Bộ phim "La La Land" công chiếu năm 2016, không nghi ngờ gì nữa, chính là một trong những tác phẩm điện ảnh mà Lam Lễ yêu thích nhất.
Tác phẩm này kể về câu chuyện tình yêu giữa hai kẻ mộng mơ: Sebastian và Mia.
Một người mơ ước phục hưng nhạc Jazz, một người mơ ước trở thành diễn viên, họ vô tình va vào nhau, nảy sinh tia lửa tình yêu. Sau đó, vì áp lực cuộc sống, một người chọn cách thỏa hiệp đầy bất đắc dĩ, một người chọn cách kiên trì trong đau khổ. Họ vẫn luôn nâng đỡ và yêu sâu đậm đối phương, nhưng lại vì sự bất đồng trong cách định nghĩa về giấc mơ mà ngày càng xa cách. Những điều tốt đẹp năm xưa dần tan biến dưới ánh tinh tú rực rỡ, hai người yêu nhau sâu đậm ấy đành tiếc nuối lướt qua đời nhau.
Mặc dù cuối cùng cả hai đều đạt được giấc mơ của mình, nhưng vật còn đó mà người đã khác.
Đây là một câu chuyện về giấc mơ, về những hồi ức của chính Damien Chazelle, về trải nghiệm của Lam Lễ, về câu chuyện của mỗi người mộng mơ. Những đấu tranh và đau khổ, những kiên trì và chấp niệm, những thỏa hiệp và từ bỏ đó, khi ngoảnh đầu nhìn lại, người ta luôn không khỏi tự hỏi: Nếu bản thân không cúi đầu trước cuộc sống, liệu giấc mơ và hạnh phúc có thể vẹn cả đôi đường? Liệu cuộc sống màu hồng trong những câu chuyện cổ tích có thể thành hiện thực?
Trong phim, Damien Chazelle đã dành cho câu chuyện một cái kết kiểu "Casablanca", Sebastian ngồi lại trong quán bar nhạc Jazz của riêng mình để chơi đàn, rồi Mia quay đầu mỉm cười dừng bước, cuối cùng sánh đôi cùng người khác quay lưng rời đi, vẽ nên dấu chấm hết cho câu chuyện của họ: "Trên thế giới có nhiều thành phố như vậy, trong thành phố lại có nhiều quán rượu như vậy, vậy mà cô ấy lại bước vào quán của tôi."
Khoảnh khắc trái tim tan vỡ ấy chứa đựng tất cả những nét lãng mạn tốt đẹp đầy phi thực tế của Damien, đồng thời cũng điểm xuyết nỗi đau thấu tâm can mà Damien rút ra từ cuộc sống hiện thực.
Lối kể chuyện mượt mà như mây trôi nước chảy, những khung hình rực rỡ ánh sáng, cảm xúc tuyệt đẹp đầy lay động, cùng với cách kiểm soát nhịp điệu quen thuộc của Damien, điều phối ống kính và nắm bắt dựng phim tựa như những giai điệu, vẻ đẹp liền mạch ấy lan tỏa đến từng ngóc ngách trong bộ phim. Nó không chỉ kể lại một câu chuyện, mà quan trọng nhất là một lần nữa khiến người ta cảm nhận được sức hút của những bộ phim ca vũ thời kỳ hoàng kim. Cái sự nhịp nhàng, cái sự tiêu sái, cái sự diễm lệ ấy, trong thị trường điện ảnh hiện đại đặt lợi ích lên hàng đầu, đang ngày càng ít đi, thậm chí đang dần tuyệt chủng. Ẩn giấu trong những khung hình ấy chính là một tình yêu sâu sắc dành cho điện ảnh.
Tựa như một giấc mộng đẹp khiến người ta không nỡ tỉnh giấc.
Cá nhân Lam Lễ cực kỳ cực kỳ yêu thích bộ phim này, thậm chí còn yêu thích hơn cả "Whiplash" — không liên quan đến bản thân bộ phim, mà là vì giấc mộng do Damien dệt nên.
"La La Land" là tác phẩm về chính giấc mơ, về điện ảnh, về hiện thực cuộc sống, chứa đựng quá nhiều, quá nhiều chân tình của riêng Damien. Và thứ tình cảm ấy thật chân thành và tha thiết, giống như "Like Crazy" vậy, mỗi khung hình, mỗi lời thoại, mỗi khoảnh khắc đều có thể khiến người ta đồng cảm.
Tháng chín năm 2016, sau khi "La La Land" được công chiếu tại Liên hoan phim Venice, bộ phim không chỉ giành được tượng vàng Nữ diễn viên xuất sắc nhất cho nữ chính Emma Stone, mà còn một bước trở thành hạt giống số một của mùa giải thưởng. Giữa muôn vàn lời khen ngợi và hoan hô, bộ phim hát vang khúc ca khải hoàn, tăng tốc tiến về phía tượng vàng Oscar.
Giống như "The Artist", "Birdman" và các tác phẩm khác, "La La Land" đặt tầm mắt vào chính Hollywood, đồng thời tái hiện sự tốt đẹp và huy hoàng của thời đại hoàng kim. Đối với các giám khảo Viện Hàn lâm Oscar, đây không khác gì sự hiện diện tốt đẹp và lay động nhất. Sự "tự luyến" của họ khiến họ yêu bộ phim này đến mức vô phương cứu chữa. Cùng với sự đi sâu của mùa giải thưởng, tiếng vang của tác phẩm không giảm mà còn tăng, cuồn cuộn lao thẳng về phía cột mốc lịch sử mới.
Sự thật cũng là như vậy.
Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất, Dựng phim xuất sắc nhất, Quay phim xuất sắc nhất, Ca khúc gốc xuất sắc nhất... mười bốn đề cử Oscar, san bằng kỷ lục về số lượng đề cử Oscar nhiều nhất trong lịch sử điện ảnh, xứng đáng trở thành tác phẩm thành công nhất tại Oscar kể từ sau "Titanic". Ngay cả khi đặt trong dòng chảy lịch sử, nó cũng có thể đứng vững ở hàng đầu, khí thế không thể ngăn cản thực sự đã đạt đến đỉnh cao.
Khí thế ấy rốt cuộc mạnh mẽ đến mức nào?
Trong cuộc chiến giành ngôi hậu của mùa giải thưởng, Natalie Portman của "Jackie" và Isabelle Huppert của "Elle" luôn dẫn đầu từ xa. Emma Stone chỉ có thể xếp ở vị trí hạt giống số ba mà thôi, hơn nữa khoảng cách là rất rõ ràng. Trong tỷ lệ cược của các bảng xếp hạng uy tín, có thể thấy rõ sự chênh lệch qua dữ liệu, và điều này kéo dài cho đến tận Lễ trao giải Quả Cầu Vàng.
Thế nhưng, sau khi bước vào giai đoạn thứ hai, mùa giải thưởng lại bất ngờ thay đổi cục diện. Emma một đường lội ngược dòng, một đường thăng hoa, một đường vượt lên, mang theo khí thế mạnh mẽ của "La La Land", liên tiếp vượt qua hai đối thủ cạnh tranh nặng ký, với sự ủng hộ mạnh mẽ đến khó tin, cuối cùng thành công đăng quang tại Oscar. Không nằm ngoài dự đoán, cô trở thành nữ diễn viên thứ ba sinh sau năm 1980 giành được tượng vàng Ảnh hậu trong lịch sử.
Nếu không có gì bất ngờ, "La La Land" cũng sẽ hoàn tất cú quét giải — Đạo diễn xuất sắc nhất, Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Quay phim xuất sắc nhất, Ca khúc gốc xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất, Thiết kế sản xuất xuất sắc nhất, tổng cộng sáu tượng vàng. Trong đêm trao giải, bộ phim dẫn đầu từ xa, ngoài việc giải Dựng phim xuất sắc nhất bất ngờ bị "Hacksaw Ridge" chặn đứng, các giải thưởng khác cơ bản đều không có gì bất ngờ xảy ra. Cả khán phòng đều đang chờ đợi để chứng kiến khoảnh khắc "La La Land" đăng quang phong vương.
Quả thực, "La La Land" đã nhận được tượng vàng Phim hay nhất — chỉ trong vòng chưa đầy ba phút, sau đó cú "hớ" lớn nhất trong lịch sử lễ trao giải Oscar đã ra đời. Người công bố giải thưởng đã đọc sai kết quả, chủ nhân thực sự của giải Phim hay nhất là "Moonlight". Sau khi sửa lại kết quả, cả khán phòng ồ lên kinh ngạc.
Tại sao lại như vậy?
Việc "Moonlight" có thể tạo nên bất ngờ lớn đều liên quan mật thiết đến lịch sử, xã hội, tình hình... Ví dụ trực tiếp nhất, tại kỳ Oscar lần thứ 75 tổ chức vào tháng 3 năm 2003, "The Hours" và "The Pianist" mới là những ứng cử viên nặng ký nhất cho giải thưởng, nhưng Chiến tranh Iraq nổ ra một tháng trước đó đã thay đổi hoàn toàn cục diện —
Lễ trao giải Oscar vẫn diễn ra đúng lịch trình đã trở thành tâm điểm chỉ trích, bị dư luận cuồng nhiệt ở Bắc Mỹ mắng nhiếc thậm tệ. Tất cả các quan điểm đều khẳng định rằng Oscar nên hủy bỏ lễ trao giải để thể hiện sự phản đối mạnh mẽ đối với chiến tranh bằng hành động thực tế, và "phản chiến" cũng trở thành chủ đề chính của mùa giải thưởng trong suốt bốn tháng qua.
Cuối cùng, "Chicago" đã đánh bại các đối thủ mạnh để đăng quang Phim hay nhất Oscar, làm vỡ kính của tất cả các chuyên gia.
Tình huống tương tự lại xảy ra lần nữa, năm 2016 là năm bầu cử tổng thống của Mỹ, các vấn đề về chủng tộc, nhập cư, người tị nạn cũng như các nhóm thiểu số yếu thế xuyên suốt quá trình. Cuối cùng, kết quả bầu cử tạo nên một cú sốc lớn, ngay cả bản thân ứng cử viên đó cũng đã chuẩn bị xong bài phát biểu "thừa nhận thất bại", nhưng lại hoàn thành một cuộc lội ngược dòng không tưởng, thành công đắc cử Tổng thống mới của Mỹ.
Toàn bộ Hollywood như bùng nổ.
Và sau khi Lễ trao giải Quả Cầu Vàng khép lại, vị Tổng thống đó lại liên tiếp ban hành các chỉ thị mới, một là chuẩn bị xây tường ở biên giới Mexico, hai là cấm người có hộ chiếu Iran nhập cảnh. Thái độ bế quan tỏa cảng như vậy đã dấy lên một làn sóng dữ dội ở cả hai bờ biển Đông và Tây của lục địa Bắc Mỹ, những cuộc thảo luận rầm rộ không hề dừng lại.
Mùa giải thưởng cũng không ngoại lệ.
Thế là, trong đêm trao giải Oscar, ở hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất, tác phẩm "The Salesman" của Iran đã lội ngược dòng đánh bại ứng cử viên nặng ký nhất là tác phẩm "Toni Erdmann" của Đức để đăng quang. Trong cuộc chiến giành giải Phim hay nhất, "Moonlight" vào phút cuối đã vượt qua ứng cử viên tuyệt đối là "La La Land", trở thành bộ phim đồng tính đầu tiên trong lịch sử Oscar giành giải Phim hay nhất.
Rất phức tạp, nhưng cũng không phức tạp.
Bởi vì mùa giải thưởng Oscar vốn dĩ là một cuộc chiến công khai, mà nội dung được "công khai" bao phủ lại vô cùng rộng lớn. Các vấn đề xã hội liên quan mật thiết đến mỗi người, không ai có thể đứng ngoài cuộc. Những vấn đề tưởng chừng không liên quan đến mình đó, mỗi ngày đều đang ảnh hưởng đến cuộc sống của chính mình ở mọi phương diện.
Và thế là, cú sai sót ấy đã ra đời.
Nhưng nếu đứng ở lập trường khách quan mà nói, sau khi Oscar lần thứ 89 khép lại, đằng sau những tranh cãi và bất ngờ, thời gian vẫn chứng minh ý nghĩa của sự lựa chọn lần này.
Giống như việc "Crash" đánh bại "Brokeback Mountain" để đăng quang năm xưa, mười năm sau, không còn ai nhớ đến "Crash" nữa, nhưng "Brokeback Mountain" lại là tác phẩm kinh điển không thể phai mờ. Tương tự như vậy, "Moonlight" và "La La Land" cũng đón nhận sự thử thách của thời gian, các nhà phê bình điện ảnh sau khi bình tâm lại cũng đưa ra những đánh giá khách quan:
Cả hai tác phẩm đều vô cùng xuất sắc, mỗi tác phẩm đều có thế mạnh riêng; hơn nữa, "Moonlight" có thể lọt vào top 3 trong danh sách Phim hay nhất Oscar sau thiên niên kỷ, còn sự diễm lệ và tốt đẹp của "La La Land" cũng có thể dần được mài giũa sau khi thời gian lắng đọng. Trong hai tác phẩm này, không có ai là kẻ thua cuộc.
Các nhà phê bình điện ảnh cũng lần lượt minh oan cho "Moonlight", mặc dù là một bất ngờ lớn, nhưng chất lượng vượt trội của nó vẫn được công nhận.
Chủ đề quay trở lại với "La La Land".
Không còn nghi ngờ gì nữa, tình yêu của Lam Lễ dành cho tác phẩm này vẫn vô cùng lớn. Ngay từ khi biết Damien đang chuẩn bị kịch bản, mức độ kỳ vọng đã không khỏi rục rịch. Nhưng Lam Lễ cũng có chút do dự, không chắc liệu mình có nên nhận kịch bản này hay không, bởi vì nam chính của kiếp trước là Ryan Gosling.
Khi nhận quay "La La Land", sự nghiệp của Ryan đang trong giai đoạn bất ổn, không thể coi là thấp điểm, nhưng quả thực đang trong quá trình tìm tòi.
Kể từ sau khi tham gia ba tác phẩm xuất sắc là "The Ides of March", "Drive" và "Crazy, Stupid, Love" vào năm 2011, sự nghiệp diễn viên của Ryan cũng đạt đến đỉnh cao mới. Anh ấy không thiếu lời mời đóng phim, nhưng đáng tiếc là trong năm năm đó, những tác phẩm anh tham gia đều "sấm to mưa nhỏ", chất lượng thành phẩm thấp hơn kỳ vọng rất nhiều. Tác phẩm duy nhất đáng kể tên là "The Big Short", anh ấy cũng chỉ là một trong những vai phụ, không có nhiều không gian thể hiện.
"La La Land" đã trở thành bước ngoặt trong sự nghiệp của anh ấy, giúp anh ấy một lần nữa leo lên đỉnh cao.
Ryan là bạn thân tri kỷ của Lam Lễ, anh không muốn cướp đi cơ hội diễn xuất của Ryan, nhưng tận sâu trong thâm tâm anh lại thực sự không nỡ rời xa "La La Land", điều này khiến Lam Lễ rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, luôn khó lòng buông bỏ. Tuy nhiên, bây giờ vấn đề đã được giải quyết êm đẹp. Lam Lễ đang trong quá trình điều chỉnh, cũng đang trong quá trình hồi phục, anh không cho rằng mình là lựa chọn tốt nhất cho bộ phim — lựa chọn Ryan, để bộ phim quay trở lại quỹ đạo đúng đắn của nó.
Bởi vì Lam Lễ biết, màn trình diễn của Ryan có thể khiến "La La Land" trở nên trọn vẹn, đây là vai diễn thuộc về anh ấy, đây cũng là bộ phim thuộc về anh ấy.
Không phải anh "nhường nhịn" cho Ryan, mà là thứ mà Ryan xứng đáng nhận được.