Thời gian cuối cùng này Elsa trông vô cùng tiều tụy: gầy đi và hốc hác. Bây giờ mỗi ngày chị phải biểu diễn hai lần buổi tối, đó là sự tiêu hao thể lực không nhỏ.

Còn về Zubov thì chị chỉ báo cáo cho Weiss những gì trực tiếp liên quan đến công tác. Theo sự gắng gượng mà chị thể hiện khi nói về Zubov theo nét mặt buồn rầu của chị, Weiss nhận thấy chính những quan hệ mà Zubov gắn bó với Brigitte theo chỉ thị của Elsa đang gây cho Elsa cái đau đớn về tình cảm.

Sau khi từ giã tiệm nhẩy, Zubov mất bộ giáp sắt giải phóng anh khỏi nhiệm vụ quân sự cũng như các nghệ sĩ khác có nghĩa vụ “giữ được trong nhân dân có tâm trạng tốt”, - trong thông tư của Goebbels đã nói thế. Nhưng nhờ có mối quan hệ với Brigitte, Zubov kiếm được chức thanh tra luyện tập thể lực trong các tổ chức “Đoàn thanh niên Hitler”. Còn gần đây anh đang tính toán điều gì đó to lớn hơn.

Zubov phàn nàn với Elsa rằng Brigitte rất hay ghen. Đêm đêm anh thường đi khỏi nhà để cùng với các đồng chí mới của mình, trong đó có năm người Ba Lan, một người Đức, hai Tiệp Khắc và một Hungaria, với quốc tế này, như anh nói “còn xa” mới được “thở bằng không khí trong lành”. Bởi vì ở đó, nơi khói lửa các đám cháy trên kho nhiên liệu, bụi đất mù mịt vì tiếng nổ trong các kho đạn dược và đám cháy ở đó. Thở đâu dễ dàng.

Gần sáng Zubov trở về thì Brigitte suốt đêm không ngủ vì chờ đợi lo lắng, bằng khóe mắt ghen tuông tìm trên nét mặt anh những dấu vết của son bôi môi, và ngửi quần áo đầy bụi bặm của anh, sợ hãi phải tìm thấy mùi nước hoa của kẻ khác.

Sự ghen tuông chân thành này của Brigitte không làm Zubov khổ sở cho lắm, đúng hơn, có thể nói lại còn làm tăng niềm tự ái nam giới của anh.

Trong các cuộc gặp gỡ Elsa - anh thường cho Elsa là người nắm được mọi cái tinh tế của tiếng Đức - anh thành thạo nắm ngay lấy những từ mới trong ngôn ngữ của chị, chăm chú nhắc lại các từ này và nhớ lấy. Anh không nhận thấy rằng những giờ học tiếng Đức như thế này làm cho Elsa đau đớn.

Khi Elsa khinh bỉ đả động đến cô gái Đức của anh, Zubov phản đối:

- Không, Elsa biết đấy, cô ta cũng không đến nỗi nào. Lão già đại tá của cô ta nguyên là một tên hèn mạt, coi cô ta như một con búp bê không tâm hồn và bắt ép làm đủ mọi điều đê tiện.

- Im ngay! - Elsa tuyệt vọng đề nghị. - Em không muốn nghe những điều đó.

- Tại sao lại thế? Em phải biết tất cả về cái xã hội này. - Zubov phản đối. - Mà thực ra Brigitte cũng rất khá. Chưa kịp học xong trung học đã bị ép đi lấy chồng. Elsa biết không, đôi khi mình chỉ thấy thương cô ta.

- Lại thế nữa! - Elsa nổi giận nói. - Chỉ còn chút nữa là anh sẽ trở thành người chồng kiểu mẫu của một mụ phát xít đấy.

- Nhưng cô ta đâu phải là phát xít. Cô ta là người tốt và hơi bất hạnh. Nhưng bây giờ, có lẽ đã hạnh phúc rồi. Thậm chí mình còn tin rằng cô ta sẽ đau xót thực sự nếu sắp tới lại bị góa bụa.

- Tức là mụ ta yêu anh?

- Vấn đề đâu ở đó. Chính tự mình cũng không ngờ. - Zubov nhún đôi vai hộ pháp của mình. Nét mặt của anh trở nên lúng túng.

- Hình như anh đã hoàn toàn bị tư sản hóa với mụ ta rồi. - Elsa căm giận nói. - Mụ ta sẽ phát huy các khả năng quý tộc của anh.

- Đâu có, cô ta là một phụ nữ tốt, - Zubov chống đỡ. - Chỉ vì trong cuộc sống cô ta đã không gặp may. Và cô ta không phải loại tiểu thư quý tộc như vậy. Cô ta đề nghị với tôi “Chúng ta sẽ chạy sang Thụy sĩ và sẽ sống ở đó trong một làng miền núi xa cách cả thế giới…”

- Bên người yêu thì trong túp lều cũng là thiên đường, - Elsa cắt lời anh.

Zubov đăm chiêu nói:

- Thực ra, hiện giờ chẳng hiểu sao tôi bắt đầu có quan hệ tốt với cô ta. Elsa có hiểu không, gần đây tôi nhận thấy rằng cô ta ngấm ngầm khóc vì lo cho tôi. Vì sao thế? Bám thì tôi có bám, vì bỗng nhiên cô ta hiểu ra. Cô ta quỳ xuống và van xin tôi tha lỗi cho cô ta. Thế là tôi nghĩ mình đã bị bao phủ trong cái gì đó và cô ta đã nói lộ tôi ra rồi. Nhưng té ra, thật tức cười, ông cụ kỵ nào đó của cô ta là con một bà không phải là người Aryan. Và thế là cô ta thú nhận. Điều này cô ta đã giấu ngay cả khi xưng tội.

- Tức là mụ ta đã dành cho anh niềm tin đặc biệt?

- Sao nữa? Cô ta là người đàn bà đứng đắn. Không muốn lừa dối tôi, vì rằng theo lời cô ta, tôi là một người Aryan kiểu mẫu, thuần chủng nhất.

- Thế thì anh làm trò gì ở đó?

- Nhưng mà tôi là chồng cô ta cơ mà, chính những hậu quả là từ đó mà ra. Đấy chỉ có thế thôi.

- Mê rồi à?

- Sao cô lại nói như vậy? - Zubov phản đối. - Trước hết chính Elsa đã sai tôi làm. Thứ hai, tôi nhắc lại, hiện giờ tôi có quan hệ thực sự với cô ta. Còn thứ ba, nhờ địa vị an toàn của tôi, tôi có thể hoạt động tích cực hơn. Cùng với anh bạn Hungaria tên là Antal Shimon, người thành phố Pecs, nguyên là thợ mỏ, tôi đã thảo ra kế hoạch nhỏ cho các chiến dịch ở các mỏ Fürstengruben thuộc ngoại vi Auschwitz. Ở đó có những nguyên liệu cần thiết cho “Farben”. Có thể dùng nước lũ làm ngập chìm cái gì đó, và làm nổ tung cái gì đó.

- Còn đêm đêm anh vẫn tiếp tục việc khủng bố đơn độc đấy chứ?

- Anh bạn Tiệp Khắc Jan Shishka tỏ ra là một xạ thủ xuất sắc.

- Còn anh?

Zubov nhếch mép cười:

- Một nhà thể thao nghiệp dư. Mới đây tôi biểu diễn trong câu lạc bộ điền kinh nữ. Em có biết tên tiểu đội trưởng Gestapo không? Nguyên vô địch Munich về môn vật. Em thử tưởng tượng xem, vút một cái qua vai, tôi quẳng hắn lăn ra thảm đến nỗi hắn bị gẫy một chân, bây giờ đang nằm ở quân y viện. Và tôi đã gửi cho vợ hắn một món tiền, để bằng hành động nhân đạo này xứng đáng với ý kiến tốt của dân địa phương ở đây.

- Còn vụ nổ các máy bay ném bom trong không?

- Chuyện đó ngoài ý muốn của tôi, Weiss thu thập được qua các chuyên gia của anh ấy ở trong trường những ống thuốc nổ khi bị rung. Hòm đựng ngòi nổ được đồng chí của tôi là một lái xe người Đức chở từ bãi để ô tô đến kho chứa ô tô. Và chỉ có thế, Elsa thấy đấy, kỹ thuật của chúng ta cũng không dẫn bọn giặc nhà trời của Hitler đến bước đường cùng. Một số tên còn kịp nhảy dù xuống đất và chờ kết thúc chiến tranh bằng cơm gạo Xô Viết.

- Thế có lúc nào đó anh nghĩ đến em không? Dù sao thì em cũng là bạn thân của anh, và ở đây cuộc sống không ngọt bùi gì. - Bỗng nhiên Elsa hỏi.

Zubov lúng túng rồi bất đắc dĩ nói lầu bầu:

- Mình cố gắng không nghĩ.

- Vì sao?

- Vì mình không thể nào làm cho cuộc sống của Elsa nhẹ nhàng hơn được.

- Thế mà em vẫn nghĩ đến anh. - Elsa nói nhanh, - và nghĩ nhiều về anh.

- Vô ích, - Zubov phản đối. - Bây giờ mình đã bắt đầu hoạt động khéo léo, cẩn thận rồi. Và hơn nữa, ở đây mình lại có cái “nóc che” bảo đảm.

- Cùng với mụ tình nhân Đức này…

Zubov ngẩng đầu và nhìn vào mắt Elsa, anh nói nghiêm trang:

- Đối với tôi, cô ta là một con người. Và nếu muốn biết, tôi chịu ơn cô ta nhiều cái…

- Chứ sao nữa! - Elsa nhếch mép cười. - Không thể chợp mắt được khi mà chàng tình nhân của mụ còn chưa muốn trở về và kể lại cho mụ tất cả những lời trìu mến mà tôi đã dạy anh ta.

- Chứ sao? - Zubov nói. - Những lời tốt đẹp chân thành…

- Thôi được, - Elsa nói rồi đứng dậy. Ra lệnh: - Đi đi! Và từ nay chỉ đến đây trong những trường hợp cần thiết nhất.

- Nhưng dù sao anh cũng luôn luôn nhớ Elsa… - Zubov lầu bầu nói. - Em biết đấy, sống một mình lâu không gặp một người Xô Viết nào thật nặng nề! Anh thậm chí gầy hẳn đi nếu lâu không nhìn thấy Elsa.

- Điều đó cũng dễ thấy thôi! - Elsa buông giọng độc ác. Và sau khi lạnh nhạt bắt tay Zubov, cô khuyên nhủ: - Anh biết đấy, dù sao cũng phải giữ mình! - Và thì thầm nói thêm: - Dù cho chỉ để phu nhân của anh không bị góa bụa lần nữa.

Zubov bỏ đi nhưng bụng còn thắc mắc không hiểu tại sao gần đây Elsa đối xử với anh trở nên kỳ lạ như vậy: hay gây gổ, dễ hờn giận và đồng thời có vẻ đau khổ thầm kín thế nào đó.

Anh có cảm tình đặc biệt với Elsa sau khi chị đã liều mạng cứu được anh thoát khỏi sự theo dõi của Gestapo và biến anh thành người cùng cặp của mình trong nhà hát nhạc nhẹ. Nhưng giao thiệp với người đàn bà trẻ tuổi và chỉ yêu những hành động tốt đẹp của chị thì đó lại không thuộc đặc tính của Zubov. Vì vậy, lần nào cũng thế, khi họ luyện tập tiết mục hai người, khi đỡ Elsa lúc chị quay lộn người trên không trung, Zubov lại miễn cưỡng buông chị ra không ôm nữa. Và một lần khi Elsa cho anh một cái tát tối tăm mặt mũi, anh đành phải thú nhận rằng anh chịu khuất phục miếng đòn đáng nhớ này chỉ vì là Elsa cao hơn anh về địa vị công tác và anh phải phục tùng vô điều kiện quy chế quân đội. Đúng, trong quân đội Xô Viết, kiểu đối xử như vậy với người cấp dưới bị nghiêm khắc trừng phạt. Nhưng vì hai người đang ở trên đất kẻ thù, do đó mọi việc đều hợp pháp.

•º•

Những người quen chồng cũ của Brigitte thường đến thăm Brigitte luôn, và địa vị xã hội của một số người trong họ thực sự đáng được chú ý để thu thập tin tức. Nhưng Zubov không có khả năng tham dự những câu chuyện tự nhiên mà trong quá trình trò chuyện có thể khôn khéo đả động đến những vấn đề đang làm tình báo ta chú ý. Phải cố gắng lắm anh mới giấu được niềm vui sướng của mình khi viên sư đoàn trưởng - đại tá Furst - nguyên sĩ quan quân phục hưng Đức đã từng tham gia đại chiến lần thứ nhất từ mặt trận phía Đông trở về, nói ít nhưng vẻ đặc biệt nghiêm chỉnh, phân tích đặc tính vô cùng kiên cường của binh lính Nga và tính dũng cảm một cách điềm đạm của các sĩ quan Xô Viết. Hắn đã kể đến loại vũ khí mới của Nga với sức công phá kinh khủng mang cái tên nữ giới là “Katyushas”. So với “Katyushas” của Liên Xô thì đạn súng cối của Đức cũng giống như các ngòi lửa ét-xăng so với đạn nhiệt hạch.

Viên đại tá còn nhận xét châm biếm rằng Bộ tổng tham mưu Đức đã tung tin giả cho quân đội bằng cách thổi phồng những thất bại của người Nga trong chiến dịch Phần Lan, nhưng lại che giấu những thắng lợi của người Nga trong việc phá vỡ phòng tuyến Mannerheim, về lực lượng của mình thì nó cũng không kém phòng tuyến Maginot. Hắn tuyên bố rằng đô đốc Canaris - một kẻ không có khả năng đoán ra những lực lượng bí mật được giữ kín của kẻ địch - đáng bị treo cổ cùng với các điệp viên bất tài của y ở cửa Brandenburg.

Hắn nhận xét qua rằng, Hải quân Liên Xô đã nhận được lệnh đúng lúc báo động số 1 cho nên những cuộc tiến công bất ngờ của các lực lượng Hải không quân Đức vào Hải quân Nga ngay ngày đầu chiến tranh đã tỏ ra vô hiệu quả.

- Qua tất cả những điều đó tôi cho rằng, - Furst kết luận, - chiến tranh với nước Nga sẽ có tính chất kéo dài, và điều đó sẽ đòi hỏi không những chỉ khả năng tự chủ tuyệt vời của các tướng lĩnh ta, mà còn cả sự hy sinh cao độ của cả dân tộc nữa.

Ngay khi đó Zubov vô cùng phấn khởi đề nghị cạn chén chúc sức khỏe đại tá khiến cho Furst hơi bị lúng túng. Hắn không thể nào ngờ được rằng hắn được đối xử kính trọng như vậy, đặc biệt sau khi hắn bị mất gần hết sư đoàn quân của hắn ở vùng Yelnya.

Ngắm chiếc cốc đựng đầy rượu dưới ánh sáng, Furst buồn rầu nói:

- Trên sông Dnepr, ở khu vực bến sông Solovievskaya, tên sĩ quan Liên Xô chỉ huy khẩu đội cao xạ đã chĩa các khẩu cao xạ thẳng vào các đơn vị xe tăng của tôi. Tôi cảm thấy vô cùng khó khăn vì có báo cáo với chỉ huy tập đoàn quân - nguyên soái von Bock về vấn đề này cũng hoàn toàn không lợi. Vụ quá lầm lẫn này đã mang lại cho chúng tôi sự thiệt hại lớn. Nhưng trong các cuộc tiến công vào Tula, pháo cao xạ của bọn Nga đã mang lại tổn thất hơn thế nhiều cho lão huênh hoang lên mặt - người thân cận của quốc trưởng - vua xe tăng Guderian, thì tôi lại coi chuyện đó đối với tôi là nguồn an ủi. Bởi vì quy mô những tổn thất của tôi làm sao sánh được với vụ mắc cỡ của Guderian. Nhưng tôi tin rằng, - hắn nói thêm vẻ an ủi, - thiên tài kỹ thuật của Đức sẽ vượt qua kỹ thuật của Nga. Và nếu những vũ khí mới của ta phù hợp với tên gọi hơi lãng mạn của nó, thì những “Con báo” và “Sư tử” sẽ hung dữ kết liễu được quân Nga như những mãnh thú xổ lồng trong rạp xiếc trước đám khán giả hoảng sợ quá mức. Dù thế nào chúng ta cũng tin chắc vào kết quả như vậy.

- Ông đã nhìn thấy những chiếc xe mới này chưa? - Zubov hỏi vẻ thích thú.

- Ồ, chưa! Tạm thời mọi việc sản xuất và thử chúng trên các bãi biển được giữ gìn tối mật.

Do sự cố gắng của Brigitte, bây giờ Zubov có chức vụ mới trong tổ chức xây dựng của Bộ trưởng quốc xã - doctor Todt: Ở đây anh đã lãnh đạo bộ phận bán quân sự. Bộ phận này gồm có các công dân Đức phải lao động nghĩa vụ trên các công trường khác nhau gắn liền với nhu cầu của quân đội Đức. Nhờ sự nhanh trí của mình, Zubov đã giành được vị trí vững chắc trong tổ chức này tương đối nhanh.

Thật hoàn toàn không ngờ là anh phát hiện ra ở bản thân mình tài ba của một tay thành thạo công việc, tinh khôn và nhìn xa thấy rộng. Thí dụ, theo các yêu cầu cá nhân của bọn chỉ huy Gestapo và SS địa phương và của cả những tên có thẩm quyền đặc biệt trong quốc xã, anh đã hào phóng xuất xi măng ngoại hạng và thép dát cho việc xây dựng các biệt thự tránh bom có đầy đủ tiện nghi và rộng rãi của chúng. Còn sau đó nhờ khách đặt hàng của mình hoặc tự anh lập ra những tờ khai vật liệu thiếu hụt như không đưa được đến địa điểm vì bị tai nạn chuyên chở bằng đường sắt, hoặc anh đánh tráo những loại tốt bằng loại kém.

Khi Weiss khen Zubov là anh đã bắt đầu làm việc ở mức độ cao hơn mà có kết quả thì Zubov thở dài thú nhận:

- Chuyển sang nghề của một anh lo chuyện bịp bợm, có thế thôi. Mình nghĩ là trong vấn đề này đối với bọn Đức có một trật tự - hạch toán nghiêm ngặt và kỷ luật. Còn trong thực tế thì sao? Chúng kéo về cho mình tất cả những gì nằm không đúng chỗ. Thì trò gian lận mà!

- Có điều là cậu đừng có coi khinh không nhận tặng phẩm - Weiss nghiêm nghị nói.

- Tức là phải học lấy hối lộ?

- Chính thế và phù hợp với địa vị của cậu để chúng kính nể cậu?

- Vì của hối lộ?

- Không phải vì của hối lộ, - Weiss cố gắng thể hiện ý nhẹ đi đôi chút. - Vấn đề là cậu phải nhớ đến uy tín của mình và không để mất nó do những việc vớ vẩn.

Zubov duỗi các ngón tay mà anh bóp lại tới mức bẽn lẽn, để lộ hai chiếc nhẫn gắn kim cương, lúng túng hỏi:

- Cậu thấy tôi đi đến đâu rồi không?

Weiss nhìn những chiếc nhẫn, dặn trước:

- Chú ý để chúng không trao cho đồ giả. Ở đây bọn chúng không quý trọng gì kẻ ngốc nghếch đâu. Và hãy xét đến, khi chúng sẽ cho nữa thì cần phải thử cho cẩn thận. Tốt nhất là ngâm trong acid, nếu đá không bị mờ đi, tức là của thật. Kẻ biết giá trị của đá quý đáng được kính trọng trong cái xã hội này nhiều hơn là kẻ đi đọc quyển sách thừa.

- Nhưng mình cần quái gì những viên kim cương này! - Zubov cau có.

- Cậu đừng cứ làm trò ngốc nghếch! - Weiss nổi giận - Chiếc nhẫn gắn kim cương này trong trường hợp cần thiết ở trại có thể đổi lấy một người, và có khi lại không phải chỉ một người thôi đâu.