Rốt cuộc nên mô tả diễn xuất của Lam Lễ như thế nào cho chính xác đây?

Khách quan mà nói, đây là một phân cảnh rất bình thường trong tập đầu tiên, không có nhiều điểm nhấn cũng chẳng có mấy đất diễn.

Trong mô thức kịch bản của Hollywood, thường sẽ thiết lập một cảnh xung đột để nhân vật chính xuất hiện thật tỏa sáng, thông qua cách ứng phó và phản ứng của họ để phác họa đường nét tính cách rõ nét, tạo tiền đề cho cả bộ phim; nhưng phân cảnh quay hôm nay không phải như vậy, nó là một cảnh đời thường sau màn "xuất hiện tỏa sáng" ở phần mở đầu, điều này cũng đồng nghĩa với việc không có không gian để phát huy, cũng chẳng có dư địa cho diễn xuất.

Dĩ nhiên, diễn xuất của Lam Lễ cũng vậy.

Bình ổn, phẳng lặng, nhẹ nhàng lướt qua, một màn trình diễn đơn giản đến mức không nhận ra chút dấu vết nào, có thể nói đây là sân khấu trình diễn những kỹ năng cơ bản.

Điều này dường như không khớp với kỳ vọng.

Thất vọng ư? Cũng chưa hẳn, dù sao cả đoàn phim cũng đều là những chuyên gia kỳ cựu trong nghề, họ biết diễn xuất không phải trò ảo thuật, không thể biến ra một đóa hoa từ hư không một cách rực rỡ được, nhưng mức độ kỳ vọng vẫn khó tránh khỏi bị giảm sút. Dẫu sao thì toàn bộ ngành công nghiệp điện ảnh hiện nay đều tung hô Lam Lễ lên tận mây xanh, như thể chỉ cần cử động tay chân là có thể tạo ra sóng to gió lớn, sánh ngang với những nàng công chúa tự phát sáng trong phim hoạt hình Disney.

Nhưng kết quả lại…

Tuy nhiên, người trong nghề cũng đã từng trải qua sóng gió bão táp, cho dù thiếu đi sự bất ngờ, họ vẫn thưởng thức ra được một vài điều: Kỹ năng cơ bản cực kỳ vững chắc.

Nhìn từ cảnh quay đầu tiên, một bài diễn thuyết ngắn ngủi, chủ yếu là bài kiểm tra khả năng đài từ, ngay cả ngôn ngữ cơ thể và thần thái biểu cảm cũng tương đối ít, "không gian phát huy" quả thực có hạn, đối với phần lớn diễn viên đây là một phân cảnh quen thuộc, không có độ khó quá đặc biệt.

Lam Lễ đương nhiên càng như vậy.

Thế nhưng, điểm xuất sắc thực sự của Lam Lễ nằm ở chỗ, dù là một phân cảnh đòi hỏi kỹ năng cơ bản, anh vẫn hoàn thành việc quay phim một cách tỉ mỉ cẩn thận, thái độ chuyên nghiệp này rất đáng ghi nhận; ngoài ra, Lam Lễ còn thể hiện được khả năng kiểm soát mạnh mẽ của mình.

"Kiểm soát".

Đây là tư tưởng cốt lõi của cảnh quay đầu tiên, chỉ cần nhìn từ khả năng kiểm soát đài từ của Lam Lễ là có thể thấy được, cấp độ kỹ năng cơ bản đã đạt đến mức độ đỉnh cao, từ ngữ điệu, giọng điệu, cách nhấn nhá cho đến nhịp điệu nói chuyện và các chi tiết hành động v.v..., những kỹ năng cơ bản này lặng lẽ hòa vào trong diễn xuất, chỉ vài nét phác họa đã khắc họa được một khía cạnh của nhân vật, sinh động tinh tế sánh ngang với một bản "chân dung tâm lý", riêng công lực này thôi cũng đủ khiến người ta trầm trồ.

Chính vì đơn giản, dù khiến người ta thất vọng và thiếu đi sự bất ngờ, anh vẫn có thể thể hiện được chiều sâu và công lực, thái độ nghề nghiệp của Lam Lễ là không thể chê vào đâu được.

Đây mới là lý do khiến hiện trường vang lên những tiếng bàn tán xôn xao – không còn cách nào khác, hào quang của "Lam Lễ Hoắc Nhĩ" thực sự quá lớn, nhất cử nhất động đều là tâm điểm chú ý:

Tốt, cũng bàn tán; không tốt, cũng bàn tán; bình thường, cũng bàn tán y như vậy.

Tất nhiên, bàn tán của nhân viên công tác và bàn tán của diễn viên lại có sự khác biệt, Cameron và Hannah không thể kìm nén sự phấn khích của mình, "Tôi thực sự đang ở hiện trường xem Lam Lễ diễn xuất đấy, tất cả những điều này thực sự đang xảy ra! Tôi gần như không thể tin được, anh ấy ở ngay đó! Gần đến vậy! Anh ấy ở ngay đó."

David Fincher không để ý đến sự ồn ào náo nhiệt tại hiện trường, đứng tại chỗ suy tư một lát, thưởng thức kỹ phân cảnh vừa rồi, sau đó vòng qua màn hình giám sát, chủ động bước về phía Lam Lễ, từ xa đã nâng cằm ra hiệu, "Cảm giác thế nào?"

Lam Lễ mím môi, biểu cảm có chút mơ hồ – trạng thái vẫn chưa thể điều chỉnh đến mức tốt nhất, cảm giác khởi động chưa đủ, chưa thể hoàn toàn mở lòng, sự nhập tâm vẫn thiếu một chút lửa, nhưng Lam Lễ cũng biết, đây chính là vấn đề, không phải thiếu cảm hứng mà là thiếu nhiệt huyết, cho dù quay đi quay lại cũng khó lòng điều động sự tích cực, anh cần tập trung vào bản thân việc diễn xuất hơn, không cần phải cưỡng cầu.

"Hiệu quả hình ảnh thế nào?" Lam Lễ cần tĩnh tâm lại để từ từ mài giũa diễn xuất, tạm thời gác lại sự nhiệt tình hay tích cực gì đó sang một bên, duy trì thái độ chuyên nghiệp.

"Không chê vào đâu được." David trả lời một cách đơn giản, trực diện.

Câu trả lời khẳng định như vậy lại khiến Lam Lễ mỉm cười lắc đầu, "David, điều này chẳng giống ông chút nào." Theo đuổi sự hoàn hảo, thậm chí đến mức khắt khe, đó mới là phong cách hành sự chuẩn mực của David –

Tuyệt đối đừng bị thái độ thờ ơ thường ngày của David Fincher đánh lừa, vị đạo diễn này chính là người suýt chút nữa đã bức điên Jesse Eisenberg tại phim trường "Mạng xã hội".

Trong bộ phim đó, phân cảnh mà Jesse thủ vai Mark Zuckerberg "chia tay" với đối tượng hẹn hò do Rooney Mara đóng tại quán bar, Jesse phải hoàn thành một đoạn đối thoại siêu dài gồm chín mươi chín câu thoại, hơn nữa còn phải thực hiện với tốc độ đạn bắn của súng máy, không được phép có bất kỳ sai sót nào. Chính phân cảnh này, David đã bắt Jesse quay đi quay lại hơn chín mươi lần, cả đoàn phim gần như bị David bức đến phát điên, chưa nói đến bản thân Jesse.

Thế nhưng bây giờ thì sao?

Bị vạch trần lời nói dối, David cũng chẳng bận tâm, "Tôi vẫn đang lo cậu vi phạm hợp đồng mà bỏ chạy đấy. Dù sao thì, chút phí vi phạm hợp đồng đó đối với cậu cũng chẳng đáng là bao."

"Ha ha." Lam Lễ bật cười thành tiếng, sâu trong đáy mắt tràn ra ý cười.

David thu lại biểu cảm đôi chút, nghiêm túc trả lời, "Xét từ góc độ hình ảnh, quả thực không có gì để chê trách, chúng ta hoàn toàn có thể bước vào cảnh quay tiếp theo."

"Nhưng mà?" Lam Lễ nhướng mày.

"Nhưng mà," David nói tiếp, "còn tùy vào cậu."

Lam Lễ có chút ngạc nhiên.

David gật đầu tỏ ý khẳng định, "Xét từ góc độ đạo diễn, tôi không có ý kiến gì, trạng thái đài từ của cậu vẫn rất xuất sắc, cảnh quay lần này không có vấn đề gì; nhưng tôi không chắc về cảm nhận của cậu, xét từ góc độ diễn viên, liệu cậu có cần điều chỉnh để thích nghi không? Hoặc là tìm kiếm lại trạng thái?"

Trước khi khai máy, Lam Lễ đã dành riêng thời gian tìm gặp David để bày tỏ nỗi lo lắng của mình, mặc dù David bề ngoài không nói gì, nhưng trong lòng vẫn âm thầm đề phòng.

Thế nhưng không ngờ rằng, việc quay cảnh đầu tiên lại thuận lợi và nhẹ nhàng đến vậy, sự thể hiện của Lam Lễ hoàn toàn nằm trên mức kỳ vọng của David: Những lời khen ngợi đó, ông là chân thành từ đáy lòng. Vốn dĩ cảnh này không có nhiều độ khó, mà cách Lam Lễ diễn giải nhân vật cũng thực sự không chê vào đâu được.

Lam Lễ khẽ mở miệng, suy nghĩ nghiêm túc một chút, "Không, tôi ổn, cứ làm theo tiến độ của ông là được. Hiện tại những phán đoán về trạng thái của bản thân tôi đều sai lệch, tôi cần ý kiến của đạo diễn để dẫn đường, cho nên, ông nói không có vấn đề gì, thì tôi cũng không có vấn đề gì, chúng ta có thể chuyển sang cảnh tiếp theo."

Khóe miệng David lộ ra một nụ cười, khẽ gật đầu tỏ ý tán đồng, "Vậy thì chúng ta bắt đầu cảnh tiếp theo."

Nói xong, David liền quay người rời đi, dứt khoát gọn gàng, khiến Lam Lễ đang đứng tại chỗ khựng lại một lát, độ cong khóe miệng cũng theo đó mà nhếch lên.

Băng qua đám đông, ánh mắt Lam Lễ dừng lại trên người Rooney.

Rooney nở một nụ cười hướng về phía Lam Lễ, ánh mắt khẽ lay động như đang cổ vũ cho Lam Lễ, ánh sáng rực rỡ đó đủ để nói lên tất cả.

Lam Lễ dang rộng hai tay, cố tình làm ra vẻ đắc ý, nhún vai biểu thị sự ung dung tự tại của mình: Màn diễn xuất vừa rồi chỉ là chuyện nhỏ thôi mà.

Ý cười trong đáy mắt Rooney cũng theo đó dâng lên.

Thu lại sự chú ý, Lam Lễ lại bắt đầu chuẩn bị cho cảnh quay tiếp theo.

Về cảnh quay đầu tiên, thực ra Lam Lễ thu hoạch được không ít.

Hiện tại, anh thực sự thiếu sự phán đoán chính xác về trạng thái của bản thân – trước đây khi quay "Siêu thoát" (Detachment), anh có thể nhận ra sự khác biệt tinh tế từ mỗi một biểu cảm, sau đó liên tục thăm dò và điều chỉnh trong diễn xuất, cuối cùng tìm thấy cảm hứng đúng đắn để trình hiện màn diễn xuất chính xác; nhưng hiện tại trạng thái không tốt, thiếu đi cái nhìn tổng thể cũng thiếu cả sự kiểm soát chi tiết, những phán đoán và cảm nhận đó chưa chắc đã là đúng, thậm chí là sai.

Cho nên, Lam Lễ vẫn cần dựa theo chỉ dẫn của đạo diễn để hoàn thành diễn xuất, giống như lúc quay "The Pacific" vậy, theo đúng nghĩa đen của từ này.

Thực ra, nếu xét thuần túy về diễn xuất, Lam Lễ vẫn duy trì được sự tập trung. Cảnh đầu tiên hoàn toàn là bài kiểm tra kỹ năng cơ bản, khung tính cách nhân vật đã được thiết lập sẵn từ trước, sau đó dựa trên những thiết lập này để phát triển thành cả hệ thống ngôn từ và hành động, tiếp theo đó chính là sự mài giũa và trình hiện những kỹ năng cơ bản thuần túy.

Toàn bộ trạng thái diễn xuất quả thực khiến Lam Lễ cảm thấy như mình quay trở lại quãng thời gian mới vào nghề, dùng những thứ cơ bản nhất, đơn giản nhất để thấu hiểu nhân vật, sau đó trình hiện nó ra. Kỹ năng cơ bản vững chắc không nghi ngờ gì chính là người bạn tốt nhất của mình, còn việc nghiền ngẫm kịch bản một cách tỉ mỉ chính là bài học tốt nhất của mình.

Cuộc sống diễn xuất thuần phác tự nhiên, giản đơn nhẹ nhàng đó, đối với Lam Lễ mà nói thật sự đã lâu rồi mới có lại được, đã rất lâu rất lâu rồi anh không trút bỏ những thứ rườm rà đó để chìm đắm trong việc luyện tập kỹ năng cơ bản thuần túy, ngay cả khi đóng "Những người khốn khổ" (Les Misérables) năm nào, cũng chưa từng như vậy.

Lần này, là thực sự quay trở về vạch xuất phát.

Sau khi kết thúc diễn xuất, Lam Lễ lại tỉ mỉ thưởng thức lại màn trình diễn của cả phân cảnh, những cách phát âm, những ngữ điệu, những từ ngữ sử dụng, v.v...

Thực ra, dưới con mắt của Lam Lễ, diễn xuất như vậy có phần hơi cứng nhắc, không phải là biểu cảm khuôn mặt hay khả năng đài từ, mà là linh hồn của cả nhân vật không đủ sống động, phần nhiều là làm theo khuôn mẫu rập khuôn, kỹ năng cơ bản chỉ dẫn thế nào thì anh diễn thế đó, thiếu đi sự diễn giải của riêng mình đối với nhân vật.

Tuy nhiên, may mắn là nhân vật Holden Ford này vốn dĩ đã có phần cứng nhắc khô khan, hơn nữa còn trầm mặc hướng nội, cảm xúc phần nhiều ở trạng thái chìm xuống, cho nên diễn xuất "hơi cứng nhắc" này ngược lại có thể phú cho nhân vật một loại chất cảm khác, sự phù hợp vô hình chung cũng có thể đảm bảo sự trọn vẹn của nhân vật.

Ngoài ra, cái mà David Fincher luôn yêu thích là diễn xuất theo tông lạnh tương đối: trạng thái hơi cứng nhắc, nhưng vẫn có thể trình hiện được những thay đổi cảm xúc tinh tế, vừa vặn khớp với tông màu tổng thể của tác phẩm David – Ben Affleck khi đóng "Cô gái mất tích" (Gone Girl), diễn xuất "mặt liệt" của anh ta lại vô tình khớp với phong cách tác phẩm, hơn nữa đó là mặt liệt thực sự, chứ không phải kiểu mặt liệt giả tạo bên dưới thì cảm xúc vẫn cuộn trào, mà cũng bất ngờ thành công.

Trạng thái diễn xuất như vậy, dù là xét từ góc độ của David hay góc độ của chính Lam Lễ, đây đều là một trải nghiệm hiếm có, miễn cưỡng có thể coi là một cảm giác mới lạ.

Tuy không quá rõ rệt, nhưng đối với một Lam Lễ đang trong trạng thái trầm xuống thì điều này đã vô cùng quý giá; hơn nữa, anh còn có thể chậm rãi nghiền ngẫm kỹ năng cơ bản, giống như quay trở lại Học viện Nghệ thuật Sân khấu Hoàng gia London vậy, cũng giống như... Holden Ford bị mắc kẹt trong căn cứ để tiến hành giảng dạy vậy.

Xét từ góc độ này mà nói, việc nhận đóng "Mindhunter" là một quyết định sáng suốt: Lam Lễ đã bắt đầu diễn xuất trở lại.