"Vương nhân Tần Quý bái kiến Linh Vũ Quận Vương." Trong thành Lan Châu vừa được dọn dẹp sơ qua, Tần Quý dẫn theo một đám thiên hộ, bách hộ bái lạy nói.

Hắn là bộ lạc sứ kiêm thiên hộ của bộ lạc Hành Nhân, nhưng đó là ngụy quan, nay đã quy thuận triều đình, tự nhiên không thể dùng nữa. Nói chính xác ra, lúc này họ là bạch thân, chỉ có thể tự xưng là vương nhân, tức bách tính quy thuận vương triều.

"Các ngươi là tráng sĩ quy nghĩa, bản vương tự nhiên sẽ bẩm báo với Thánh nhân, để biểu dương công lao." Thiệu Thụ Đức ôn hòa nói: "Quốc triều có chế định, Lan Châu có hai huyện mười lăm hương, ba bộ lạc Hành Nhân, Thượng Nông, Ty Miên, cần phải đến chỗ hữu ty biên hộ tề dân. Bộ lạc Mã Sai cũng cần biên hộ, học tập việc cấy cày, vừa chăn nuôi vừa canh tác."

"Chúng ta xin tuân theo lệnh của Linh Vũ Quận Vương." Tần Quý cùng mọi người bái lạy đáp.

Hán dân các châu Lũng Hữu có lối sống khác biệt nhiều so với ở Quan Trung, Quan Đông. Trước khi chưa rơi vào tay Thổ Phiên, họ đã chăn nuôi đàn lớn trâu dê ngựa lạc đà, đồng thời cũng canh tác ruộng nông nghiệp, coi như là phương thức kinh doanh nửa chăn nuôi nửa canh tác.

Trong sử sách có nhắc đến, sáu quận An Định, Bắc Địa, Thượng Quận, Lũng Tây, Thiên Thủy, Kim Thành thời Hán, nhân dân chủ yếu làm nghề chăn nuôi.

Đến thời Bắc Chu, Tùy, thì canh tác và chăn nuôi song hành, so với thời Hán đã có thay đổi không nhỏ.

Quốc triều cũng gần giống thời Tùy, vừa canh tác vừa chăn nuôi, dân biên thùy biết làm ruộng, cũng biết chăn thả, phong tục khác biệt hoàn toàn với nội địa.

Các châu huyện chưa đánh hạ thì không bàn tới, lấy Vị Châu mà Thiệu đại soái đã chiếm đóng làm ví dụ, nơi này hậu thế thuộc về nam bộ Cam Túc, lượng mưa tổng thể thực ra không ít. Từ thời Tần Hán đã rừng cây rậm rạp, quốc triều cũng như vậy, thảm thực vật tươi tốt — thậm chí vào thời Sơ Đường, sông Vị vẫn còn khá trong xanh, việc bảo vệ môi trường rất tốt.

Quốc triều thiết lập Mã giám tại vùng thung lũng sông Vị cùng các chi lưu, chăn nuôi chiến mã, đủ thấy môi trường nơi đây rất thích hợp để chăn nuôi.

Thời Khai Nguyên, Thiên Bảo, hộ khẩu Vị Châu dần dần đông đúc, người dân chặt phá lượng lớn rừng rậm ở vùng thung lũng, khai khẩn ruộng nương, sản lượng lương thực tăng trưởng đáng kể. Đồng thời, vì đất rộng người thưa, môi trường thích hợp, dân hộ cũng chăn nuôi gia súc, có thể nói là canh tác và chăn nuôi song hành.

Mô hình này có mức sống rất cao, số lượng lương thực nộp lên của Lũng Hữu đạo xếp thứ tư thứ năm trong mười đạo toàn quốc, nhưng người ta có bao nhiêu người đâu? Chỉ hơn một triệu mà thôi. Khu vực Quan Đông, lấy Tào Châu làm ví dụ, thời Thiên Bảo đã đạt tới bảy mươi vạn người, Minh Châu ở Hà Bắc cũng gần bảy mươi vạn, Bối Châu hơn tám mươi vạn, Ngụy Châu thậm chí điên rồ vượt quá 110 vạn. Chỉ riêng một Ngụy Châu, dân số đã tương đương với hai mươi châu Hà Lũng, nhưng mức độ giàu có bình quân đầu người thì kém xa.

Nói toạc ra, mật độ dân số các châu Hà Lũng thấp, tài nguyên bình quân đầu người nhiều. Bách tính vừa trồng trọt sản xuất lương thực, trái cây, dâu gai, vừa chăn thả gia súc, lượng thịt, sữa nạp vào nhiều, vóc dáng cao lớn, thể trạng khỏe mạnh, tỉ lệ biết cưỡi ngựa cũng rất cao. Tại sao thời Hán lại chiêu mộ con em lương gia sáu quận làm lính, đều là có lý do cả, chỉ riêng khoản thể chất tốt, cung ngựa thuần thục này đã vượt xa người những nơi khác rồi.

Thiệu Thụ Đức không định thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp tại các khu vực mới chiếm đóng. Có nhà cửa vườn tược, có ruộng cày ở đó, là có thể biên hộ tề dân, đồng thời tiến hành chăn thả, biến tài nguyên thảo nguyên, đồi núi, rừng rậm trong phạm vi lớn xung quanh làng mạc thành thịt sữa, có thể cung cấp cho mình số thuế đáng kể.

Thuần du mục thì không được, trừ khi môi trường địa phương thực sự không thích hợp làm ruộng. Bộ lạc Mã Sai ở Lan Châu, mấy ngàn khẩu người, bắt buộc phải nửa chăn nuôi nửa canh tác, không biết thì phải học, tóm lại không được thuần du mục.

"Đây chính là tù binh Thổ Phiên?" Sau khi tiễn bốn vị thủ lĩnh bộ lạc Hán nhân ở Lan Châu, Thiệu Thụ Đức lại đi đến một doanh trại trong thành, hỏi.

"Chính là những kẻ này, tổng cộng năm nơi, giam giữ tất cả hơn ba ngàn người. Ngoài thành còn hơn một ngàn ba trăm, đều là Đảng Hạng ở hai châu Hà, Lâm." Vũ Uy quân sứ Lư Hoài Trung đi theo phía sau Thiệu Thụ Đức, đáp lời.

Binh mã dưới tay Thiệu đại soái ngày càng nhiều, đại tướng cũng ngày càng đông, Lư Hoài Trung với tư cách là lão thần đi theo từ đầu, cơ hội thể hiện ngày càng ít. Lần xuất chinh này, hầu như không đánh đấm gì, dọc đường hộ vệ lương thảo, lúc đến Lan Châu thì công thành một chút, đều chẳng tốn bao nhiêu sức lực.

"Hơn bốn ngàn người, không thể nuôi không được, trước tiên để bọn chúng tu sửa tường thành Lan Châu. Không được phép như kiểu dựng tạm bợ trước kia nữa, mọi thứ phải làm theo quy cách chính quy." Thiệu Thụ Đức dặn dò.

"Tuân lệnh."

"Đại soái, có nên dâng biểu lên triều đình, tấu báo khôi phục sáu huyện thuộc hai châu Lan, Vị hay không?" Từ khi xuất chinh, Tiết độ chưởng thư ký Lư Tự Nghiệp vẫn luôn theo sát Thiệu Thụ Đức để soạn thảo công văn. Người này ít nói, giữ miệng, đi theo bên cạnh đại soái giống như một người tàng hình, chưa từng vượt quá bổn phận, lặng lẽ ghi chép, sao chép, soạn thảo các loại văn kiện, quả thực là một thư ký cơ yếu hợp cách.

Thiệu Thụ Đức nhớ tới Tiết độ chưởng thư ký Tưởng Đức Ôn của Chư Cát Sảng. Người đó ăn nói khéo léo, còn giúp mình đến tận nhà dạm ngõ làm mai, coi như là thủ tịch mưu sĩ của Chư Cát Sảng, là hai phong cách trái ngược với Lư Tự Nghiệp.

"Vậy viết một phong đi, tướng sĩ xuất chinh mấy tháng, giành lại hai châu, nên để cho thiên hạ biết."

Lư Tự Nghiệp rất nhanh đã viết xong, đưa cho Thiệu Thụ Đức.

"Thiên uy diệu võ, nguyệt tiệp truyền thanh... Thần mỗi khi đêm dài gối giáo, sớm nguyện trung lưu khấu tiếp. Năm nay cưỡi yên Mã Viện, dám khoe độc dũng; cầm việt Tân Bì, thân soái chư quân... Chính vì thánh thượng cao lâm Tử Cực, xa diệu hoàng uy. Đổ trăm quan hoan hô, sấm kinh Hà Tây; tưởng sáu sư dũng chiến, điện tảo Lũng Hữu... Đế nghiệp trung hưng, thì vượt xa Tiền Hán, Hậu Hán; vật tình duẫn hiệp, thì gần nối tiếp Nguyên Hòa, Thái Hòa. Đủ khiến xuân thực chiêu tô, Hoa Di duyệt phục, che khuất điềm lành Thần Tước Hoàng Long, ứng kỳ hạn Hà Thanh Hải Yến. Hạn thủ nhung phiên, mạt do trần tạ, đốn thủ đốn thủ."

"Cứ như vậy đi, bảo Tiến tấu viện dâng lên." Thiệu Thụ Đức dặn dò.

"Có cần tìm vài vị phiên soái dâng biểu chúc mừng không?" Lư Tự Nghiệp hỏi.

Đây chính là tạo thế. Dưới trướng đại quân phiệt, luôn có một đám quân phiệt nhỏ nịnh hót, có những việc không tiện tự mình ra mặt, thì có thể để người khác làm thay.

Nếu Thiệu đại soái muốn tạo thế, ở vùng Quan Nội đạo, kẻ nịnh hót vẫn có hai tên.

"Không cần đâu, ta còn lo triều đình lại tới đòi chia phần lợi lộc đây." Thiệu Thụ Đức lắc đầu, nói: "Ta cũng chẳng cầu gì, phong vương ư? Hư lễ mà thôi, có hại không lợi."

Sau lần dâng biểu này, có thể đoán trước triều đình sẽ dồn nhiều sự chú ý vào mình hơn. Dù sao vị trí mình đang đứng rất khó xử, trực tiếp đe dọa triều đình Trường An, hơn nữa còn có tiền án, từng "đón tiếp" Thánh nhân ở Kinh Tây.

Đại thế như vậy, dù có Tây Môn thị đứng ra hòa giải, thế cục chính trị của mình cũng sẽ trở nên tồi tệ không thể đảo ngược. Triều đình chắc chắn sẽ tìm cách chỉnh mình, họ sẽ làm thế nào? Mặc nhiên cho Chu Mai khuếch trương? Hoặc liên lạc với Lý Khắc Dụng, làm xấu đi tình hình xung quanh mình? Những điều này đều có khả năng.

Triều đình hiện tại về lý thuyết vẫn có thể khiến vài chục châu nghe lời. Như vùng chiến loạn Xuyên Trung kia, vậy mà vẫn dốc hết sức lực dâng nộp tài vật. Tần Tông Ngôn ở Kinh Nam vừa rút, không màng đất mình đỏ lửa ngàn dặm, lập tức áp tải tài vật vào kinh. Đây đều là những kẻ trung thần chết tiệt!

Tuy nhiên vị trung thần số một toàn Đại Đường lúc này, có lẽ là kẻ đi sau vượt lên thay thế mình - Chu Toàn Trung. Kẻ này việc nhỏ cũng xin chỉ thị, việc lớn càng xin chỉ thị, thái độ tôn trọng đối với triều đình khiến người ta cảm thấy kinh ngạc.

Tiết soái trong thiên hạ, không ai hiểu lễ nghĩa, tôn trọng triều đình như Chu Toàn Trung! Trước kia Thiệu Thụ Đức còn trung thành hơn, nhưng hiện tại xem ra, chất lượng "trung" của Chu Toàn Trung còn đậm đà hơn.

Đương nhiên cũng có người cho rằng Lý Khắc Dụng trung thành hơn. Chu Toàn Trung làm màu bên ngoài rất giỏi, nhưng trong cuộc chiến thảo phạt Tần Tông Quyền, Nghĩa Thành Tiết độ lưu hậu đã lặng lẽ thay đổi thành Hồ Chân, đây là tự mình quyết định. Còn đệ đệ của Lý Khắc Dụng là Khắc Tu đảm nhiệm Chiêu Nghĩa Tiết độ sứ, là do triều đình cho phép, hơn nữa đến nay chỉ có được hai châu Trạch, Lộ, sự kiểm soát cũng không phải là quá chặt chẽ.

Tóm lại mà nói, Lý Khắc Dụng kiêm tính nửa cái phiên trấn, Chu Toàn Trung kiêm tính một cái phiên trấn. Còn trung thần Quan Bắc Thiệu Thụ Đức, đã kiêm tính ba trấn Sóc Phương, Thiên Đức, Chấn Vũ, Chiết Tông Bản ở Bân Ninh cũng là nhạc phụ của hắn, trong mắt triều đình, đã từ trung thần bắt đầu chậm rãi trượt về phía gian thần rồi.

Tuy nhiên nói thật, ngoài Thiệu Thụ Đức ra, Chu Toàn Trung, Lý Khắc Dụng đều coi như là được, kẻ quá đáng hơn hai người họ trong thiên hạ nhiều vô kể. Nhưng họ cũng chỉ là nổi lên nhanh rồi diệt vong nhanh, không biết cách đối nhân xử thế, quá kiêu ngạo, sớm muộn gì cũng sẽ chết.

"Đại soái, tìm người dâng thêm vài biểu chúc mừng, vẫn là cần thiết." Triệu Quang Phùng đột nhiên chen lời: "Các châu Vị, Hà, Lâm, Lan, cần lượng lớn nhân tài chính vụ. Thanh danh đại soái ở trong kinh càng vang dội, người tìm đến nương nhờ sẽ càng nhiều. Ngoài ra, phía Thiên Đức quân, Chấn Vũ quân, quan viên tuổi tác phổ biến khá cao, cần người dần dần thế vào. Hai huyện Hội Châu, quan lại cũng đang thiếu hụt."

"Lời Triệu tùy sứ nói có lý." Thiệu Thụ Đức tiếp thu nói: "Đất mới chiếm được, quả thực cần văn lại đảm nhiệm chức vụ các cấp. Các châu hóa Hồ thành Hạ, thuần hóa bằng Hoa phong, cũng cần lượng lớn người đọc sách. Những người này, cũng chỉ có thể tìm đến một nơi, nơi đó nhiều nhất..."

"Trường An." Triệu Quang Phùng cười nói: "Các đạo các châu các huyện, đều có sĩ nhân đổ xô vào Trường An, năm nào cũng có, đếm không xuể. Muốn chiêu mộ người, quả thực Trường An là thích hợp nhất."

Trường An ngày nay, giống như một khối nam châm, thu hút sĩ nhân khắp cả nước đến du ngoạn, cầu học, khoa cử. Đồng thời cũng có rất nhiều thợ thủ công, nhạc công, họa sư ở các châu huyện đến Trường An làm việc, năm ngoái bị mình cướp đoạt một đợt, năm nay lại bắt đầu chậm rãi bổ sung rồi.

Khi nào lại đi cắt một đợt "hẹ" nữa nhỉ?

Thực ra hôm qua Thiệu Thụ Đức đã mật đàm với Trần Thành và Triệu Quang Phùng.

Hắn hỏi hai người Triệu, Trần, nếu lúc này tiến vào Quan Trung sẽ thế nào? Hai người đều kinh hãi biến sắc, liên tục khuyên can không được.

Thiệu Thụ Đức chỉ biết thở dài, vẫn không thể coi thường tấm biển hiệu triều đình này. Nếu lúc này tiến vào Quan Trung, nghĩa huynh sẽ trở mặt, Lý Hiếu Xương, Chư Cát Sảng sẽ phủi sạch quan hệ, Đông Phương Quỳ sẽ rục rịch muốn thử, các trấn Thiểm Quắc, Hà Trung, Vũ Định quân, Phượng Tường, Kính Nguyên... sẽ xuất binh chinh phạt mình, Lý Tường cũng có khả năng gia nhập đại quân thảo phạt. Thậm chí hắn nghi ngờ, nhạc phụ Chiết Tông Bản để tự chứng minh trong sạch, cũng sẽ xuất binh chinh phạt.

Đương nhiên nguy hiểm hơn là sự biến đổi từ nội bộ. Không phải nói văn thần võ tướng sẽ phản bội, điều này không quá khả năng, quân đội mình vẫn luôn nắm rất chặt, mà binh lính đối với hoàng quyền cũng không có nhiều tôn trọng. Nhưng không phản bội, không có nghĩa là trong lòng không có ý kiến, mà trong lòng đã có ý kiến, nhẹ thì tiêu cực làm việc, nặng thì từ chức bỏ đi, đây mới là rắc rối lớn nhất.

Chính vụ địa phương, cần văn nhân xử lý. Mà thái độ của văn nhân đối với triều đình, hiện tại xem ra, vẫn là công nhận chiếm đa số.

Mà mình chiếm nhiều đất đai như vậy, sắp tới còn phải nghĩ cách đến Trường An chiêu mộ người đọc sách. Nếu ngay cả sự cung thuận trên bề mặt đối với triều đình cũng không có, ai sẽ muốn đến chứ?

Hình tượng trung thần vẫn chưa thể vứt bỏ!

Việc giành được nhân tâm, không phải ngày một ngày hai, việc đánh mất, cũng là một quá trình lâu dài.

Muốn khiến tư tưởng của sĩ nhân trong thiên hạ chuyển biến, còn phải nghĩ cách để uy vọng của triều đình thấp hơn nữa, để mọi người cảm thấy nó đã thối nát, không thể cứu vãn, chi bằng sớm kết thúc thì tốt hơn.

Từ hướng suy nghĩ này, Thiệu Thụ Đức hơi hối hận vì năm ngoái mình nam hạ Quan Trung, giúp triều đình bình định loạn cục. Hoàng đế chẳng chịu chút khuất nhục nào, đã trực tiếp về kinh, sau đó gió êm sóng lặng, triều đình còn duy trì được thể diện.

Sai lầm, sai lầm nghiêm trọng!

Tuy nhiên giờ hối hận cũng đã muộn. Có một con hổ lớn như mình đứng sừng sững ở Tây Bắc, ở Quan Trung chắc không ai dám bất kính với triều đình nữa.

Cơ hội duy nhất, cũng chính là đợi các trấn trong thiên hạ chậm rãi kiêm tính, để những người có hiểu biết nhận thức sâu sắc hơn rằng Đại Đường diệt vong là điều không thể tránh khỏi, để những người giữ ý nghĩ này ngày càng nhiều, nhân tâm mong muốn thay đổi, thì lực cản khi tiến vào Quan Trung mới nhỏ đi.

Mạc phủ suy quan Hoàng Thao, người này trong lịch sử vẫn luôn hướng về Trường An thi cử học vấn. Sau vài chục năm nỗ lực, cuối cùng đỗ tiến sĩ, áo gấm về quê thăm thân. Nhưng vẫn nhớ mãi không quên việc về triều nhận chức, lúc đó Trường An hỗn loạn, bắt ông đợi một lần là bốn năm, nhưng bốn năm sau, cũng chỉ ban cho một chức quan nhỏ bé, Hoàng Thao vẫn lon ton chạy từ quê nhà Phúc Kiến đến Trường An nhận chức.

Chính là sau này triều đình làm loạn đến mức không ra hình thù gì, uy nghiêm mất sạch, Hoàng Thao mới chán nản quay về quê nhà, phò tá quân phiệt địa phương Phúc Kiến.

Trong không gian này, nếu không phải đồng môn bạn thân Phong Vị hết sức mời gọi, Hoàng Thao e là vẫn đang long đong trên con đường thi cử.

Hoàng Thao, thực ra là hình ảnh thu nhỏ của rất nhiều sĩ nhân, nhân tâm Đại Đường vẫn chưa hoàn toàn mất hết.

"Vậy thì cứ theo lời Triệu tùy sứ, tìm người dâng thêm vài biểu chúc mừng." Thiệu Thụ Đức chốt hạ: "Việc chiêu mộ người tiến hành song song với việc này, còn về cách thức thao tác thế nào, bảo phía Tiến tấu viện suy nghĩ kỹ, đừng sợ tốn kém."

Người đọc sách thời quốc triều, vẫn có chút tình cảm gia quốc. Cái mánh lới thu phục đất đã mất ở Hà Lũng này, hẳn là có chút tác dụng. Tóm lại, chiêu mộ được một người hay một người, văn phong ở các châu Định Nạn không thịnh, tỉ lệ biết chữ nhìn chung khá thấp, nhân tài bản địa cực kỳ thiếu hụt, quan lại Mạc phủ, các châu huyện cơ bản đều là người nơi khác. Nhiều năm qua mình lại cứ đánh đánh giết giết, kinh phí dùng vào việc xây dựng địa phương, giáo dục... ít đến đáng thương, khiến cho bây giờ chỉ đành nghĩ cách tìm từ bên ngoài.

Thật sự không được, cũng chỉ đành tăng cường hợp tác với thế gia đại tộc, nhưng đây là con đường mà mình rất không muốn đi.

"Đại soái, Thiết Kỵ quân Chiết quân sứ sai người tới báo, bộ của hắn chưa trải qua chém giết, đã thu phục huyện Quảng Vũ, quan tướng Thổ Phiên đều bỏ chạy sạch." Sau khi ngồi định tại châu nha, thân binh thập tướng Lý Nhân Phụ đi vào bẩm báo.

"Còn Quảng Vũ Lương thì sao?"

"Nghĩa Tòng quân hữu sương Trung Dũng đô kỵ tốt đã đến Quảng Vũ Lương, mấy trăm người Thổ Phiên dựa vào trại mà thủ, nói Lan Châu thành giết chóc quá nặng, có nhiều thân nhân gặp nạn, từ chối đầu hàng."

"Tìm chết, bảo bộ tốt hữu sương Nghĩa Tòng quân đi gấp tới đó, phá trại càng sớm càng tốt."

"Tuân lệnh."

Nhắc đến Quảng Vũ Lương, Thiệu Thụ Đức lại nghĩ đến việc sắp xếp đồn trú quân thế nào.

Gần đây trong quân có người đề nghị, thiết lập ngoại trấn quân tại các nơi như Lan, Hà, Lâm, Vị, trấn giữ quanh năm. Thiệu Thụ Đức không chút biểu cảm, nhưng âm thầm ghi nhớ tên của họ.

Nhưng không thiết lập ngoại trấn quân, cử nha quân luân phiên đồn trú lại là việc không thể tránh khỏi.

Hiện tại hắn suy nghĩ, ba địa điểm Quảng Vũ Lương, Phượng Lâm Quan, Bình Di thủ tróc thành cực kỳ quan trọng, đều phải đồn trú quân.

Quảng Vũ Lương cần đồn trú bốn ngàn người, có thể để Phong An quân đến trấn thủ, kỳ hạn hai năm.

Bình Di thủ tróc thành nằm giữa Hà Châu và Phượng Lâm đồn trú hai ngàn quân, Phượng Lâm Quan địa phương không lớn, cũng đồn trú hai ngàn quân, Thiên Đức quân hơn bốn ngàn người, chia làm hai, vừa vặn giữ hai nơi.

Nơi huyện Địch Đạo thuộc Lâm Châu kia, phải phái một đội quân quy mô lớn hơn đóng giữ, Kinh Lược quân bảy ngàn năm trăm người là thích hợp hơn.

Tính toán như vậy, trời đất, hơn một vạn năm ngàn người đã đổ xuống, dùng để trấn giữ bốn châu mười một huyện.

Còn vùng thung lũng sông Vị, thực sự không dám phái nha quân đóng giữ nữa, không có nhiều người như vậy. Hắn dự định để Thác Bạt bộ đi chăn thả ở vùng huyện Chương, làm lá chắn phía nam cho Vị Châu.

Tất nhiên nếu Mân Châu bị đánh hạ, Vị Châu sẽ trở thành hậu phương, Thác Bạt bộ còn phải tiếp tục dời chỗ xuống phía nam, phòng ngừa thế lực Thổ Phiên, Khương nhân địa phương, không cho chúng cướp phá biên cương.

Quân chính quy không đủ, quân đồn điền, phiên bộ bù vào, cũng chỉ đành như vậy thôi.

Thiệu đại soái lúc này lại cẩn thận nhớ lại danh sách cơ thiếp, xem thử còn có phiên bộ nào có thể tin tưởng được không...