị bồi thẩm viên, dâng lên một cảm giác ớn lạnh kỳ lạ. Ông hy vọng luật sư của bị cáo sẽ đưa ra những kiến nghị thông lệ để xét xử lại hoặc xin thời gian nộp đơn kháng cáo. Nhưng vị luật sư chẳng làm gì cả: rõ ràng Bland tin rằng bản án này là không thể tránh khỏi—hoặc có lẽ gã đã cạn tiền.
Giờ đây, vị thẩm phán đứng dậy tại chỗ, với một cử chỉ đầy lo âu, ông đội chiếc mũ đen lên đầu—thứ gắn liền với khoảnh khắc bi thảm nhất khi thực thi bổn phận tại tòa. Vị thẩm phán có vẻ không thoải mái với chiếc mũ. Đây là lần đầu tiên ông đội nó. Một ý nghĩ quái đản thoáng qua tâm trí Defoe rằng có lẽ vị thẩm phán đã mượn chiếc mũ từ một đồng nghiệp trong tòa để dùng cho dịp này.
Những tia nắng gần như nằm ngang của buổi chiều tà hắt một ánh vàng ảm đạm lên bàn thẩm phán, khiến dáng hình đen sẫm của người đàn ông đang đứng trở nên mờ ảo một cách huyền bí bên ngoài vệt sáng hắt vào từ khung cửa sổ. Thỉnh thoảng, một con ruồi lại khao khát ánh sáng, bay lờ đờ từ góc phòng đang dần chìm vào bóng tối ra phía luồng nắng cuối ngày đang đổ vào từ phía tây. Và luôn luôn, bụi bặm bay mù mịt, chỉ có thể thấy rõ khi chúng tiến vào luồng nắng rực rỡ ấy.
Số ít khán giả trong phòng xì xào không yên khi vị thẩm phán đang chuẩn bị. Những âm thanh rì rầm của buổi chiều đầu hè nơi thị trấn vùng quê bị át đi bởi tiếng xì xào của đám đông. Có lẽ đó là lý do tại sao vị thẩm phán, ngay khi đang chỉnh lại chiếc mũ, đã gõ mạnh ba tiếng bằng chiếc búa của mình—hoặc có lẽ chỉ vì ông quá lo lắng.
Defoe cứ ngỡ vị thẩm phán sẽ chẳng bao giờ thôi loay hoay với chiếc mũ của mình. Cuối cùng, ông lại quên mất tờ giấy ghi bản án của bồi thẩm đoàn và phải lục lọi giữa đống giấy tờ ngổn ngang trước mặt cho đến khi tìm thấy nó. Thực ra, ông chẳng cần đến nó để tuyên án tử hình người đàn ông nơi vành móng ngựa. Tuy nhiên, việc tìm kiếm nó đã trì hoãn cái điều không thể tránh khỏi thêm vài giây; và Defoe tự hỏi, khi chính ông cũng đang gần như muốn hét lên vì mất kiên nhẫn, thì làm sao bị cáo có thể chịu đựng được mà không đột nhiên phát điên.
“Vì Chúa, hãy đọc bản án tử hình đi!” Defoe lẩm bẩm trong miệng, nhưng đủ lớn để nhận được cái gật đầu tán đồng từ hai vị bồi thẩm viên ngồi gần nhất.
Một lát sau, vị thẩm phán mới tìm lại được giọng nói của mình:
“Bị cáo hãy quay mặt về phía tòa.”
Chậm rãi, cẩn trọng, bị cáo bước tới trước vành móng ngựa, hơi tựa người vào thanh chắn và đặt một tay lên đó. Giờ đây gã nhìn thẳng vào vị thẩm phán, mặc dù gã khó lòng phân biệt được các đường nét trên gương mặt ông trong ánh sáng lờ mờ.
Vị thẩm phán lại cất tiếng, lần này giọng ông vội vã và căng thẳng:
“Tòa tuyên án bị cáo phải được đưa đi, trong khoảng thời gian từ bảy giờ sáng đến sáu giờ chiều ngày thứ Ba, trong tuần bắt đầu từ ngày 22 tháng Mười tới đây, từ nơi giam giữ đến nơi hành hình, và tại đó bị treo cổ cho đến chết—chết—chết!... Và cầu xin Chúa, bằng sự khôn ngoan vô biên của Người, hãy thương xót linh hồn ngươi!”
Vị thẩm phán đổ ập xuống chiếc ghế của mình như tìm kiếm sự an toàn. Bàn tay ông đưa lên quệt ngang trán và với cùng cử động đó, ông vội vã tháo chiếc mũ đen đáng ghét kia xuống.
Bị cáo vẫn đứng trân trân nhìn vị thẩm phán như một kẻ đang bối rối trước một cảnh tượng kỳ lạ. Có lẽ gã sẽ đứng đó không biết bao nhiêu lâu nữa nếu tiếng cười đầy kích động của một người phụ nữ, bị chặn ngang bởi một bàn tay bất ngờ đưa lên che miệng, không phá tan bầu không khí căng thẳng bao trùm cả căn phòng. Một nhân viên tòa án nhón chân bước tới chỗ người phụ nữ, và như thể được đánh thức bởi cùng một nguyên cớ đó, một cai ngục bước tới để dẫn giải người đàn ông bị kết án rời đi.
Defoe có thể đã đưa tay ra chạm vào Bland khi gã bước ngang qua bồi thẩm đoàn trên đường đến xà lim phía bên kia đường. Nhưng Defoe thậm chí chẳng muốn nhìn Bland; thực tế là ông đã không nhìn, cho đến khi tấm lưng của Bland khuất sau cánh cửa phía bên kia phòng bồi thẩm. Sau đó, một cách máy móc, Defoe bước ra ngoài cùng các bồi thẩm viên khác khi vị thẩm phán tuyên bố bế mạc phiên tòa.
Và chiếc mũ đen nằm quên lãng trên vành chiếc thùng rác của vị thẩm phán, nơi người lao công tìm thấy nó vào tối hôm đó và sùng đạo làm dấu thánh giá khi rụt rè cứu vớt nó khỏi sự lãng quên ê chề.