Bước chân đi theo các tấm đá vỡ bên bờ sông, Weiss suy nghĩ mung lung: anh hành động hay không trong chuyện Heinrich. Thoạt nhìn tất cả như hợp logic, phù hợp với các hoàn cảnh phức tạp và với mục đích cuối cùng. Cần phải cứu Heinrich ngay bây giờ vì để lái Heinrich về phía của ta. Tuy nhiên, khi phân tích tỉ mỉ chiến dịch anh đã nghĩ ra, Weiss đi tới ý nghĩ là chiến dịch này có cơ sở không sâu sắc lắm, không toàn diện lắm.

Liệu có đáng phải liều mạng Zubov và nhóm chiến đấu quốc tế của anh chỉ vì để tránh cho Heinrich khỏi thử thách nguy hiểm hay không? Tất nhiên, vụ tấn công một sĩ quan SS sẽ một lần nữa chứng minh sự cần thiết phải di chuyển chỗ “Ban tham mưu Valia”. Nhưng mà việc di chuyển đang được tiến hành đấy thôi, hoạt động của “Ban tham mưu Valia” phải tạm dừng trong một thời gian. Tức là các hoạt động theo hướng này là vô nghĩa lý, không có căn cứ. Mà làm tất cả chỉ vì để tránh cho Heinrich khỏi phải tham dự vào vụ tử hình thì Weiss không có quyền. Đúng, Weiss đã sai lầm trong toàn bộ việc này, anh đã bỏ qua việc gì đó.

Anh nhớ lại ý kiến của Baryshev:

- Kế hoạch tác chiến phụ thuộc vào trình độ chiến thuật, sự luyện tập, khả năng chịu đựng và tính kỷ luật, - Baryshev nói. - Nhưng cái chủ yếu, cái xác định, cái cao nhất, đó là tư tưởng tác chiến, là cái mà cuộc tác chiến tiến hành vì nó. Và cái cao nhất này gắn liền với các mục đích cơ bản của cuộc đấu tranh của nhân dân ta, nó phải nói rõ, phải giải thích được bản chất của cuộc tác chiến. Bất cứ một chiến dịch bạo lực nào mà người tình báo chuẩn bị trước cũng phải được dựa trên cơ sở những mục đích cao nhất của cuộc đấu tranh của nhân dân. Khi đó chiến dịch này, trừ nhiệm vụ chiến đấu cụ thể của nó sẽ như soi sáng điều: vì cái gì mà chúng ta đang chiến đấu với kẻ thù.

- Thế thì ở đó chúng ta phải là những tuyên truyền viên của tư tưởng Xô Viết hay soa? - Belov nghi ngờ hỏi.

- Tại sao lại không? - Baryshev nghiêm nghị nói. - Nếu hoàn cảnh cho phép, lẽ nào nhiệm vụ chiến đấu lại không thể có chức năng tuyên truyền hay sao? Có thể và cần phải đánh vào hậu phương kẻ thù. Còn đánh thế nào - điều đó phụ thuộc vào sự tin tưởng riêng của đồng chí và, tất nhiên, vào tài năng làm tình báo của đồng chí… Chỉ cần là khi giải quyết bất kỳ nhiệm vụ gì cũng không một phút được quên nhiệm vụ đã nhận để làm gì. Thấm nhuần những mục đích cuối cùng của cuộc đấu tranh không tuân theo các hoàn cảnh bắt buộc, mà bắt hoàn cảnh tuân theo mục tiêu cao nhất…

Tức là trong trường hợp này, Weiss đã tuân theo hoàn cảnh bắt buộc. Chiến dịch mà anh đã chuẩn bị thực hiện không dựa trên cơ sở những mục tiêu cao cả và vì thế nó không thực tế, và thậm chí thiếu suy nghĩ.

Từ kết luận này Weiss thấy bối rối, anh quay ngắt người và rảo bước đi theo phía Zubov. Nhưng anh không đuổi kịp Zubov.

Đi tới công viên Saxon anh ngồi xuống ghế đá. Trong bóng cây râm mát, mùi mầm nhựa bạch dương xông lên hăng hăng. Weiss cảm thấy mệt mỏi, bất lực hơn bất kỳ lúc nào. Trong lòng vô cùng chán nản.

Một tên Đức mặc quân phục mặt độc ác và giơ xương chống nạng đi đến bên ghế ngồi xuống cạnh Weiss.

- Ở mặt trận về lâu chưa? - Weiss hỏi.

- Hai tháng rồi.

- Bị thương nặng?

- Không. Giá như năm ngoái thì được coi là loại nặng. Nhưng bây giờ bị liệt là loại nhẹ. Tức là sẽ còn phải ra trận.

- Anh hùng đấy!

- Cầu cho được nhiều anh hùng như vậy hơn, - tên lính nhếch mép cười, - khi đó sẽ ít loại ngốc nghếch như tôi hơn.

- Tại sao mày lại nói về bản thân như thế?

- Vì thế thôi! - Tên lính trả lời vẻ độc ác.

- Thì vì sao chứ?

- Thôi được. Xin cho phép… Tôi ẩu đả với một thằng bạn tới mức ông trung úy dùng dùi cui cũng không thể nâng dậy được nữa. Hiến binh bắt chúng tôi vào nhà giam. Nửa đêm du kích tấn công. Thế là họ giải phóng cả chúng tôi với người của họ.

- Kỳ quái đấy. - Weiss thận trọng nói.

- Đúng như thế, - tên lính đồng ý. - Một tiết mục khôi hài. Chỉ có bạn tôi ở lại với du kích, còn tôi thì chạy trốn.

- Khá lắm, - không rõ Weiss khen ai.

- Sau đó tôi được biên chế vào đại đội tuyên truyền kể lại du kích tra tấn bạn tôi ra sao.

- Thế đúng là tra tấn dữ chứ?

- Bằng súp, cháo và các câu chuyện về đoàn kết vô sản, - tên lính lầu bầu nói. - Như một tù nhân của chủ nghĩa phát xít.

- Thế mày chôn tên bạn chưa? - Weiss nhếch mép cười.

- Giá được thế! Vì sau đó qua ống loa từ đầu kia kể lại tất cả những gì đã xảy ra. Tất nhiên thế là dao động chống chiến tranh.

- Tức là phản bội quốc trưởng?

- Và phản bội cả tôi…! - Tên lính tức giận nói. - Cả tôi nữa. - Duỗi chiếc chân bị thương ra. - Đấy, người ta cùng đội ngũ đã làm tôi què quặt thế này đấy. Đấm đá vào lưng, quật vào chân.

- Vì sao?

- Vì chính quyền đó. Vì như họ nói, bọn Nga đánh giết người Đức chỉ vì chúng ta là người Đức, giết tới người Đức cuối cùng.

- Thế không phải à?

- Giá như… khi đó đồng đội đã không bắn tôi rồi.

- “Đồng đội” đó là ai?

- Ông nghĩ thế nào, - tên lính càu nhàu nói, - Khỉ cả cái lũ khốn sáu triệu tên đã bỏ phiếu cho bọn cộng sản và đang ngồi trong các trại tập trung? Không, chúng cũng ở mặt trận.

- Thế còn bạn của mày là cộng sản à?

- Không, thợ quét sơn ở xưởng đóng tàu Hamburg.

- Thế tại sao nó lại chạy sang phía bọn Nga?

- Bị lừa phỉnh là công nhân. Thế là hắn quá bị dày vò.

- Thế mày là đảng viên quốc xã chứ?

- Tôi muốn nhưng họ không kết nạp, anh tôi vốn loại đỏ.

- Thế nó bây giờ ở đâu?

- Ông cụ nhà tôi nổi nóng khi tôi không được vào phi công chỉ vì anh ấy, thế là ông cụ dùng búa phang vỡ đầu anh ấy. - Và tên lính đăm chiêu, nói thêm: - Ông cụ quý tôi hơn anh ấy. Tôi là một thanh niên vốn có tài năng, có thể tiến rất xa nếu không vì anh trai. - Nhìn đôi chân băng bó của mình, hắn nói vẻ hy vọng: - Thật là tốt nếu như ra trận lại được vào đại đội tuyên truyền, thế tốt hơn là ở đại đội tiền tiêu. Ngay ở quân y viện tôi cũng không để mất thời gian đọc các thứ cần thiết. Có thể, họ sẽ nhận…

Weiss đã hờ hững nghe tên lính. Bỗng nhiên anh có ý nghĩ, nó thiêu cháy anh bởi một sức mạnh rõ ràng, đơn giản và toàn diện. Anh gật đầu chào tên lính như một cái máy rồi đứng dậy vội vã đi ra phía cổng công viên.

Mặc dù chỉ trong trường hợp hãn hữu anh mới được phép đến thăm Zubov, nhưng bây giờ đã xuất hiện sự cần thiết thôi thúc và khẩn cấp. Và như Baryshev nói, trong kế hoạch của mỗi cuộc tác chiến phải xét trước tất cả, kể cả thay đổi nó đi khi điều này còn có khả năng.

Weiss toàn tâm nghĩ đến điều bây giờ anh đã phát hiện được mục tiêu chủ yếu của cuộc tác chiến. Và trong khi đi về phía nhà Brigitte, đầu óc anh làm việc rất căng thẳng - chính xác, có tính toán với mức độ rõ ràng tỉnh táo do sự bừng sáng bỗng chốc sinh ra.

Anh đã tìm được khâu cần thiết, biết phân biệt được cái chính với cái phụ.

Đã nghĩ ra được cái cơ bản trong chiến dịch, cái gốc của nó không phải là tránh cho Heinrich Schwarzkopf khỏi nguy hiểm mà là cứu những người bị kết án tử hình. Cần phải hiểu thấu các mục tiêu cao nhất của cuộc đấu tranh chứ không phải những hoàn cảnh gắn liền với chúng. Hiểu cái sinh từ gốc rễ ra. Chính khi đó sự mạo hiểm mà nhóm Zubov lao vào mới hoàn toàn xứng đáng. Chiến công của nhóm Zubov sẽ được rọi sáng bởi mục đích cao đẹp mà sự thiếu sự giác ngộ mục đích này không thể lao vào cái chết được. Vì ngay cả những người dũng cảm táo bạo nhất nếu không được mục đích cao cả cổ vũ, họ cũng sẽ thấy đau buồn và không tin tưởng ở bản thân trước sự nguy hiểm.

Cứu những người bị kết án tử hình - đó là đòn đánh vào cân não và tâm hồn kẻ địch một đòn tập trung vào khâu tuyên truyền của Hitler. Bàn tay của những chiến sĩ chống phát xít, những người căm thù nước Đức phát xít nhưng lại đau đớn lo lắng của những người Đức đã trở thành nạn nhân của chủ nghĩa phát xít sẽ đưa ra cứu vớt những người bị kết tội tử hình.

Và còn một lý do nữa, thậm chí không phải một, mà là hai: chiến dịch này đồng thời sẽ là một sự khẳng định mới rằng “Ban tham mưu Valia” đang bị du kích bao vây, và đồng thời tránh cho Heinrich khỏi sự dày vò đầy nguy hiểm về đạo đức.

•º•

Zubov đón Weiss không niềm nở. Zubov dẫn anh vào phòng làm việc có các rèm che cửa sổ bằng dạ sẫm, được sắp đặt theo ý thích của chủ cũ bằng đồ gỗ sồi đen nặng, mời anh ngồi xuống ghế bành có lưng tựa cao đầy hình trạm trổ kỳ dị và hỏi vẻ giận dỗi:

- Sao, thế nào? - Nhếch mép cười: - Dù cho việc bắt cóc tên SS của cậu có nhằm mục đích tốt đẹp đi nữa - đối với bọn tôi vấn đề cũng thuộc về trí óc, các bạn đều đồng ý cả. Nhưng không phải mọi người thích thú cái dự định vớ vẩn ấy, tôi hiểu như thế. Tất nhiên, xin lỗi, cậu thấy rõ hơn.

- Đúng thế, - Weiss phấn khởi đồng ý. - Đúng, không phải vì thích. - Anh ôm chầm lấy Zubov hỏi: - Cứu thoát những người Đức trung thực bị kết án tử hình, các cậu đồng ý không? - Không để cho Zubov trả lời, anh nhắc lại: - Phải cứu thoát! Cậu hiểu điều đó tốt đẹp thế nào chứ! Cậu nghe đây: Nhân việc chuyển quân của “Ban tham mưu Valia” trên cây số thứ tư của doanh trại có một trạm kiểm soát giao thông của SS bị thủ tiêu. Còn chúng ta sẽ lập lại. Xe chở tù nhân sẽ chạy theo con đường đó. Thường thường ở đó mỗi phút lại bắt xe dừng lại và không cần biết ai ngồi trên xe, kiểm tra giấy tờ tất cả mọi người. Chúng ta sẽ chỉ hành động như thế thôi, không gì hơn nữa. Rõ chứ?

Zubov gật đầu, mỉm cười thoải mái và rồi hỏi lại:

- Thế cậu có biết tôi nghĩ gì trước lúc cậu tới không? Nghĩ rằng tôi là tên kỳ quái và nhút nhát cuối cùng. Cậu hiểu đấy, thật chẳng muốn vì cái tên phát xít của cậu mà phải trở thành xác không hồn. Thậm chí tôi đã uống rượu vì khổ tâm để không nghĩ đến chuyện này.

- Tức là “cậu say rồi?”

- Say, - Zubov mạnh dạn đáp. Rồi phàn nàn. - Tôi quá bị dày vò vì mục đích của nhiệm vụ quá nhỏ bé, mà tôi thì lại là mục tiêu bắn quá lớn. Trong trường hợp so sánh như thế thì chỉ còn cách là lập bản điếu văn về bản thân cho lễ an táng thôi. - Và anh nói giọng đã nghiêm nghị: - Còn bây giờ tỉ lệ xem ra đã đúng, chiến dịch có viễn cảnh chính trị lớn. - Zubov bắt tay Weiss rất chặt. - Bây giờ thì cảm ơn cậu! Chiến dịch rất cao đẹp. Không phải nói gì nữa. - Rồi đề nghị rất cảm động. - Cậu nghe đây, cậu có thể nói dối Brigitte, nhưng phải chính đáng vào để cô ta phải tin dứt khoát như là tôi phải đi Litzmanstadt có công việc, được chứ?

- Tất nhiên, tùy ý cậu! - Weiss nhận lời ngay. Nhưng lại ngạc nhiên hỏi lại: - Thế cậu thì sao, quên nói dối rồi à?

- Đâu có, tôi chỉ đề nghị theo tình bạn - hãy nhận lấy gánh nặng ấy ngây bây giờ thôi!

Zubov biến đi sau cánh cửa và qua một phút lại hiện ra, mặt mày tươi tỉnh, đi bên là Brigitte. Cô ta nhìn Weiss vẻ lo lắng và thù địch mặc dù miệng mỉm cười.

Đưa tay cho khách bắt, Brigitte hỏi, chằm chằm nhìn vào mắt Weiss:

- Ông Weiss, thế là ông đã lại nghĩ được ra chuyện giúp chồng tôi phải không? Tôi nhận thấy độ này anh ấy không đủ suy nghĩ và ngày càng thấy khó tìm được lý do tương đối xác đáng hơn để biến lâu khỏi nhà.

Zubov hoảng sợ hỏi vợ:

- Brigitte, em kiếm đâu ra những chuyện đó? Tại sao có những suy nghĩ kỳ quái đó?

Cô ta để tay lên ngực mình:

- Từ đây này. Từ trái tim này.

- À. - Zubov sung sướng. - Tất nhiên, anh cũng nghĩ như thế. - Và vội vã giải thích với Weiss: - Brigitte quả hay đa nghi. Brigitte, đúng như anh định nói với em… - Zubov đã định bắt đầu.

Nhưng Brigitte bỏ tay khỏi ngực, đưa lên miệng chồng, đề nghị:

- Thôi không được nói. Em hiểu. Em hiểu tất cả. - Và quay sang Weiss tự hào nói: - Tôi hiểu rằng bây giờ anh ấy khó xa được tôi hơn. Và anh ấy không biết giấu điều đó. Chính vì thế tôi tha thứ cho tất cả. Tất cả.

Zubov đỏ mặt, nhưng mắt bừng sáng vẻ sung sướng.

- Em đi pha cà phê đây, - Brigitte cứu chồng khỏi thế bí rồi bỏ đi vẻ chiến thắng.

Khi cửa vừa đóng, Zubov nói vẻ biết lỗi:

- Đấy, tôi có thể làm gì được nếu linh tính cô ta hiểu thấu chồng như vậy? Chính tôi cũng thấy kỳ lạ. Nhưng điều đó rất tự nhiên thôi. Ngay cả trong sách cũng mô tả những sự kiện tương tự. Có thể, đó là những luồng thần kinh tâm lý?

- Luồng tâm lý? - Weiss trêu tức lại. - Vì những luồng tâm lý như vậy cậu hãy xem xét kỹ kẻo “tịch” đấy, không sai đâu. Cô ta không thuộc loại ngốc nghếch ngây thơ như thế, thật đấy. Cậu rất may. Nhưng vì “mái che” như vậy đối với cậu mà tý nữa tôi mất đầu. - Anh giải thích giọng nghiêm khắc: - Tôi lo cho cậu, rõ chưa!

Zubov chỉ nhếch mép cười chiến thắng.

Khi rót cà phê Brigitte trìu mến nói với Weiss về Zubov:

- Tính anh ấy thật còn rất trẻ con, ngây thơ và nhẹ dạ khiến tôi thực sự lúc nào cũng lo lắng cho anh ấy. Anh ấy thật như là Michel trong truyện thần thoại trẻ em. Những con chuột cống đen đã tấn công vào các thành phố, làng mạc, còn Michel thì chẳng nhận thấy gì hết, một mình thổi sáo và đi dạo trên mặt đất, mắt nhìn lên cao - lên mặt trời và mây gió. Còn xung quanh tất cả ảm đạm kinh khủng.

Không nhịn được, Zubov nhếch mép cười nhìn Weiss.

- Nghe thấy không? Còn cậu thì hoảng sợ, con chim non ạ.

Làm ra vẻ không hiểu câu nói bóng gió, Weiss hỏi Brigitte:

- Xin nói cho biết, từ đâu mà trên trái đất ta lại có lũ chuột cống đen?

Zubov láu cá nháy mắt cho vợ.

- Brigitte hoàn toàn không định nói đến quân phục Gestapo. Tại sao trong đầu óc cậu lại xuất hiện những câu hỏi đó, mà lại bằng cái giọng như vậy?

Brigitte không hề lúng túng vì câu hỏi của Weiss. Khiêu khích nhìn thẳng vào mắt anh, cô quả quyết nói:

- Chồng trước của tôi mặc quân phục đen, và trông nghiêng anh ấy có cái gì đó đẹp đấy. Nhưng, có khả năng, đó chỉ là do tôi cảm thấy thôi.

Bây giờ thì Weiss chằm chằm nhìn Zubov. Nhưng Zubov nâng chén cà phê đưa lên miệng, liếc nhìn Weiss, khẽ nhún vai và làu bàu nói giọng giận dỗi giả tạo:

- Cứ để cho vợ tôi coi tôi là Michel ngốc nghếch, nhưng cảm thấy rằng trong chuyện này vợ tôi không nên nói ra mới đúng, nhất là có mặt cậu, mặc dù cậu là bạn tôi.

Brigitte tức giận cắn môi.

Sau khi uống cà phê hai người đi vào phòng làm việc và thảo luận tất cả các chi tiết của cuộc tác chiến sắp tới. Khi Weiss tới phòng riêng ở khách sạn, một nỗi buồn ray rứt cứ ám ảnh anh - nỗi buồn đôi khi xâm chiếm tâm hồn những người cô đơn bất đắc dĩ trở thành kẻ chứng kiến hạnh phúc của người khác, dù cho chỉ là hạnh phúc tạm thời, dễ tan vỡ.

Từ lâu Zubov đã kể cho Weiss nghe rằng cuộc sống của Brigitte với người chồng quá cố - một tên dê già dâm đãng - thật giống như sự bắt bớ gia hệ. Brigitte căm ghét viên này một cách kiên quyết, độc ác, điên dại. Và chỉ khi bị say vì thuốc ngủ mà chồng lừa cho cô uống, cô mới trở nên ngoan ngoãn một cách uể oải, thờ ơ với tất cả mọi thứ. Và cả sau khi chồng chết Brigitte vẫn sống một thời gian dài gần như sống hai mặt. Khi lần đầu tiên Zubov nhìn thấy cô trong nhà hát nhạc nhẹ, Zubov cảm thấy Brigitte như nửa điên nửa dại. Nhưng sau đó anh hiểu: đó là do tác động của thuốc ngủ. Zubov nói với Weiss.

- Dù sao đi nữa, lúc đầu tôi thật chỉ thương cô ta thôi - không có gì khác. Tôi thấy là cô ta đang ngắc ngoải chết, thế là thương hại.

Còn bây giờ Brigitte đứng trước mặt Weiss lại hoàn toàn khác.

Là người vô cùng chung thủy, yêu chồng say đắm, bỗng nhiên Brigitte cảnh giác trong giây phút khi linh cảm nữ giới rất chính xác nhắc cô rằng có mối nguy hiểm đang đe dọa Zubov.

Đứng bên cạnh vợ, Zubov, một người to lớn, lực lưỡng, nửa thân trên hình thang và to tròn đầy bắp cơ, như một cây sồi cứng cáp mà một con chim xinh đẹp lạc lõng mệt mỏi hạ cách xuống cành nó và rồi bỗng nhiên tin cậy cuốn tổ, làm rung chuyển thân cây, gãy cành, rụng lá…

•º•

Sáng hôm sau Weiss quyết định rẽ vào Dietrich để tìm hiểu thêm các chi tiết tỉ mỉ liên quan đến vụ án tử hình các nhân viên quân sự Đức.

Ở hành lang tòa biệt thự, nơi chi nhánh “Valia III” đóng, ngụy trang dưới tên gọi là bệnh viện chữa bệnh bằng tắm, anh nhìn thấy tên Dushkevich. Trước đây tên Dushkevich này đã giúp thiếu tá Steinglitz tìm kiếm được các khu nhà ở ngoại ô Warsaw thích hợp cho việc bố trí các trường tình báo. Từ đó Weiss không gặp lại tên này.

Dushkevich vừa ra khỏi căn phòng dành riêng cho Dietrich.

Như một cái máy, theo thói quen đã được luyện tập từ lâu anh xác định kẻ này có liên quan đến nhiệm vụ trước mắt mà nhóm Zubov phải giải quyết vì bỗng nhiên gắn liền tất cả những cái có liên quan đến người này hay người kia, và nhớ lại ý định Zubov đã nói về việc du kích Ba Lan sẽ tiến hành bắt cóc Heinrich, Weiss thầm đoán: “Dushkevich là tên do thám khiêu khích.” Do biết nghề phản gián, hắn cũng là gián điệp của chính phủ Ba Lan lưu vong ở London. Hắn đột nhập được vào môi trường giới trí thức Ba Lan có lòng yêu nước, trong đó tuyển lựa những kẻ độc thân bị kết án tử hình để tham gia vào các vụ khủng bố có hiệu quả, mỗi lần lại tiến hành bằng cách tự sát hoặc lùng bắt người. Những vụ khiêu khích như vậy đối với ngành SS là lý do để giết hại con tin và lùng bắt hàng loạt trong giới trí thức Ba Lan như để nhằm mục đích phát hiện ra tổ chức khủng bố “khổng lồ”.

Dushkevich đã ra khỏi phòng Dietrich.

Thế thì sao, nếu Dietrich trao cho Dushkevich nhiệm vụ không phải chỉ làm hoảng sợ mà giết Heinrich? Nếu như thế thì hắn tính toán thật khôn khéo. Ám hại cháu trai Willie Schwarzkopf một viên thân cận của thủ tướng Himmler, một vấn đề rất lớn, và nếu Dietrich đã ghi dấu trước các thủ phạm thì hắn sẽ được chính Himmler biết ơn vì công bắt bớ những tên này.

Thực chất thì tại sao phản gián không bảo vệ Heinrich Schwarzkopf? Rõ ràng đó là vì, về cấp bậc quân hàm Heinrich không có tiêu chuẩn bảo vệ riêng. Đúng ra chúng có thể lưu ý áp dụng các mối quan hệ họ hàng. Nhưng lại không áp dụng…

Chìm đắm trong dự đoán của mình, Weiss hiểu rằng không nên để mất một giờ nào, nhưng cũng không nên mất lý trí. Không thèm đáp lại cái chào lịch thiệp của Dushkevich, anh vẫy ngón tay gọi hắn và như mãi mới nhận ra, hỏi:

- À, ra ông… lẽ nào chúng tôi còn chưa treo cổ ông à?

- Vì sao? Thưa ông sĩ quan?…

- Hãy quay lại một phút đã, - Và Weiss mở cửa phòng Dietrich.

Khi cửa vừa đóng sau khi Dushkevich vào, anh đánh tên này một cú vào cằm. Hắn ngã gục xuống sàn nhà và đúng là hoàn toàn bị choáng, không đứng dậy nổi nữa.

Dietrich chồm ra khỏi bàn. Nhưng Weiss ra hiệu tay bắt dừng lại, anh ra lệnh:

- Ngồi xuống, - Và, cúi đầu xuống nhìn Dushkevich, anh dõng dạc nói: - Tên khốn kiếp này vừa huênh hoang với tôi rằng đích thân ông trao cho hắn nhiệm vụ tổ chức việc mưu sát Heinrich Schwarzkopf. Đại úy Dietrich, tôi đến bắt ông, - Và tay phải cầm súng lục của mình, tay trái rút súng lục của Dietrich ra khỏi bao.

- Không đúng, - Dietrich kêu lên, mặt tái nhợt. - Tôi không trao việc đó cho Dushkevich mà tự hắn đề nghị chúng tôi tổ chức vụ mưu sát.

- Nhưng ông đã cho phép?

- Phải, nhưng chỉ là để bắt hết bọn tội phạm: tôi định đưa nhóm của tôi đến địa điểm phục kích. Và sinh mệnh của Schwarzkopf hầu như được tuyệt đối an toàn.

- Ông hãy viết tất cả những gì ông vừa kể lại với tôi.

- Để làm gì?

- Để sau này, nếu Schwarzkopf bị ám hại và hy sinh thì ông cũng sẽ theo gót Schwarzkopf. Chỉ có điều là giá treo cổ chứ không phải kẹo chì đang chờ ông.

- Thế nếu tôi không viết?

- Ngay bây giờ tôi sẽ báo cho Willie Schwarzkopf về ý định tội lỗi của ông.

- Thế tang chứng đâu?

- Đấy. - Weiss hất đầu về phía Dushkevich đang nằm trên sàn nhà, lúc này hắn đã có dấu vết còn sống.

- Thôi được, - Dietrich đồng ý và căm thù nhìn Weiss, hỏi: - Nhưng sau đây ông sẽ trao trả tôi giấy này chứ?

- Có thể - Weiss gật đầu. - Hãy cho biết, kẻ nào thừa hành?

- Đó là bí mật ngành nghề. Tôi không có quyền tiết lộ bí mật đó.

- Ông muốn nhận lại giấy tờ này chứ?

Dietrich gật đầu đáp thừa nhận.

- Thế thì cần phải biết: ông sẽ được nhận chúng vào ngày Schwarzkopf lên đường.

- Ông thề chứ?

- Xin đủ cho, chúng ta không còn ở trong đội học viên sĩ quan! Tôi nói sao, việc sẽ thế.

Dietrich đưa mắt chỉ vào chiếc kẹp trong đó có bản khai báo của Dushkevich.

Đưa mắt đọc qua, Weiss lấy tờ giấy khỏi kẹp, cẩn thận gấp lại và cất vào túi.

- Ông làm gì thế? Vì nó đã được ghi vào sổ rồi! - Dietrich hoảng sợ.

- Không sao, - Weiss bình tĩnh nói. - Vì lợi ích của ông sẽ có một bản khai báo gì khác đặt thay thế vào sổ này.

- Thế cũng đúng, - Dietrich đồng ý, rồi bỗng nhiên thay đổi giọng. - Tôi hy vọng là ông sẽ không muốn làm hại bước đường công danh của tôi, thưa ông Weiss.

- Phải, - Weiss nói, - chính thế. Tôi chỉ mơ ước ông trở thành quốc trưởng.

Dietrich ngồi xuống bàn và bắt tay viết nhanh lời khai báo của cá nhân. Weiss đưa mắt xem qua. Anh khen:

- Ông đúng là một nhân viên kiểu mẫu về cần mẫn. Viết rất chính xác tất cả các điểm. Chính xác - đó là tài năng của ông. - Và, trao trả súng cho Dietrich, anh hỏi: - Ông không định chĩa súng vào lưng tôi chứ?

- Weiss, ông nói gì? - Dietrich sửng sốt. - Sao có thể thế được? Tôi cảm thấy chúng ta đã thu xếp ổn thỏa tất cả rồi thì phải. - Và kính nể nói thêm: - Tôi hiểu ông Heinrich Schwarzkopf là bạn ông, và các hoạt động của ông ta rất ích lợi. Thôi, tức là xong.

Weiss đưa tay lên mũ chào đại khái rồi ra khỏi phòng.

Tới hành lang bỗng nhiên anh cảm thấy đau nhói và tê tái ở gáy. Trước mắt anh là những vệt hoa mắt lóa lên nhau lấp loáng. Mồ hôi nhớp nháp trào đầy mặt và tay.

Weiss tựa vào tường. Thế là tất nhiên thần kinh đầu hàng, thần kinh, anh nghĩ. Rồi bỗng nhớ lại: không những anh chưa ăn bữa trưa mà còn không kịp ăn bữa sáng nữa. Còn hôm qua? Đó thật là tính vô kỷ luật, - Weiss kết tội mình - Một sự vô kỷ luật tồi tệ nhất. - Rồi tự hứa hẹn vẻ trả thù với bản thân: - Bây giờ Weiss, mày phải đến nhà ăn, dù thế nào đi nữa, và phải ăn hết hai xuất chả rán, và sẽ cẩn thận nhai kỹ tựa hồ như mày không vội vã đi đâu cả, tựa hồ như không có gì có thể cản trở mày ăn uống và sống lối sống khỏe mạnh, có vệ sinh. Anh tự nhủ như vậy mà vẫn không thể nào nhấc chân đi được.

Cuối cùng thắng được sự yếu đuối, anh bỏ tường và từ từ đi theo hành lang dài. Và lúc đó từ trong phòng Dietrich có tiếng súng vang lên. Weiss quay lại, lao về phía cửa, anh mở tung ra.

Dietrich vừa cài bao súng, vừa quay lại miễn cưỡng nói với Weiss rít qua kẽ răng:

- Tên này định lao vào tôi.

Cố gắng nhìn cái thây không hồn của tên Dushkevich, kinh tởm quay mặt khỏi cảnh tượng này, Dietrich hỏi giọng thông cảm:

- Chắc rằng ông tuyệt vọng rồi? Rất tiếc! Kẻ nhân chứng duy nhất - và bỗng nhiên. Nhưng tôi có thể làm gì được? Hành động nhằm tự vệ thôi.

- Ông đã phòng tránh SĐ, - Weiss nói. - Tránh Willie Schwarzkopf.

- Thôi thôi, không cần phải dọa dẫm tôi nữa. - Dietrich nói. - Bây giờ việc đó chỉ còn là lời nói thôi. Ông không có một bằng chứng nào nữa.

- Thế nếu cuối cùng bọn Ba Lan vẫn cứ tấn công Heinrich Schwarzkopf?

- Bây giờ ông hãy tự nghĩ xem những gì có thể xảy ra, còn tôi thì ông đừng đưa vào cái chuyện đó nữa. - Và, rung chiếc kẹp tài liệu, Dietrich tuyên bố giọng chiến thắng: - Cuối cùng tôi cũng đã bắt được Dushkevich phải thú nhận đôi điều. Ở đây có lời khai viết ngắn của hắn… Bây giờ tôi hoàn toàn không lo sợ các ý định của ông dựng cho tôi những chuyện gì đó không hợp pháp. Chuyện thế đấy, ông Weiss thân mến ạ. Tôi đã đấu hòa không không với ông. Có lẽ, gọi thế được chứ?

Trở về tới khách sạn, Weiss không muốn lên phòng riêng mà đi thẳng vào tiệm ăn với ý định dứt khoát phải ăn bữa ăn trưa đã. Và mặc dù anh không muốn ăn, nhất là sau toàn bộ sự việc xảy ra với tên Dushkevich, thắng cơn lợm giọng vì mùi thức ăn nồng vào cổ họng, anh vẫn bắt mình đi vào phòng ăn của tiệm. Vừa vào đến nơi anh gặp ngay nhóm SĐ và Gestapo cùng Heinrich đang ngồi ăn, lúc này Heinrich đã say lảo đảo, áo cởi tung cúc ra. Nhìn thấy Weiss Heinrich nặng nề đứng lên và vừa định dùng những ngón tay lúng túng cài cúc áo, vừa nói:

- Thưa các ông, tôi đành phải tạm biệt các ông. Bạn tôi, - Heinrich hất đầu về phía Weiss, - đã đến đón tôi để… - Khẽ động đậy ngón tay trỏ co lại như động tác bóp cò súng. - Để ông ấy và tôi… - Nặng nề lách ra khỏi bàn ăn, tiến lại phía Weiss, tựa người vào bạn, Heinrich ra lệnh: - Hãy dẫn tôi lên phòng riêng, bây giờ tôi sẽ biến cậu thành cái xác không hồn. Cậu muốn trở thành xác không hồn chứ? Không á? Chứ tôi thì không phản đối. Xin tùy ý thích!

Đi theo cầu thang lên gác, Weiss đành phải lấy chìa khóa của Heinrich mở phòng cho hắn.

Heinrich mỏi mệt rơi phịch xuống đi văng, mắt nhắm lại. Rồi than vãn:

- Tôi đang chết đuối, cậu hiểu không, chết đuối! - Mặt và tay xanh nhợt, đẫm mồ hôi.

Weiss cởi áo cho Heinrich, lấy nước trong bình thấm ướt khăn tay và đặt lên ngực hắn.

Heinrich lẩm bẩm, mắt lờ đờ nhìn Weiss:

- Cậu hiểu không? Trước khi xử bắn, người ta định bắt bọn chúng hô: “Heil Hitler”. Người ta bắn vào những phần mềm của cơ thể để bắt chúng kêu. Thế mà chúng im lặng. Chúng im lặng như lũ súc vật.

- Cậu sao, từ chỗ xử bắn ở nhà tù về rồi đấy à?

- Không, họ chở tôi đến một trại tập trung. - Nhếch mép cười - Đi tham quan. Tôi lặn lội từ sáng sớm, và thế là họ chở tôi đi hóng gió mát.

- Thì sao, thích không?

- Thích, - Heinrich nói. - Nhưng tại sao chỉ có chúng? Cần phải khử tất cả chúng ta nữa. Để không một kẻ nào còn sống. Chỉ một trái đất hoang vắng, hôi thối, trên đó không còn một ai, không một bóng người. Không một ai! Con người tồi tệ hơn cả chấy rận, tồi tệ hơn…

Weiss vắt chanh vào cốc nước soda, bắt Heinrich uống hết. Heinrich đầu lắc lư, rùng mình uống nước. Sau đó ngả người xuống đi văng, nằm bất động hồi lâu. Weiss cảm thấy như Heinrich đã ngủ. Nhưng Heinrich mở mắt, ngồi dậy và nói giọng tỉnh táo:

- Cậu đã đến, rất tốt! - Tiến lại bàn, không do dự viết một mẩu giấy nhỏ, bỏ vào phong bì, dán lại và đưa cho Weiss rồi tuyên bố đại khái: - Tôi đã chuẩn bị xong.

- Chuyện vớ vẩn! - Weiss nói. - Tất cả đều ngốc nghếch như giấc mơ của tên ngốc.

- Tức là nhát gan rồi?

- Chính thế! - Weiss tức giận nói. - Nhát gan rồi.

- Thế tại sao cậu đi nói dối? - Heinrich hỏi: - Tại sao?

- Nhưng tôi nói thật với cậu để làm quái gì cơ chứ?

- Vì cậu đã có lần nói…

- Với ai?

- Thì cho là với tôi!

- Thế chính cậu có khả năng nói thật không?

- Với cậu?

- Phải.

- Cậu muốn gì ở tôi?

- Bây giờ cậu là người thế nào, Heinrich Schwarzkopf? Là người thế nào?

- Thế cậu không biết à? Hãy đọc thư đi, có lẽ, tôi sẽ tìm được cho mình tước vị đấy.

- Tôi sẽ không, - Weiss nói. - Và nói chung bây giờ tôi sẽ làm gì đấy, - Anh xé phong thư, rồi quẳng các mẩu giấy vụn vào trong chiếc gạt tàn thuốc lá. Anh dí que diêm cháy vào các mẩu giấy và nhìn xem cái bếp lửa nhỏ này cháy ra sao, anh nói nhẹ nhõm trong lòng: - Đấy! Chuyện ngốc nghếch - thế là xong!

- Vô ích! - Heinrich phản đối. - Dù sao tôi cũng sẽ phải để lại lá thư, nhưng tôi chỉ sợ sẽ không viết lại được với vẻ sôi nổi và tin tưởng như trước.

- Sao cậu lạ thế?

- Không sao. Chỉ vì tôi - cũng như cả đôi ta - đã nặc mùi thối rữa rồi, nhưng không như bọn khác, tôi không muốn ngửi mùi hôi thối này hơn nữa - Rồi độc ác nói: - Còn cậu thì, tất nhiên, đã ngửi quen rồi và đang mơ ước chỉ một điều, như là xuất đầu lộ diện trong cái lò sát sinh này từ bọn bộ hạ ra thành, một tên đồ tể.

- Thì như thế! - Weiss nói. - Tôi đang mơ ước địa vị của cậu trong cái chức này đây.

- Thế thì tôi sẽ nhường cho cậu.

- Bằng cách nào?

- Thì đó, - Heinrich gật đầu về phía những mẩu giấy đã cháy trong chiếc gạt tàn thuốc.

- Thôi, xin đủ cái trò đỏng đảnh đó đi. - Weiss trách. - Cuối cùng nếu cậu đã phải tham gia vào các vụ khủng bố…

- Tôi chưa hề giết một ai cả! - Heinrich điên loạn kêu lên. - Không một ai cả!

- Tức là cậu định bắt đầu từ tôi chứ? - Weiss hỏi.

- Chính cậu đã làm nhục tôi, và sau đó… - Heinrich đăm chiêu suy nghĩ, một nụ cười yếu ớt thoáng trên môi. - Dù sao thì tôi cũng đã thua cậu trong bất kỳ trường hợp nào. Từ lâu tôi đã quyết định rồi.

- Tôi không hiểu. - Weiss hỏi: - Tại sao cậu lại cần để tôi trở thành như là một đồng phạm trong việc cậu tự sát?

- Nhưng về phía cậu thì thật là lịch sự nếu giúp tôi thực hiện quyết định này. Đây là vấn đề danh dự, một lý do đẹp đẽ như vậy…

- Cậu đang ốm, Heinrich ạ! Chỉ có bệnh nhân hoặc kẻ điên dại mới có thể nói như thế.

- Cậu biết không, - Heinrich khinh bỉ nói, - Cậu lúc nào cũng rất có lý và cậu sẽ thế suốt đời. Thế hãy nghe đây. Ở Berlin tôi có đọc các bản thông báo do nhóm thống kê của bộ tổng tham mưu biên soạn. Ở đó có các nhà toán học xuất sắc Đức đang làm việc. Họ có sử dụng cả các máy tính. Họ đang tính tổng cộng bao nhiêu người bị giết, bị què quặt mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút, mỗi giây và họ không thấy công việc của họ là kinh khủng. Nhưng đối với tôi, tất cả những cái đó thật là không chịu nổi. Lúc này có gì có thể nhục hơn là cùng mệnh danh con người!

- Cậu sao thế, đau buồn vì những thất bại của chúng ta ở mặt trận à? Cậu không tin rằng chúng ta sẽ thắng ư?

- Tôi sợ một điều khác. - Heinrich nói. - Tôi sợ sống sót nếu chúng ta thắng trong cuộc chiến tranh này. Vì người Đức chúng ta xứng đáng để cái chết trong các trại tập trung tiêu diệt tất cả chúng ta như là bây giờ chúng ta đang tiêu diệt những người khác, hoặc là nói chung không một người nào còn được sống sót, nếu như đó là con người.

- Theo chỗ tôi được biết qua các vụ hỏi cung tù binh, - Weiss nói, - người Xô Viết chẳng hạn, mặc tất cả những chuyện đang xảy ra, vẫn hiểu rằng nhân dân Đức hoàn toàn khác với những người theo Hitler.

- Vô lý, - Heinrich nóng nảy thốt lên. - Người Đức là người Đức, và tất cả họ đều như nhau.

- Hôm nay cậu sẽ có khả năng để nghi ngờ điều đó.

Heinrich mặt tái xanh, giận dữ nói:

- Phải, tôi đã đồng ý đi đến nhà tù. Nhưng cậu biết vì sao không? Tôi cần biết vì sao những người Đức này đã quyết định hành động như vậy. Vì nhút nhát, sợ rằng không thể trở thành đao phủ được hay vì dũng cảm do muốn trở thành những người Đức mà tôi còn chưa được thấy nhưng cũng muốn được gặp…

- Cậu đến để làm gì? Để tham gia vào việc giết hại họ?

- Nếu có những người Đức như vậy thì tôi coi là vinh dự đối với tôi…

- Được người ta xử bắn cậu là người thứ năm chứ?

- Cứ cho là thế.

- Quà tặng Hitler không đến nỗi tầm thường! Cháu trai Willie Schwarzkopf tình nguyện kê đầu vào giá chém. - Weiss đưa tay vuốt vai Heinrich. - Nên biết là cậu bị lầm lạc rồi. Nếu như cậu từ chối có mặt trong lúc xử giảo thì điều đó sẽ bị coi như phản bội quốc trưởng. - Im lặng giây lát, Weiss nói tiếp vẻ nghiêm trang: - Tôi rất lo cho cậu, Heinrich ạ. Nhưng nếu cậu đã quyết định đi đến nhà tù, tức là đâu vào đấy. - Nhìn đồng hồ, anh đứng dậy. - Tôi phải đi đây.

- Chờ một lát, - Heinrich kiên quyết đề nghị Weiss và bỗng nhiên tỉnh táo nhìn chằm chằm vào mắt Weiss. - Nếu như những người này từ chối không phải vì nhút nhát sẽ làm đao phủ, mà vì lòng dũng cảm, tôi thề với cậu: hoặc là tôi sẽ cứu họ ra khỏi nhà tù, hoặc là tôi sẽ nhập nhóm với họ!

- Để xem, - Weiss nhếch mép cười. Sau đó kìm mình anh nói: - Cậu là cháu Willie Schwarzkopf và có thể đưa nhiều kẻ ra án tử hình. Nhưng cứu khỏi tội chết bất kỳ một kẻ nào đi nữa cậu cũng không được phép. - Anh hứa hẹn: - Tôi sẽ rẽ vào cậu khi cậu chỉ vừa kịp rửa tay, sau toàn bộ việc này. Tôi tin cậu sẽ trao đổi với tôi về cảm xúc của cậu chứ?

- Thì ra cậu thật là đồ súc vật vô liêm sỉ? - Heinrich căm giận thốt lên.

- Đúng - Weiss thừa nhận. - Chính thế. Còn ở cậu sẽ không có được cái súc vật đó đâu! Hay là, cái đó không hợp ý cậu? Nếu thế thì xin lỗi…

Xét riêng thì câu chuyện này đã cho Weiss một cơ sở không vững vàng để xét tâm trạng thực sự của Heinrich. Vì nếu như trong sự hỗn loạn này anh đã phát hiện ra dù chỉ đôi chút rất nhỏ bé, nhưng đáng hy vọng của lương tâm, thì tạm thời chưa có cơ sở để trông cậy chắc chắn vào đấy. Vì dưới cái khía cạnh lương tâm này có thể chỉ là cái đáy của sự hèn yếu về tâm hồn, của sự lúng túng, và không gì hơn.

Các tin tức về cuộc sống ở Berlin của Heinrich mà Weiss thu nhập được không có nội dung gì đáng hấp dẫn cả: kiêu căng, rượu chè, cùng Goering tham gia chuyến bay đột nhập ban đêm vào London, được đón tiếp trong các giới quốc xã cao cấp. Đã có mặt ở chỗ Rommel ở châu Phi và hầu như đã khuyên viên này đôi khi thả tù binh Anh ra để nhằm các mục tiêu tự quảng cáo.

Sau khi trở về nước, những người Anh này đã hết lời ca ngợi Rommel, gây sự ghen tị cho nhiều tướng lĩnh quốc xã.

Sau đó Heinrich làm việc một thời gian dưới sự chỉ đạo của công trình sư “Vau” Werner von Braun ở Peenemünde. Đã gợi ý cho Braun một số quan điểm kỹ thuật bổ ích nhưng không thỏa thuận với viên này. Những hoài bão ngu xuẩn của Braun làm Heinrich nổi giận: viên này cho rằng những quả đạn bay do hắn sáng chế ra có khả năng tiêu diệt hàng loạt các dân tộc, trong đó kể cả dân tộc Đức. Ý nghĩ viển vông điên cuồng vực bạo của Braun chỉ gây cho Heinrich có nụ cười nhạo báng mà thôi. Mưu đồ kỹ thuật về những quả đạn bay của Braun chỉ là kiểu học mót các tác phẩm của nhà bác học Xô Viết Konstantin Tsiolkovsky. Không cần đến lao động đặc biệt để xác định nguyên bản kết cấu. Heinrich không quên nói châm chọc đến chuyện này. Và Braun đã giúp ngay cho Heinrich chẳng phải phiền toái đặc biệt gì rời khỏi đối tượng tối mật, ở đó, như trong một trại tập trung đủ tiện nghi, trong tình trạng của tù nhân, nhưng lại không cảm thấy thiếu thốn vẫn rơi vào số phận kẻ bị tù đày, các nhà bác học và kỹ sư Đức sống và làm việc không được người ngoài biết đến.

Sau khi trở về Berlin, Heinrich say mê với cuộc sống bừa bãi hoàn toàn hợp với chú mình.

Việc Goering tham lam chiếm đoạt nhiều xí nghiệp trong các nước châu Âu bị chiếm đóng đã gây cho Willie Schwarzkopf không chỉ lòng ghen tị mà còn là tấm gương cho ông ta nữa. Tấm gương này cổ vũ ông ta tiến hành cướp phá tàn nhẫn và trộm cướp tàn ác, thô bỉ mà Willie Schwarzkopf say sưa tiến hành, như được tô vẽ thêm bởi tính hào hiệp nhẹ dạ của Heinrich.

Hơn nữa Willie Schwarzkopf không chỉ làm một mình. Việc trộm cướp này thì cả các tướng lĩnh Đức đều tham gia với quy mô không kém. Một nhân viên đặc biệt bí mật theo dõi các viên chỉ huy quân Hitler đã báo cáo với Canaris: “Trong sự say sưa man rợ, những con người được số phận ban ơn này đã lao đầu tiếp tục làm giàu. Họ chia nhau các của cải và đất đai châu Âu. Những người lãnh đạo được nhận tiền trợ cấp còn các tư lệnh quân đội được các khoản bổng lộc to lớn.”

“Những nhà sang trọng” của Berlin, nơi Heinrich Schwarzkopf đã đến thăm xét theo bộ mặt của nó thì thật giống như những ổ cướp, nơi bọn phỉ tập trung của cướp đoạt và các nhân vật có những biệt thự ngoại ô này càng quan trọng bao nhiêu, nhà của chúng càng nhắc người ta nhớ đến các “ổ” bọn đầu cơ của ăn cắp nhiều hơn bấy nhiêu.

Lòng tham điên cuồng không đáy về lời lãi đã chiếm lĩnh những đại diện cao cấp của quốc xã tới mức chúng chẳng còn khách sáo gì công khai tổ chức các tối vui đặc biệt tại nhà riêng trong đó chúng trao đổi các báu vật cướp được và hoan hỉ khi đánh lừa được kẻ nào đó trong số bọn có mặt.

Một lần khi Willie Schwarzkopf cho cháu trai mình xem một trong số các vật lưu niệm của SS trong việc chiếm đóng nước Nga, nơi mà ngoài tất cả những cái khác ra, còn nói lên rằng “bọn Nga sẽ phải biết đọc và viết chỉ có tên bản thân thôi”, Heinrich châm biếm nói:

- Loại cải cách như vậy nên tiến hành trước ở Đức mới phải vì chỉ sau khi trở lại tình trạng hoang dại và dã man, chúng ta mới sẽ có thể biến cả dân tộc ta thành những người chinh phục hoàn hảo.

Willie Schwarzkopf không muốn tranh cãi với cháu, nhưng mấy ngày sau Heinrich bị cử đến một đơn vị SS đóng quân ở miền Baltic.

Ở đó Heinrich tìm kiếm ra được giáo sư Goldblatt ở một trong các trại tập trung và ngay lập tức đưa báo cáo cho Bộ trưởng quốc xã Lohse đề nghị thả nhà bác học có tài này.

Bộ trưởng mời Heinrich đến dinh thự của mình và nói giọng bậc thầy:

- Dân tộc Do Thái sẽ bị tuyệt tộc. Mỗi đảng viên đảng chúng ta đều nói như vậy. Trong cương lĩnh của chúng ta cũng ghi như vậy. Chúng ta đang tiến hành thủ tiêu bọn Do Thái. Bắn giết chúng. Nhưng đôi khi có những người Đức đến gặp tôi họ cũng như anh, và mỗi người đều có một tên Do Thái riêng, loại đứng đắn. Tất nhiên tất cả những tên Do Thái khác là lũ lợn, nhưng đây là tên Do Thái loại hảo hạng. Tôi tin những người đó cũng như tin anh. Và tôi cố gắng trong khuôn khổ khả năng của mình sẽ giúp mỗi người Đức như vậy.

- Có nghĩa là tôi có thể tin tưởng?

- Hoàn toàn, - Bộ trưởng Lohse đưa tay ra bắt tay Heinrich và kính trọng tiễn ra tận cửa.

Nhưng ngày hôm sau, khi Heinrich đến trại tập trung thì được biết, theo lệch của Lohse giáo sư Goldblatt đã bị xử tử hồi đêm rồi.

Lohse từ chối không tiếp lại Heinrich, còn khi Heinrich gọi được điện thoại cho hắn thì hắn chế nhạo nói:

- Phải, tôi đã hứa giúp anh. Và tôi đã thực hiện lời hứa: Đã giúp một người Aryan thoát khỏi sự quan tâm làm nhục anh ta vì một tên Do Thái.

Heinrich đe dọa táo tợn tới mức Lohse không còn cách nào khác là cũng áp dụng các biện pháp tương ứng. Buổi chiều hôm đó, khi Heinrich chỉ vừa ra ngoài ban công khách sạn, lập tức từ nóc ngôi nhà bên cạnh có kẻ nào đó bắn súng trường thiện xạ vào anh. Đạn bắn trúng vai. Là một kẻ biết suy nghĩ, Lohse đề nghị tặng thưởng cho Heinrich như là đã tham gia vào việc tiêu diệt nhóm du kích Latvia, còn khi sức khỏe Heinrich vừa cho phép, hắn bèn đưa anh về Berlin bằng máy bay y tế.

Ở an dưỡng đường dành cho SS Heinrich rượu chè be bét vì cô độc. Willie Schwarzkopf xoay xở cho Heinrich đi đến “Ban tham mưu Valia” công tác với mục đích kiểm tra lại vì hy vọng rằng chuyến đi này sẽ lấy lại cho cháu trai hắn vừa bị xúc phạm địa vị vốn có trong xã hội.

Tất nhiên, để được an tâm, từ lâu Willie Schwarzkopf đã có thể tìm ra phương pháp lánh xa khỏi cháu trai, nhưng có một hoàn cảnh mà hắn không thể không xét để Heinrich đã có mặt ở một trong các bữa tiệc long trọng do Hitler chiêu đãi. Và cũng thường như trong các cuộc tiếp đón khác, Heinrich đã uống say khướt và tỏ ra rất xuồng sã.

Để ý tới chuyện ầm ĩ do Heinrich gây nên, Hitler giận dữ nhìn chằm chằm vào Heinrich. Một sự im lặng chẳng lành bao trùm tất cả. Heinrich lúng túng và đáng thương nháy mắt nhìn quốc trưởng, bỗng nhiên lười biếng mỉm cười, dụi mắt, gục đầu vào vai tên bên cạnh, ngọ nguậy đôi chút trên ghế, miệng lẩm bẩm điều gì đó và ngủ thiếp đi.

Hitler thận trọng đi ra khỏi bàn, nhón chân tiến lại gần Heinrich giữa hai tên hộ tống bảo vệ tính mạng cao lớn. Cúi nhìn vào mặt Heinrich bỗng nhiên hắn sung sướng cười thoải mái và bằng động tác tay ra lệnh cho tất cả lặng lẽ từ phòng ăn đi sang phòng lớn.

Tại đây, như Hitler dự kiến trước, những lời chúc mừng kính trọng và khâm phục đã chờ đợi hắn. Còn sao nữa, Hitler đã biểu diễn tài năng thôi miên đặc biệt của mình một cách tuyệt vời! Và Hitler thật hạnh phúc. Sau những thất bại của quân Đức ở Moskva, hắn cần được những lời ca ngợi xum xoe này.

Còn vấn đề Heinrich lúc đến dự tiệc đã say khướt rồi và chỉ sau mấy cốc cognac là đã hoàn toàn đủ để làm Heinrich ngủ thiếp đi, thì chỉ có mình Willie Schwarzkopf biết. Nhưng câu chuyện Heinrich đã động viên Hitler, hắn càng tin hơn nữa vào việc hắn có khả năng tuyệt vời (của quỷ sa tăng) bắt ý chí kẻ khác phục tùng bản thân hắn. Và sau đó hắn đã nhiều lần thiện ý hỏi thăm đến cháu trai Willie Schwarzkopf vì tin rằng chính những tên Aryan nhạy bén tiếp nhận quốc trưởng của mình như vậy mới có thể trung thành một cách giác ngộ với Hitler.

Vì vậy mà Heinrich như có ngôi sao hộ mệnh thiêng liêng gì đó bảo vệ. Và hắn có thể cho phép mình ăn nói xách mé mà những tên quốc xã có địa vị lớn hơn nhiều nếu nói một câu thì đã phải đền xác từ lâu rồi. Ngay cả tên chú hắn có địa vị cao như vậy cũng phải dè chừng với hắn như với một người đặc biệt lĩnh hội xuất sắc những luồng tâm lý ý chí của quốc trưởng.

Tuy nhiên từ câu chuyện này, Weiss chỉ thấy rõ một điều mặc dù có lối sống bừa bãi và ăn nói láo xược mà một tên quốc xã khác từ lâu đã phải đền tội một cách tàn khốc rồi, Heinrich Schwarzkopf ở Berlin sống vẫn đàng hoàng vẫn được tiếp đón trong các nhà khá giả. Và tuy thế, như đã rõ qua buổi nói chuyện với Heinrich, hắn vẫn coi mình như bị cái gì đó làm nhục nhã ê chề, bị lừa dối tới mức nhiều lần liều mạng vô ích như một kẻ hoàn toàn chán ghét cuộc sống, bị thất vọng tới cùng cực.

Hiểu rõ điều này rồi, tất nhiên Weiss có thể dễ dàng đẩy Heinrich tới quyết định dứt khoát chỉ cần cho Heinrich xem các lời khai của Papke thôi. Nhưng liệu có thể coi lòng căm thù bỗng nổ ra vì sự ám hại cha hắn là cơ sở vững chắc cần thiết để gây nên những tình cảm căm thù đối với toàn bộ bọn Hitler, toàn bộ những gì đã đẻ ra bọn này không?

Weiss cảm thấy rằng, anh đã tìm thấy trong tâm hồn Heinrich một vết thương bệnh tật mà Heinrich định che giấu dưới hành động suồng sã và kiêu căng quá mức. Nhưng cái vết thương này sâu tới mức nào, còn khó xác định được. Câu chuyện với Goldblatt còn chưa nói được gì cả. Chẳng hạn như Landsdorff đã giúp đỡ viên bác sĩ tại gia của lão là người Do Thái sang cư trú ở Anh, không bao giờ đánh tù nhân trong khi hỏi cung. Nhưng trong tất cả chuyện đó Landsdorff lại là kẻ độc ác tàn bạo nhất chỉ có điều là tế nhị hơn và khôn khéo hơn bọn đồng sự mà thôi. Dù ai thì ai, nhưng Weiss thì biết rất rõ điều đó.

•º•

Thế là đã mấy năm Alexander Belov sống trong sự căng thẳng quá mức độ thường xuyên của thần kinh. Anh đành phải dùng sự cố gắng tập trung lớn nhất của ý chí để vượt qua trạng thái này, để có chút nghỉ ngơi ngắn ngủi nhưng hoàn toàn cần thiết cho đầu óc. Anh không dễ dàng nghỉ ngơi như thế. Nó thường bị phá hỏng bởi tình cảm không hài lòng với bản thân, bằng nhận thức đau khổ vì nghĩa vụ chưa thực hiện xong. Belov không thấy tin tưởng rằng anh - một tình báo Xô Viết - đang thực hiện xuất sắc tất cả những gì mọi người chờ đợi ở anh, công việc đòi hỏi ở anh.

Anh hiểu rằng anh đã nhiều lần làm trái các quy tắc mà các đồng chí lớn tuổi đã giáo dục anh. Các đồng chí ấy đã dạy anh rằng, sự tận tụy hy sinh của người tình báo hoạt động ở hậu phương kẻ thù không chỉ ở chỗ người tình báo sẵn sàng cống hiến cuộc đời của mình cho sự nghiệp chung mà còn ở chỗ có kỷ luật cao nhất về tư tưởng, ở chỗ có bản lĩnh, ở chỗ có tài năng không bị lôi cuốn vào việc đạt những mục đích thứ yếu.

Thời gian đầu, thử thách gian khổ nhất đối với anh là sự bất hoạt động kéo dài. Nhiệm vụ này nhắc anh phải nhập và làm Johann Weiss, làm một nhân viên tình báo Đức, một tên phát xít.

Anh đã không thể chịu đựng được thử thách này đến cùng. Tâm hồn anh đã rực cháy khi anh nhìn thấy kẻ thù huênh hoang say sưa với chiến thắng. Quên mất mục tiêu chủ yếu của công việc mà anh phục vụ. Belov đã không cân nhắc kỹ khi bò tới chỗ người chiến sĩ xe tăng Xô Viết để giúp đỡ đơn vị đồn trú đang lâm nguy.

Alexander Belov không thể tha thứ cho mình vì hành động này, và vấn đề hoàn toàn không phải ở chỗ anh không mang lại những kết quả mong muốn. Lẽ nào điều đó lại làm cho trong lòng nhẹ nhõm hơn. Hành động này đã làm cho Belov thấy rõ rằng anh còn chưa có đủ sức chịu đựng cần thiết đối với một tình báo Xô Viết.

Và chỉ vì lỗi của mình mà anh đã hầu như bị loại khỏi đội ngũ lúc nằm trong quân y viện. Chỉ do hoàn cảnh mà lại may mắn được trở lại với những trách nhiệm của mình, lại trở thành người chiến sĩ như anh đã được mang danh như vậy.

Tình hình các ngành bí mật của Đức mà anh lăn mình vào để phơi bày bản chất của chủ nghĩa phát xít với độ tàn nhẫn cực điểm: chính mắt anh đã nhìn thấy mục đích đê tiện của bọn Hitler được thực hiện ra sao, và anh đã biết những mức phần trăm tiêu diệt các dân tộc khác do bọn Hitler đặt kế hoạch cho những năm gần đây. Cùng với bọn đồng sự của mình ở Cục tình báo, anh đã có mặt trong các cuộc họp thảo luận những biện pháp hợp lý nhất để đánh vào hậu phương nhân dân Liên Xô. Và vì nghĩa vụ anh đã phải tỏ ra có tài cán và kinh nghiệm của một tình báo Đức trong các cuộc họp này. Chỉ bằng cách đó anh mới có thể củng cố mở rộng bàn đạp hoạt động cho mình và cho các bạn chiến đấu bí mật để từ bàn đạp này giáng những đòn quyết định vào các kế hoạch của ngành tình báo Hitler.

Và anh có đủ sức chịu đựng sống bĩnh tĩnh giữa kẻ thù, là người không bị lộ đối với chúng. Nhưng đôi khi anh vẫn có tình cảm tựa hồ như “lớp thép bọc” bảo vệ che ngoài của Johann Weiss đã bị nóng chảy ra vì lửa căm thù rực cháy. Những quân trang bảo vệ của Weiss bị nung nóng bởi lòng căm thù của trái tim đã thiêu đốt Belov, nhưng anh không có quyền vứt bỏ chúng: làm thế có nghĩ là không chỉ như là đã hy sinh mà còn làm thất bại sự nghiệp. Nhưng không nghỉ ngơi, lúc nào cũng phải khoác trên người những đồ quân trang nóng bỏng này, thì lại vượt quá sức anh.