Ngày hôm sau, đơn vị của thiếu tá Steinglitz cũng bắt tay vào nhiệm vụ trực tiếp của mình.

Trong một chiếc lều lớn kiểu quân y viện, ngồi bên chiếc bàn phủ vải và bốn tên lính, trong đó có Weiss đang phân loại tài liệu. Trong số tài liệu này thường có những tờ bị hỏng vì thấm đầy máu. Những tài liệu đó bị quẳng vào các chiếc sọt dành làm đựng rác làm bằng dây thép nhiều màu.

Giấy tờ được đánh số và đóng dấu sau khi đã ép phẳng từng tờ rồi xếp vào một chiếc hòm lớn. Những bản đồ trên đó không có dấu hiệu gì thì quẳng đi, còn nếu có dấu hiệu hay ký hiệu viết tay thì chuyển cho binh nhất Lance Wolf. Tên này nghiên cứu kỹ từng tấm bản đồ một, và một số chiếc thì gấp cẩn thận lại rồi cất vào cặp, một chiếc cặp thường dùng có dây cài và hai khóa phẳng.

Bọn lính văn phòng làm việc với vẻ nỗ lực của viên chức, chúng hòa nhã nói chuyện về sức khỏe, về thư từ nhận được của gia đình, về giá cả thực phẩm, quần áo, giầy dép rồi phân loại, xem xét giấy tờ, chốc chốc bọn chúng lại quệt ngón tay vào những miếng cao su xốp thấm nước sát trùng để không bị nhiễm trùng, nếu như không phải trong hoàn cảnh này, không phải màu quân phục của chúng lẫn ánh sáng vòng trên những cửa sổ bằng nhựa cellulose của lều bạt thì tất cả thật giống như một phòng văn thư thông thường, không giống gì khác.

Wolf, phát hiện ra những giấy tờ loang lổ máu, nói với tất cả:

- Thưa các vị, tôi xin nhắc lại hãy chú ý cẩn thận và vứt bỏ những tờ giấy nhơ bẩn không có giá trị đặc biệt đi.

Chỉ sau mấy ngày doanh trại trên đồng lầy này đã biến thành thị trấn quân sự gọn gàng, khắp các chỗ đều làm đường đi bằng gỗ, có các cột biển chỉ đường, xung quanh các lều tham mưu có đào giao thông hào, máy bơm suốt ngày đêm bơm nước từ giao thông hào lên. Thậm chí muỗi cũng ít đi kể từ sau khi bơm dung dịch gì đó cay cay vào trong không khí bằng các ống phun đeo lưng.

Không những chỉ sĩ quan mà cả binh lính trông đều thật sự sạch sẽ, hầu như dưới chân chúng không phải là vùng đồng lầy bẩn thỉu hôi thối, là chỗ bùn lầy nước đọng chưa ai đặt chân đến.

Những chiếc cầu nhỏ có tay vịn làm bằng thân cây bạch dương ban đêm nổi rõ lên, những tấm thép lót đường cho xe chạy, những đường dây thông tin, mắc cẩn thận trên những chiếc sà than bùn, hoặc được đỡ bằng những chiếc gậy gỗ, tất cả những điều này và nhiều điều khác nói lên mặt có kinh nghiệm, nghệ thuật, tài năng quân sự, mặt có kỷ luật của các đơn vị tham mưu, mặt cung cấp đầy đủ vật chất của các đội này. Và chỉ có một điều vô lý là các ngành hậu cần này lại đóng quân ở đồng lầy chứ không phải ở một gò đất khô ráo nào cách nơi dùng cho việc bố trí quân vài cây số.

Những đơn vị cơ giới Đức tiến thẳng và sâu thành gọng kìm vào Liên Xô chẳng lo sợ gì để lại sau lưng chúng những cụm nhỏ các đơn vị đồn trú Liên Xô bị bao vây, cô lập và chia nhỏ ra trong các trận chiến đấu không ngang sức, những cụm này được cài lại để quấy rối các đơn vị đặc biệt trang bị đầy đủ mọi phương tiện tiêu diệt hiện đại nhất.

Theo các nguồn tin tức của tình báo Đức, tại vùng dân cư Kulichki lúc đầu hồng quân giữ một số xe tăng và khoảng nửa đại đội biên phòng, phòng thủ, nhưng dần dần số người tăng lên. Đêm đêm những chiến sĩ mới lại dũng cảm chiến đấu vượt đến Kulichki, mặc dù mỗi lần vượt đến được đơn vị đồn trú Kulichki hầu như một nửa bị hy sinh.

Bộ chỉ huy Đức tưởng việc bắn phá của đối phương là tiết kiệm. Thế là một đơn vị pháo đã được điều đến để tiêu diệt đơn vị đồn trú này, tất cả đã được chuẩn bị sẵn sàng. Bọn Đức còn tính toán kỹ xem cần bao nhiêu viên đạn trên diện tích tương ứng. Tất cả vũ khí đã được chuẩn bị đâu vào đấy xung quanh khu vực đóng quân. Ấy thế mặc dù quân đội Liên Xô không bắn phá các đơn vị quân Đức đi lại trên đường cái nữa, quân Đức vẫn không chịu tấn công vì còn chờ đợi xe tăng Liên Xô tiến đến.

Steinglitz và Dietrich không chịu ngồi chơi. Chúng thường đến các đơn vị tiền tiêu để quan sát, thái độ của đối phương, nhưng vì nghề nghiệp của chúng khác nhau, cho nên chúng cũng chú ý đến các mặt khác nhau của thái độ này.

Weiss đành phải bỏ dở công việc trong lán văn phòng để chở Steinglitz đi trong những ngày này.

Rõ ràng là các chiến sĩ xe tăng Liên Xô, sau khi nhiên liệu đã cạn, liền giấu xe của mình dưới hố. Không ai còn phải đề phòng cuộc tấn công bất ngờ của xe tăng từ phía đơn vị đồn trú bao vây.

Nhưng một lần, về ban đêm cũng như mọi khi, lúc Steinglitz và Dietrich nhìn qua ống kính nổi từ đài quan sát theo dõi điểm hẹp được đặc biệt bỏ lại, thấy những tốp lẻ tẻ binh lính Liên Xô điên cuồng và táo bạo băng qua dưới làn đạn súng máy đến điểm hẹp này, bỗng nhiên một chiếc xe tăng Liên Xô duy nhất vừa bắn súng đại bác và súng máy vừa lao về phía đường cái.

Nhưng ngay lập tức các loạt đạn vang lên, và các khẩu pháo nhằm chính xác đã bắn bẹp chiếc xe tăng.

Steinglitz và Dietrich ra lệnh cho quân lính lấy bằng được mọi tài liệu ở chỗ chiến sĩ xe tăng đã hy sinh. Chúng đã phán đoán đúng là phần nhiên liệu cuối cùng của các xe tăng khác rõ ràng đã được tập trung lại cho chiếc xe tăng này, và nhóm lái chiếc xe tăng này nhận nhiệm vụ vượt vòng vây đến binh đoàn Liên Xô lớn hơn không những chỉ để cầu cứu mà chính là để nhận mệnh lệnh, đơn vị đồn trú sẽ phải hành động ra sao, rút lui hay bảo vệ căn cứ này đến cùng.

Những mệnh lệnh và đề nghị tương tự đã nhiều lần rơi vào tay các sĩ quan tình báo Đức. Hơn nữa, các điện tín viên Đức còn nhiều lần bắt được trên làn sóng những lời đề nghị lên ban tham mưu cấp cao của đơn vị đồn trú bị bao vây.

Những tên lính được phái đến chiếc xe tăng bị tiêu diệt đã không thể hoàn thành mệnh lệnh, đơn vị đồn trú bị bao vây đã nhả đạn khiến ba tên bị giết ngay, hai tên bị thương vất vả lắm mới bò được trở lại.

Năm tên tiếp theo được phái đi nhưng không tên nào sống sót trở về.

Nếu đơn vị bị bao vây bảo vệ chiếc xe tăng như vậy, không hề tiếc số đạn vô cùng quý giá của mình, có nghĩa là, trong chiếc xe tăng này có những tài liệu không thể rơi vào tay kẻ thù được dù trong hoàn cảnh nào.

Năm tên nữa bị bắt bò về phía chiếc xe tăng với sự đe dọa xử bắn. Ba tên lại bị giết ngay, còn hai tên còn lại bò thêm không được quá mười mét thì nằm chúi xuống đồng lầy không dám ngẩng đầu lên.

Bầu trời sáng sủa, đầy sao, cánh đồng lầy lội. Những cụm cây liễu dại lấp lánh như bạc, im lặng. Còn ở đó dưới gò đất cao, khỏi chiếc xe tăng hai tháp của Liên Xô đen xì nhô rõ lên với những lỗ thép thủng vì đạn pháo của Đức.

Ở vùng dân cư, trong một công sự sạch sẽ, gọn gàng, xung quanh trát bằng vữa, trên chiếc bàn nhỏ là những chiếc phích ủ đựng bữa ăn nóng. Bọn chúng ngồi ăn, những tờ giấy thay khăn choàng đặt trên đầu gối, chúng ăn và nói chuyện về món ăn.

Tên sĩ quan quân sự kính cẩn nghe Steinglitz kể chuyện. Thiếu tá kể đến những đặc điểm món ăn Tây ban nha, Anh, Pháp, Ý. hắn kể tỉ mỉ với kiến thức đầy đủ về tất cả các chi tiết nấu nướng. Hắn hiểu biết nhiều về các nước này vì đã làm đặc phái viên ở đó.

Dietrich chỉ thỉnh thoảng mới biếng nhác cho thêm nhận xét của mình vào. Hắn cũng là tay sành sỏi về các món ăn châu Âu, phần nào hiểu biết hơn cả Steinglitz. Hắn đi chu du đến các nước và ở trong những khách sạn sang nhất. Steinglitz không thể cho phép mình làm như vậy. Vì hắn sống ở nước ngoài không phải để thỏa mãn cá nhân. Hắn thực hiện các nhiệm vụ gián điệp. Và bao giờ cũng vậy, ngay cả khi tiến hành những chiến dịch quan trọng nhất hắn cũng cố gắng tiết kiệm số tiền lớn hơn trong khoản chi cho hắn để tiến hành các chiến dịch này nhằm có lợi cho bản thân. Và khi chuẩn bị cho một chiến dịch, suy tính chi li đến mọi khía cạnh của nó, hắn lại cẩn thận ước lượng như để phỏng đoán nhiều hơn cho bản thân, mặc dù hắn đã biết trước mức tiền thưởng đợi khi hắn trở về. Bao giờ hắn cũng nhận được từ tay tên trưởng phòng “S” thứ hai bằng tiền mặt hoặc bằng “séc”.

Tên sĩ quan quân sự nói rằng khoảng hai giờ nữa chiếc xe tăng mà hắn gọi sẽ đến và khi đó sẽ có thể tiến lại gần chiếc xe Liên Xô bị bắn hỏng để lấy tài liệu của những chiến sĩ xe tăng đã chết. Còn bây giờ chỉ có việc chờ đợi.

Weiss cố gắng phục dịch bọn sĩ quan như đây đã là chuyện bình thường. Anh thay đĩa, bày thịt lên, rót rượu ngọt vào những chiếc cốc nhựa dã chiến, cắt bánh mì, hơ nóng bằng bếp điện bánh lương khô trộn hạt vừng và giò ướp mỡ đóng trong các hộp phẳng. Và, trong khi làm những công việc này một cách thành thạo, anh suy nghĩ mọi mặt xem phải hành động ra sao vào lúc này. Mười lăm tên lính đã không mò được tới địch, và rất ít khả năng mò được đến. Nguy hiểm rất lớn. Anh có quyền mạo hiểm hay không?

Ở nhà các đồng chí nói với anh - sinh mệnh của anh lúc này không còn là của riêng anh nữa. Đó không còn là sinh mệnh của anh vì sinh mệnh của người khác phụ thuộc vào nó. Và nếu anh bồng bột không suy tính kỹ lao đầu vào cái chết thì sẽ hy sinh không phải chỉ một mình anh, mà có khả năng còn rất nhiều người Xô Viết nữa, họ sẽ là vật hy sinh của mọi sự phá hoại do bọn phát xít gây ra, của những ý đồ thâm độc mà đáng lẽ ra anh có thể loại trừ được. Sinh mệnh của một người tình báo có tài bằng thường thường bằng một số “x” nhân với một đại lượng lớn và tích số là những giá trị về người và của. Nhưng nếu người tình báo này chỉ hành động như đùa với sinh mệnh riêng của mình, ra điều ta đây dũng cảm, thì anh không mang lại gì tốt đẹp ngoại tác hại cả. Vì rằng một mình anh ta không có nghĩa lý gì hết - dù anh ta có tưởng tượng mình như thế nào đi nữa, dù cái chết cá nhân của anh ta có hình dung sẽ mang lại hiệu quả, sẽ anh hùng như thế nào đi nữa. Người phải triệt để và thường xuyên tuân thủ sự tính toán chính xác. Và việc ngừng hoạt động một cách thông minh trong những hoàn cảnh khác nhau rõ ràng và quý giá hơn bất kỳ một hành động hấp tấp và thiếu suy nghĩ chín chắn nào, dù hành động này thoạt trông có vẻ rất quan trọng, nhưng chỉ nhằm giải quyết những nhiệm vụ trước mắt, cá biệt, và không suy nghĩ chín chắn, hành động như vậy, quên mất cái chủ yếu, người tình báo sẽ không còn nguy hiểm đối với kẻ thù nữa. Anh ta sẽ chỉ là người tình báo Xô Viết đã tử vong, còn nếu như bị kẻ thù bắt sống, anh ta sẽ bị kẻ thù tra tấn để phải hở ra tất cả những gì liên quan đến công tác trước kia của anh ta.

Trong hoàn cảnh phức tạp này Weiss phải hành động như thế nào. Tất nhiên anh có thể hy sinh nếu tình nguyện mò đến chiếc xe tăng Liên Xô. Nhưng chưa chắc anh đã hy sinh, anh sẽ bò tới được chiếc xe tăng, chui vào trong xe và thủ tiêu kịp tài liệu mà một trong số các chiến sĩ xe tăng được trao. Rõ ràng là như vậy. Nếu như đồn trú coi việc tập trung tất cả số nhiên liệu còn lại để chiếc xe tăng này vượt phòng tuyến là cần thiết, nếu như họ liều mình thà ở lại không có đạn nhưng bắn không cho bọn Đức mò tới xe tăng, thì có nghĩa là, kẹp tài liệu rất quan trọng mà tính mạng của nhiều người chắc chắn không dưới sĩ quan và chiến sĩ Xô Viết, sẽ phụ thuộc vào nó. Nghĩa là - hệ số lúc này sau - một trên một nghìn.

Và mặc dầu Weiss bị cấm không được liều mạng, nhưng trong trường hợp thế này, chắc rằng anh có quyền liều mạng. Có một điều nữa mà anh không thể không xét. Đó là sự chịu đựng triền miên của anh không phải không có giới hạn. Có thể quan sát bao lâu nữa với vẻ bàng quan nhìn mảnh đất của Tổ quốc đang nhuộm máu và bị thiêu cháy, nhìn kẻ thù giết hại người Xô Viết, và xun xoe phục vụ lũ giết người như anh - không biết suy nghĩ gì đến điều khác cả. Anh phải cho phép mình dừng lại một chút, chỉ là trong vài phút thoát ra khỏi cảnh tồn tại một cách chậm chạp, không hoạt động đến khổ sở này. Chỉ cần vài phút hoạt động anh sẽ lấy lại được trí lực, sự bình tĩnh, khả năng giả vờ. Chỉ vài phút thôi - thế chẳng lấy làm nhiều, sau đó anh sẽ lại như trước, chờ đợi, chờ đợi không biết đến bao giờ. Sao, anh có thể cho mình làm thế không? Và sẽ không có gì xảy ra với anh, anh sẽ rất thận trọng bò tới xe tăng. Anh suy nghĩ không phải vì cá nhân mình - anh muốn thủ tiêu kẹp tài liệu và quay lại ngay, rồi lại sẽ luôn luôn như trước, không, thậm chí không chỉ như trước. Anh sẽ trở nên tháo vát hơn, khôn ngoan hơn, thận trọng hơn và chịu đựng hơn trước.

Weiss bày những miếng giò dăm bông nóng cắt vuông ra đĩa cùng khoai tây còn bốc hơi, rót một phần rượu Rum nâu còn lại ra các cốc nhựa, cởi khăn choàng bụng, sửa lại mũ.

- Thưa ngài thiếu tá, nếu như bây giờ không cần thiết tôi ở đây nữa thì ngài cho phép tôi đi lấy tài liệu ở chỗ chiếc xe tăng Liên Xô bị hạ - Anh nói tất cả những điều đó bằng một giọng đúng như khi anh hỏi “Ngài cho phép tiếp thêm nước sốt”.

Steinglitz theo những suy tính chỉ một mình hắn biết. Không muốn thổ lộ ra cho biết lời đề nghị này quan trọng như thế nào đối với hắn. Có gì đâu, một tên lính muốn lập chiến công - đó là chuyện tất nhiên, mà thậm chí cần phải làm như thế nếu đã là một tên lính Đức. Và viên thiếu tá, không thèm ngước mắt khỏi đĩa thức ăn, lặng lẽ gật đầu.

Weiss lấy túi vải bạt có những đuôi lựu đạn thò ra ngoài từ từng trên xuống, cả chiếc mũ sắt và khẩu tiểu liên của sĩ quan rồi khoác hết vào người, chào đi ra khỏi hầm công sự.