"Tây di hối dịch du cư, lịch niên cống phú bất nhập, hữu ti tu chi. Kim tắc hóa bị tề dân, tiện vi thiện địa." Trong đại doanh đêm khuya, Thiệu Thụ Đức vẫn đang đọc các loại văn kiện từ khi quốc triều thành lập đến nay.

Muốn trị lý tốt một nơi, không hiểu rõ tình hình thực tế rõ ràng là không được. Ngoài ra, kinh nghiệm của người đi trước cũng có thể chỉ ra một vài đường vòng, ngươi không cần phải đi lại nữa.

Nói chung, đọc loại văn kiện này rất khô khan, nhưng đôi khi cũng có thể tìm được chút niềm vui, ví dụ như đoạn này.

Thân, Quang, Thái các châu không nộp cống phẩm, không giao hộ sách, đó chính là nơi bọn man di độc xà cư ngụ. Làm được những việc này, thì đó là thiện địa. Logic đơn giản thô bạo, rõ ràng vô cùng.

"Đại soái, cơm tối đã tới." Thân binh bưng đồ ăn tới cho hắn.

"Để Trần phó sứ, Triệu tùy sứ cùng tới dùng bữa."

"Tuân lệnh."

Trần Thành, Triệu Quang Phùng hai người rất nhanh đã tới, đại soái thường xuyên mời hai người bọn họ cùng ăn cơm, đây là sự coi trọng, là ân sủng.

"Đại soái, đây là cháo gạo tẻ Lan Châu sao?" Trần Thành nhìn thoáng qua, liền cười nói.

"Gạo cũ năm ngoái, trong thành đưa tới. Lan Châu là vùng đất màu mỡ, sáu mươi năm trước Lưu Nguyên Đỉnh đi qua Lan Châu, nhìn đâu cũng thấy toàn lúa gạo tẻ, hôm nay chúng ta cũng nếm thử xem." Thiệu Thụ Đức chào hỏi.

Trên án còn có một ít trái cây, thịt khô, sữa, cá, ba người như gió cuốn mây tan, một lát sau liền ăn uống xong xuôi.

"Đại soái, ban ngày chư quân giết mấy ngàn quân Thổ Phiên ở Hà Châu, Lâm Châu, bắt sống một ngàn ba trăm người, đây đều là tinh nhuệ của bộ tộc, nay trốn thoát trở về chỉ còn hơn hai ngàn, hẳn đã mất hết tinh thần, đại soái sao không phái người đi chiêu hàng?" Sau khi ăn xong, Trần Thành đề nghị.

Lâm Châu quản lý hai huyện Địch Đạo (nay là Lâm Thao), Trường Lạc (gần huyện Khang Lạc ngày nay), trị sở đặt tại Địch Đạo.

Hà Châu quản lý ba huyện Phù Hãn (nay ở phía tây nam huyện Lâm Hạ), Phượng Lâm (cách Lâm Hạ tám mươi dặm về phía nam), Đại Hạ (nằm trong địa phận huyện Quảng Hà ngày nay), trị sở đặt tại Phù Hãn.

Năm huyện này, thời Thiên Bảo dân số đều không ít, vì đất gần tuyến đầu tranh đấu với Thổ Phiên, triều đình đã di dời rất nhiều người tới định cư. Lâm Châu lúc đó vẫn thuộc Lan Châu, chưa bị tách ra, nhưng ba huyện Hà Châu, thời Thiên Bảo đã có hơn ba vạn sáu ngàn Hán dân, cơ bản đã khôi phục lại số hộ khẩu thời Bắc Chu, Tùy triều.

Có thể nuôi sống nhiều người như vậy, chủ yếu là vì có một dải lớn đồng bằng bồi tích ven sông thuận lợi cho việc tưới tiêu, ba huyện đều phân bố ở đây. Ngay cả lúc này, những nhánh sông của Hoàng Hà này vẫn cung cấp nguồn nước dồi dào, chỉ là người Thổ Phiên không có hứng thú mấy với việc lợi dụng nó mà thôi.

"Tự nhiên là phải chiêu hàng." Thiệu Thụ Đức gật đầu nói: "Có thể chiêu thì chiêu, cũng tốt để giảm bớt một chút thương vong. Nhưng người Thổ Phiên chưa chắc đã hết hy vọng đâu, việc đầu hàng mà họ nghĩ, có lẽ là mọi thứ vẫn như cũ, chỉ là bề ngoài thần phục ta mà thôi. Nhưng điều ta cầu, là phái quan viên, đóng quân, thu thuế, người Thổ Phiên chưa chắc đã đồng ý."

Đây quả thực là chuyện rất có khả năng xảy ra.

Người Thổ Phiên ở Hà, Lâm hai châu, sau khi chịu tổn thất nặng nề ngoài thành Lan Châu, đại tướng Mi Cổ Tất tử trận, trốn thoát trở về chỉ còn hơn hai ngàn người. Theo tình thế hiện nay, bọn họ chắc chắn không dám đánh tiếp nữa, mình phái người đi chiêu hàng, nếu chỉ thỏa mãn với việc thu phục lại lãnh thổ trên danh nghĩa, thì khả năng thành công là rất lớn. Nhưng nếu muốn thực sự kiểm soát năm huyện Hà, Lâm, mọi việc cai trị đều theo châu huyện của người Hán, thì người Thổ Phiên bản địa chưa chắc đã nguyện ý, điều này liên quan đến vấn đề quyền lực địa phương rơi vào tay ai.

Không thấy quan tài không đổ lệ.

Ngươi không tạo cho bọn họ chút áp lực, là không được. Không chừng, vẫn phải xuất động đại quân nam hạ đi một chuyến, chưa chắc cần phải đánh trận, nhưng vẫn phải đi một chuyến.

"Đại soái, các châu Thiện, Quách ở phía tây, các châu Mân, Đào, Điệp, Đãng ở phía nam tạm thời không bàn tới, hai châu Hà, Lâm bắt buộc phải lấy xuống." Trần Thành bảo người lấy tới một bản đồ, nói: "Hôm nay nhận được quân báo, chư quân lộ đông nam đã công phá sơn trại Thổ Phiên ở Đại Lai Cốc, giết địch hơn ngàn tên, đến đây đã đả thông đường dịch trạm đi tới hai châu Lâm, Hà. Đầu thời quốc triều, từ Trường An đi về phía Tây Vực,Vị Thủy Thủy đạo là quan trọng nhất, Vị Châu đã nằm trong tay, hai châu Hà, Lâm không lấy, thì đây chính là con đường cụt, ý nghĩa giảm đi rất nhiều."

Từ huyện Vị Nguyên, Vị Châu đi về phía tây, dọc theo đường dịch trạm thung lũng ở chân phía bắc núi Điểu Thử, một trăm dặm là có thể tới huyện Địch Đạo, Lâm Châu.

Địch Đạo lại là một nút giao thông quan trọng, từ đây đi về phía bắc, dọc theo thung lũng sông Thao bằng phẳng, vượt qua Ốc Can Lĩnh, tổng hành trình một trăm chín mươi dặm là tới huyện Ngũ Tuyền, trị sở Lan Châu.

Từ Địch Đạo đi về phía tây, còn có thể qua đại lộ bằng phẳng trong thung lũng để tới Hà Châu, và vượt qua Hà Châu về phía tây để tới Thiện Châu.

Nói đơn giản là, nếu huyện Địch Đạo và Trường Thành bảo ở phía bắc huyện không nằm trong tay, thì tuyến giao thông thuận tiện nhất giữa Lan Châu và Vị Châu sẽ bị cắt đứt. Trước năm Thiên Bảo thứ ba, hai huyện Lâm Châu đều thuộc Lan Châu, lúc đó đã cân nhắc tới yếu tố Địch Đạo là cái cổ họng giao thông này rồi.

"Cho nên Lâm Châu bắt buộc phải nằm trong tay." Trần Thành kết luận.

"Hà Châu không lấy trong tay thì đáng tiếc, kiến nghị phát binh lấy nó. Hai châu Hà, Lâm trong tay, Thiện Châu dường như cũng có thể lấy, các châu còn lại, tạm thời có thể kết giao, khi nhàn rỗi rồi hãy lấy sau." Triệu Quang Phùng nói.

Thiệu Thụ Đức nhìn bản đồ, điều hắn cân nhắc lại là một góc độ khác.

Vùng nông nghiệp tinh hoa của ba châu Hà, Lâm, Vị, phần lớn nằm ở độ cao dưới hai ngàn mét. Ba huyện Thiện Châu, ba huyện Quách Châu, phần lớn cũng ở mức hai ngàn mét, một số huyện cao hơn một chút, nhưng cũng có hạn.

Mười mấy huyện này, đều là độ cao mà di dân Quan Đông có thể thích ứng, lại có lượng lớn đồng bằng thung lũng, thổ nhưỡng phì nhiêu, quả thực có thể đẩy mạnh phát triển.

Nhưng các châu khác, hoặc là toàn là núi non trùng điệp, diện tích đồng bằng cực nhỏ, như gân gà. Hoặc là độ cao lớn, lên tới ba ngàn mét, tạm thời không đáng bỏ sức lực lớn để công chiếm, cách tốt nhất chính là chiêu hàng người Thổ Phiên, người Khương tại địa phương, dùng chính sách ky mi, đừng lãng phí tinh lực của mình.

"Năm huyện Hà, Lâm..." Thiệu Thụ Đức trầm ngâm một chút, nói: "Chủ lực của chúng đã bị tổn thất nặng nề, nên phát binh lấy nó. Hai châu Thiện, Quách, xem lại một chút đã, phái người chiêu hàng trước, nguyện hàng thì hàng, không nguyện hàng thì tính sau."

"Đại soái anh minh." Trần, Triệu hai người đồng thanh nói.

"Truyền lệnh cho Trương Ngạn Cầu, bảo hắn mang Chấn Vũ quân, Thiên Đức quân nam hạ, phối hợp với Dương Duyệt công chiếm hai huyện ở Lâm Châu." Thiệu Thụ Đức nói: "Qua mấy ngày nữa, ta sẽ thân dẫn đại quân nam hạ hai châu Hà, Lâm, hội minh với chư bộ Thổ Phiên."

"Đại soái, có nên ra lệnh cho Dương chỉ huy, nam công Mân Châu không? Phục Phất Lăng thị, xưa nay kiêu ngạo, hơn nữa tự thấy mình rất cao quý, không nhân lúc đại quân ở đây, một hơi nam hạ. Sau này đánh tiếp, lại phải động binh đao." Triệu Quang Phùng đột nhiên nói.

Trong mắt hắn, Phục Phất Lăng thị này rất đáng ghét, đối với người Đường cũng vô cùng tàn khốc, không giết tên tặc này, sau này hai châu Vị, Lâm sẽ không bao giờ có ngày yên ổn.

"Điệp, Đãng hai châu ở phía nam Mân Châu, thực lực thế nào?"

"Bẩm đại soái, sau khi rơi vào tay Thổ Phiên năm Quảng Đức thứ nhất, Thổ Phiên vẫn luôn chiếm giữ. Nhưng hai mươi năm gần đây, thế lực người Khương dần nổi lên, hai châu bốn huyện, sự cai trị của Thổ Phiên lung lay sắp đổ, tại địa phương thực chất là người Khương tự trị. Ngoài ra, một số nơi ở Phương Châu cũng rơi vào tay Thổ Phiên từ thời Cao Tông, cũng là người Khương chiếm ưu thế." Triệu Quang Phùng đáp: "Nếu thu phục được Mân Châu, nên phái người chiêu an, ky mi là được."

"Hai vị thật là khẩu vị lớn." Thiệu Thụ Đức cười nói: "Các châu Hà Lũng, rơi vào tay Thổ Phiên hơn trăm năm, tình hình dân chúng phức tạp. Vừa rồi ta cứ nghĩ mãi, nên kiểm soát những điểm trọng yếu nào, lại nên phái đóng quân bao nhiêu đại quân. Không ngờ hai vị khẩu vị lại lớn như vậy, đây là muốn ta dời cả trị sở Định Nan quân tới đây sao?"

"Đầu thời quốc triều Thổ Phiên xâm lấn, chủ yếu dọc theo Hoàng Thủy, Thao Thủy, Đại Hà tiến quân, cho nên triều đình đặt Hà Nguyên quân, Mạc Môn quân, Tích Thạch quân để trấn giữ, tất cả hơn hai vạn người." Thiệu Thụ Đức lại nói: "Ta nếu chiếm hết các châu Lan, Lâm, Hà, Vị, Mân, Điệp, Đãng, Thiện, Quách, Đào..., thì nên phái bao nhiêu đại quân lưu thủ?"

Nói xong, Thiệu Thụ Đức bảo Lý Nhân Phụ treo bản đồ lên tường, nói: "Hà Châu, Quảng Vũ Lương, Trường Thành bảo, Địch Đạo, Đại Lai Cốc, Phượng Lâm quan, Lạc Môn xuyên, đều là những hiểm yếu giao thông. Nếu có thể, đều cần đóng quân lưu thủ, nhưng thực lực Định Nan quân không đủ, không thể lưu lại quá nhiều đại quân."

"Huyện Địch Đạo, nên để lại một quân, kiêm quản lý tuyến phía bắc tới Trường Thành bảo, phía nam tới Đại Lai Cốc."

"Phượng Lâm quan, phía bắc giáp Đại Hà, phía tây trông về Tích Thạch, phía đông giữ Ly Khẩu, giao thông đông tây, vô cùng quan trọng. Lại có bến đò Phượng Lâm tân, vượt sông về phía bắc có thể tới Thiện Châu."

"Quảng Vũ Lương, nằm ở phía đông nơi Hoàng Thủy chảy vào sông, thông về phía tây tới Thiện Châu, cũng đặc biệt quan trọng."

"Thành Bình Di Thủ Trạc, nằm giữa huyện Phượng Lâm và Hà Châu, chắn đường thông lộ lớn, cũng phải đặt một quân."

"Thung lũng sông Vị..."

Thiệu Thụ Đức một hơi chỉ ra năm điểm trọng yếu, đây đều là nơi cần phải đóng quân.

Phòng ngự là một hệ thống, không phải là điều mà rất nhiều người cho rằng cứ dẫn đại quân đóng vào quan thành là xong việc. Trên thực tế như vậy là không đủ, quan thành thường chỉ chặn những con đường lớn nhất, dễ đi nhất, xung quanh còn có đường nhỏ, cũng bắt buộc phải xây trại đóng quân. Có chỗ có lẽ chỉ có thể đóng mười mấy người, đó là một phong hỏa đài, nhưng cũng là một mắt xích của hệ thống phòng ngự.

Giống như quân đóng tại huyện Địch Đạo, nếu Thổ Phiên xâm lấn, rất có khả năng đi qua Đại Lai Cốc, vì ở đây thích hợp nhất để đồn trú đại quân, giải quyết các vấn đề khó khăn về nước uống, củi lửa, đồng cỏ... Cho nên bình thường phải xây trại ở đây, quân thủ thành trong trại thuộc quyền quản lý của trấn tướng Địch Đạo. Tương tự, Trường Thành bảo cách Địch Đạo về phía bắc hơn ba mươi dặm cũng phải đóng quân, nếu có báo động, nên phái quân tới cứu viện.

Phải phái đóng không ít quân đội rồi, Thiệu Thụ Đức thở dài.

Đây là việc hắn luôn cố gắng tránh né, nhưng đi đến bước đường hôm nay, lãnh địa ngày càng rộng lớn, địa hình, tình hình dân chúng phức tạp, không phái đại quân trấn giữ, người ta chắc chắn sẽ không phục ngươi.

Các bộ Thổ Phiên ở Hà Sáo, Hoành Sơn, Âm Sơn tại sao lại phục tùng? Chẳng phải là vì trung tâm thống trị của Thiệu đại soái ở ngay đó, đại quân tụ tập, sức ảnh hưởng mạnh mẽ sao.

Ném một hai vạn đại quân vào mười mấy huyện này, đó quả thực là sự xa xỉ.

Nhưng nói thế nào nhỉ, dù không chiếm năm huyện Hà, Lâm, chỉ riêng việc phòng ngự hai châu Lan, Vị, ngươi cũng phải phái đại quân đóng giữ. Hơn nữa hệ thống phòng ngự còn bị xé toạc ra, thiếu mất một lỗ hổng lớn. Vậy thì chi bằng cứ chiếm luôn Hà Châu, kéo phẳng phòng tuyến, mở rộng ra bên ngoài, như vậy Lan Châu sẽ không còn là tiền tuyến nữa, ngược lại có thể an tâm phát triển.

"Đại soái, nếu phái hết nha quân đi đóng giữ, tất nhiên hao phí cực lớn. Kế sách hiện nay, nên mở rộng đồn điền quân, vừa cày vừa chiến." Trần Thành, Triệu Quang Phùng hai người dường như đã sớm có đối sách, cùng nhau đề nghị.

"Đồn điền quân lấy từ đâu ra?" Thiệu Thụ Đức hỏi.

"Đi Hà Nam chiêu mộ binh sĩ."

"Người ta là tới để ứng tuyển nha quân, sao chịu làm đồn điền binh?"

"Ứng tuyển dân hộ là được, hứa cho lợi lộc hậu hĩnh, lại phái lão tốt nha quân làm chỉ huy các cấp, y như chuyện ở Hội Châu."

Thế thì dân số chia cho Linh Châu lại ít đi rồi, Thiệu Thụ Đức thở dài.

"Dần dần hoàn thiện vậy, ngày mai theo ta vào thành Lan Châu, tìm một vài người am hiểu nội tình các châu lân cận hỏi xem, rồi hãy tính toán."

"Tuân lệnh."