Quân y viện bắt đầu tiếp nhận bọn lính xe tăng bị các vết bỏng đen cấp ba.

Weiss đã nhiều lần nghe thấy Steinglitz phán đoán về các mặt trội của binh chủng xe tăng. Steinglitz khẳng định rằng quân đội Liên Xô không những không có pháo chống tăng đặc biệt mà không có cả súng chống tăng nữa. Và theo điều lệnh chiến đấu của Liên Xô, người chỉ huy bao giờ cũng phải đi đầu, dẫn đơn vị hay tiểu đội của mình chiến đấu, đó là sự hỗ trợ quý báu đối với kẻ địch: có thế như ngoài thao trường, cứ việc khử chỉ huy đi. Steinglitz còn nói rằng, quân đội Liên Xô trang bị không đủ máy móc thông tin và thường dựa vào giao thông đường dây. Để phá đường dây giao thông thì các nhóm phá hoại của Đức sẽ chẳng phải khó khăn gì, và do đó các Ban tham mưu Liên Xô sẽ mất khả năng chỉ huy quân đội…

Tất cả những điều này Weiss thông báo về trung tâm.

Về phía Bruno anh cho rằng, việc Đức tiến hành hồi hương kiều dân Đức vùng Baltic là nhằm bổ sung thêm những phần tử quen biết mọi điều kiện vùng này cho các đơn vị đặc biệt của quân Đức. Chúng sẽ quay trở lại vùng Baltic với tư cách kẻ chinh phục. Đồng chí đã nhận được các tin tức về việc những đơn vị này tiến hành luyện tập tác chiến quân sự ở các vùng giống điều kiện miền Baltic.

Bruno đã đến các vùng giới tuyến và đã nhìn thấy các đội đặc biệt do chính phủ Đức lấy trong đám nhân viên của Cục tình báo di chuyển xác lính Đức bị giết trong các trận chiến đấu với quân Ba Lan để chôn ngay trên đất Ba Lan đã trở thành lãnh thổ của Đức. Bruno xác định rằng, với hành động này, bọn Đức chỉ muốn đánh lạc hướng chính phủ Liên Xô. Chôn xác lính Đức trên đất “của mình”, nước Đức cũng như muốn khẳng định rằng, không muốn xâm phạm đến lãnh thổ Liên Xô. Nhưng việc chôn người chết chỉ là việc ngụy trang cần thiết để cho tình báo Đức có thể nghiên cứu vùng biên giới. Bruno đã “khử” tên trinh sát Đức của đội chôn cất này trong khi hắn làm công việc rất xa lạ với sứ mệnh chính thức buồn tẻ của hắn.

Cả những điều này và nhiều điều khác Bruno đã trình bày trong báo cáo của mình.

Những tình báo Xô Viết coi nghĩa vụ cao cả nhất của mình là nói đúng sự thật dù nó tàn bạo và cay đắng đến đâu đi nữa. Chỉ nói sự thật. Và để có được sự thật cần thiết cho Đảng, cho nhân dân, đã đi làm tất cả, và nếu cần họ hiến dâng sinh mệnh của mình mà không hề tính toán, như Bruno đã hành động.

Và mãi Weiss không nhận được nhiệm vụ đúng hướng, nên cứ phải hành động, thật ra trong sợ hãi và nguy hiểm cho anh, thật không phải ngẫu nhiên.

Làm việc trong gara của trung tâm di dân ở Lodz, Weiss đã có thể phát hiện ra hệ thống ghi dấu số xe trên các xe quân sự và anh dịch ra được ý nghĩa quy ước của chúng. Việc phân tích hệ trọng có hệ thống đã dẫn anh tới chỗ tổng hợp lại. Những tính toán của Weiss làm đã gây sửng sốt lớn cho anh, và ngay lập tức anh truyền tin về trung tâm. Anh đã khẳng định được rằng các đơn vị quân Đức trang bị bằng phương tiện giao thông tốt hơn nhiều so với các đơn vị quân Liên Xô tương ứng, bọn Đức có nhiều xe kéo pháo hơn, còn vấn đề vận tải ô tô của đầu não và hậu phương thì không phải bàn. Tất cả những điều này nói lên sức cơ động của các binh đoàn quân Đức, và có nghĩa là, khả năng vận chuyển của bọn Đức.

Và, dù có đi đến đâu, gặp những hiện tượng gì đi nữa, Weiss cũng cố gắng nắm lấy chúng và truyền về trung tâm những suy đoán của anh.

Cuộc tấn công của nước Đức phát xít đã khẳng định lẽ phải của các tình báo Liên Xô trung thành với nghĩa vụ của mình.

Anh không được biết rằng, chiến tranh bùng nổ đối với anh đã có nhiều cái thay đổi, tức là có quyết định trao cho anh thực hiện nhiệm vụ đặc biệt khó khăn và trung tâm đã nghiên cứu mọi khía cạnh của nhiệm vụ này.

Số lính xe tăng trong quân y viện cứ mỗi ngày một nhiều. Chúng phàn nàn rằng, khi chúng tự coi mình được an toàn thực sự “lao vào cái bụng mềm mại” của các đơn vị bộ binh Liên Xô, thì đối phương quẳng vào xe chúng những chiếc chai đựng chất đốt lỏng. Người lính nào cũng đeo các bao đựng các chai này ngang thắt lưng và đi săn đuổi xe tăng. Họ bị lôi cuốn bởi sự ham mê nào đó chứ không phải theo logic tiến hành chiến tranh. Bởi vì đơn vị bộ binh khi va chạm với đơn vị cơ giới của kẻ địch, dứt khoát phải thừa nhận thất bại về mình.

Cũng như không xét đến các quy tắc chiến đấu, pháo binh Xô Viết đã hành động bằng cách kéo pháo ra những vị trí trống trải phía trước bộ binh và cứ nhằm thẳng vào xe tăng mà bắn.

Nhưng nếu họ hành động như vậy thì cần phải thích ứng với họ. Các tay súng tiểu liên Đức lao vào tấn công không phải ở đằng sau, mà là ở phía trước xe tăng để che chở cho xe tăng khỏi bị bộ binh Liên Xô được trang bị bằng các chai chất đốt tấn công và đánh tan pháo binh. Điều này ai cũng rõ, nhưng nó lại không phù hợp với cả điều lệ quân sự Đức lẫn thói quen của lính Đức là khi tấn công phải được che chở an toàn bằng xe bọc thép.

Những ngày đầu chiến tranh, bộ binh Liên Xô bỏ chạy tránh xe tăng Đức, còn bây giờ họ chạy lao vào xe tăng Đức mang theo lựu đạn và các chai chất đốt. Và chiến thuật như vậy của đối phương không những bất ngờ mà còn khó hiểu nữa. Vì quốc trưởng tuyên bố rằng quân đội Liên Xô đã bị đánh tan tành rồi, thế mà binh lính của quân đội bị đánh tan này hoặc là không biết, hoặc là không muốn biết điều đó, vẫn chiến đấu như thể mỗi người trong họ độc lập chiến đấu cũng có thể chiến thắng được cả một quân đội của kẻ địch. Quân Nga không muốn thừa nhận hoặc là không hiểu rằng, họ đã bị thua. Và sự lầm lẫn này đang mang lại những tổn thất lớn cho quân Đức đã giành được chiến thắng…

Nghe những ý kiến như vậy của bọn lính xe tăng, Weiss cố gắng lái chúng nói chuyện sang vấn đề tại sao nước Đức sau bốn mươi lăm ngày phá tan các lực lượng vũ trang Hà Lan, Bỉ, Pháp, làm thất bại các binh đoàn viễn chinh Anh, còn ở đây, tại một nước lạc hậu, bỗng nhiên gặp phải sức kháng cự như vậy.

- Chắc rằng, - Weiss đặt giả thuyết, - đó là vì, ở bên đó - châu Âu - đường xá tốt, còn ở nước Nga thì rất tồi.

Nghe lời phán đoán của Weiss, bọn lính xe tăng im lặng khinh bỉ.

Thế rồi anh nói rằng, cần phải trang bị cho bộ binh Đức các chai chất cháy, nếu chúng có hiệu quả như vậy.

Nhưng cả những lời này cũng gặp phải sự im lặng khinh bỉ như trước. Chỉ có một tên lính xe tăng toàn thân bị bỏng và bị băng lại như người ướp, giọng khàn khàn hỏi:

- Thế mày có dám nằm ôm mìn dưới xe tăng Liên Xô không? - Giọng hắn vang lên như từ trong chiếc quan tài mềm ra.

Weiss kiêu hãnh tuyên bố:

- Nếu như quốc trưởng ra lệnh cho chính tao.

- Nói láo, mày không dám nằm! Còn bọn chúng thì lao vào xe tăng và bên dưới xe tăng không cần ai ra lệnh, tự ý thôi.

- Có thể, vì tuyệt vọng. - Weiss nói.

- Nếu vì tuyệt vọng thì chúng không lao vào xe tăng mà chạy trốn xe tăng, - tên bị băng giọng khàn khàn nói. - Chúng chiến đấu vì đất nước của chúng, hầu như mảnh đất này là cơ thể riêng của chúng.

Weiss rất muốn nhìn thấy mặt người lính xe tăng đang bị băng kín. Người này thế nào? Nhưng dù có tháo băng ra cũng không nhìn thấy mặt người này, vì nó bị bỏng. Người này đã hiểu điều gì đó, có thể nói còn nhiều hơn nữa về cuộc chiến tranh hiện nay và về những người lính Xô Viết.

Weiss được biết năm 1936 sau khi nhận chức toàn quyền vấn đề kế hoạch bốn năm, Goering đã tiến hành quân phiệt hóa tất cả các xí nghiệp công nghiệp Đức. Đạo luật tàn khốc đã nô lệ hóa công nhân bằng cách kìm chặt họ trong nhà máy và công xưởng. Các ngành đặc biệt của Đức tàn sát dã man những ai định bảo vệ những quyền làm việc tối thiểu. Goering tuyên bố rằng, hắn không dừng lại trước “việc sử dụng các biện pháp vô nhân đạo” và không dừng lại thật: vì không hoàn thành mức, công nhân bị kết tội phá hoại ngầm và bị quẳng vào các trại tập trung. Bọn lính tráng và SS giết hại các nhà hoạt động công đoàn, những công nhân tích cực ngay trong phân xưởng.

Giai cấp công nhân Đức quằn quại trong bể máu, bị đầy đọa, mệt mỏi vì khủng bố của bọn phát xít! Hiện giờ giai cấp này thế nào? Weiss rất muốn biết điều đó. Có thể người lính xe tăng mặt bị bỏng là công nhân. Nhưng không được nói gì hơn với người này nữa. Có kẻ nào đó trong bọn thương binh đã khai báo con người bị lửa thiêu ấy và Fischer chuyển anh ta ra khu nhà một chái cửa sổ có chấn song. Rõ ràng là việc đánh giá kẻ địch của người lính xe tăng bị coi là không nhìn thấy hết sức mạnh bách thắng của quân Đức. Nhưng Weiss nhận thấy trong con người này có những nét của một nước Đức mà thanh niên Xô Viết từng mặc áo quần kiểu bán quân sự chào mừng. Ở nước Đức này có nước cộng hòa Xô Viết Bavaria năm 1919, có Hồng quân Munich chiến đấu anh hùng tháng Tư năm 1919. Những người con của nước Đức này đã chiến đấu trong hàng ngũ các chiến sĩ cộng hòa Tây Ban Nha. Nước Đức này đã sinh ra cho thế giới nào Karl Liebknecht, Rosa Luxemburg, và Ernst Thälmann. Đó là nước Đức của cách mạng, nước Đức của tình yêu và hy vọng của nhân dân Liên Xô. Và có thể, người lính xe tăng bị băng bó đẫm máu là một công dân của nước Đức mà Weiss yêu kính?

Anh muốn nghĩ như vậy, và anh đã nghĩ như vậy về người lính xe tăng này.

•º•

Mụ y tá trưởng Elfrida béo mập nhưng lại vô cùng nhanh nhẹn, tóc màu đồng lộng lẫy và đôi mắt dịu hiền như mắt bồ câu. Mụ mời Weiss đến chơi để cho anh biết cái nỗi buồn đàn bà của mình: vì Weiss nguyên là bạn của Hagen.

Weiss thận trọng tìm hiểu xem Fischer đối xử ra sao sau khi Alois Hagen biến mất.

Elfrida vô tư lự trả lời:

- Cũng như trước thôi. - Rồi bắt chước nhại: - “Thôi nào, con mèo của anh, ta cùng vượt ra ngoài ranh giới tao nhã quốc gia nào”!

- Fischer là tình nhân của cô?

- Ồ, đâu có, anh nói gì lạ vậy? - Elfrida giận dữ nói. - Chỉ đôi khi tôi tỏ ra nhã nhặn với anh ta thôi. Mà hơn nữa anh ta cũng có thể gây cho tôi hàng lố chuyện không hay. - Elfrida nói nhỏ đi.

- Bằng cách nào?

Elfrida như không nghe thấy câu hỏi và chuyển sang đề tài khác:

- Ôi Weiss! Bây giờ, khi mà tất cả phụ nữ Đức bị huy động vào các công việc cưỡng ép và các đơn vị phục vụ, đàn ông họ ra vào trại nữ giới, trại tập thể, xí nghiệp như vào nhà chứa. Có thể, một số phụ nữ thích như thế, họ thể hiện lòng yêu nước của mình như vậy, còn những người khác thì sợ trở nên lố lăng. Trong khi đó quốc trưởng đã khen ngợi chúng tôi vì tất cả, tất nhiên, trừ mối quan hệ với bọn hạ đẳng. Mụ tức giận thốt lên: - Ở địa vị Himmler nhất định tôi ra lệnh bắt đàn bà ở các vùng lãnh thổ mới đưa về quốc xã để đàn ông của ta đi lại với chúng bằng số tiền nhỏ bé trả cho các tòa thị chính địa phương. Vì quốc trưởng nói: “Ta phải tạo được cho người công nhân làm ra tiền khả năng tiêu tiền, nếu người công nhân không thể mua gì được bằng tiền lương này, để giữ vững tâm trạng tốt trong nhân dân”.

- Cô thật có đầu óc bộ trưởng!

- Ồ Weiss, tôi không thể nghĩ đến đạo đức của chúng tôi được. Phụ nữ Đức bị bắt đi khỏi gia đình, buộc phải làm nghĩa vụ lao động theo kỷ luật cưỡng ép, còn đàn ông thì lại buộc phụ nữ phải thực hiện cả những nghĩa vụ khác… Mà, cuối cùng thì tôi cũng sẽ đi lấy chồng. Và nếu chồng tôi không phải là đảng viên xã hội dân tộc, anh ấy sẽ không đánh giá nổi những hy sinh mà tôi đang chịu đựng ở đây.

- Thế còn Alois?

- Ồ, đấy lại hoàn toàn là chuyện khác! Anh ấy quá tôn trọng tôi, những khi chỉ có tôi và anh ấy ở bên nhau, và hoàn toàn không đỏi hỏi phải thế. Hơn nữa, có lẽ, không bao giờ tôi còn được gặp anh ấy!

Elfrida khóc òa lên. Mụ ca thán trong tiếng khóc:

- Vì anh ấy có thể lấy tôi! Tôi sinh trưởng trong một gia đình rất đứng đắn. Bố tôi là linh mục trong làng. Bố van lạy tôi đừng gia nhập “Đoàn thanh niên Hitler”, nhưng tôi đã xin vào. Và thế là ngay lập tức trưởng đoàn thanh niên bám lấy tôi. Hắn đe dọa rằng sẽ khai báo là bố tôi có liên hệ với tên Do Thái nào đó. Tôi hoảng sợ. Nhưng sau đó tên trưởng đoàn thanh niên chế nhạo tôi, hắn nói rằng tên Do Thái này là Christos.

- Thế bây giờ chúng ta phải làm gì? - Weiss hỏi.

- Nhưng có chuyện gì xảy ra chứ? - Elfrida lo lắng hỏi.

- Vì Christos lại chính là một tên Do Thái.

- À, - Elfrida buồn rầu thốt lên. - Bây giờ tôi nghĩ không phải về Christos, mà về Alois.

- Tại sao thế?

Elfrida cúi sát vào tai Weiss, thì thầm nói:

- Người ta chở đến đây một phi công Liên Xô sống dở chết dở. Hắn cụt cả hai chân. Tay bị dập nát. Nhưng nhất thiết phải làm hắn sống lại. Phải tiêm cho hắn thuốc trợ lực với liều lượng rất lớn, luôn luôn phải tiếp máu và đường glucose.

- Để làm gì?

- Lẽ nào anh lại không hiểu? Hắn lái chiếc máy bay Liên Xô mới, và khi máy bay bị bắn cháy, hắn cố tình phá máy bay, và bây giờ không thể xác định được đó là máy bay gì.

- Tức là, người ta muốn làm hắn sống lại, chỉ để tìm hiểu đó là máy bay gì?

- Tất nhiên rồi!

- Thế thì Alois dính dáng gì đến chuyện này?

Elfrida bối rối, mặt tái đi đến nỗi trên cổ và tay mụ nổi rõ những vết tàn nhang.

- Khi tôi trực bên giường tên phi công, anh Alois mò đến với tôi.

- Thế nữa cơ à?

- Anh ấy ra lệnh cho tôi đi nơi khác, nói rằng anh ấy sẽ nói chuyện với tên phi công.

- Đúng thế?

- Và tên phi công đã khai với anh ấy.

- Rất khá! Alois khá lắm!

- Và bây giờ Alois có thể báo cho Ban tham mưu không quân về chiếc máy bay kiểu mới của Liên Xô, nếu chỉ…

- Nếu chỉ sao?

- Chỉ trong trường hợp tên phi công không tỉnh lại nữa và không tự lảm nhảm tất cả.

- Có khả năng như thế? - Weiss lo lắng hỏi.

- Không! - Elfrida kiêu hãnh nói. - Bây giờ không có khả năng đó nữa rồi.

- Tại sao?

- Vì rằng tôi đã chứng minh tình yêu của tôi cho Alois biết.

- Bằng cách nào?

- Chỉ do lầm lẫn tôi cho viên phi công liều thuốc ngủ quá lớn, thế là bây giờ hắn nằm bất tỉnh nhân sự.

- Cô đã giết hắn?

- Đâu có thế, chính tự hắn muốn thôi. - Mụ sợ hãi nói nhỏ: - Anh biết không, khi tôi đưa cho hắn rất nhiều, rất nhiều thuốc, hắn vội vã cho vào miệng nuốt như gà mổ thóc, và lần đầu tiên ở quân y viện hắn mở mắt và cũng lần đầu tiên tôi nghe thấy hắn nói rằng “Danke Shen, Genosse[1]” và vuốt tay tôi.

- Tại sao thế?

- Nếu hắn biết tiếng Đức, tức là hắn đã kịp đọc nhãn hiệu và biết tôi cho hắn uống gì.

- Cô nghĩ rằng hắn muốn chết?

- Tôi cũng có nghĩ. Alois đã hứa với hắn rằng, tôi sẽ làm như thế cho hắn. Vì hắn đã biết rằng nếu hắn không chết trong bệnh viện thì cuối cùng cũng bị giết. Trong giấy tờ của hắn có ghi hắn là chính trị viên phân đội.

- Đảng viên cộng sản?

- Tất nhiên! Thậm chí sau khi mở mắt ra bắt đầu hiểu rõ và có thể nói được, hắn không nói gì với ngài thiếu tá cả. Thế mà lại nói với Alois.

- Tức là cô đã hành động như một người yêu nước chân chính, như một người quốc xã, đã trả thù được tên phi công cộng sản Nga này. - Rồi nhẹ nhàng dịu giọng: - Cô đừng sợ gì hết. Ở nước Đức chúng ta còn chưa bao giờ có ai bị trừng phạt vì lòng yêu nước như vậy.

- Nhưng tôi cho rằng tôi cần phải khiêm tốn và im lặng.

- Đúng. - Weiss đồng ý. - Khiêm tốn - đó là đồ trang sức quý báu nhất của người phụ nữ.

Elfrida đỏ mặt:

- Ồ, tôi vốn khiêm tốn trong tất cả mọi ý. Nhưng chiến tranh… - Mụ buồn rầu chùn lại. Liếc nhìn đồng hồ, sợ hãi nói: - Fischer thường đến chỗ tôi vào giờ này. - Mụ tiến lại bên gương, tô lại môi son và sửa lại bộ tóc cứng màu đồng đỏ…

Dần dần Weiss đã có thể xuất viện được, và nếu như không có Elfrida thì chắc chắn rằng anh đã bị đưa sang mặt trận phía Đông ngay với tiểu đoàn bộ binh đầu tiên rồi.

Qua số hòm thư dã chiến Elfrida phát hiện ra cần phải tìm đơn vị của thiếu tá Steinglitz ở đâu, và làm bằng được đề nghị Fischer phải đưa trả Weiss về đơn vị cũ của anh.

Lúc chia tay Elfrida mời Weiss đến phòng riêng, mời anh ăn cơm sáng và cho anh một gói thực phẩm lớn để đi ăn đường.

Mụ trở nên đãng trí, mệt mỏi, lúc nào cũng lo lắng vì điều gì đó. Hai người nói chuyện đôi chút về Hagen, uống mỗi người một cốc rượu, và Elfrida quan tâm hỏi:

- Có lẽ anh muốn đi ngay? Nếu vậy thì vĩnh biệt! Rồi giảng giải: - Vì tôi cũng không có thời gian. Nhiều thương binh quá. - Mụ ca thán - Những thứ băng giấy phụ rẻ tiền thấm nước nhanh quá không kịp thay nữa.

Weiss nhã nhặn đề nghị:

- Tôi có thể viết thư cho cô?…

Elfrida nhún vai:

- Tùy anh. - Nhưng rồi sực nhớ ra: - Tôi không biết số hòm thư dã chiến mới của tôi. - Mụ khoe khoang. - Vì tôi được thăng cấp. Tôi sắp đi Auschwitz cùng ngài giáo sư. Ở đó giáo sư sẽ có công tác khoa học, và còn được dành riêng một tòa nhà kiên cố đặc biệt.

- Công việc gì ở đó?

- Bí mật. - Elfrida đưa ngón tay mập mạp như khúc lạp xưởng sữa ra dọa Weiss.

- Thế thì xin chúc thành công! - Weiss nói. Và bắt tay Elfrida.

Và thế là Elfrida đi Auschwitz. Bọn Đức gọi Oświęcim của Ba Lan là Auschwitz. Nhưng Weiss đã quen tự chủ rồi, anh quen nói điều anh không nghĩ. Và anh rất dễ dàng, đơn giản, vô tư nói những từ này: “Chúc thành công!” Chính cũng như ở địa vị anh bất kỳ tên quốc xã nào cũng phải nói thế.

Trời mưa mù mịt, những chiếc lá vàng tàn úa rơi trên những cây ẩm ướt xuống đất. Những chiếc xe tải màu xanh, thùng xe có dấu chữ thập đỏ nối đuôi nhau, chạy vào trong chiếc cổng sắt mở toang của một quân y viện lớn mặt trận. Trước lúc những chiếc xe này đến ở đây đã chật ních thương binh rồi.

Theo vỉa hè lát gỗ, Weiss đi đến một khoảng đất trống đã biến thành nghĩa trang. Những chiếc thập ác trắng đầu ngắn đang đung đưa trên các nấm mồ. Trên vài chiếc có úp mũ sắt. Những tù binh Ba Lan đang lấy dây thừng hạ những chiếc quan tài xuống mồ sâu, chiếc nọ trên chiếc kia. Đây là ngôi mộ nhiều tầng. Cạnh mộ đặt một chiếc thập ác làm sẵn từ trước. Trên đó chỉ khắc có một tên của viên trung sĩ Đức.

Người linh mục mặc quân phục ngồi trên nấm mồ bên cạnh, hút thuốc chờ cho hạ xong chiếc quan tài cuối cùng để đọc kinh cầu nguyện.

Weiss chào linh mục. Lão ta không đứng dậy, chỉ duỗi tay ra chào kiểu Heil Hitler!

- Dích Heil, - Weiss nói và đi trở lại, anh cảm thấy đất sét trên ủng nặng trĩu chân. Anh đã vô ích lê xác đến đây với hy vọng quan sát nấm mồ có chôn cả người phi công Xô Viết. Ở đây ngay bọn Đức còn bị chôn thành đống.

Weiss vừa đi vừa nghĩ về người phi công, về những lời người phi công nói với trung úy Zubov khi đồng chí ấy đề nghị cứu đồng chí ấy khỏi cái chết đầy đọa.

Anh cũng nghĩ đến cả Elfrida, đến việc mụ được thăng cấp. Ở Auschwitz, trong cái trại giết người đó, Elfrida sẽ giúp ngài giáo sư của mụ tàn sát tù nhân, tiến hành thí nghiệm bằng người sống. Đứa con gái tóc hung của linh mục, một mụ đần độn và đa cảm, nhạy cảm và vô tư lự, ngốc nghếch và gian giảo này đã trụy lạc đến mức kinh khủng. Và không phải tên trưởng đoàn thanh niên Hitler trong làng làm mụ trụy lạc, mà là chủ nghĩa phát xít.

Trước mắt Weiss lại hiện ra chiếc thân gù của viên linh mục phát xít đang kiên nhẫn ngồi dưới trời mưa phùn trên nấm mồ lính, mồm ngậm thuốc lá. Hắn chờ đợi lúc vội vã lầu bầu bài kinh cầu nguyện cho những xác người chết đã được xếp lại thành đống, mà trong đó chỉ có một xác có quyền đề tên mình khắc trên cây thập ác. Chỉ có một thôi, chứ không phải toàn bộ bọn đã chết. Bọn quốc xã với lối phòng xa kiểu buôn bán, đã dựng lên những cây thập ác giả dối như vậy để không ai có thể biết được sự tính toán sai lầm của chúng bởi “công ty phương Đông”.

Hitler đã hứa hẹn đến đầu mùa thu thì chiến thắng hoàn toàn cuộc chiến tranh với nước Nga. Chỉ đến đầu mùa thu!

Những chiếc xe tải có dấu thập đỏ ở thùng xe bùn bắn tung tóe lần lượt đi vào trong chiếc cổng sắt mở toang của quân y viện.

Trời u ám, ẩm ướt. Những đám mây mờ mờ lơ lửng ngay trên mái ngói nóc nhọn, ngay trên đường nhựa như những mảng da. Lá cây mềm nhũn rơi lả tả.

Weiss vất vả lắm mới tha được chiếc túi nặng của anh ra tới đường cái. Anh ngồi nghỉ ở bên đường, rồi trả lộ phí bằng thuốc lá cho các lái xe đi dọc đường. Gần tối thì anh tới được thị trấn - nơi đơn vị của thiếu tá Steinglitz đóng quân.

❀ ❀ ❀

[1] Danke Shen, Genosse: tiếng Đức là thuốc ngủ - ND. (tr.76)