Dần dần nhà Zubov trở thành địa điểm họp bí mật tốt. Brigitte tuyệt đối tin tất cả những gì Zubov nói. Zubov nói với vợ rằng anh công tác trong một cơ quan mật và vì thế mà phải luôn luôn bỏ nhà đi vì lợi ích quốc xã. Brigitte còn thấy tự hào với công tác bí mật mới này của chồng. Trong toàn bộ sự việc này rõ ràng Zubov đang giáo dục vợ mình theo tinh thần phát xít, và mặc dù kết quả việc giáo dục này làm cho Weiss có cảm tình với nữ chủ nhân, Weiss vẫn vô cùng lo lắng, vì hình như Zubov không đi quá xa trong các ý định của anh nhằm cải tạo lại Brigitte.

Zubov đã khuyên Brigitte học tiếng Nga để dễ dàng hơn trong việc sai bảo người hầu gái lấy trong số tù binh về. Một lần Brigitte đã quở trách Weiss là anh đã có ý kiến tự cao và không công bằng về người Nga bằng cách nhắc lại rằng nước Nga Xô Viết đã là nước duy nhất đứng ra chống mọi sự tàn bạo của hiệp ước Versailles: Nga đã ký với Đức năm 1922 hiệp ước Rapalle, hiệp ước này chấm dứt sự cô lập Đức với cả thế giới. Nghe thấy thế Weiss sửng sốt nhìn chằm chằm Brigitte, sau đó vẻ trách móc đưa mắt nhìn sang Zubov và lầu bầu nói rằng anh chỉ là người lính và việc của anh là nhìn nước Nga như một kẻ thù, chỉ có thế thôi.

Còn Zubov như không nhận thấy sự trách móc lặng lẽ của Weiss, khen vợ:

- Chỉ vì Brigitte không sợ như một số người khác là trong trường hợp biến đổi số phận, binh lính Xô Viết sẽ không đối xử trên lãnh thổ Đức như người của ta đang đối xử trên lãnh thổ chúng.

- Mà không sợ một cách vô ích. - Weiss tức giận nói, nổi nóng nhìn Zubov. - Tôi tin là chúng sẽ bắt đầu từ chỗ, thí dụ như, cho cậu ăn một trận đòn nên thân vì suy nghĩ nông cạn.

- Không bao giờ, - Brigitte phản đối. - Người Nga họ không dùng các hình phạt về cơ thể. - Liệu đúng họ không dùng chứ? - Quay sang nói với chồng mong được đồng tình.

- Nhưng chúng sẽ dùng riêng với chồng chị, - Weiss tức giận nói.

Zubov chỉ nhếch mép cười chiến thắng để đáp lại những lời này. Khi chia tay Weiss giận dữ hỏi Zubov:

- Cậu sao thế, mụ người ra rồi à? Cậu trông cậy vào tình yêu này đến chế à?

Zubov nhún đôi vai rộng.

- Thế sao, chẳng lẽ cô ta không đáng được thế sao? - Và ngay lập tức giải thích vẻ kiên quyết: - Tôi là người có kỷ luật. Nhưng giả tạo tới mức làm như tôi không phải là con người nói chung thì tôi sẽ không làm. Không biết làm.

- Tôi ra lệnh, cậu sẽ phải làm! - Weiss nói và rất nén mình chìa tay ra cho Zubov.

Weiss không hài lòng về Zubov: anh ta tỏ ra không thận trọng tới mức ngốc nghếch, nhưng Weiss không thể không thừa nhận rằng bây giờ người thanh niên dũng cảm này, con người không một giây dao động khi cần liều mạng để cứu đồng chí, con người đang yêu say mê, nhưng trong trắng và tin vào con người, đã trở nên càng quý giá hơn đối với Weiss.

Weiss nhớ lại khi đi tác chiến ban đêm Zubov đã buồn rầu kể với anh:

- Ở đó, trước khi phá nổ các xưởng sửa chữa súng đại bác, bọn mình đã quan sát tình hình. Tôi nhìn thấy những công nhân Đức đang tiện rãnh nòng súng máy khoan thẳng đứng. Mà, cậu biết không, những bàn tay vàng ngọc! Những thợ điêu luyện! Những chuyên gia hiếm có! Và, cậu hiểu không, đành phải lập lại toàn bộ kế hoạch phá hoại. Phá nổ sao cho không một người nào bị lâm nạn, vào giữa lúc thay ca. Thật cẩn thận, tuyệt đối chính xác. Và đã làm được như thế. Chứ nếu không thì tay giơ lên sao nổi. - Vẻ tin tưởng nói thêm: Tôi cho rằng đã tính toán đúng về mặt chính trị. Mặc dù về vấn đề công tác phá nổ thì bọn mình bị đặt vào thế bí: vất vả lắm mới tha nổi chân về. Còn Ptashek thì bị mất một phần má khi nổ. Nhưng không sao, tuy thế nhưng vẫn còn giữ được mặt mũi. Không làm công nhân bị què quặt. Còn máy móc thì thành đống sắt vụn. Làm thế là đúng đắn. Đã phá hủy nghiêm trọng.

Một lần Heinrich nói sơ sơ với Weiss rằng hắn có gặp Angelika Bücher.

- Cậu sao, thích cô ta à?

- Hoàn toàn không. Đây là một người mắc bệnh tâm trạng luôn mơ ước trở thành nữ anh hùng quốc xã.

- Thế thì việc gì đến cậu?

- Thì để làm hỏng tâm trạng von Salz. - Cười chế nhạo nói thêm: - Cái lão Phổ quá nguyên tắc này hóa ra là một kẻ nhát gan tầm thường nhất. Hồi niên thiếu hắn nói với bác sĩ giải phẫu để bác sĩ dùng thuốc tê làm mặt hắn có mấy vết sẹo, và suốt đời cứ làm ra vẻ như những vết sẹo này là hậu quả của gươm đâm và bị đâm trong các cuộc đọ gươm. Mới đây tôi có nói với lão rằng bộ xương đòn gánh của tiểu thư Bücher nhô ra là nhục các tình cảm thẩm mỹ của tôi. Ấy thế mà lão ta im lặng đáp như không hiểu người ta nói gì.

- Thế nếu như ông ta, vì ít suy nghĩ, bắn chết cậu vì cái lối láo xược này?

- Thế lại càng hay, - Heinrich uể oải nói rít qua kẽ răng - Sẽ giải thoát tôi khỏi cuộc sống hôi thối này?

Weiss nghĩ rằng Heinrich say, nhưng đôi mắt hắn tỉnh táo hơn bao giờ hết, trống trải lạnh lùng và mờ đục như không hồn. Trong những lúc lên cơn chán nản hắn thường chỉ uống say đến mức mất cảm giác, hoặc lao vào các câu chuyện về đề tài hai mặt khiến Weiss bắt đầu cảnh giác, liệu anh có bị Heinrich kiểm tra hay không.

Và thế là bây giờ chằm chằm nhìn vào mắt Weiss, Heinrich hỏi:

- Tất nhiên cậu đã quen biết các phương pháp giết người hàng loạt rồi chứ? Có thể sẽ trao đổi kinh nghiệm? Như một bạn đồng nghiệp. Thôi, đừng có khiêm tốn, Weiss, đừng giấu người bạn thân những tri thức quý giá của cậu.

- Để cậu làm gì? - Weiss nổi giận. - Thế mà cũng tìm được đề tài!

- Thế sao? Một đề tài rất tốt đối với hai đại diện trẻ tuổi của chủng tộc vĩ đại của những người chủ thế giới ngày mai. Vì chúng ta sẽ còn phải bỏ không ít sức vào để đạt được sự hoàn thiện về lĩnh vực này. - Heinrich nhìn chằm chằm vào mặt Weiss - Chúng ta bắt đầu một cách thô sơ cũng chưa lâu lắm. Tôi nhớ một lần đi đến trại tập trung, cậu tưởng tượng xem, mưa, lầy lội. Hàng núi xác chết. Người ta định thiêu chúng trong đống lửa khổng lồ đặt ở dưới hố sâu. Củi thì bị ướt, khó cháy, thế mà một tên trong số bọn bị kết án bò xuống hố múc một thùng mỡ từ các xác chết chảy ra và chuyển thùng này cho bạn hắn. Tên bạn đổ mỡ vào củi, đống lửa cháy bùng lớn, và mọi chuyện đều rất tốt. Và mới tiết kiệm làm sao: không cần tốn nhiên liệu, các xác chết tự phục vụ bản thân - sử dụng mỡ cháy của riêng bản thân.

- Nghe chói tai lắm, - Weiss nói.

- Thế còn làm?

- Chôn cất xác chết của tù nhân là trách nhiệm của chính bọn tù nhân.

- Thế còn biến chúng thành xác chết là trách nhiệm của chúng ta? - vẫn như cũ, Heinrich không rời mắt khỏi mặt Weiss.

- Chiến tranh.

- Vào ngày quốc trưởng năm mươi tư tuổi, người ta xử bắn ở mỗi trại tập trung năm mươi tư tù nhân - Đó cũng là chiến tranh?

- Quà tặng quốc trưởng.

- Cậu biết chuyện đó xảy ra thế nào không?

- Kiểu chung chung thôi. - Weiss thận trọng đáp.

- Chúng nằm trần truồng xuống dưới hố sâu đã nhét đầy bọn bị bắn rồi, nhưng trước khi nằm xuống phải tự rắc vôi sống lên các xác chết. Và thế là lớp nọ đến lớp kia. Và không tên nào van lạy xin tha, không mất trí và kinh sợ. Từ từ như bọn người vô cùng mệt mỏi, chúng thi hành các lệnh, đôi khi còn nói chuyện thì thầm với nhau. Còn bọn người giết chúng thì chúng không nhận thấy. Cậu biết điều đó kinh khủng thế nào không?

- Ai kinh khủng?

- Những người đang đi giết chóc! Chúng ta kinh khủng. Chúng ta!

- Cậu sao thế? Trực tiếp tham gia các vụ giết người à?

- Không.

- Thế thì, Heinrich, tại sao cậu quá lo lắng đến thế? Hay cậu cho các vụ bắn giết là lối cổ hủ? Đã có các phòng hơi ngạt rồi. Hơn nữa, cậu biết đấy, consortium “IG. Farbenindustry” đã trả cho ngành SS cứ mỗi tù nhân làm việc trong các xí nghiệp của hãng này là ba mark. Còn ngành SS phải trả cho “Farben” cứ mỗi kilôgam hơi ngạt “Cyclone B” là ba trăm mark. Hơi ngạt này đựng trong các hộp được quẳng qua ống khói vào các phòng mà người ta lùa tù nhân thuộc loại bị thủ tiêu vào đó. Đó, mẫu mực về sự hợp tác thực sự của công nghiệp và các mục đích cao cả của chúng ta là ở đó!

Làm ra vẻ quá ngán câu chuyện này rồi, Weiss biếng nhác vươn người và nói:

- Các hãng Krupp, Thyssen, Stinnes càng làm giàu bao nhiêu, dân tộc càng được củng cố mạnh hơn cùng với sự hùng mạnh về kinh tế bấy nhiêu, còn nếu chúng ta cho “Farben” khả năng kiếm ra tiền thì bằng việc đó chúng ta tỏ lòng yêu nước, củng cố sức mạnh quốc xã. Đó là một chân lý sơ đẳng.

- Cậu nghĩ thế à?

- Đối với những kẻ nào nghĩ khác thế đã có “Farben” đang sản xuất “Cyclone B”.

- Dù sao cậu cũng đã trở nên quá khôn ngoan suy nghĩ như một đảng viên quốc xã chính cống.

- Chúng ta sẽ nói hơi khác: phán đoán… - Weiss đính chính.

- Tức là cậu không muốn cởi mở với tôi chứ gì?

- Té ra, cậu đã lảm nhảm tất cả những chuyện đó để khêu gợi tôi cởi mở à? - Weiss nhếch mép cười và nghiêm nghị nhắc nhở: - Hãy nhớ là tôi đã có chút kinh nghiệm gì đó và khi làm việc với điệp viên, bản thân tôi có lên án một số mặt trong hệ tư tưởng của chúng ta. Điều đó, như vẫn nói, giúp cho việc làm suy yếu đối tượng, gây được niềm tin tưởng ở đối tượng dẫn tới chỗ cởi mở. Phương pháp thô sơ, mộc mạc nhưng lại có kết quả tốt.

- Cậu coi tôi như…

- Đừng nóng… - Weiss đặt tay lên vai Heinrich, bắt hắn lại ngồi xuống. - Tôi cho rằng cậu cũng như tôi, cậu biết công việc của cậu, và có khả năng còn khá hơn tôi. Lẽ nào tôi lại không thể bày tỏ với cậu lòng kính trọng nghề nghiệp chân thành được chăng?

Heinrich lặng lẽ rất lâu, căng thẳng và tò mò nhìn Weiss khiến Weiss thấy mất tự nhiên vì cái nhìn tìm tòi khao khát của bạn. Cuối cùng thì Heinrich chậm rãi, gần như vất vả mới tìm được lời, cất giọng nói nhưng mắt vẫn không rời khỏi mặt Weiss.

- Lúc đầu tôi nghĩ rằng cậu chỉ láu cá với tôi thôi, cậu đã trở thành người hoàn toàn khác - đúng như tất cả những gì có ở đây. Nhưng bây giờ tôi đã hiểu theo kiểu ngược lại. Đây là cậu đã cho tôi hiểu rất rõ tôi khốn nạn ra sao.

- Sao cậu nói thế! Tôi sao có thể! - Weiss phản đối.

- Tuy nhiên cậu đã có thể, - Heinrich tuyên bố vẻ chiến thắng. - Đã có thể, khi cậu nói về lòng kính trọng nghề nghiệp đối với tôi một cách hài hước như vậy. Điều đó nó hài hước và tôi đã hiểu rằng cậu không như những kẻ khác.

- Tôi cam đoan với cậu là cậu sai rồi. - Weiss nói như cái máy.

Anh tự giận mình. Té ra anh không biết giấu ý nghĩ của mình, để lộ chúng ra, nếu như không bằng lời nói thì bằng cách phát âm. Tức giận bản thân, anh nóng nảy kêu lên:

- Heinrich, cậu nghi ngờ tôi như thế làm gì vô ích! Tôi thật không ngờ! - Anh kiên trì đề nghị: - Tôi đề nghị, nếu cậu coi tôi là có khả năng và trong tương lai vẫn coi tôi là bạn thì hãy giới thiệu về tôi cho Gestapo. Thế sẽ đơn giản hơn. Và ngoài tất cả những việc khác, điều đó sẽ giải phóng cậu khỏi sự cần thiết phải tự kiểm tra lối suy nghĩ của tôi.

Weiss nói giọng sự vụ nhưng chân thành, vẻ quan tâm, có thiện ý, khẽ mỉm cười. Tuy nhiên lời đề nghị của anh chỉ gây nên trên mặt Heinrich vẻ khinh bỉ. Đôi mắt Heinrich lại trở nên mờ đục, đôi môi mím lại trắng bệch ra, một bên lông mày ngước cao lên như bị cơn đau đầu.

Phản ứng này làm Weiss sung sướng, nhưng anh không hề để lộ tình cảm ra và ngầm ngầm thích thú với những suy nghĩ đau khổ của Heinrich như của quý hạnh phúc mới tìm thấy, anh nói tiếp vẫn cái giọng tìm tòi, chân thành giả tạo như cũ.

- Heinrich, cậu phải hiểu đúng đắn về tôi. Tại sao tôi lại tự hào về cậu như vậy? Cậu là đảng viên quốc xã chân chính đầu tiên trong cuộc đời tôi, là kiểu mẫu đối với tôi. Ngay khi còn ở Riga, như một người Aryan chính cống, cậu đã có thể vươn lên cao hơn bố cậu - người đã kết bạn với giáo sư Goldblatt, và cậu đã cho tên Do Thái này cùng với con gái lão một bài học đích đáng bằng cách công khai biểu lộ với chúng sự khinh bỉ của cậu. Còn tôi thì hồi đó lại dám coi chúng không chỉ là những người quý giá, mà còn có sức lôi cuốn và cao thượng nữa, và thèm được như cậu vì rằng tôi thích Bertha. Cậu còn nhớ Bertha chứ? Hồi đó tôi nghĩ cô ta là người con gái đẹp.

- Còn bây giờ cậu cảm thấy cô ta tồi tàn à?

- Tất nhiên, - Weiss vội thừa nhận. - Trong các trại loại này trông rất bẩn mắt. Hơn nữa, cậu biết thiếu tá Lichtenberger đang ứng dụng những biện pháp trừng phạt gì vào thực tế các trại ở Riga không? Tên bị kết tội được đem chôn sống đất lấp tới ngang cổ và sau đó người ta bắt tù nhân đi lên đầu tên này. - Nhận thấy nét mặt Heinrich bỗng nhiên xạm đen đi, anh nói thêm giọng lên án: - Nhưng cá nhân tôi là người chống lại việc quá đáng như vậy. Còn khi ở đó tù nhân bị lấp tuyết lên người trần như nhộng thì lại là chuyện khác. Việc quan sát kết quả của sự làm lạnh quá mức này đã mang lại lợi ích khi chữa bệnh cho binh lính ta bị lạnh cóng ở mặt trận phía Đông. Thí dụ, ở Dachau đại úy SS - doctor Ruscher đã tiến hành thí nghiệm rất có kết quả việc làm lạnh quá mức. Mới đây ông ta chỉ ra rằng sưởi ấm những người bị quá lạnh bằng hơi nóng súc vật chỉ có thể được phép tiến hành trong các trường hợp khi trong quyền hạn sử dụng không có các phương pháp khác để sưởi ấm, hoặc khi nói đến những kẻ yếu đuối đặc biệt không chịu đựng được việc truyền nhiệt tập trung. Để dẫn chứng ông ta đã làm thí nghiệm lạnh quá mức trẻ em còn bú. Nếu đặt thêm các chai nước nóng vào. Thì chúng ấm lên hơn cả là ở bên cơ thể mẹ chúng, - Weiss đề nghị vẻ sẵn sàng giúp đỡ: - Tôi có thể cho cậu xem bản sao báo cáo của doctor Ruscher. Cậu sẽ tìm thấy trong đó nhiều điều đáng chú ý.

Trên bộ mặt xám xịt của Heinrich đôi mắt sáng lên vẻ lạnh nhạt và tàn nhẫn. Tay nắm lại thành quả đấm, toàn thân dướn về phía Weiss, nhìn anh vẻ căm thù. Nhưng, như không thấy điều đó, Weiss vẫn tiếp tục nói giọng sự vụ, chỉ có thêm đôi chút buồn rầu.

- Chắc cậu biết rằng vì lo đến các khả năng đảo lộn chiến tranh, Ban chỉ huy SS đã ra chỉ thị thí nghiệm thuốc độc tác động mạnh vào tù nhân. Để phòng trường hợp nếu chính chúng ta sẽ phải dùng đến các ống thuốc này. Một biện pháp vô cùng nhìn xa thấy rộng. Doctor Schuller tiến hành các thí nghiệm này, và các thí nghiệm thường được tiến hành với sự có mặt của chỉ huy trại SS - Tobert, trung tá SS - doctor Konrad Morgen và đại úy SS - doctor Venus. Tất cả những người này đứng sau tấm màn che và theo dõi qua lỗ thủng ở màn xem thuốc độc tác động như thế nào vào bọn tù binh Nga. Thuốc độc bỏ vào súp. Tất nhiên, áp dụng cách đo từng giai đoạn. - Ngừng một chút, Weiss hỏi: - Cậu đã đến Auschwitz rồi chứ! - Và tiếp tục nói không đợi trả lời. - Trong khi ở đó chưa xây dựng được các lò nung kín để thiêu xác, thì các vùng ở lân cận trại đã biến thành các đầm lầy hôi thối nhầy nhụa. Mùi hôi thối đến không chịu nổi. Các xác chết được lấp qua loa bằng một lớp đất mỏng, và vì vậy đất đai ở đó trở nên giống như vùng đầm lầy. - Anh cất giọng mỉm cười: - Tất nhiên, cậu không mong muốn ngành SS ở trong các điều kiện như vậy. Nhưng trong khi đó thật đáng công phẫn là người đại diện toàn quyền của thủ tướng phụ trách việc vận chuyển báu vật từ Auschwitz đi đã đánh cắp bốn mươi ki lô răng vàng và chuồn mất. Và, cậu tưởng tượng xem, cho đến giờ vẫn chưa thể tìm ra tên này. Những loại như thế làm nhục quân phục SS! - Weiss tuyên bố vẻ công phẫn. Và quan tâm nói thêm: - sau khi thủ tiêu các khu dồn dân đặc biệt ở Galicia ngành SS đã đưa ra cho tổ chức dân Do Thái biên lai thanh toán ba nghìn một trăm đồng vàng tiền Ba Lan về khoản đạn đã chi dùng và đòi phải trả tiền ngay lập tức. Những nhân viên chuyên cần này do thấm nhuần tinh thần cần kiệm đã quan tâm không mệt mỏi đến các khoản thu nhập chung của quốc xã. Cai tù ở trại Sachsenhausen là Wilhelm Schubert chẳng hạn đang dùng tới phương pháp tự tạo xử tử tù nhân. Viên này cho kẻ bị kết tội một chiếc dây, đinh, búa nhốt hắn vào chòi canh và ra lệnh tự tay hắn treo cổ hắn. Trong trường hợp ngược lại thì kẻ phạm tội sẽ bị đe dọa bởi hình phạt cơ thể rất đặc biệt: hắn phải tự chôn chiếc cột xuống đất, sau đó người ra kéo dây buộc vào đôi tay trói ngoặc ra sau lưng hắn lên trên cột và hắn bị treo lơ lửng trên đôi tay ngoặt ra sau như vậy cho tới lúc coi phương pháp tự treo cổ là hiệu nghiệm hơn. Bằng cách đó tù nhân tự nguyện hành hình mình. Những cách tự sát như vậy rất phổ biến ở cả các trại giam khác.

- Cậu kể cho tôi nghe tất cả những chuyện đó để làm gì? - Heinrich khàn giọng nói.

- Xin lỗi, - Weiss nói, - Rõ ràng là trong câu chuyện phiếm của tôi không có gì mới đối với cậu, nhưng cậu là sĩ quan SS, mà tôi thì chỉ muốn nói rằng tôi hiểu ngành của cậu phải làm việc trong các điều kiện nào. So với ngành của cậu ngành tình báo chỉ là một xưởng thủ công. Và thực ra ngành của tôi rất biết ơn ngành SS. Sau khi được ngành cậu rèn rũa, điệp viên xem ra hoàn toàn đáng tin cậy. Và bọn tôi rất biết ơn ngành của cậu… và tôi muốn tỏ lòng biết ơn công vụ đối với cậu, một sĩ quan SS.

- Tức là cậu coi tôi cũng như tất cả những kẻ mà cậu vừa nói tới!

- Cậu có thấy không? - Weiss trả lời lảng tránh, rút túi lấy ra cuốn sổ tay, - Thủ tướng Himmler ra chỉ thị cho chúng ta trong diễn văn của ngài đọc ở Poznan… - Và đọc: “Các dân tộc khác có chết đói hay không? Điều đó làm tôi khá chú ý chỉ ở mức độ các dân tộc này cần cho chúng ta như nô lệ đối với nền văn hóa của chúng ta… Phần lớn trong các anh đều biết thế nào là một trăm xác chết nằm bên cạnh hay năm trăm, hay một nghìn xác chết đang nằm. Chịu được như thế đến cùng và trong khi đó, trừ các trường hợp riêng biệt tỏ ra yếu ớt về tính người, vẫn là người, đứng đắn - đó chính là cái rèn luyện của chúng ta. Đó là trang sử vinh quang của chúng ta - nó không được ghi lại và sẽ không bao giờ được ghi lại”.

Weiss gấp sổ tay lại rồi đút vào túi áo, chỉ hơi nhếch mép cười, hỏi:

- Có đúng rằng những lời này giải thích chính xác sứ mệnh của chúng ta không? Còn những người mà những lời này nói đến tôi tin rằng sẽ xứng với vinh dự được ghi tên trong các trang sử đó. Và tôi cho rằng dòng họ “Schwarzkopf” sẽ chiếm được chỗ của mình trong đó.

- Cậu định nói đến Schwarzkopf nào? - Heinrich nổi nóng đứng dậy.

- Cả hai - cả Willie và Heinrich. Weiss kiên nhẫn giải thích. Anh hỏi: - Tôi tin rằng chú cậu rất hài lòng về cậu và từ lâu đã bỏ qua cho cậu cái chuyện say mê tuổi niên thiếu của cậu với Bertha rồi chứ? Hay cậu giấu không nói? - Và không cho Heinrich trả lời, Weiss vội vàng khuyên giọng chân tình. - Ở địa vị của cậu tôi đến thăm trại tập trung nữ giới ở Ravensbrück từ lâu rồi. Có khả năng Bertha đang ở đó. Cũng lạ, không biết cô ta độ này trông ra sao. Đúng là người ta thường thường làm thí nghiệm y học trên các thiếu nữ Do Thái - chuyển xương, gây truyền nhiễm, các cuộc giải phẫu thí nghiệm, tiêm chủng. Sau đó hút lấy máu bọn này để làm thuốc tiêm chủng. Bọn sống sót thì được khử trùng và sau đó kiểm tra kết quả khử trùng trong các lầu xanh làm ở trong trại cho công nhân nước ngoài. Vì thế vị tất mà cô ta - Bertha trước kia - còn lại được cái gì ra hồn. Và, có lẽ cậu cũng chẳng đáng phải mất thì giờ vì chuyện đó. Mặc dù thật là có hiệu quả nếu như cô ta nhìn thấy cậu như bây giờ, còn cậu thấy cô ta đã trở thành người ra sao. Tôi nghĩ rằng, cậu sẽ như được tặng thưởng. Vì hồi đó cô ta đối xử với cậu có phần nào tỏ ra khinh bỉ…

Một cái tát rất mạnh vào má làm Weiss choáng váng trong giây lát. Tay anh tự nhiên đặt vào bao súng lục, nhưng anh đã trấn tĩnh được ngay. Anh mỉm cười. Mỉm cười không cần sự cố gắng nào trong tâm hồn vì anh đã muốn Heinrich phản ứng lại lời của anh bằng bất kỳ hình thức nào, anh đã cố gắng làm điều đó với cả trái tim, ý chí, lý trí của mình, anh đã chờ đợi điều đó vì hy vọng rằng chưa phải đã mất hết tất cả. Và bằng bất kỳ giá nào anh có phải trả cho sự phát hiện này, anh vẫn tiến đến mục tiêu kiên trì, có phương pháp, có tính toán, và đúng là còn chưa có ý định rằng chính cái tát này đã kết thúc sự tìm kiếm của anh. Có lẽ cũng không cần đi tới tình trạng quá gay gắt này để bắt Heinrich phải để lộ cái tính người còn có trong tâm hồn Heinrich. Và tóm lại, tất cả những chuyện này đều không phải là thất bại, mà là thành công. Và bây giờ chỉ cần suy nghĩ kỹ xem sử dụng thành công này sao cho đúng.

Nhìn thẳng vào mắt Heinrich, Weiss cất giọng trịnh trọng:

- Thưa ngài Schwarzkopf, ngài đã làm nhục tôi - một sĩ quan. Tất nhiên, ngài hiểu thế nào là danh dự quân nhân và bảo vệ nó ra sao chứ?

- Cậu muốn đọ súng với tôi chắc? - Heinrich hỏi giọng chế nhạo. - Xin mời!

- Lại còn thế nữa! - Weiss nói. - Tôi không mong muốn rằng người ta sẽ đưa tôi ra tòa án quân sự.

- Thế cậu muốn gì thì hợp lý?

- Trước kia cậu chơi cờ rất khá, - Weiss đăm chiêu nói. - Nếu chưa quên thì có thể hãy đồng ý chơi với tôi.

- Để làm gì?

- Kẻ thua sẽ phải đền mạng. Phương pháp - tùy ý muốn cá nhân. Và chỉ có thế.

- Tôi đồng ý. - Heinrich tuyên bố không dao động.

- Rất tốt! - Weiss thốt lên quá nóng nảy.

- Thế nào? Cậu nghĩ rằng chúng ta sẽ hòa giải bên bàn cờ à? - Heinrich ngờ vực nhìn Weiss.

- Không! - Weiss phản đối dứt khoát. - Không khi nào. Nhưng cậu biết không, chỉ có điều trước khi đấu ta sẽ quên những gì vừa xảy ra giữa chúng ta. Ta sẽ thử làm những thanh niên có nghị lực, được chứ? Tất nhiên làm được thế tôi sẽ khó hơn cậu. Nhưng tôi sẽ cố gắng tạm quên cái nhục hôm nay.

- Lâu không?

- Chiều mai chúng ta sẽ đấu.

- Tại sao không ngay hôm nay?

- Nếu như cậu kiên quyết đòi hỏi…

- Thôi được, ngày mai - Heinrich nói giọng khô khan, và ngay sau đó nói thêm vẻ giận dữ: - Nhưng hãy nhớ, nếu cậu định tha thứ cho tôi về chuyện cái tát thì tôi sẽ không có ý định tha thứ cho cậu về các lời nói của cậu đâu! Và thế là ngày mai.

Heinrich muốn đứng dậy. Nhưng Weiss đưa tay giữ lại.

- Thế tại sao bây giờ chúng ta lại không nên ở bên nhau? Cậu sợ tôi à?

- Thế mới lạ! - Heinrich nói vẻ khinh miệt - Đấy là cậu nhát gan. Vì đã không bắn tôi ngay tại chỗ.

- Thế cũng như cậu đã nhát gan và không bắn tôi, - Weiss gầm ghè nói - Còn bây giờ thì sợ rằng ở lại với tôi cậu sẽ chùn và sẽ xin lỗi.

- Đừng hòng, - Heinrich dứt khoát nói.

- Thế thì ta uống rượu đã, - Weiss đề nghị, - và sẽ chỉ nói về chuyện gì khác thôi. Chúng ta phải im lặng về chuyện cờ quạt, còn sau đó một trong chúng ta sẽ vĩnh viễn hết nói.

- Đúng hơn là cậu sẽ thế.

- Thì cứ cho là thế! - Weiss đồng ý vẻ hòa giải. Anh hỏi: - Thế cậu ở Berlin ra sao?

Heinrich đã định miễn cưỡng kể về nghề nghiệp của mình dưới sự chỉ huy của Willie Schwarzkopf, nhưng rồi lầm lẫn và nói, miệng méo đi và mất bình tĩnh:

- Cậu biết đấy, hoặc là cậu giả tạo, hoặc là thần kinh của cậu vững như thép. Tôi thì không thể nào ngồi nói chuyện được với cậu sau những sự va chạm vừa xảy ra. - Và đứng dậy. - thế tức là sẽ gặp nhau. Chiều mai tại phòng của tôi. Cậu thấy được không?

- Hoàn toàn được, - Weiss nói. Rồi bỏ đi không chào từ biệt.

•º•

Weiss ít lo ngại nhất về kết quả cuộc đấu cờ với Heinrich. Dù sao anh cũng không sợ thua vì anh tin không chỉ vào sự tự chủ của mình mà còn vào mặt trận rõ rệt của anh so với Heinrich về môn cờ này. Anh lo lắng một điều khác: bỗng nhiên Heinrich sẽ tỏ ra chùn ý chí và chỉ đơn giản lẩn đi, bỏ đi đâu hoặc xấu hơn, sẽ lợi dụng địa vị của mình đi trước những bước mà sau đó Weiss sẽ ở vào địa vị của người bị sĩ quan SS kết tội về việc gì đó.

Nhưng hình như chưa có cơ sở để nghi ngờ Heinrich, về thái độ khốn nạn tới mức đó. Ngược lại, tính dễ nổi nóng của Heinrich và sự nông nổi của Heinrich không thể nào gắn liền với sự giảo quyệt được. Nhưng nếu Heinrich rất nghiêm chỉnh nhận thách thức, hẳn sẽ không bỏ cuộc đấu. Và nếu Weiss bỏ cuộc, Heinrich sẽ có đủ cơ sở để coi anh là thằng hèn và sẽ khinh bỉ, sẽ vĩnh viễn từ bỏ anh.

Thế tức là mất Heinrich. Và mất đúng vào lúc đã phát hiện ra được trong con người Heinrich có một phần tính người, mà có thể, đang cất giấu trong đó một điều gì đó Weiss cảm thấy sẽ cần thiết và có lợi cho anh và cho công việc.

Nhớ lại, phục hồi lại trong đầu óc tất cả những nét xúc động mà anh bắt gặp trên mặt Heinrich khi anh phán đoán về các hình phạt ở trại giam, Weiss có ý nghĩ là những phán đoán này có thể đã gây cho Heinrich lòng căm thù đối với anh - với Weiss, như với một kẻ hoàn toàn ủng hộ các phương pháp của bọn quốc xã. Và khi đó Heinrich có thể lợi dụng lời thách thức và giết Weiss không thương tiếc, cũng như Weiss nếu anh ở địa vị Heinrich, Heinrich có khả năng thuận lợi biết bao nhiêu! Và nếu như thế thì Weiss đã dấn lại cả sinh mệnh Heinrich trong nguy hiểm. Vì mỗi người trước khi ngồi vào chơi cờ đều đã chuyển cho nhau mẩu giấy ghi “Đề nghị không kết tội ai trong cái chết của mình”. Nếu nhận được của Weiss mẩu giấy đó, Heinrich sẽ không đợi kết thúc cuộc đấu và thậm chí không thèm bắt đầu chơi, mà có thể đơn giản nổ súng vào trán anh. Và sẽ hành động đúng, nếu như Heinrich là người như Weiss cảm thấy ngày hôm nay. Tất nhiên, thật là tuyệt nếu Heinrich là người như vậy. Nếu Heinrich như vậy thì tốt quá. Khi đó thì Heinrich là con người quý vô giá đối với sự nghiệp mà Weiss đang phục vụ. Nhưng trong trường hợp đó Weiss sẽ gặp phải nguy hiểm.

Còn nếu như Heinrich chỉ chơi để kiểm tra Weiss thôi thì sao? Chơi một cách có tài năng như một nhân viên phản gián SS đã nắm được rất chắc tất cả những gì Willie Schwarzkopf truyền thụ cho - như một tên SS lão luyện, một chuyên gia về các cuộc dò xét tâm hồn không chỉ ở trong nhà lao Gestapo mà ngay cả bạn chân tình của hắn, hắn cũng lục soát tâm hồn. Khi đó thì sao? Tất nhiên, có thể hành động trực diện. Đến gặp Heinrich và đặt lên bàn trước mặt hắn những tài liệu điều tra về vụ ám hại Rudolf Schwarzkopf do Funk tiến hành theo chỉ thị của Willie Schwarzkopf. Và rõ ngay Heinrich sẽ đi với ai.

Nhưng khi đó phải để lộ mình trước Heinrich. Và nếu Heinrich lảng tránh việc lựa chọn số phận, lẩn tránh quyết định đi với ai thì Weiss đành phải giết Heinrich.

Giết Heinrich rồi thì sẽ không còn lại gì nữa. Có lẽ, tốt hơn hết là hành động như sau: Sau khi Weiss đảm bảo an toàn cho bản thân vì nhận mẩu giấy của Heinrich đề nghị không kết tội ai trong cái chết của hắn, sẽ cần phải cho Heinrich biết các tài liệu điều tra. Nếu Heinrich tha thứ cho Willie Schwarzkopf tội ám hại bố là kỹ sư Rudolf Schwarzkopf thì chỉ cần một điều đó cũng cần phải thủ tiêu Heinrich như một tên khốn kiếp, một tên đểu cáng.

Cũng không loại trừ một điều khác: choáng váng vì những lời cung khai của Funk, trong lúc tâm hồn rối loạn, Heinrich sẽ khử bỏ chú mình, khử bỏ tất cả bọn Gestapo cùng chỗ, và hành động chỉ do một sự táo tợn, sẽ đồng ý giúp Weiss. Nhưng sự táo tợn là tình cảm không vững chắc. Nó có thể mất đi nhanh chóng cũng như xuất hiện. Còn sau đó sẽ đến các tình cảm khác, những suy nghĩ khác - tất cả những gì đã nuôi dưỡng Heinrich ở nước Đức phát xít, và những tình cảm này sẽ bó hẹp sự táo tợn lại, xảo quyệt nhắc cho các phương pháp tránh khỏi cái nhục nặng nề về bố. Tất cả đều có thể.

Chỉ có sự giác ngộ mới bền vững. Nhưng sự giác ngộ không dọi sáng con người một cách bất ngờ, không đến như một tia chớp. Và không nên tin rằng sau khi xem các tài liệu của Funk, Heinrich sẽ thay đổi ngay các quan điểm của mình.

Mà Weiss không cần Heinrich bị choáng váng, lúng túng, trong lúc thất vọng buồn rầu sẵn sàng làm tất cả. Anh cần Heinrich giác ngộ là trong cái chết của bố mình không phải chỉ Willie Schwarzkopf có tội. Không phải chỉ có hắn là tên khốn nạn giết anh trai. Kẻ thủ phạm chính giết người là nước Đức Hitler đang tiêu diệt các dân tộc khác một cách có hệ thống và đang bắt dân tộc Đức tự sát bằng cách buộc dân tộc Đức tạo ra những tội lỗi tầy trời.

Và khi Heinrich hiểu điều đó, Heinrich sẽ phải tin rằng con đường đúng đắn duy nhất đối với hắn là đứng về phía nhân dân Xô Viết để giúp nhân dân Đức thoát khỏi cái chết, khỏi bị tiêu diệt.

Nhưng làm thế nào cho Heinrich hiểu tất cả những điều đó, làm thế nào kiểm tra được Heinrich có phải là người Đức có khả năng kiểu Weiss và quyết định đấu tranh cho một nước Đức đã tự mình trở thành vật hy sinh của sự khủng bố phát xít hay không?

Thời gian cuối này Dietrich cùng nhóm những nhân vật tách riêng ra tiến hành điều tra vụ án năm quân nhân Đức từ chối không tham gia vào việc bắn giết con tin.

Cả năm người này bị kết án tử hình. Và việc xử giảo phải được thực hiện vào ban đêm ở nhà tù quân sự Warsaw, nơi đã xây dựng riêng một máy chém cho vụ này. Nhưng kết cấu của nó không được hoàn thiện cho lắm, và vì vậy đành phải quyết định áp dụng phương pháp đơn giản là dùng rìu chặt thịt làm công cụ xử giảo. Người ta tuyên bố với những người bị kết án rằng ai trong số họ muốn nhận vai đao phủ thì sẽ được thay đổi tội tử hình bằng việc đưa ra mặt trận vào đơn vị phạt - tấn công, nhưng không một ai đồng ý làm đao phủ.

Thế là Dietrich quyết định, trong trường hợp này vinh dự thủ tiêu những người phản bội quốc xã sẽ dành cho các sĩ quan cục tình báo, họ tên những người này hắn sẽ đọc ngay trước lúc hành hình. Thêm vào đó, đây cũng sẽ là cách thẩm tra sự vững vàng của một số sĩ quan tỏ ra không tích cực lắm khi hỏi cung tội phạm. Vì tất cả những chuyện đó mà Dietrich bị giữ lại ở Warsaw.

Landsdorff ủng hộ ý định này của Dietrich, lão gọi Dietrich đến và sau khi thông báo vắn tắt cho hắn biết rằng Heinrich Schwarzkopf, cháu đại tá SS Willie Schwarzkopf đã đến Warsaw. Landsdorff nói rằng thật sẽ hợp lý biết bao nếu đảm bảo cho Heinrich có mặt trong lúc xử giảo các tội phạm quân sự, kể cả việc tham gia vào việc này nữa. Như tỏ thái độ dung hòa, hắn nói:

- Điều đó sẽ cho ông khả năng trong trường hợp nào đó tự giới thiệu mặt tốt nhất với đại tá thông qua cháu trai ông ta. Ngoài ra đại tá sẽ thấy hài lòng nếu cháu trai ông ta chứng minh ở vùng thống sứ xứng đáng với cháu mình - một bạn chiến đấu gần nhất của thủ tướng.

Viễn cảnh làm quen với nhân vật lớn như vậy làm Dietrich rất sung sướng. Và hắn đã cám ơn rối rít viên chỉ huy của hắn về lời khuyên nhủ vô cùng quý giá này.

Nhưng ngay lập tức Landsdorff ngắt ý kiến của Dietrich kiên quyết yêu cầu là trong bất kỳ trường hợp nào Heinrich cũng không được biết trước vì sao được mời đến nhà tù. Vì nếu không, Heinrich sẽ đến chỗ xử giảo với hai tên SS đi kèm - và những tên này có thể gạt Dietrich ra khỏi vai trò chỉ huy toàn bộ thủ tục. Cần phải tìm được lý do nghiệp vụ gì đó để chỉ mời một mình Heinrich Schwarzkopf.

- Ngài hoàn toàn đúng. - Dietrich đồng ý. - Cánh SS là những tay càn bậy họ cho rằng chỉ có một mình họ biết thanh toán với bọn phản bội một cách xứng đáng. Như là người cháu này của ngài chỉ huy cao cấp SS, không đầu tiên đứng ra cầm cán công cụ luật pháp chăng! Quyền ưu tiên phải thuộc về người có cấp bậc cao hơn.

- Thế thì ông hãy tự giới thiệu điều đó cho Heinrich Schwarzkopf. - Landsdorff chế nhạo nói thêm: - Tôi cho rằng Heinrich sẽ không dám gạt ông, người tổ chức ra đâu, mà sẽ tỏ lòng tôn trọng ông.

- Ơ, ngài Landsdorff, ngài nói gì vậy! - Dietrich hồi hộp phản đối. - Tôi cũng không có ý định sử dụng quyền của mình. Hỏi cung với việc áp dụng mọi phương pháp - đó là một việc, còn xử giảo - đó là chuyện khác. Ngài đã biết tôi rồi thôi. Tôi còn chưa giết một ai cả. Đó là cái yếu của tôi. Dùng các biện pháp đau đớn như một phương pháp để đạt mục đích đó là nghĩa vụ của ngành nghề. Còn hành động kết thúc… - Dietrich lắc đầu. - Tôi không có khả năng làm điều đó. Tôi nhậy cảm như một phụ nữ thôi. - Và ngay lập tức hứa giọng sự vụ: - Tức là, tất cả sẽ được thực hiện như ngài đã khuyên bảo.

Khi tuyên đọc: “Chiến tranh làm lợi cho người Đức và làm các dân tộc khác kinh hoảng”, Hitler không phải là nhà phát minh. Lời kêu gọi khích động này Hitler đã ăn cắp trong kho từ của “những tên bán thịt” quân chủ thời kỳ đại chiến thứ nhất. Là người rất căng thẳng đầu óc, dễ lĩnh hội, Hitler đã thông minh bắt được những mơ ước bí mật của các trùm công nghiệp ở Rua và Ranh những kẻ ngay từ thời kỳ nước cộng hòa. Vậy mà đã khao khát được thấy nước Đức do một cá nhân hùng mạnh đứng đầu, một người độc tài, bạo chúa, chuyên chính, bởi vì, như bọn này suy tính, chỉ có quyền hành duy nhất, tuyệt đối mới gây được cảm xúc màu nhiệm.

Là một người suy nhược thần kinh, tự mãn với những cơn động kinh như một sự hứa hẹn đặc biệt, Hitler đã học thuộc lòng thuyết Nietzsche như bà nội trợ thuộc cuốn sách nấu ăn, và say sưa tưởng tượng mình ra một cá nhân hùng mạnh.

Đây là một con người xấu trai, mũi to, tai xòa như đôi cánh dơi to và mềm, răng sâu, đen cáu lại lúc nào cũng đau, da béo mỡ và lấm tấm các nốt mụn, vai hẹp, đầy vẩy mốc và mắt xanh màu thịt ôi. Tay lúc nào cũng vô cớ cử động giật giật, hắn ngây ngô tự khen rằng không một tên quốc xã nào có khả năng giữ tay phải cố định như thế được vài giờ theo kiểu chào phát xít như là hắn - Hitler. Là một tên tiểu tốt tầm thường kiểu Áo về các sở thích và khuynh hướng cá nhân, hắn có tài giảo quyệt hơn cả các loài dã thú. Về mặt các hành động đốn mạt đủ kiểu thì hắn cũng là một tay sành sỏi và biết vận dụng mánh khóe hơn cả mọi người khác.

Chính khả năng vô tận của những hành động hèn hạ này cũng đã thu hút được sự chú ý đầy thiện cảm những viên chủ thực sự của nước Đức đối với Hitler.

Về mặt chính trị hắn nổi danh về sự lừa đảo có tính toán của một tên bán hàng rong đang tiêu thụ món hàng xấu, ứ đọng. Lúc bắt đầu con đường đi hắn đã xứng đáng trước bọn trùm công nghiệp Đức trong việc đặt cái tên cho Đảng hắn làm khiếp đảm bọn công nghiệp - “Đảng xã hội dân tộc”, dựa vào Oswald Spengler. Hắn an ủi: “chủ nghĩa xã hội Phổ loại trừ tự do cá nhân và dân chủ chính trị”.

Bọn tay chân tích cực của hắn đã xác nhân sự cam kết về nội dung của trùm trưởng chúng bằng các vụ tàn sát, khủng bố bằng những hành động dã man. Và bằng “các chiến công” này đã tạo ra tiếng tăm đẫm máu cho Hitler - một đề cử viên bạo chúa, độc tài, chuyên chính được hoàn toàn thừa nhận.

Và hắn đã ngầm hạch toán tài vụ các vụ giết người, tàn sát, tàn phá, làm hư hỏng định đưa bản thanh toán này cho các viên chủ ngân hàng với hy vọng chúng sẽ trả công cho bản thanh toán này bằng cách trao cho hắn chức vụ chính thức: quốc trưởng Đức. Nhưng hắn cũng không quên các bạn chiến đấu cũ đã tham dự các hoạt động tội lỗi, cẩn thận ghi vào sổ tài vụ của mình từng tên một để giữ mối ràng buộc chặt chẽ với tất cả và trong trường hợp thất bại sẽ phản bội chúng trước khi chúng kịp phản bội hắn.

Bắt đầu bước đường công danh của mình, Hitler đã hành động như vậy với bọn cầm đầu lũ hiếu chiến.

Sau khi trở thành quốc trưởng đế quốc đệ tam, hắn vẫn tuân theo những phương pháp lãnh đạo cũ, chỉ khác là áp dụng chúng với quy mô lớn không lường được thôi. Bây giờ hắn đang mong muốn biến toàn bộ dân tộc Đức thành kẻ tòng phạm các tội lỗi của chủ nghĩa phát xít, làm dân tộc Đức vấy máu người để mỗi người Đức phải chịu trách nhiệm về những kẻ tàn ác của bọn quốc xã. Chiến thuật bắn giết các dân tộc khác không chỉ là mục tiêu chính trị quân sự của Hitler. Nó còn nói lên dự định xảo quyệt của hắn hòng giữ dân tộc Đức trong tâm trạng lo sợ trước sự trừng phạt vì tội lỗi của chủ nghĩa phát xít.

Và càng nhiều người bị tiêu diệt trong các trại tập trung ở vùng chiếm đóng thì các cơn thất vọng, buồn chán, lo sợ càng ít tấn công quốc trưởng, và hắn càng cảm thấy mình dễ chịu hơn, sảng khoái hơn. Vì quy mô lò sát sinh này đã thu hút vào trong nó ngày càng nhiều những người Đức mới, mà Hitler lại khao khát biến cả nước Đức thành kẻ chịu trách nhiệm về những tội lỗi của chủ nghĩa phát xít đối với loài người. Và việc những consortium khổng lồ nhất của Đức đang tạo ra những phương tiện giết người hàng loạt đã biến Hitler với bọn này thành sự đảm bảo chắc chắn, bền vững có đi có lại. Hitler hiểu rõ rằng, ngay cả trên ghế ngồi của sân vận động quốc xã cũng không chứa với tư cách kẻ bị án tất cả những tên nào có tội lỗi tầy trời gần ngang mức độ như chính hắn. Nhận thức này làm Hitler xúc động và sảng khoái. Và, tự say sưa với bản thân, hắn lại khôn ngoan củng cố vững chắc quyền hành của hắn đối với bọn bề tôi thân cận: hắn hứa hẹn riêng với từng tên về các hành động đểu cáng mà bọn này gây ra cho nhau nhằm qua sự cộng tác này sẽ chiếm được địa vị gần gũi Hitler hơn.

Hitler biết: mỗi tên trong bọn này đều tự coi mình không kém điều gì cả, mà có phần nào đó lại còn khôn khéo hơn cả Hitler. Nhưng tất cả bọn chúng đều căm ghét nhau tới mức có thể tin tưởng rằng: chúng sẽ không đoàn kết lại để cướp đoạt chính quyền khỏi tay Hitler.

Những tài liệu xúc phạm đến các tên hoạt động cao cấp quốc xã có một giá thị trường, và nếu chúng càng ghê tởm bao nhiêu thì giá chúng càng cao bấy nhiêu. Các ngành tình báo của Hitler hoặc buôn bán, hoặc trao đổi các tài liệu này với nhau.

Đối với bọn cầm đầu các ngành tình báo thì những tài liệu này là vũ khí trong cuộc đấu tranh giữa các phe phái để giành quyền thế. Tên nào cũng khát khao trở thành nhân vật thứ hai ở quốc xã sau quốc trưởng.

Qua Dietrich, Weiss được biết về cuộc hội thoại giữa tên này với Landsdorff sau khi anh cãi nhau với Heinrich, và một mối lo lắng dày vò xâm chiếm lòng anh. Bởi vì, trong lúc có mặt ở nơi tử hình, nếu Heinrich tỏ ra có dấu hiệu gì đó là thiếu suy nghĩ, lập tức Landsdorff sẽ lợi dụng ngay.

Weiss cũng đã được rõ là Hitler không hài lòng về hoạt động của Canaris, còn Willie Schwarzkopf lại là người thân cận với Himmler, và có khả năng, Heinrich đến khu thống sứ với nhiệm vụ bí mật gì đó liên quan không chỉ đến những thất bại của “Ban tham mưu Valia”.

Và không phải ngẫu nhiên mà Landsdorff, sau khi biết rằng Weiss có quan hệ bạn bè thân thiết với Heinrich, đã trao cho anh nhiệm vụ phát hiện mục đích chính chuyến công cán này của Heinrich.

Về mặt cơ cấu kiểm tra kiểu Hitler lòng trung thành của từng tên quốc xã thì từ lâu Weiss đã hiểu rõ và biết rằng kẻ nào lẩn tránh khỏi việc tham gia vào các vụ giết người sẽ bị coi là phản bội. Landsdorff mong muốn xúc phạm cháu tên thân cận của Himmler để trả thù lại những âm mưu chống Canaris.

Weiss cũng hiểu rất rõ rằng, nếu Heinrich tỏ ra có tính người thì hắn sẽ tự giết mình. Phải bằng mọi cách cứu Heinrich. Đúng đắn nhất, có lẽ là làm cho Heinrich không có khả năng đến nhà tù đúng lúc xử tử.

Một lần Landsdorff nói rằng nếu thủ tướng có ra lệnh kiểm tra nguyên nhân việc di chuyển chỗ của “Ban tham mưu Valia” thì chứng cớ tốt nhất có thể là sự tấn công của du kích Ba Lan vào các đại diện toàn quyền của thủ tướng ở nơi nào đó thuộc khu vực đóng quân cũ của “Ban tham mưu Valia”. Landsdorff đã hồi tưởng lại và kể bằng giọng đùa bỡn rằng ngay từ hồi đại chiến đại tá Walter Nicholas với sự giúp đỡ của các điệp viên riêng đã tổ chức vụ cướp đoạt các tài liệu trong bộ tổng tham mưu Đức ra sao, và chỉ sau một ngày đêm lại tài tình “tìm ra” các tài liệu này trong tay “bọn gián điệp Pháp”. Té ra rằng bọn Pháp đã “bị giết ngay tại chỗ khi định kháng cự”. Bằng toàn bộ việc này Nicholas đã chiếm ngay được cảm tình đặc biệt của vua Đức, kết quả là đã có ảnh hưởng tốt đến xã hội trong việc đề cao vai trò có lợi của tình báo Đức trước mọi người.

Trong khi nhớ lại những lời nói này của Landsdorff, trong đầu óc Weiss nghĩ đến một cuộc nói chuyện khác với Dietrich vừa rồi. Khi anh nói rằng Heinrich Schwarzkopf đã vô ích tự gây họa vào thân khi một mình - không có hộ vệ - nghênh ngang đi lại giữa Warsaw trong bộ quân phục SS, thì Dietrich nhún vai đáp:

- Thì đã sao? Nếu bọn Ba Lan chộp được Heinrich thì thủ tướng Himmler sẽ thấy rõ hơn một lần nữa ở đây Ban tham mưu Valia của ta phải làm việc trong điều kiện khó khăn ra sao. Và Himmler có trách nhiệm làm sạch bọn Ba Lan khỏi tất cả các vùng lân cận, nhưng vẫn không làm sạch được, mặc dù ở Ba Lan có phần lớn các trại tập trung giết người và chúng có khả năng tiêu diệt dân cư của bất kỳ quốc gia châu Âu nào.

Tất cả những điều đó làm cho Weiss có ý nghĩ: trong đầu anh nảy ra một kế hoạch mà anh quyết định thực hiện với sự giúp đỡ của Zubov. Nếu đạt được điều suy nghĩ này hai người sẽ bảo vệ được Heinrich khỏi những nguy hiểm đang đe dọa Heinrich từ mọi phía.

•º•

Như thường lệ anh đến gặp Zubov trên bờ sông Vistula, bên bến thuyền bỏ trống.

Nghe Weiss nói xong, Zubov đáp giọng càu nhàu:

- Thôi được, nhưng xin lỗi, chỉ có điều đây sẽ là chuyện kể cả thôi. Làm bị thương Schwarzkopf của cậu thì không được, nhưng hắn lại có thể làm chúng ta. Thật không công bằng như thế đấy.

Weiss gầm ghè nói:

- Nếu như bao giờ cũng công bằng thì từ lâu cậu đã chầu trời rồi.

- Chính tôi cũng thấy ngạc nhiên là vẫn còn sống, - Zubov đồng ý. - Nhưng chẳng hiểu vì sao chuyện xảy ra với tôi lại như thế? Còn vì nhiệm vụ luôn luôn rõ ràng: hoặc là tôi khử chúng, hoặc ngược lại. Và tôi cũng phấn khởi. Ấy thế mà… Hắn có thể khử cậu, còn cậu lại không được khử hắn. Thế không ức à?

- Cậu không đồng ý?

- “Không đồng ý” nghĩa là thế nào, nếu cậu ra lệnh!

- Tôi không ra lệnh, mà đề nghị, như giúp hộ việc riêng thôi.

- Sao? - Zubov ngạc nhiên. - Lại có chuyện gì kỳ lạ thế này. Nhưng tôi chỉ không thích cái dân chủ như thế. Có lẽ, dù sao cậu cũng cứ ra lệnh chứ?

- Tôi không có quyền, - Weiss uể oải đáp. - Tôi chỉ có thể đề nghị như bạn bè giúp nhau.

- Tức là, sau này cậu cũng sẽ nhìn tôi theo kiểu như là bắt được một tên lính Đức nào đó về nhà làm tặng phẩm? - Zubov cười vang lên, nhưng rồi lại bỏ ngay giọng vui đùa và bắt đầu nghiêm trang trao đổi, tiến hành bắt cóc Heinrich Schwarzkopf trong trường hợp nào thì tốt nhất.

Và khi mọi chuyện đã thỏa thuận xong xuôi, với lòng biết ơn, Weiss mới hỏi thăm Zubov chuyện gia đình.

Zubov buồn rầu nói:

- Chẳng được cái gì tốt cả. Brigitte, một phụ nữ đáng yêu, tốt bụng, mà tôi thì lại chỉ gây chuyện lo lắng cho cô ta. Sau cuộc tấn công nhà tù, tôi trở về người đầy vết băng bó. Tôi giấu việc bị thương. Nhưng sáng hôm sau cô ta nhìn thấy vải giường dưới lưng tôi đẫm máu, thế là bị ngất đi. Tôi phải gọi bác sĩ chữa tỉnh lại được. Vì quá bối rối tôi quên mất là tôi cũng cần được chạy chữa. Để bác sĩ đi, thế là cô ta khóc sướt mướt. Cô ta yêu tôi, cậu hiểu không? Thật là đáng thương cô ta nếu tôi bị giết. Thế đấy.

- Té ra, cậu cũng yêu cô ta?

- Chứ sao nữa? Trước kia cô ta bị đơn độc. Nhưng với tôi thì nói rất cởi mở và tin cậy đủ mọi điều tựa hồ như tôi là người ruột thịt của cô ta chứ không phải là anh chồng giả tạo.

- Thế sao lại giả tạo nếu cậu yêu?

- Tất nhiên, tôi đang gây cho cô ta một cái gì đó đúng đắn, tôi thấy đang phát triển.

- Cậu hãy chú ý, dịu dàng hơn! - Weiss lo lắng.

- Một chút tối thiểu đạo đức thôi, loại đối với thiếu niên. - Zubov nói để Weiss yên lòng. - Tôi nhã nhặn. Chứ không thuộc bọn hái hoa cho nó chóng tàn. - Nhận xét vẻ xảo quyệt - Tôi thì, tất nhiên, khác xa cậu: cải tạo một tên SS, chuyện này cậu thật kỳ quặc bậc nhất. Nếu như hắn sẽ không đích thân giải quyết cậu vào Gestapo.

Weiss giang tay ra:

- Chuyện, như cậu nói, không công bằng mà lại.

- Đấy, chính thế! Cậu thì muốn biến hắn thành con người, còn hắn thì biến cậu thành xác chết.

- Thôi được, - Weiss nói. - Tức là đã thỏa thuận!

- Đành như thế, - Zubov vẻ không vui đồng ý. Rồi thở dài nói: - Tôi sẽ lại cho Brigitte lý do để ghen tuông. Tôi đã hứa là tối nay cùng đi với Brigitte đến nhà các tên phát xít cao cấp. Và, té ra lại lừa dối. Suốt đêm lại sẽ vắng nhà. Mà trong những trường hợp đó cô ta sẽ không chịu nằm ngủ, mà đi đi lại lại, hút thuốc, sau đó khổ sở vì nhức đầu. Và sẽ tra khảo về các ả tình nhân. Mà còn ả nào khi tôi có vợ rồi cơ chứ? Cô ta không hiểu đạo đức của tôi. Mặc dù, đúng là có cảnh giác. Trong số phụ nữ ở đây tính dâm đãng phát triển rất cao. Cậu hiểu không, tôi cùng cô ta lần đầu tiên đến một nhà, tôi nghĩ là đứng đắn. Nữ chủ nhân dẫn tôi đi cho xem tranh, và rồi bám tôi một cách trâng tráo đến mức mất tự nhiên.

Thế là tôi, để không gây mâu thuẫn đối kháng, giải thích với mụ này rằng tôi bị chấn thương. Việc gia đình quan trọng, không muốn mất mối liên lạc. Chồng mụ là một quan chức bộ phận lãnh đạo kinh tế và vũ trang OKV[1] chuyên các công việc cướp đoạt, thu thập và bảo vệ các nguồn kinh tế ở lãnh thổ chiếm đóng. - Rồi huênh hoang: - Bây giờ tôi đã nổi danh như một người yêu thích nhiếp ảnh. Tôi cho tất cả những người quen ảnh vợ chồng viên này. Và, đồng thời trong phòng làm việc của viên này tôi cũng “nháy” được một số tài liệu. Sau đó nhét vào hòm thư mật gửi về Trung tâm. Tôi cho rằng sau này sẽ có lợi cho chúng ta để kiện tụng.

- Thế mà cậu đang trưởng thành đấy - Weiss khen.

- Tôi đang chuyên môn hóa, - Zubov đồng ý - Không phải bao giờ vẩy súng lục cũng có lợi như “thùng tưới cây”. Tôi đã hiểu điều đó.

- Zubov, cậu khá đấy! - Weiss nói.

- Bình thường thôi. Tôi vừa mới hoạt động trong hoàn cảnh đặc biệt. Còn mất bộ mặt thật như cậu thì tôi không có quyền.

- Đúng thế, - Weiss đồng ý, - bộ mặt của chúng ta phải được chúng ta giữ gìn cẩn thận hơn cả sinh mệnh. Người không mặt mũi thì còn tồi tàn hơn kẻ đã chết.

- Nói chung tôi không thích xác chết, - Zubov nói. - Và cũng hoàn toàn không muốn trở thành xác không hồn, mặc dù có khả năng sẽ phải chịu…

- Thật mới ngốc nghếch làm sao!

- Đúng. Có gì ngốc nghếch hơn xác chết? May chăng có chính cậu khi nào ngoẻo thôi. Tôi đồng ý điều đó. Cần phải cố sống, dù chỉ vì một ý nghĩ ghê tởm về bản thân. Và, tất nhiên, tôi cũng cố gắng.

- Thế thì hôm nay hãy cố gắng.

- Được thôi, - Zubov đồng ý và hứa: - Cậu hãy tin rằng khi tôi còn thở, tôi sẽ không chịu chết đâu. Dứt khoát như thế.

Họ chia tay nhau. Mỗi người rẽ trái đi dọc theo bờ sông, một người rẽ phải. Dòng sông Vistula xám bạc phẳng lặng êm ả trôi giữa đôi bờ bằng phẳng, từ từ và nặng nề kéo theo dòng nước sóng sánh một màu lạnh cóng đi trong gió và gợn những sóng nhỏ dày như run lên vì rét. Bờ sông vắng vẻ.

Hình như người Warsaw đã lìa bỏ dòng sông của mình, ở hai bên bờ của nó có những chiếc tàu chiến bọc thép của Đức với những chiếc nòng súng liên thanh ngất ngưởng trên các nóc tàu phẳng.

❀ ❀ ❀

[1] OKV: Bộ tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang quân Đức quốc xã. ND