Tháng 9 năm 1677, vùng biển gần Ấn Độ, trời quang mây tạnh, sóng yên biển lặng. Chiến hạm hai sàn "Phục Ba Vạn Lý" tận dụng chút gió mùa Tây Nam cuối cùng, sau một năm lại lần nữa tiến vào cảng Colombo, dự định đổi lại hiệp ước với Công ty Đông Ấn Hà Lan.

Hiệp ước cần trao đổi giữa hai bên có tên là "Hiệp ước Thông thương Hàng hải Hữu nghị Colombo". Nội dung đại thể bao gồm những điều khoản mà Mạc Liệt Man và Balthasar Bort đã thỏa thuận tại cảng Colombo lần trước, liên quan đến quyền cập cảng, tiếp tế, sửa chữa và kinh doanh của tàu thuyền Đông Ngạn tại hai cảng Malacca và Galle. Cụ thể là: mỗi năm không quá mười chiếc tàu Đông Ngạn được phép tiến vào hai cảng trên, nhưng chỉ được hoạt động tại địa điểm chỉ định, bao gồm nghỉ ngơi, kinh doanh và tiến hành các hoạt động tôn giáo, thời gian lưu lại tối đa không quá nửa năm; mỗi con tàu chỉ được phép mua lượng hàng hóa địa phương trị giá không quá ba mươi ngàn guilder mỗi năm, và chỉ được mua tại nơi thương nhân chỉ định; công nhận Công ty Đông Ấn Hà Lan được hưởng lợi ích đặc biệt tại đảo Ceylon, đồng thời người Đông Ngạn không được đạt được bất kỳ thỏa thuận nào với Anh quốc, Bồ Đào Nha gây tổn hại đến lợi ích của Công ty Đông Ấn Hà Lan tại đảo Ceylon; cuối cùng, cảng Cape Town và đảo Hoành Hải dưới sự quản trị của Đông Ngạn sẽ mở cửa cho Công ty Đông Ấn Hà Lan, quyền lợi của người Hà Lan cũng tương tự như quyền lợi họ từng cấp cho người Đông Ngạn tại đảo Ceylon và Malacca trước đó.

Nội dung đại thể chỉ có bấy nhiêu điều khoản đó, cơ bản vẫn là những gì hai bên đã xác nhận trước đó. Sau khi trau chuốt câu chữ và hoàn thiện chi tiết, hiện tại đã đóng thành tập, được cấp trên mỗi bên ký tên, giờ chỉ cần đổi lại hiệp ước là có thể bắt đầu có hiệu lực. Đáng chú ý là, không biết vì lý do gì, trong hiệp ước mà hai bên ký kết lần này không phải là không có lỗ hổng. Ví dụ như trong hiệp ước không quy định kích cỡ và trọng tải của tàu Đông Ngạn nhập cảng, mà chỉ quy định số tiền hàng hóa địa phương người Đông Ngạn có thể thu mua. Điều này đối với những người Đông Ngạn vốn chỉ nhắm vào việc sửa chữa, tiếp tế, tránh thời tiết xấu, bố trí thương bệnh binh chứ không phải làm ăn buôn bán mà nói, thì cực kỳ có lợi. Bởi lẽ họ vốn dĩ không quá chú trọng việc kinh doanh các loại đặc sản như đá quý, quế, hồ tiêu tại đảo Ceylon. Đương nhiên, điều này đồng thời cũng cho thấy sự khác biệt rất lớn về tư duy giữa một tổ chức mang tính lợi nhuận như Công ty Đông Ấn Hà Lan với một tổ chức chính phủ như Cộng hòa Đông Ngạn Hoa Hạ.

"Hiệp ước Thông thương Hàng hải Hữu nghị Colombo" được viết bằng ba thứ tiếng: tiếng Hán, tiếng Hà Lan và tiếng Pháp, lập thành hai bản, mỗi bên giữ một bản, không có người trung gian hay nhân chứng. Bản trong tay Mạc Liệt Man đã được Hoàng Nghi - đội trưởng Đội Khai phá Tân Hoa Hạ - ký tên; bản trong tay Balthasar Bort thì do Tổng đốc Van Goens ký tên. Lần này chỉ cần mang bản của đối phương về là hoàn tất việc đổi hiệp ước.

Mạc Liệt Man không chút nghi ngờ về việc có thể hoàn thành nhiệm vụ lần này, bởi trong một năm thỏa thuận đạt được và chờ đổi hiệp ước, Công ty Đông Ấn Hà Lan trên thực tế đã cấp cho người Đông Ngạn "giấy phép tạm thời", chỉ là tin tức không kịp truyền tới Ninh Ba và Đăng Lai nên không thể tận dụng mà thôi.

Chín giờ sáng ngày 8 tháng 9, đại diện hai bên Đông - Hà chính thức trao đổi văn bản hiệp ước tại thành phố Colombo, may mắn là mọi việc đều không có sai sót. Sau đó, Mạc Liệt Man chỉ tham dự buổi yến tiệc tổ chức trong thành vào ngày hôm sau, rồi từ chối mọi cuộc ghé thăm, dành vài ngày đàm phán với người Hà Lan để mua một mảnh đất, dùng làm nơi xây dựng cư sở tạm thời.

Ngày 14 tháng 9, sau khi để lại bảy tám người chuyên môn xử lý các công việc liên quan, chiến hạm "Phục Ba Vạn Lý" của Mạc Liệt Man chậm rãi rời cảng Colombo, rồi mười ba ngày sau thì đến cảng Goa, trung tâm thống trị của người Bồ Đào Nha tại phương Đông.

Thực ra, lần này Mạc Liệt Man ghé thăm Goa không phải là nhất thời nổi hứng, phải biết rằng trên đường tới Colombo, ông ta thực ra đã từng ghé lại Goa một lần rồi. Lý do chủ yếu khiến ông ta dẫn hạm đội đến đây là dự định thắt chặt liên lạc với người Bồ Đào Nha, chuẩn bị cho tương lai. Dù sao thì Công ty Đông Ấn Hà Lan hiện tại đã ký "Hiệp ước Thông thương Hàng hải Hữu nghị Colombo" với ngươi, nhưng ngươi có biết chắc họ sẽ không bao giờ lật mặt với ngươi không? Nếu thật sự nghĩ như vậy thì chỉ có thể nói là quá ngây thơ, bởi thế giới này thay đổi từng giây từng phút, bạn có thể trở thành kẻ thù, kẻ thù cũng có thể trở thành đồng minh, hơn nữa thường hoàn thành trong thời gian ngắn. Châu Âu đặc biệt quen thuộc với kiểu này, chẳng phải trước thềm cuộc chiến tranh Nga - Pháp của Napoleon hậu thế, từng có sĩ quan Nga chế giễu người Phổ rằng "trong ba năm chỉ phản bội chúng ta bốn lần" đó sao, từ đó có thể thấy được một góc nhỏ.

Do đó, dù người Đông Ngạn tạm thời đạt được thỏa thuận và ký kết hiệp ước với Công ty Đông Ấn Hà Lan, nhưng điều này không có nghĩa là họ sẽ không làm chuẩn bị hai tay. Dù sao họ chỉ hứa không cấu kết với người Anh, người Bồ Đào Nha làm tổn hại lợi ích của Công ty Đông Ấn Hà Lan tại đảo Ceylon, vậy thì việc phát triển quan hệ bình thường với phía Goa thì ngươi làm sao có thể chỉ trích được? Vì thế, lần này khi trên đường trở về, Mạc Liệt Man đặc biệt ghé lại Goa lần thứ hai để gặp gỡ người Bồ Đào Nha.

Hiện nay người nắm quyền ở Goa đã đổi thành Pedro de Almeida Portugal, một kẻ may mắn vừa trở thành Tổng đốc Ấn Độ trong năm nay. Giống như người tiền nhiệm là Luís de Mendonça Furtado e Albuquerque, ông ta là Tổng đốc được ủy nhiệm, đồng thời cũng được tôn xưng là Tổng đốc Ấn Độ, mà danh hiệu của người sau không phải đời Tổng đốc nào cũng có được, quyền lực lớn nhỏ cũng không hoàn toàn giống nhau.

Tổng đốc Bồ Đào Nha - tên thật của người ta chính là Bồ Đào Nha, Pedro de Almeida Portugal - có chút ngạc nhiên trước chuyến thăm lần thứ hai của người Đông Ngạn. Vài tháng trước, khi tàu của Mạc Liệt Man ghé thăm Goa lần đầu, người tiếp đãi ông ta vẫn là Tổng đốc Albuquerque. Lúc đó, Portugal chỉ là một quan chức cấp dưới, từng đích thân tham gia vài lần gặp mặt với Mạc Liệt Man và những người khác, ký ức về một số vấn đề thảo luận lúc đó vẫn còn rất mới mẻ, ví dụ như chuyện triển khai hợp tác thương mại sâu rộng giữa hai nước.

Cái gọi là hợp tác thương mại sâu rộng, thực ra chính là việc thuộc địa đảo Tân Hoa Hạ của người Đông Ngạn xuất khẩu lượng lớn hàng hóa bao gồm dược phẩm, đồ ngũ kim, phụ tùng tàu thuyền sang Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha, sau đó nhập khẩu các loại đặc sản Ấn Độ từ người Bồ Đào Nha. Nói thật, mô hình thương mại này có lợi cho cả hai bên. Người Đông Ngạn từ rất lâu đã muốn làm như vậy, nhưng xét đến mối quan hệ lợi ích phức tạp bên trong Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha và nội bộ Bồ Đào Nha, cùng với quá khứ không mấy vui vẻ từng nổ ra chiến tranh vì Brazil giữa hai nước, mãi đến hai năm nay hai bên mới có tiếp xúc thực chất, và đạt được một số thỏa thuận sơ bộ về việc triển khai hợp tác thương mại - điều này thực ra không dễ dàng. Bởi lẽ, tuyến thương mại nhập khẩu hàng công nghiệp từ Lisbon về bán tại Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha vốn đã có người cố định làm rồi, người Đông Ngạn lần này thuộc dạng chen chân vào, giành mất bát cơm của người khác, lực cản đương nhiên rất lớn. Cũng chẳng trách nhiều năm trước không có tiến triển, đây trực tiếp là cắt đứt đường làm ăn của người ta mà!

Goa bị người Bồ Đào Nha chiếm đóng và thực dân hóa từ thế kỷ trước, đến nay đã được khoảng một trăm sáu bảy mươi năm. Thành phố Goa ngày nay phồn vinh và giàu có, là trung tâm của người Bồ Đào Nha tại Ấn Độ, theo lời mô tả của họ thì: "...có những ngôi nhà cao tầng và những nhà thờ đẹp đẽ. Trong mắt những nhà đạo đức học khắt khe, thành phố này là một Babylon khác, là một trong những đại đô thị vĩ đại nhất Ấn Độ."

Không nghi ngờ gì nữa, những kẻ thống trị Goa là người Bồ Đào Nha và con lai Ấn - Bồ do họ sinh ra, hơn nữa còn có sự phân chia cấp bậc nghiêm ngặt. Hạng thứ nhất là người sinh ra tại Bồ Đào Nha; hạng thứ hai là người sinh ra tại châu Á nhưng cha mẹ đều là người Bồ Đào Nha; hạng thứ ba là người sinh ra tại châu Á, một bên cha mẹ là người Bồ Đào Nha, bên còn lại là người Ấn Độ, hoặc một bên cha mẹ là người Bồ Đào Nha, bên còn lại là người châu Phi.

Trên đây là giai cấp thống trị. Còn dưới giai cấp thống trị là những người Ấn Độ hoặc người da đen theo Công giáo (thường là binh lính), họ là tầng lớp trung gian và tay sai trong sự thống trị của người Bồ Đào Nha, tiến hành bóc lột tàn nhẫn đối với những người theo đạo Hindu hoặc Hồi giáo ở dưới họ, nhằm làm vui lòng những kẻ thực dân Bồ Đào Nha.

Mạc Liệt Man vừa vào cảng liền được Tổng đốc Bồ Đào Nha và đám đông quan chức vây quanh ông ta chào đón. Mạc Liệt Man bắt tay từng người một, thậm chí cả những quan chức xuất thân là người Ấn - Bồ (địa vị thấp hơn) cũng không bỏ sót, điều này khiến họ có chút thụ sủng nhược kinh, đồng thời cũng có chút cảm động.

Tổng đốc Bồ Đào Nha tổ chức một buổi yến tiệc long trọng cho Mạc Liệt Man ngay trong lâu đài của mình, hầu như tất cả những người có danh vọng trong thành đều đến, sĩ quan, linh mục, quan chức, thương nhân lớn, nhà hàng hải, nghệ sĩ, quý cô xã hội, v.v., khiến người ta hoa mắt chóng mặt. Mạc Liệt Man thực ra rất không thích những dịp phức tạp như thế này, lại còn trong thời tiết nóng bức như vậy, điều này khiến tinh thần ông ta vô cùng mệt mỏi, nhưng cuối cùng vẫn gắng gượng hoàn thành hoạt động xã hội lần này.

Theo chế độ phân chia đẳng cấp huyết thống thâm căn cố đế của người Bồ Đào Nha, người châu Á - bất kể là người Ấn Độ, người Mã Lai hay người Trung Quốc - thực ra là những người vô cùng không có địa vị. Mà một người châu Á một trăm phần trăm như Mạc Liệt Man trong thời đại này tại thành Goa, ngay cả khi bị người Bồ Đào Nha giết chết, mà đối phương lại tình cờ có chút tước vị quý tộc, thì chỉ cần đưa ra lời xin lỗi là xong chuyện. Nhưng lúc này tại buổi yến tiệc do Tổng đốc Bồ Đào Nha tổ chức, bất kể là người Bồ Đào Nha hay người Ấn - Bồ, từng người một đều đổ xô đến với ông ta, trong lời nói có không ít ý tứ xu nịnh bợ đỡ. Nói đi cũng phải nói lại, đây cũng là nhờ phúc của Cộng hòa Đông Ngạn Hoa Hạ đấy.