Thiếu tá sống trong tòa biệt thự trước kia của một họa sĩ Ba Lan nổi tiếng. Người họa sĩ già bị bắn chết vì ông dám treo một bức họa mô tả nước Ba Lan bị giày xéo trên nền chiếc thập ác ở nhà thờ công giáo.
Tên lính gác không cho Weiss tiến lại cổng. Nhưng anh bảo hắn là có vấn đề đặc biệt quan trọng cần phải báo cáo. Nếu như không thể cho anh vào nhà được thì hãy mời thiếu tá ra gặp anh.
Steinglitz ra chỉ khẽ gật đầu, lạnh nhạt nhìn chằm chằm vào anh. Weiss đưa chai cognac Pháp - chiến lợi phẩm mà Elfrida đã tặng anh, dập gót chào thiếu tá và báo cáo:
- Thưa ngài thiếu tá, ngài cử tôi đi kiếm cô nhắc loại này. Mong ngài tha lỗi cho vì hơi bị chậm trễ.
Steinglitz nhếch mép cười.
Weiss coi thế là đủ để có thể tự do đi qua mặt tên lính gác.
Sau đó anh lại hành động không cần lễ nghi gì cả như đã quyết định trước. Weiss làm ra vẻ không nhìn thấy tên lái xe mới của thiếu tá, anh ngắm nghía chiếc xe một lượt rồi lau đệm ngồi. Còn khi tên này định phản đối, Weiss đe dọa hắn rằng, chăm sóc xe như thế này thì xử bắn vẫn còn nhẹ.
Buổi sáng anh mang đến giường Steinglitz các thức ăn lấy trong sổ thực phẩm Elfrida cung cấp cho anh. Weiss vui vẻ nói:
- Thưa thiếu tá, trông ngài oai vệ quá! Tôi rất sung sướng được gặp lại ngài.
Ăn sáng xong, thiếu tá càu nhàu nói:
- Anh làm thằng lái xe sợ hết vía!
- Tôi tiếc là không giết hắn - Weiss thốt lên. - Phanh ở trong tình trạng mà tôi sợ run người lên khi hiểu rằng tính mạng của ngài bị đe dọa ra sao.
Weiss không khách sáo gì với tên lái xe này được. Đây như cuộc chiến đấu giáp lá cà. Kẻ nào chiến thắng sẽ ở lại với Steinglitz. Weiss phải chiến thắng. Và anh đã thắng.
Anh cho xe đến bên cửa nhà và chờ thiếu tá, chiếc mỏ lết kẹp giữa hai đầu gối. Tên lái xe mới đứng cách đó một quãng ngắn.
Steinglitz ra, ngồi vào xe cạnh Weiss như không nhìn thấy tên lái xe mới, hất hàm một cái vẻ sốt ruột rất quen thuộc với Weiss.
Thế có nghĩa là thiếu tá đang vội.
Khi xe anh vừa chuyển bánh, lập tức một chiếc xe bọc thép chở các tay súng tiểu liên bám ngay theo sau. Phải, công việc của thiếu tá chạy lắm, nên bây giờ có loại hộ tống này đi kèm thiếu tá.
- Xin chúc mừng ngài, thưa ngài thiếu tá! - Weiss hất hàm về phía chiếc xe hộ tống.
Steinglitz không đáp, chỉ có môi dưới là hơi trễ xuống. Có nghĩa là thiếu tá tán thành sự tinh ý của anh, và lời chúc mừng đã làm thiếu tá vừa lòng.
Không phải tất cả đều hiểu rằng, thiếu tá đã trút được gánh nặng, còn Dietrich thì vẫn cố tình làm ra vẻ không biết Steinglitz hiện giờ được tin cậy ra sao, được trao nhiệm vụ quan trọng như thế nào, và tên đại úy vẫn không thay đổi cái giọng kẻ cả của hắn. Nhưng Steinglitz lại chịu như vậy. Tốt nhất là phải đối xử với tên phản gián, thậm chí hắn có tự coi là bạn đi nữa, như là hắn đang làm vẻ vang cho Steinglitz bằng tình bạn của mình. Mặc dù Oskar Dietrich thấp hơn Steinglitz một bậc quân hàm, song hắn được trao nhiệm vụ đóng vai trò chủ yếu trong việc thực hiện nhiệm vụ quan trọng nhất này.
Thế là bây giờ, khi chúng phải cùng nhau tìm kiếm đối tượng và cùng nhau giải quyết theo cách thích hợp nhất thì Dietrich lại nằm chúi trên giường. Sau khi lang thang không mục tiêu khắp vùng ngoại thành Warsaw, thiếu tá buộc phải báo cáo với đại úy Dietrich về kết quả việc tìm kiếm của mình, còn Dietrich có thể ngáp dài và nói với thiếu tá như lần trước:
- Dù sao thì cậu cũng chỉ là một anh bẻm mép, Axel ạ. Có thể, trước kia cậu biết làm việc bằng súng lục. Nhưng bằng đầu óc thì không biết, cậu chưa bao giờ biết làm việc bằng đầu óc. So sánh cái đầu với cái đuôi thì tức là đã làm nhục cái đuôi.
Tất nhiên, Steinglitz cũng có thể đáp lại Dietrich những lời như vậy!… Nhưng Steinglitz là con người biết suy nghĩ. Hắn im lặng. Vì những lời cạnh khóe như thế Dietrich có thể khôn khéo dẫn thiếu tá vào Gestapo khiến cho cả đô đốc Canaris cũng không thể xoay sở thay án tử hình cho thiếu tá bằng đuổi xuống đại đội bị phạt được.
Weiss nhìn thiếu tá qua gương, giọng tự hào nói:
- Ồ, thưa ngài thiếu tá! Ngài được trọng thưởng?
- Được lâu rồi! - Steinglitz lạnh nhạt đáp.
- Nếu vậy thì, thưa ngài thiếu tá, ngài hãy coi như tôi đã chúc mừng ngài nhân sự kiện này!
Steinglitz không đáp, nhưng như thế cũng không ngăn cản thiếu tá đánh giá cao sự chú ý của Weiss. Anh là một người lính, không, anh đã là binh nhất rồi. Weiss biết lôi cuốn khỏi những ý nghĩ không lành mạnh! Cần phải trả tên kia, tên lái xe mới về đơn vị cũ của hắn. Chỉ cần được biết là hắn nhìn bằng con mắt trung thành như mắt chó, rồi run lên bần bật như không bị đưa ra mặt trận. Còn thằng Weiss này - một tên lính dũng cảm. Và hơn nữa nó còn biết thông cảm tâm trạng chỉ huy của mình!
Rồi Weiss nhận ra Steinglitz liếc nhìn một cô gái nông thôn vén váy cao. Khi đi qua bãi cỏ, Weiss cho xe đi chậm lại. Không, không phải ngẫu nhiên tên lính này hiểu chủ mình. Cũng may là hắn chưa bị giết. Cần phải ban cho hắn một cái gì dễ chịu. Steinglitz bảo:
- Đối với các quan chức cấp thấp thì ở đây đã có nhà chứa gái rồi. Lệnh đến tiêu khiển đang nằm ở phòng phục vụ.
- Xin cảm ơn ngài, thưa ngài thiếu tá! - Weiss mỉm cười thoải mái.
Giá như thiếu tá biết được cái thái độ nhã nhặn không ngờ này đã làm Weiss sung sướng như thế nào!
Như vậy đã đến lúc cần thiết, có lý do để quan sát cái vùng đóng quân mới đang bị bí mật bao vây quanh này cũng như cái doanh trại cũ, nơi Weiss bị giam hãm mãi trước khi anh tự ý làm người lính quét sân. Ở đây sẽ phải nghĩ ra cái gì khác.
•º•
Thiếu tá Steinglitz không ngại mệt mỏi đi vòng quanh khắp Warsaw, cẩn thận xem xét từng trang trại địa chủ, từng lâu đài, biệt thự, tòa nhà, và làm như vậy một cách quá chi li, với một vẻ thích thú hầu như ngắm nhìn giang sơn cho riêng cá nhân hắn.
Bây giờ, trong các chuyến đi này, thiếu tá mang theo cả tên Dushkevich, nguyên đại úy bảo an Ba Lan. Tên Dushkevich đã ngoài năm mươi tuổi, nhưng còn rất chú ý trang điểm cho bản thân. Bộ tóc thưa chải theo đường ngôi giữa bóng lên, lông mày được tỉa thành hình mũi tên giống như của phụ nữ, da mặt đỏ hồng lên vì thường xuyên cạo râu, xoa ít phấn.
Khuôn mặt tim béo xị và chiếc bụng to, đặt giữa đôi chân choãng vòng kiềng cũng không làm cho hắn kém đường hoàng đi trong chiếc áo bành tô rất đắt tiền của Anh và chiếc mũ phớt đen. Hắn đối xử với viên sĩ quan Đức cũng đường hoàng không khúm núm gì cả, thậm chí hắn còn trách Steinglitz:
- Thưa ngài thiếu tá, tôi dám đảm bảo với ngài rằng: cho đến giờ phút cuối cùng chúng tôi cũng không mất niềm tin chắc chắn đối với các ngài, cùng như nước Đại Đức. Chúng tôi sẽ tiêu diệt hết bọn Bolshevik, nhưng than ôi…
Steinglitz nhìn qua cửa xe hỏi:
- Trước kia gọi điều đó là gì?
- Thưa ngài thiếu tá, là chế độ quân sự Warsaw.
- Không, cả nước này là gì?
Dushkevich đỏ mặt.
Thiếu tá chiếu đôi mắt lạnh nhạt, trong suốt nhìn vào đôi mắt lồi vàng khè của Dushkevich rồi khuyên:
- Tôi thật không muốn khuyên ông nhớ những ký ức cổ xưa làm gì cho mệt óc, vì nó có thể hại đến cơ thể.
- Kinh nghiệm nhiều năm chống cộng sản cho phép tôi nghĩ rằng, chính hiện giờ sức khỏe của tôi không có gì đe dọa, - Dushkevich hãnh diện trả lời.
Steinglitz im lặng.
Dushkevich có mang theo tấm bản đồ ngoại thành Warsaw, hắn đặt tấm bản đồ lên trên đôi đùi mập mạp và khi cần thiết, hắn kẹp chiếc mục kỉnh có chuỗi dây vàng trên gọng lên trên mũi và như một người luôn nhìn xa thấy rộng, hiên ngang ngó sang bên, xem xét bản đồ và những phút này thật giống như một giáo sư có công trạng.
Một lần hắn nói ý sâu sắc:
- Tôi là con người có học, gần tốt nghiệp trường trung học, đã từng làm việc với giới trí thức, và như một người hiểu biết nhiều, tôi mạnh dạn đề nghị một điều sau đây. Những vụ xử bắn công cộng tất nhiên là có hiệu quả, nhưng nó lại làm cho giới trí thức Ba Lan trở nên có uy tín trong nhân dân. Tôi mạnh dạn giới thiệu kinh nghiệm cá nhân. Tôi đã tìm được một nhóm tù binh chính trị và thả tên đầu sỏ trong bọn chúng. Qua một thời gian ngắn, tôi gài một người của ta vào số còn lại và tên này thông báo cho bọn tù biết rằng tên được thả phản bội. Tôi không ngăn cản bọn chúng thông báo tin này cho tổ chức của chúng. Phương pháp vô cùng có hiệu quả.
- Cổ cựu như thế giới. Tuy nhiên, ông hãy nói với Đại úy Dietrich. Có thể điều này làm đại úy thích thú.
- Nhưng còn ngài, thưa ngài thiếu tá, ngài có đảm bảo tự do cho người bày mưu mẹo hay không?
- Nhưng nếu mưu mẹo không thành, có thể, chúng tôi sẽ treo cổ ông.
- Không, thưa ngài thiếu tá - Dushkevich nói - Các ngài sẽ không treo cổ tôi. Làm thế sẽ rất vô lý…
Korf, quản gia của nam tước phu nhân, không cho phép Steinglitz xem xét trang trại vì chưa có ý kiến của chủ nhân. Mà chính nam tước phu nhân cũng không cho phép làm như vậy. Nam tước phu nhân mặc áo choàng ngắn bằng vải nâu đen và đi đôi giày ủng bẩn thỉu bước ra thềm nhà. Phu nhân không bỏ điếu thuốc lá ra khỏi miệng, thở khò khè vì bị bệnh suyễn rồi ho lụ khụ, chào hỏi Weiss rất tử tế như thể chào hỏi một người quen cũ. Còn Dushkevich thì phu nhân không thèm liếc nhìn, Steinglitz thì phu nhân hỏi vẻ thâm độc rằng thiếu tá chơi đàn gì. Khi Steinglitz tức giận trả lời rằng hắn không phải là nhạc công, mà là sĩ quan Cục tình báo, phu nhân ngắt lời hắn:
- Trong phòng khách của tôi, ngài Canaris đã biểu diễn sáo, còn ngài Heydrich thì chơi vĩ cầm. Còn nếu ông không phải người chơi nhạc thì ở đây ông chẳng có việc gì để làm đâu. - Nhưng rồi lại thương hại và ra lệnh cho quản gia mời các vị dùng cơm sáng với quản gia ở tòa nhà một mái.
Trong bữa ăn viên quản gia nói với Steinglitz rằng, nam tước phu nhân đề nghị thiếu tá giúp phu nhân lập ở đây một trại tập trung cho các tù binh làm việc trong trang trại. Làm thế sẽ đưa chúng vào kỷ luật, ngoài ra mức ăn của trại sẽ tiết kiệm hơn.
Steinglitz bực mình đã đẩy đĩa ăn ra, nói rằng chuyện đó không thuộc trách nhiệm của hắn. Nhưng dù thế nào đi nữa, nam tước phu nhân cũng có thể trực tiếp nói với hắn chứ không nên qua kẻ trung gian.
Viên quản gia nói:
- Nam tước phu nhân cho rằng, có ba điều khuyên răn của quốc trưởng gần gũi với trái tim của người lính Đức, - hắn bẻ cong những ngón tay sạch sẽ, khô héo của mình nói tiếp: - Đức hóa, đuổi nhà và bắn giết! - Ngước mắt lên, hắn nói đầy ý nghĩa: - Ngoài ra, nam tước phu nhân sẵn sàng trả từ bốn mươi đến năm mươi mark mỗi đầu người cho việc tổ chức tốt vấn đề vừa nhắc.
- Tôi rất tiếc, - Steinglitz nói tiếp, - nhưng tôi đã mất khả năng giúp đỡ nam tước phu nhân.- Rồi hắn đứng dậy.
Viên quản gia không thèm đứng dậy, gật đầu đại khái chào tiễn thiếu tá.
Nhưng hắn đã tính lầm với Steinglitz. Không thể mua rẻ thiếu tá như vậy được. Steinglitz buộc phải giết và bắt cóc người khi thi hành nhiệm vụ - đó là công tác của hắn. Nhưng nếu việc giết người không được che đậy bằng cướp bóc thì không bao giờ hắn lấy một vật quý giá nào hết. Còn người bị bắt cóc cũng không thể làm hắn mủi lòng bằng lời lẽ biện bạch về con cái của mình, cũng không cám dỗ được hắn bằng tiền bạc. Steinglitz cho rằng, thái độ liêm chính của hắn quý giá tới mức, lúc nào đó hắn sẽ nhận rất nhiều vì thái độ này và hắn không cho phép mình đổi chác bằng vật nhỏ mọn. Thế là bây giờ hắn quyết định tỏ cho biết hắn bị nhục ra sao vì hắn bị mời ăn hối lộ.
Nhìn viên quản gia bằng con mắt lạnh nhạt như mắt cá, bỗng nhiên Steinglitz ra lệnh nhát gừng:
- Đứng dậy!
Viên quản gia chịu nhượng bộ.
Thiếu tá giơ hai tay lên:
- Ngồi xuống! Đứng dậy!
Đôi đầu gối già lão của viên quản gia run lên bần bật nhưng hắn còn cố gắng làm theo lệnh, mồm há ra như cá hít không khí.
- Nhanh lên! Nhanh hơn nữa! - Steinglitz ra lệnh. Và chỉ khi viên quản gia quá mệt mỏi ngã lăn ra, thiếu tá mới bỏ ra xe, ngồi vào xe và thỏa mãn ngả lưng vào thành tựa, đôi chân dài nhỏ duỗi bắt chéo nhau trong đôi ủng bóng lộn.
Sau việc này, Dushkevich không dám đội mũ sắt ngồi bên cạnh thiếu tá nữa. Hắn để mũ sắt trên đầu gối, và chỉ đội khi ra khỏi xe.
Theo đặc điểm mà Steinglitz kiên quyết đưa ra khi khám xét liên miên các trang trại, lâu đài, nhà cửa, Weiss xác định rằng hắn đang tìm kiếm thứ gì đó giống như một doanh trại bí mật cũ, và không phải là một mà là nhiều địa điểm thích hợp. Chúng được dùng không phải để đặt các bộ tham mưu và cũng không phải làm trại tập trung, mặc dù những kẻ ở trong cái địa điểm này bị mất tự do đi lại và khả năng tiếp xúc với xã hội bên ngoài. Vì nếu như cần địa điểm thích hợp làm trại tập trung thì Steinglitz việc gì phải đi tìm những trang trại thiết bị tốt nhưng lại cách xa các đường giao thông chính.
Thế là đã rõ một điều: Steinglitz đang dự tính đặt một căn cứ quan trọng ở đâu đây thuộc ngoại ô Warsaw, và trong vòng một tuần lễ Weiss đã gửi các bưu ảnh theo các địa chỉ ở Rovno, Lvov, và cả ở Berlin thông báo hiện giờ anh đang ở đâu. Trong số hành lý của anh vẫn có chiếc khăn tay quen thuộc với chúng ta, ngoáy đầu chiếc khăn này vào trong chén nước sạch, Weiss lại viết bằng nước lên giữa các dòng kẻ của các bưu ảnh những thông tin tổng hợp của mình.