Điều Viên Thuật cả đời này không thể chấp nhận được chính là việc Viên Thiệu, đứa con thứ ấy, lại trở thành đại diện cho nhà họ Viên, được vạn người ủng hộ, còn hắn, đứa con đích tôn, lại trở thành kẻ làm nền. Sự khác biệt lớn nhất trong đó chính là sự lựa chọn của đám đảng nhân. Nếu như nói trong số môn sinh cố lại của nhà họ Viên còn có một bộ phận người chọn Viên Thuật, thì đám đảng nhân lại căn bản không thèm đoái hoài gì đến Viên Thuật, điều này khiến Viên Thuật mất đi cơ hội cạnh tranh với Viên Thiệu.

Nhân vật đại diện của đảng nhân là Hà Ngung lại coi Viên Thuật như giày rách vứt bỏ, chưa từng đặt chân đến bái phỏng, ngay cả khi Viên Thuật chủ động đến gặp hắn cũng bị từ chối ngoài cửa. Giờ khắc này nghe Hà Ngung nhắc đến Viên Thuật, Viên Quyền tự nhiên quan tâm. Nàng biết Tôn Sách từ phong sắc bén, mắng Hứa Thiệu ba lần thổ huyết, hôm nay nếu có thể khuất phục được Hà Ngung, cũng coi như là hả được một hơi giận cho Viên Thuật.

Đinh phu nhân tâm tư linh mẫn, lập tức cảm nhận được sự tâm không chuyên chú của Viên Quyền. Bà mỉm cười, thức thời ngậm miệng lại. Nghĩ đến Viên Quyền trước mắt, lại nghĩ đến bản thân, trong lòng bà rất ngưỡng mộ. Bà là chính thê của Tào Tháo, lại bị Biện thị, kẻ thị thiếp kia đoạt mất sủng ái. Viên Quyền là thị thiếp, lại được hưởng vinh quang và sủng ái mà chỉ chính thê mới có. Khoảng cách giữa người với người sao lại lớn đến thế, là vì gia thế nhà họ Viên tốt, hay là vận khí của Viên Quyền cá nhân tốt?

Đinh phu nhân khẽ nghiêng người, nhìn Tôn Sách và những người khác trong sân, cũng muốn xem Tôn Sách đối phó với Hà Ngung thế nào. Bà hiểu quá rõ thân phận của Hà Ngung, tư lịch lão làng, không chỉ Tôn Sách không đáng nhắc tới, mà ngay cả Tào Tháo cũng coi Hà Ngung như bậc tiền bối. Thuở ban đầu Tào Tháo có thể chen chân vào sĩ lâm chính là nhờ sự đề bạt của Hà Ngung. Hà Ngung không chỉ tán thưởng ông là bậc can quốc chi tài, còn bảo ông đi gặp Hứa Thiệu, từng bước tẩy sạch vết nhơ yêm hoạn của Tào Tháo.

Tôn Sách muốn biện bác với hắn, chẳng phải là tự rước lấy nhục sao?

Đối mặt với câu hỏi ngược lại của Tôn Sách, Hà Ngung không lấy làm phật ý, ngược lại càng thêm thong dong, có vài phần hào khí "tuy thiên vạn nhân, ngô vãng hĩ".

"Không có gì khác, chỉ là đi con đường ngay thẳng mà thôi."

Tôn Sách thu vào trong mắt, càng thấy buồn cười. Đây là có ý định coi ta là ngựa liệt để thuần phục đây mà. Thế nào, thuần phục Viên Thiệu thất bại, thuần phục Viên Đàm thấy chán, định đổi sang thuần phục ta à? Hắn nhịn rất lâu, cuối cùng vẫn không nhịn nổi. "Đông tây nam bắc, mời Hà công tùy ý chọn một hướng, cứ thế đi thẳng, nếu ngài có thể ra khỏi thành Ung Khâu, coi như ta thua."

Hà Ngung cứng họng, trợn mắt lên. "Tiểu tử, ngươi dù không đọc sách, cũng không đến mức ngu muội như thế chứ?"

"Xin hỏi Hà công, đọc sách là vì cái gì?"

"Đọc sách là để truy cầu dấu chân thánh nhân, biết lý lẽ, vì thiên hạ thương sinh..."

"Chờ chút." Tôn Sách giơ tay lên, lông mày nhíu lại như một cục u. "Có thể đừng hở một tí là thiên hạ thương sinh được không? Ai là thiên hạ thương sinh, ai lại giao vận mệnh của mình cho các người quyết định? Ngài nói như vậy có phải là hơi quá coi trọng bản thân rồi không?"

Hà Ngung trầm mặt xuống. "Ngươi là nói ta tự cho mình là đúng?"

"Ngài có tự cho mình là đúng hay không, không do ta phán đoán. Ta chỉ muốn hỏi ngài một câu: Năm Trung Bình thứ nhất, Hoàng Cân khởi sự, có liên quan gì đến các đảng nhân các người không?"

Trong mắt Hà Ngung lóe lên một tia bất an, rõ ràng là do dự một chút, né tránh ánh mắt của Tôn Sách. "Đảng nhân và Hoàng Cân thì có thể có quan hệ gì chứ?"

"Không liên quan? Hoàng Cân khởi sự, tám châu cùng động, chỉ riêng Dự Châu đã có triệu quân Hoàng Cân, kẻ tham gia ở tám châu lên đến gần ngàn vạn người, mà không liên quan đến đảng nhân các người? Đúng là không liên quan, cái họ công nhận là Trương Giác, chứ không phải đảng nhân các người. Đã như vậy, dựa vào đâu mà ngài thấy mình có thể đại diện cho thiên hạ thương sinh, chỉ vì mấy người các ngài đọc được vài câu Tử viết thi vân?"

Hà Ngung nhất thời ngơ ngác. Hắn vốn tưởng rằng Tôn Sách đang chỉ việc đảng nhân âm thầm thông đồng với Hoàng Cân, nên mới vội vàng phủ nhận, không ngờ Tôn Sách lại đợi hắn ở chỗ này, hắn nhất thời không đề phòng, đâm đầu vào. Tuy nhiên, dù hắn có biết đây là một cái bẫy, hắn cũng không thể thừa nhận. Sự liên hệ giữa đảng nhân và Hoàng Cân là bí mật, tuyệt đối không được công khai.

"Hoàng Cân tuy có mấy triệu người, nhưng họ chỉ là những kẻ ngu muội vô tri, sao có thể đại diện cho thiên hạ?"

"Hoàng Cân mấy triệu người đều là dân ngu, cho nên họ không thể đại diện cho thiên hạ. Các đảng nhân các ngài đọc sách biết lý lẽ, cho nên dù số lượng ít, cũng có thể đại diện cho thiên hạ. Hà công, ý ngài là như vậy sao?"

Hà Ngung càng nghĩ càng thấy không đúng. Hắn đúng là có ý này, nhưng trước mặt Tôn Sách, lời này dường như cũng không thể thốt ra thành tiếng. Theo logic này mà suy ra, thì người không đọc sách, không phải người thuộc đảng nhân, đều không thể đại diện cho thiên hạ thương sinh, Tôn Sách tự nhiên cũng bị loại trừ. Điều này chắc chắn sẽ chọc giận Tôn Sách, gây ra xung đột kịch liệt, ảnh hưởng đến kế hoạch đã định.

Kế hoạch này dường như ngay từ đầu đã rơi vào bế tắc. Hà Ngung lông mày nhíu chặt, trong lòng lướt qua một tia bất an mãnh liệt. Hắn cẩn thận hồi tưởng lại, mới nói được mấy câu, sao đã nói hỏng rồi? Hắn nghĩ ngợi một chút, quyết định lấy thủ làm công, quay lại điểm xuất phát của vấn đề.

"Vậy theo ý kiến của tướng quân, ai có thể đại diện cho thiên hạ thương sinh?"

"Không ai có thể đại diện cho thiên hạ thương sinh cả."

"Vậy chẳng phải là một đám cát rời rạc sao?"

"Không phải vậy, đắc đạo đa trợ, thất đạo quả trợ. Nếu ngài đi đúng là chính đạo, thì người ủng hộ ngài tự nhiên sẽ ngày càng nhiều. Nếu ngài đi không phải là chính đạo, người ủng hộ ngài tự nhiên sẽ ngày càng ít. Xin hỏi Hà công, ba mươi năm nay, đảng nhân là ngày càng nhiều, hay là ngày càng ít?"

"Tự nhiên là ngày càng nhiều. Tướng quân dù còn trẻ, cũng nên từng nghe qua thời kỳ Đảng Cố, vô số hiền đạt danh sĩ lấy việc có tên trong hàng ngũ đảng nhân làm vinh hạnh."

"Còn bây giờ thì sao?"

"Bây giờ..." Trong miệng Hà Ngung có chút đắng chát. Bây giờ đảng nhân vẫn còn rất nhiều, nhưng đảng nhân bây giờ dường như đã không còn là những đảng nhân thuở ban đầu kia nữa, sự thật rõ ràng nhất chính là việc Viên Thiệu xưng là lãnh tụ đảng nhân, nhưng những tinh anh ở các tầng lớp độ tuổi khác nhau như Trương Kiểm, Lưu Biểu, Tuân Úc đều không hẹn mà cùng vứt bỏ Viên Thiệu, ngay cả hắn và Trương Mạc những đảng nhân từng cùng Viên Thiệu hưu thích dữ cộng cũng đã mỗi người một ngả với Viên Thiệu.

Đảng nhân sao lại đi đến bước này? Hà Ngung càng nghĩ càng thấy bất an, thậm chí bắt đầu cảm thấy sợ hãi. Là cựu lãnh tụ đảng nhân, hắn hiểu rất rõ những điều này, nhưng chưa bao giờ nghĩ sâu xa, chỉ coi đó là sự lựa chọn của cá nhân, là chi tiết vụn vặt, không liên quan đến tập thể đảng nhân. Bây giờ bị Tôn Sách ép buộc, hắn chợt nhận ra đảng nhân vốn không kiên cố như hắn tưởng tượng, trong lúc vô tri vô giác, đảng nhân đã tinh lưu vân tán, tứ phân ngũ liệt, sự nghiệp của đảng nhân vừa mới nhìn thấy một chút hy vọng, chưa kịp lớn mạnh, đã sớm yểu mệnh rồi.

Tôn Sách nheo mắt lại, liếc nhìn Hà Ngung. "Nếu ta đoán không lầm, Hà công lảng vảng không đi, là hy vọng dẫn dắt ta làm đồng đạo, biến ta cũng thành đảng nhân phải không? Nếu là như vậy, thì e là ta phải làm Hà công thất vọng rồi. Ta không biết Viên tướng quân ban đầu có muốn trở thành đảng nhân hay không, nhưng ta có thể nói rõ cho ngài biết, ta không muốn trở thành đảng nhân, cũng không thèm trở thành đảng nhân. Có lẽ trong mắt các người, đảng nhân rất cao thượng, đại diện cho thiên hạ thương sinh, nhưng trong mắt ta, các người chỉ là một lũ thư sinh tự cho mình là đúng mà thôi. Thành sự thì không đủ, bại sự thì có thừa."

Trong lòng Hà Ngung chấn động, sắc mặt đột nhiên trở nên tái nhợt, khóe mắt không tự chủ được mà co giật hai cái, thân hình vốn thẳng tắp trong lúc vô tri vô giác đổ sụp xuống, chân cũng hơi mềm nhũn. Hắn lảo đảo một cái, Trương Mạc vội vàng tiến lên đỡ lấy, gấp giọng nói: "Bá Cầu, Bá Cầu."

Tôn Sách nhíu mày, thở dài một hơi. "Ngoại cường trung can, hữu danh vô thực, ngài đúng là tấm gương điển hình của đảng nhân. Ta nói này Hà Bá Cầu, ngài sẽ không phải muốn đến Nam Dương Bản Thảo Đường dưỡng lão, nên cố ý đến đây ăn vạ đấy chứ?" Hắn dừng một chút, lại nói: "Nói đến đảng nhân các người thì thật đúng là giống đồ sứ, ngày thường cao cao tại thượng, băng thanh ngọc khiết, không dính chút bụi trần, chỉ là phải nâng niu nhẹ nhàng, không được va đập, cứ va đập là vỡ tan tành một chỗ. Các người khinh thường không thèm đứng cùng hàng ngũ với bụi trần, nhưng các người quên mất rồi, các người vốn dĩ chính là bụi trần."