"Giải quyết triệt để vấn đề thiếu hụt bạc ư?" Chu Minh Trung khẽ nhướng mày, nhìn Smith trước mặt, ông cơ bản đã biết câu trả lời. Câu trả lời của gã hẳn là rất đơn giản.

"Thực ra, việc Đại vương đang đẩy mạnh lưu hành Ngân nguyên khoán tại Giang Bắc chính là một lựa chọn cực kỳ sáng suốt. Xét về dân số và diện tích của Đại Minh, việc sử dụng tiền vàng bạc luôn có những điểm bất tiện, ví dụ như khó khăn trong việc mang theo. So với tiền vàng bạc nặng nề thì giấy bạc tiện lợi hơn nhiều. Các thương nhân khi đi buôn bán xa thường muốn mang theo giấy bạc hơn là tiền vàng bạc. Theo tôi được biết, định ngạch bổn phiếu mệnh giá lớn nhất mà Giang Hoài Ngân hàng phát hành đã lên tới vạn lượng, cho dù là giao dịch lớn cũng chỉ cần vài tờ là đủ, có thể cất giữ trong người."

Kể từ khi đến Đại Minh, điều khiến Smith kinh ngạc nhất có lẽ chính là giấy bạc. Dù là định ngạch bổn phiếu tương đương với giấy bạc hay Ngân nguyên khoán sau này, tất cả đều hoàn toàn đảo lộn nhận thức của ông. Sau khi tìm hiểu, ông biết được Trung Quốc đã có lịch sử sáu trăm năm sử dụng giấy bạc. Dù cả triều Tống hay triều Nguyên đều từng xảy ra lạm phát nghiêm trọng dẫn đến diệt vong, còn chính phủ triều Minh khi đối mặt với lạm phát nặng nề do giấy bạc gây ra buộc phải bãi bỏ lệnh cấm bạc để xoa dịu khủng hoảng, nhưng theo góc nhìn của Smith, chính sách song hành Ngân nguyên khoán và Ngân nguyên tại Giang Bắc, chỉ cần được thực thi nghiêm ngặt, hoàn toàn có thể giải quyết vấn đề từ gốc rễ.

"Còn trên thị trường, do tín dụng của Ngân nguyên khoán cực kỳ cao nên bách tính đều vui vẻ sử dụng. Theo thống kê từ các ngân hàng tại Giang Bắc, tháng Mười Hai năm ngoái, 65% khoản tiền gửi vào ngân hàng là Ngân nguyên khoán hoặc định ngạch bổn phiếu, 30% là Ngân nguyên, 5% là chế tiền. Đến tháng Năm năm nay, tỷ lệ gửi Ngân nguyên khoán đã vượt quá 70%. Tôi dự tính trong vài năm tới sẽ ổn định ở mức khoảng 80%. Ở ngoài Giang Bắc như Nam Kinh, lượng tiền gửi bằng giấy bạc là 35%, tại Nam Xương là 37%, tại Vũ Xương là 25%, thậm chí ở Quảng Châu cũng đạt 10%. Có thể thấy, thị trường đã công nhận Ngân nguyên khoán của Giang Hoài Ngân hàng. Tất nhiên, sự công nhận này đến từ hai phía: một là ngân hàng tìm đủ mọi cách để đẩy mạnh lưu hành Ngân nguyên khoán, hai là trong bối cảnh thị trường thiếu hụt bạc, Ngân nguyên khoán đương nhiên sẽ được bách tính chấp nhận. Tất nhiên, sự chấp nhận này có phần bất đắc dĩ, ngay cả quan phủ các địa phương ngoài Giang Bắc cũng phải thừa nhận Ngân nguyên khoán, vì Ngân nguyên khoán của chúng ta thực sự có thể đổi lấy bạc..."

Trong lúc Smith dùng số liệu để chứng minh Ngân nguyên khoán đang dần được công nhận ngoài Giang Bắc, trong lòng Chu Minh Trung không hề có chút đắc ý nào, mặc dù chính ông là người đã vận dụng kinh nghiệm hậu thế để sáng tạo ra chế độ bản vị bạc lấy vàng bạc thực vật làm bảo đảm này.

"Ngân nguyên khoán của chúng ta có tín dụng tốt là vì nó lấy bạc làm nền tảng, có thể tự do đổi lấy Ngân nguyên, cả hai có thể lưu thông đồng thời, hơn nữa lượng phát hành giấy bạc cũng tương đối ít. Chính nhờ nguồn cung tiền tệ dồi dào này đã giúp thương mại Giang Bắc ngày càng phồn vinh, lượng giao dịch hàng hóa dần tăng lên dẫn trực tiếp đến việc thị trường cần nhiều tiền tệ hơn. Lượng lưu thông Ngân nguyên khoán tại Giang Bắc hiện nay ngày càng tăng chính là vì lý do này. Đây cũng là một trong những yếu tố gây ra tình trạng thiếu hụt bạc. Nếu chúng ta không ứng phó kịp thời, Giang Bắc rất có khả năng cũng sẽ diễn ra cảnh thiếu hụt bạc. Dù sao thì lượng phát hành Ngân nguyên khoán của chúng ta là hữu hạn, mà nhu cầu thị trường lại đang tăng lên. Hiện nay, thậm chí ở Trường Sa, các đại thương nhân địa phương cũng không từ chối Ngân nguyên khoán..."

Là phó giám đốc ngân hàng, Smith luôn tập trung nghiên cứu các số liệu đó nên ông rất rõ ràng rằng, tình trạng thiếu hụt bạc hiện nay chưa được giải quyết, chỉ là giảm bớt ở một mức độ nhất định. Khi thị trường phồn vinh hơn, tình trạng thiếu hụt bạc chỉ càng thêm nghiêm trọng.

"Sự phồn vinh của thị trường Giang Nam dẫn trực tiếp đến nhu cầu tiền tệ lớn hơn. Dù có một lượng lớn bạc chảy vào Giang Bắc, nhưng tiền đúc của chúng ta cũng đồng thời lưu thông ra ngoài. Lúc đầu, các nơi như Giang Nam sử dụng Ngân nguyên của Giang Bắc. Trong quá trình sử dụng Ngân nguyên, thị trường đã chấp nhận Ngân nguyên khoán như một sự bổ sung. Nhưng so với Ngân nguyên khoán, người dân ngoài Giang Bắc lại sẵn sàng chấp nhận Ngân nguyên hơn. Vì thế, trên thị trường Giang Bắc, giấy bạc ngày càng ít, còn Ngân nguyên thì không ngừng chảy ra ngoài. 70% số Ngân nguyên khoán đã phát hành nằm ở Giang Bắc, trong khi 70% Ngân nguyên được đúc đã chảy ra các nơi khác. Dự trữ ngân hàng đang giảm dần, một khi xảy ra tình trạng đổ xô rút tiền, chắc chắn ngân hàng rất khó có thể chi trả 70 triệu lượng bạc. Một khi không thể đổi được, tín dụng của Ngân nguyên khoán rất có khả năng sẽ sụp đổ hoàn toàn. Dù chỉ là một lần không thể đổi được khi có người đến rút tiền, hậu quả có thể sẽ là thảm họa!"

Khi nói đến ba chữ "thảm họa", Smith cố tình nhấn mạnh giọng điệu, như sợ Đại vương không hiểu rõ, rồi lại bồi thêm.

"Vì đến lúc đó, tin tức sẽ lan truyền, cuối cùng sẽ ảnh hưởng đến niềm tin của tất cả mọi người. Sự phát hành Ngân nguyên khoán được xây dựng trên niềm tin của mọi người vào ngân hàng! Một khi mất đi niềm tin, tất cả sẽ tan biến."

"Ngươi lo lắng sẽ xảy ra tình trạng đổ xô rút tiền?"

Chu Minh Trung khẽ nhíu mày, lập tức nhận ra điểm yếu của Giang Hoài Ngân hàng nằm ở đâu. Mặc dù dựa vào việc phát hành giấy bạc, ông đã thu được lợi ích kinh tế khổng lồ thông qua Giang Hoài Ngân hàng, nhưng giấy bạc là tiền tệ tín dụng, một khi tín dụng bị tác động, hậu quả tất nhiên là thảm họa.

Đổ xô rút tiền!

Đây chính là nhược điểm lớn nhất của Ngân nguyên khoán lấy bạc làm cơ sở. Vì tín dụng của nó được xây dựng trên việc tự do đổi chác, nên chỉ cần có người cầm số lượng lớn Ngân nguyên khoán đến yêu cầu đổi, mà ngân hàng không thể đáp ứng ngay, rất có khả năng sẽ gây ra phản ứng dây chuyền. Trong thời đại thông tin liên lạc bất tiện này, bất kỳ tin đồn nào cũng có thể phá hủy uy tín mà Giang Hoài Ngân hàng đã khó khăn lắm mới xây dựng được, từ đó phá hủy Ngân nguyên khoán. Một khi tín dụng của Ngân nguyên khoán bị phá hủy, kinh tế Giang Bắc chắc chắn sẽ chịu tổn thất nặng nề.

"Đại vương, đây là điều chắc chắn sẽ xảy ra. Chúng ta mở chi nhánh ở Nam Kinh, Hàng Châu, Phúc Châu, Vũ Xương, Quảng Châu và nhiều nơi khác. Sự tồn tại của các ngân hàng này giúp chúng ta thu hút được tiền vốn, khiến Ngân nguyên khoán được bách tính địa phương chấp nhận. Trong khi làm phồn vinh kinh tế địa phương, lợi ích chúng ta thu được cũng là không thể tưởng tượng nổi. Nhưng, những kẻ nắm quyền tại địa phương cũng là đối thủ cạnh tranh của chúng ta. Khi tôi rời Thanh Hà, Tân Mân Vương đã hạ lệnh thành lập Giang Nam Ngân hàng. Ở Vũ Xương tuy chưa lập ngân hàng, nhưng từ năm ngoái họ đã in ấn Ngân lượng khoán. Để đánh bại đối thủ, họ đương nhiên sẽ dùng mọi thủ đoạn để hất cẳng chúng ta khỏi thị trường địa phương, từ đó để giấy bạc của họ chiếm lĩnh thị trường. Đại vương, điều này là không thể tránh khỏi!"

Có lẽ, đây chính là sự khác biệt lớn nhất giữa quan lại học giả triều Minh và quan lại học giả Mãn Thanh. Khác với Mãn Thanh mất năm mươi năm mới mở được ngân hàng đầu tiên, dù là Nam Kinh hay Vũ Xương, thậm chí là Nam Xương, Quảng Châu, sau khi thấy được lợi nhuận khổng lồ từ việc kinh doanh của Giang Hoài Ngân hàng tại địa phương, họ đều đã bắt đầu hành động. Họ sẽ không bao giờ khoanh tay đứng nhìn tiền lợi rơi hết vào tay Giang Hoài. Các ngân hàng, Ngân nguyên và Ngân nguyên khoán địa phương sẽ sớm xuất hiện trên thị trường, đó chỉ là vấn đề thời gian.

"Đây không phải nguyên nhân căn bản nhất!"

Lắc đầu, Chu Minh Trung khẽ nhíu chặt mày nói: "Đối thủ trên lĩnh vực tài chính, Cô không lo ngại. Điều thực sự đáng lo là các đối thủ trên phương diện chính trị. Đến một ngày, chúng ta sẽ xảy ra xung đột chính trị với họ, và trong quá trình đó, họ nhất định sẽ dùng mọi thủ đoạn để đàn áp chúng ta, trong đó tự nhiên bao gồm cả tấn công kinh tế. Dùng việc đổ xô rút tiền để đả kích tín dụng của Giang Hoài khoán chính là lựa chọn tất yếu của họ!"

Lời nhắc nhở của Smith khiến Chu Minh Trung nhìn thấy điểm yếu của bản thân, cộng thêm những kiến thức tài chính học được từ lịch sử, hoặc dựa trên hiện tượng rút tiền hàng loạt thường xuyên xảy ra tại các ngân hàng tư nhân, tiền trang thời cuối Thanh và trước giải phóng.

"Vậy ngươi có biện pháp nào để đối phó với vấn đề này không?"

"Nâng cao mức dự trữ của các ngân hàng tại dị địa!"

Lúc này Smith mới nói ra mục đích đến đây. "Để tránh tình trạng đổ xô rút tiền quy mô lớn, ý tưởng của tôi là nâng mức dự trữ của ngân hàng tại Nam Kinh, Vũ Xương... từ 1 triệu lượng lên 3 triệu lượng, thậm chí là 5 triệu lượng để ứng phó với khả năng bị rút tiền hàng loạt. Nhưng chỉ dựa vào thực lực của ngân hàng thì rất khó thực hiện, vì vậy tôi hy vọng Đại vương có thể đồng ý ký gửi số bạc thu được vào ngân hàng, sau đó..."

"Chiêu này của ngươi là 'bánh thịt ném chó, một đi không trở lại'!"

Chu Minh Trung gần như không cần suy nghĩ đã từ chối. "Chưa nói đến những chuyện khác, việc để nhiều bạc như vậy ở bên ngoài bản thân nó đã thiếu cân nhắc. Một khi chúng ta xảy ra xung đột với họ, số bạc này rất có khả năng sẽ bị họ cướp đi. Hơn nữa, chúng ta gửi 5 triệu, họ có thể rút 6 triệu. Dù chỉ là 10 vạn lượng không đổi được, tín dụng của chúng ta cũng tiêu tùng. Người ta sẽ không hỏi ngươi đã đổi được 5 triệu lượng hay chưa, họ chỉ quan tâm đến mấy vạn lượng không đổi được kia!"

Trong lịch sử ngân hàng từ cuối Thanh đến trước giải phóng, những ngân hàng bị kéo sập bởi tình trạng rút tiền hàng loạt tương tự đâu chỉ một nhà. Một khi xảy ra tình trạng rút tiền hàng loạt, chỉ có cực ít ngân hàng có đủ khả năng ứng phó. Nhưng cũng có một số ngân hàng, họ căn bản không cần lo lắng về việc rút tiền hàng loạt, còn bách tính thì căn bản không lo họ không trả nổi bạc, vì bách tính biết rõ ngân hàng của họ có rất nhiều bạc!

"Muốn ngăn cản họ không đến rút tiền là không thể nào. Bây giờ có lẽ họ chưa nhận thức được điểm yếu tài chính của chúng ta, nhưng rất nhanh thôi, họ sẽ nhận ra điều đó. Đến lúc đó, đi ngăn cản họ thì đã muộn rồi. Hoặc nói cách khác, muốn chuẩn bị sẵn bạc để ứng phó với việc rút tiền hàng loạt cũng là điều không thể. Từ xưa chỉ có 'ngàn ngày làm trộm', nào có đạo lý 'ngàn ngày phòng trộm'?"

Lời giải thích của Đại vương khiến Smith hiểu ra sai lầm của mình. Dù có chuẩn bị đầy đủ đến đâu cũng không thể ngăn cản người khác thử nghiệm.

"Chỉ cần có cơ hội, họ sẽ thử nghiệm, điều này là không thể tránh khỏi. Phòng trộm ư? Không thể ngày phòng đêm phòng được. Muốn ngăn cản họ rút tiền hàng loạt, nhất định phải dập tắt ý nghĩ này của họ từ gốc rễ..."

Đi đi lại lại trong phòng, Chu Minh Trung nhíu chặt mày, vô số ý nghĩ trào dâng trong lòng. Đột nhiên, mắt ông sáng lên, trong đầu hiện ra một phương pháp giải quyết vấn đề. Trong lịch sử từng có phương pháp tương tự có thể dùng thử một phen.

"Ừm, Cô có một cách có thể thử xem sao!"

Nói xong câu này, Chu Minh Trung ngẩng đầu hỏi: "Khi ngươi từ Hải Châu đến đây, tàu 'Tề Quốc' đã đi vào hoạt động chưa?"