Millie nói đúng. Chiến tranh vẫn cứ tiếp diễn. Đến tận mùa đông lạnh lẽo đáng sợ năm ấy, và vào cuối năm, có một cuộc không kích khủng khiếp diễn ra ở khu City*. Ralph đã góp sức cứu thánh đường St Paul thoát khỏi hỏa hoạn. Tất cả những nhà thờ tuyệt đẹp do Wren thiết kế ấy, Ursula nghĩ. Chúng đã được xây do trận Đại Hỏa hoạn* lần trước, giờ thì chúng biến mất hết rồi.

Khoảng thời gian còn lại, họ làm những việc mà tất cả những người giống như họ vẫn làm. Họ tới rạp chiếu bóng, họ đi khiêu vũ, họ tới các buổi hòa nhạc vào giờ ăn trưa ở Triển lãm Quốc gia. Họ ăn uống và làm tình. Fred Smith gọi hành động đó bằng một từ tục tĩu hơn. Hoàn toàn không giống Ralph. "Rất giống các nhân vật trong truyện của Lawrence." Cô đã thản nhiên nói với Fred Smith như vậy - cô cho rằng anh ta không biết cô đang nói gì - nhưng cái từ thô thiển mà anh ta thốt ra ấy đã làm cô choáng váng khủng khiếp. Cô đã quen nghe những lời lẽ tục tĩu ở những địa điểm bị trúng bom, đó là một phần thiết yếu trong vốn từ vựng của đội cứu hộ hạng nặng, nhưng bản thân cô thì không bao giờ nói những lời như vậy. Cô cố gắng nói mấy từ đó với hình ảnh phản chiếu của mình trong cái gương ở phòng tắm, nhưng cảm thấy vô cùng xấu hổ.

❄

"Em lấy được nó ở đâu vậy?" Anh hỏi.

Ursula chưa bao giờ thấy anh sững sờ đến thế. Crighton khẽ tung hứng hộp thuốc lá bằng vàng trong tay. "Anh cứ tưởng mình đã mất nó luôn rồi."

"Anh có thực sự muốn biết không?"

"Có, đương nhiên là có." Crighton nói. "Sao em phải úp úp mở mở như vậy?"

"Cái tên Renee Miller có ý nghĩa gì với anh không?"

Anh cau mày ngẫm nghĩ rồi lắc đầu. "E là không. Nó phải có ý nghĩa gì với anh sao?"

"Có lẽ anh đã trả tiền để cô ta mua vui cho anh. Hoặc anh đã đãi cô ta một bữa tối ngon lành. Hoặc chỉ đơn giản cho cô ta một khoảng thời gian tuyệt vời."

"Ồ, Renee Miller đó hả." Anh cười. Sau vài giây im lặng, anh nói: "Không, thực sự thì cái tên đó chẳng có ý nghĩa gì với anh cả. Dù sao đi nữa, anh không nghĩ anh từng phải trả tiền cho một người phụ nữ để đổi lấy tình dục."

"Anh đang ở trong hải quân." Cô nhắc.

"Ờ thì, đã rất lâu rồi anh không làm vậy. Dù sao cũng cảm ơn em." Anh nói. "Em biết hộp thuốc lá này vô cùng có ý nghĩa với anh mà. Bố anh..."

"Đã đưa nó cho anh sau trận Jutland, em biết."

"Anh đang làm em buồn bực à?"

"Không. Chúng ta đi đâu đi? Đến "chỗ trú ẩn" của anh được không? Chúng ta lên giường nhé?"

Anh bật cười. "Nếu em muốn."

Crighton nói dạo gần đây anh chẳng mấy để ý đến "những chi tiết vụn vặt". Những chi tiết vụn vặt ấy dường như bao gồm cả Moira và mấy cô con gái, vì vậy họ nhanh chóng nối lại cuộc tình vụng trộm của họ, mặc dù bây giờ nó đã ít lén lút hơn. Anh quá khác biệt so với Ralph, đến nỗi cô khó có thể coi là mình không chung thủy. ("Ồ, quả là một lý lẽ thú vị!" Millie nói.) Dù sao đi nữa, giờ đây cô chẳng mấy khi gặp Ralph và chuyện của họ dường như đang kết thúc.

❄

Teddy đọc những chữ trên đài tưởng niệm Cenotaph*. “Những tử sĩ vinh quang. Chị nghĩ họ có đúng là thế không? Vinh quang?" Anh hỏi.

"Chà, họ chắc chắn là tử sĩ." Ursula nói. "Nhưng chị cho rằng từ "vinh quang" là để khiến chúng ta cảm thấy dễ chịu hơn."

"Em cho rằng người chết chẳng còn màng đến thứ gì." Teddy nói. "Em nghĩ chết là hết. Em không tin rằng sau cái chết còn có thứ gì đó, chị thì sao?"

"Chị có thể đã tin vào điều đó trước khi chiến tranh nổ ra..." Ursula nói. "... Trước khi chị nhìn thấy quá nhiều xác chết. Nhưng họ chỉ giống như rác rưởi bị vứt đi." (Cô nghĩ đến lời Hugh nói: "Con có thể ném bố vào thùng rác cũng được.") "Chẳng có vẻ gì là linh hồn họ đã bay đi cả."

"Có lẽ em sẽ chết vì nước Anh." Teddy nói. "Và có thể chị cũng vậy. Đó có phải là một lý do đủ chính đáng không?"

"Chị cũng nghĩ vậy. Bố nói rằng bố muốn chúng ta thà hèn nhát nhưng vẫn sống còn hơn là anh hùng mà chết. Chị không nghĩ bố nói thật, bố không phải kiểu người trốn tránh trách nhiệm. Trên đài tưởng niệm chiến tranh trong làng viết gì nhỉ? Chúng tôi hy sinh ngày hôm nay của chúng tôi vì ngày mai của các bạn. Đó chính là điều mà các em đang làm, hy sinh mọi thứ, nhưng không hiểu sao nó có vẻ không đúng."

Ursula nghĩ rằng cô thà chết vì Góc Cáo hơn là "nước Anh". Vì đồng cỏ, rừng cây và con suối chảy qua rừng hoa chuông xanh. Chà, đó chính là nước Anh mà, không phải sao? Vùng đất được ban phước.

"Chị là người yêu nước." Cô nói. "Chị ngạc nhiên vì điều đó, mặc dù chị không biết tại sao. Trên bức tượng của Edith Cavell viết gì nhỉ? Bức tượng bên cạnh nhà thờ St Martin ý?"

"Lòng yêu nước là chưa đủ." Teddy trả lời.

"Em có thực sự nghĩ thế không?" Cô hỏi. "Về phần chị, chị nghĩ nó là quá đủ." Cô cười và họ khoác tay nhau đi dọc theo Whitehall. Có khá nhiều hư hại do bom gây ra. Ursula chỉ cho Teddy thấy Văn phòng Nội các Chiến tranh. "Chị quen một cô gái làm việc trong đó." Cô nói. "Cô ấy ngủ trong một cái tủ, đại loại vậy. Chị không thích boong ke, hầm rượu và tầng hầm."

"Em rất lo cho chị." Teddy nói.

"Còn chị thì lo cho em." Cô nói. "Và sự lo lắng ấy chẳng giúp ích được gì cho cả hai chúng ta cả." Cô nói nghe cứ như bà Woolf vậy.

Teddy ("Sĩ quan phi công Todd") đã vượt qua quãng thời gian huấn luyện trong một đơn vị huấn luyện chiến đấu OTU ở Lincolnshire với việc lái những chiếc Whitley. Trong khoảng một tuần nữa anh sẽ gia nhập một Đơn vị Huấn luyện Chuyển đổi Hạng nặng ở Yorkshire, và học lái những chiếc máy bay Halifax mới, bắt đầu bước vào kỳ quân dịch đầu tiên.

Cô gái ở Bộ Không quân nói, tỷ lệ sống sót sau kỳ quân dịch đầu tiên của các tổ bay lái máy bay ném bom là năm mươi phần trăm.

("Chẳng phải tỷ lệ cũng như vậy mỗi lần họ cất cánh ư?" Ursula nói. "Chẳng phải tỷ lệ nào cũng như vậy sao?"

"Với máy bay ném bom thì khác." Cô gái ở Bộ Không quân nói.)

Teddy đang tiễn cô về văn phòng sau giờ ăn trưa. Cô đã nghỉ mất một tiếng. Mọi việc giờ đây không còn bận rộn điên cuồng như trước.

Họ đã dự định ăn trưa ở một nơi sang trọng, nhưng cuối cùng lại dừng chân ở một bếp ăn công cộng có tên là Nhà hàng Anh* và ăn món thịt bò quay, bánh nướng nhân mận và sữa trứng. Đương nhiên là mận đóng hộp. Nhưng họ vẫn ăn ngon lành.

"Tất cả những cái tên đó..." Teddy nói, nhìn chăm chú vào đài tưởng niệm."... Tất cả những cuộc đời đó. Và bây giờ lại một lần nữa. Em nghĩ loài người đang có vấn đề bất ổn. Họ hủy hoại tất cả mọi thứ mà người ta tin tưởng, chị có nghĩ vậy không?"

"Có nghĩ cũng chẳng ích gì." Cô gay gắt nói. "Em cứ việc sống tiếp thôi." (Cô thực sự đang biến thành bà Woolf.) "Suy cho cùng, chúng ta chỉ có một cuộc đời, chúng ta nên cố gắng sống tốt nhất có thể. Chúng ta không bao giờ có thể làm cho cuộc đời diễn ra theo đúng ý mình, nhưng chúng ta phải cố gắng." (Cô đã hoàn toàn biến thành bà Woolf.)

"Nếu chúng ta có cơ hội sống lại cuộc đời của mình hết lần này đến lần khác thì sao nhỉ?" Teddy nói. "Cho đến khi nó trở nên đúng theo ý mình? Điều đó có tuyệt vời không chứ?"

"Chị nghĩ như thế sẽ rất mệt mỏi. Chị muốn trích dẫn một câu của Nietzsche với em, nhưng có lẽ em sẽ đánh chị mất."

"Có lẽ." Anh tươi cười nói. "Ông ấy là thành viên của Đảng Quốc xã à?"

"Không hẳn. Em còn làm thơ không, Teddy?"

"Em không thể tìm ra những từ ngữ thể hiện được cảm xúc của mình nữa. Tất cả những gì em thử đều có cảm giác sáo rỗng. Kiểu như cố tạo ra những hình ảnh tuyệt đẹp từ chiến tranh vậy. Em không thể tìm được "trái tim" của nó."

"Trái tim u ám, máu me, đập rộn?"

"Có lẽ chị nên làm thơ." Anh cười.

❄

Cô sẽ không phải đi tuần trong lúc Teddy ở đây, bà Woolf đã không phân công cô. Các cuộc không kích giờ thưa thớt hơn. Từng có những cuộc không kích ác liệt diễn ra vào tháng Ba, tháng Tư và chính vì họ có chút thời gian ngơi nghỉ giữa những cuộc ném bom nên họ càng cảm thấy chúng khủng khiếp hơn rất nhiều. "Thật nực cười." Bà Woolf nói. "Thần kinh của người ta phải căng ra hết mức khi những cuộc không kích diễn ra liên tục nên nó dễ dàng đối mặt với chúng hơn."

Ở trạm gác của Ursula đã có một khoảng thời gian yên tĩnh rõ rệt. "Tôi nghĩ Hitler có hứng thú với Balkans hơn." Bà Woolf nói.

"Ông ta sẽ chuyển sang đối địch với Nga." Crighton nói với Ursula, giọng chắc nịch. Millie lại đang đi lưu diễn nên căn hộ ở Kensington lúc đó chỉ dành riêng cho họ.

"Nhưng thế thì thật điên rồ."

"Chà, người đàn ông đó vốn điên rồ mà, em mong đợi gì chứ?" Anh thở dài và nói. "Đừng nói về chiến tranh nữa." Họ đang uống rượu whisky lấy từ Bộ Hải quân và chơi bài kipbi, giống như một cặp vợ chồng già.

Teddy tiễn cô đến tận đường Exhibition, nơi có văn phòng của cô và nói: "Em cứ tưởng tượng "Phòng Chiến tranh" của chị là một tòa nhà khá bề thế - với những cái mái cổng và những cây cột trụ - chứ không phải là một boong ke như thế này."

"Maurice mới là người có những cái mái cổng như thế."

❄

Cô vừa bước vào trong, Ivy Jones, một trong những tổng đài viên trực máy điện báo đã vồ lấy cô, nói: "Chị đúng là tẩm ngẩm tầm ngầm mà đấm thầm chết voi, chị Todd, khi giấu giếm một người đàn ông tuyệt sắc như thế." Ursula nghĩ, đây chính là hậu quả của việc quá thân thiện với nhân viên. "Tôi đang vội." Cô nói. "Tôi vốn là nô lệ của công việc Báo cáo Tình hình Hằng ngày mà."

❄

"Các cô gái" của cô - cô Fawcett và những người khác - phụ trách việc sắp xếp các tài liệu và nhét vào các bìa kẹp hồ sơ màu da bò, rồi gửi đến chỗ cô để cô có thể lập các báo cáo theo ngày, theo tuần và thi thoảng theo giờ. Nào báo cáo về các sự kiện diễn ra trong ngày, báo cáo về các tổn hại, các loại báo cáo tình hình chi tiết, liên miên bất tuyệt. Sau đó, tất cả được đánh máy và lại được nhét vào trong các bìa kẹp hồ sơ, rồi được cô ký trước khi chuyển đến cho một người khác, một người giống như Maurice.

"Chúng ta chỉ là những cái vấu răng trong một cỗ máy, đúng không?" Cô Fawcett nói với Ursula và Ursula nói: "Nhưng hãy nhớ rằng, nếu không có vấu răng thì chẳng có cỗ máy nào cả."

❄

Teddy đưa cô đi uống rượu. Đó là một buổi tối ấm áp, những bông hoa đang nở rộ trên những tàng cây khiến người ta thoáng có cảm giác chiến tranh đã kết thúc.

Teddy không muốn nói về chuyện lái máy bay, không muốn nói về chiến tranh, thậm chí không muốn nói về Nancy. Cô ấy đang ở đâu? Dường như cô ấy đang làm một công việc mà cô ấy không thể nói đến. Có vẻ chẳng ai muốn nói về bất cứ chuyện gì nữa.

"Chà, hãy nói chuyện về bố." Anh nói, thế là họ nói chuyện về Hugh và có cảm giác như cuối cùng thì Hugh đã có được một buổi lễ Canh thức* mà ông xứng đáng được hưởng.

Sáng hôm sau, Teddy đón tàu về Góc Cáo, anh sẽ ở lại đó vài đêm. Ursula nói "Em hãy mang theo một kẻ tị nạn nhé?", rồi trao Lucky cho anh. Nó sẽ phải ở trong căn hộ cả ngày trong lúc cô đi làm, nhưng cô thường đưa cu cậu đến trạm gác nếu hôm đó cô phải trực, và mọi người đối đãi với nó như thể nó là một linh vật vậy. Ngay cả ông Bullock vốn chẳng có vẻ gì là yêu chó cũng mang đến cho nó những khúc xương và những mẩu thức ăn thừa. Có những lúc nó còn được ăn ngon hơn cả cô. Tuy nhiên, cô nói với Teddy, London thời chiến không phải là nơi dành cho một con chó. "Tất cả những âm thanh ở đây hẳn là đáng sợ lắm đối với nó."

"Em thích con chó này." Teddy nói, xoa đầu nó. "Nó là giống chó rất dễ nuôi."

Cô tới ga Marylebone để tiễn họ. Teddy kẹp con chó nhỏ dưới một cánh tay và vẫy tay chào cô một cách vừa dễ thương vừa buồn cười rồi lên tàu. Nỗi buồn của cô khi nhìn con chó đi xa cũng không khác mấy với cảm giác buồn bã khi phải tạm biệt Teddy.

❄

Họ đã quá lạc quan. Vào tháng Năm, một cuộc không kích khủng khiếp đã diễn ra.

Căn hộ của họ ở Phillimore Gardens bị trúng bom. Ơn Chúa vì lúc đó cả Ursula lẫn Millie đều không ở nhà, nhưng mái nhà và tầng trên đều bị phá hủy. Ursula vẫn điềm nhiên trở lại và sống tạm ở đó một thời gian. Thời tiết không xấu, và kỳ quặc làm sao, cô khá thích cuộc sống tạm bợ ấy. Ở đó vẫn có nước nhưng không có điện, và có người ở chỗ làm đã cho cô mượn một cái lều bạt cũ để dùng làm chỗ ngủ. Lần cuối cô ngủ trong lều là ở Bavaria khi cô đi theo những cô gái nhà Brenner trong chuyến cắm trại mùa hè ở vùng núi với Liên đoàn Thiếu nữ Đức BDM. Lúc ấy, cô đã ngủ chung lều với Klara, cô chị cả nhà họ. Họ đã rất quý mến nhau, nhưng từ khi chiến tranh nổ ra, cô chẳng còn nghe được tin gì từ Klara nữa.

Crighton ủng hộ quyết định sống cảnh "màn trời chiếu đất" ấy của cô, "giống như ngủ trên boong tàu dưới những vì sao trên Ấn Độ Dương vậy". Lòng cô nhói lên ghen tỵ, cô còn chưa tới Paris. Ngoài trục Munich - Bologna - Nancy, phần còn lại của thế giới vẫn là một bí ẩn đối với cô. Cô và cô bạn Hilary - cô gái ngủ trong một cái tủ ở Văn phòng Nội các Chiến tranh - đã lên kế hoạch cho một chuyến đạp xe khắp nước Pháp, nhưng chiến tranh đã chặn đứng dự định ấy. Tất cả mọi người đều bị mắc kẹt trên quốc đảo nhỏ này. Nếu nghĩ về điều đó quá nhiều, ta có thể bắt đầu mắc phải chứng sợ hãi không gian kín.

Khi Millie trở về sau chuyến lưu diễn với tổ chức ENSA, cô tuyên bố rằng Ursula đã phát điên rồi, và khăng khăng rằng họ phải tìm một nơi nào đó để ở. Vì vậy, họ chuyển tới một nơi tồi tàn ở Lexham Gardens mà cô biết cô sẽ không bao giờ thích nổi. ("Em và anh có thể sống cùng nhau nếu em muốn." Crighton nói. "Trong một căn hộ nhỏ ở Knightsbridge ư?" Cô phản đối.)

Đương nhiên, đó không phải là điều tệ nhất. Trạm gác của họ cũng bị trúng bom trong trận không kích ấy và cả Herr Zimmerman lẫn ông Simms đều thiệt mạng.

Trong đám tang của Herr Zimmerman, một bộ tứ đàn dây, tất cả đều là người tị nạn, đã chơi nhạc của Beethoven. Khác với bà Woolf, Ursula nghĩ rằng những tác phẩm của nhà soạn nhạc vĩ đại ấy vẫn chưa đủ để chữa lành những vết thương của họ. "Tôi từng xem họ biểu diễn ở Phòng hòa nhạc Wigmore hồi trước chiến tranh." Bà Woolf thì thầm. "Họ chơi rất hay."

Sau đám tang, Ursula đi tìm Fred Smith ở trạm cứu hỏa của anh ta, và họ thuê một phòng trong một khách sạn nhỏ dơ dáy gần Paddington. Sau cuộc làm tình mà họ cảm thấy vô cùng cần thiết giống như lần trước, họ được ru ngủ bởi âm thanh của những chuyến tàu đến và đi. Cô nghĩ, hẳn là anh ta nhớ âm thanh ấy lắm.

Khi họ tỉnh dậy, anh ta nói: "Tôi xin lỗi vì lần trước tôi ngu xuẩn quá." Anh ta đi kiếm cho họ hai cốc trà - cô cho rằng anh ta đã dụ dỗ được ai đó trong khách sạn, nơi này có vẻ còn chẳng có nổi một căn bếp, nói gì đến hầu phòng. Anh ta có sức quyến rũ tự nhiên, giống như Teddy, nó toát ra từ sự chân thật trong tính cách của họ. Sự quyến rũ của Jimmy thì lại khác, có lẽ nó ít chân thật hơn.

Họ ngồi dậy trên giường, uống trà và hút thuốc. Cô đang nghĩ về bài thơ của Donne, Thánh tích, một trong những bài thơ yêu thích của cô - Chiếc vòng tay bằng lọn tóc sáng ngời quấn quanh mẩu xương khô - nhưng cố gắng kìm chế không trích dẫn câu thơ ấy khi nghĩ đến hậu quả tồi tệ lần trước. Nhưng sẽ thật tức cười nếu khách sạn này bị trúng bom và không ai biết được họ là ai hay họ đang làm gì ở đây cùng nhau, ở chung trên một chiếc giường đã trở thành mồ chôn của họ. Cô thường hay nghĩ linh tinh như vậy sau sự kiện ở đường Argyll. Nó đã tác động đến cô một cách sâu sắc, khác hẳn với những vụ ném bom khác. Cô muốn viết gì trên bia mộ của mình nhỉ? Cô vẩn vơ tự hỏi. "Ursula Beresford Todd, quả cảm cho tới giây phút cuối cùng."

"Cô có biết vấn đề của cô là gì không, cô Todd?" Fred Smith nói, dập tắt điếu thuốc lá của mình. Anh ta nắm lấy tay cô, hôn lên lòng bàn tay xòe rộng. Cô nghĩ "hãy nắm lấy khoảnh khắc này bởi vì đây là một khoảnh khắc ngọt ngào" và nói "Không, vấn đề của tôi là gì?" Nhưng cô chẳng bao giờ biết được câu trả lời, vì tiếng còi báo động bỗng rú lên. Anh ta liền nói "Mẹ kiếp, mẹ kiếp, mẹ kiếp, hôm nay tôi phải trực" và vội vàng mặc quần áo lên người, hôn cô một cái thật nhanh rồi lao như bay ra khỏi phòng. Cô không bao giờ gặp lại anh ta nữa.

❄

Cô đang đọc Nhật ký Chiến tranh của Bộ Nội an vào sáng sớm ngày 11 tháng 5...

Thời điểm gửi: 00:45. Hình thức gửi: Máy điện báo. Gửi đi hay gửi đến: Gửi đến. Chủ đề: Văn phòng Cảng Tây Ấn Phía Nam, bị bom phá hủy. Và Tu viện Westminster, Tòa nhà Quốc hội, Tổng hành dinh của De Gaulle*, Sở Đúc tiền Hoàng gia, Tòa án. Cô đã tận mắt nhìn thấy nhà thờ St Clement Danes ở đường Strand cháy rừng rực như một ngọn lửa khổng lồ bốc lên từ ống khói. Và tất cả những người dân thường sống cuộc đời bình thường nhưng quý giá của họ ở Bermondsey, Islington, Southwark. Danh sách ấy cứ kéo dài mãi. Cô bị ngắt ngang khi cô Fawcett nói "Chị có thư, chị Todd" và đưa cho cô một mảnh giấy.

Một cô gái mà cô quen có biết một cô gái trong lực lượng cứu hỏa, cô ấy đã gửi cho cô một bản sao tờ báo cáo của Lực lượng Cứu hỏa Hỗ trợ AFS kèm một mẩu giấy nhắn nho nhỏ viết rằng: "Anh ấy là một người bạn của cô, đúng không? Tôi rất tiếc..."

Frederick Smith, lính cứu hỏa, bị một bức tường đổ nghiền nát trong lúc đang tham gia dập tắt một đám cháy ở quận Earl's Court.

Đồ ngốc chết tiệt, Ursula nghĩ. Đồ ngốc chết tiệt, chết tiệt.