Người xưa có câu cửa miệng về một hạng người rắc rối: được đằng chân lân đằng đầu. Ta có thể bỏ qua những tấm gương lừng lẫy của những kẻ chuyên tàn phá nhân gian—những kẻ từ khi lọt lòng cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay vẫn đi trên con đường trải bằng máu, lửa và đổ nát, sinh ra dường như chỉ để chứng minh cho thiên hạ thấy rằng: cũng như sự vắng bóng của nỗi đau là niềm hạnh phúc, trần gian này nếu gột rửa sạch bóng chúng sẽ là một cõi phước lành—bỏ qua những ví dụ vĩ đại ấy, chỉ cần nhắc đến lão John Willet cũng đủ rõ.

Lão John từ lâu đã lấn tới trọn một tấc Anh đầy đặn trên quyền tự do của Joe, lại còn xén luôn cả một thước vải Flanders trong chuyện cho phép cậu ra ngoài, nên càng ngày càng ra điều hách dịch và quyền uy, khiến cơn khát chinh phục của lão trở nên vô hạn. Càng nhún nhường, lão John lại càng độc đoán hơn. Chẳng mấy chốc, thước tấc ban đầu tan biến không còn gì. Nào dặm, nào sải, nào cây số cứ thế mọc lên; và lão John cứ thế tiến bước theo cách êm ái nhất có thể, chỗ này tỉa bớt một chút hào hứng, chỗ kia xén đi chút tự do ngôn luận hay hành động, tự hành xử với cái uy quyền nhỏ mỏi của mình chẳng khác nào những bạo chúa lừng lẫy nhất từng được dựng tượng nơi chốn công cộng trong cả kim lẫn cổ.

Cũng như những bậc vĩ nhân thường được nịnh thần và kẻ ăn kẻ ở thúc đẩy làm chuyện lạm quyền (nếu họ cần phải xúi giục, vốn là điều hiếm khi xảy ra), lão John cũng được những lời tán dương và ngưỡng mộ của đám bạn nhậu quán Maypole tiếp thêm động lực để thực thi quyền lực. Giữa những lúc nghỉ ngơi sau tẩu thuốc và vại bia mỗi tối, họ thường lắc đầu bảo rằng ông Willet là một người cha theo đúng lề lối Anh quốc truyền thống; rằng ở lão chẳng có chút tư tưởng kỳ quái hay thói đời hiện đại nào; rằng lão làm họ nhớ đến cha mình thời niên thiếu; rằng lão là kẻ thẳng như ruột ngựa; rằng đất nước này sẽ may mắn biết bao nếu có thêm nhiều người như lão, và thật tiếc làm sao khi số lượng ấy quá ít ỏi; kèm theo vô số nhận xét độc đáo khác mang tinh thần tương tự. Rồi họ sẽ ban ơn mà cho Joe hiểu rằng tất cả điều đó đều vì lợi ích của cậu, và rồi có ngày cậu sẽ phải biết ơn; đặc biệt là ông Cobb sẽ thủ thỉ rằng hồi bằng tuổi Joe, cha ông ta nào có ngần ngại gì việc tặng cho con một cú đá đậm chất phụ tử, một bạt tai, một cú đấm vào đầu, hay dăm ba lời giáo huấn nho nhỏ tương tự, coi đó cũng tự nhiên như mọi bổn phận thường ngày trong đời. Ông ta còn ngụ ý sâu xa rằng nếu không nhờ sự giáo dục nghiêm khắc đó, chưa chắc ông ta đã trở thành một con người đường hoàng như hiện tại—điều này xem chừng khá đúng, bởi không còn nghi ngờ gì nữa, ông ta chính là kẻ đần độn nhất trong nhóm. Tóm lại, giữa lão John và nhóm bạn của lão, chưa từng có một chàng thanh niên bất hạnh nào lại bị bắt nạt, hành hạ, bứt rứt, phiền muộn và chèn ép đến thế; chưa từng có ai bị vây hãm liên tục hay cảm thấy chán ngấy cuộc đời đến mức như tội nghiệp Joe Willet.

Chuyện này dần trở thành một thực tế hiển nhiên và quen thuộc; nhưng vì John rất nóng lòng muốn khoe khoang uy quyền của mình trước mặt ông Chester, hôm đó lão lại lấn tới mức quá quắt, chọc tức và giày vò đứa con trai độc nhất đến nỗi nếu Joe không từng thề độc là sẽ đút tay vào túi quần khi không phải làm gì, thì khó mà đoán được cậu sẽ dùng đôi tay ấy làm những gì. Dù vậy, ngày dài đến mấy cũng có lúc tàn, cuối cùng ông Chester cũng xuống lầu để lên con ngựa đang chờ sẵn trước cửa.

Vì lúc ấy lão John không có mặt, Joe—vốn đang ngồi trong quầy bar ngẫm nghĩ về số phận đau khổ của mình cùng muôn vàn vẻ đẹp hoàn mỹ của Dolly Varden—liền chạy ra giữ bàn đạp và đỡ vị khách lên yên. Ông Chester vừa ngồi vững trên yên ngựa, Joe đang cúi mình chào một cách lịch thiệp, thì lão John từ hiên nhà lao bổ ra và túm lấy cổ áo cậu.

"- Không có chuyện đó đâu, thưa anh," John nói, "- Không có chuyện đó. Cấm có lẻn ra ngoài. Ai cho phép anh bước ra khỏi cửa hả, đồ hỗn láo? Anh đang định trốn đi đúng không, lại còn muốn phản chủ nữa chứ? Anh có ý gì hả?"

"- Xin cha hãy để con đi," Joe nài nỉ, khi thấy nụ cười trên khuôn mặt vị khách và nhận ra sự hả hê mà nỗi nhục nhã của cậu mang lại cho lão ta. "- Thế này thì quá đáng lắm rồi. Ai thèm trốn đi đâu chứ?"

"- Ai thèm trốn cơ chứ!" John hét lên, lắc mạnh người con trai. "- Chính mày chứ ai, mày đấy con ạ. Mày là cái thằng," John vừa nói, một tay túm cổ áo con, tay kia vẫy chào tạm biệt vị khách, "- chuyên thói lẻn vào nhà người ta, châm ngòi chia rẽ giữa các bậc quý tộc và con cái họ, phải thế không hả? Câm mồm ngay!"

Joe không thèm đáp lời. Đó là đỉnh điểm của sự nhục nhã. Cậu giật mình vùng khỏi tay cha, trừng mắt nhìn vị khách đang rời đi, rồi quay lại bước vào nhà.

"- Nếu không vì nàng," Joe thầm nghĩ khi gục đầu lên tay ngã người xuống chiếc bàn ở phòng chung, "- nếu không vì Dolly, người mà ta không thể chịu được cảnh nàng nghĩ ta là một kẻ vô lại như họ bị đặt điều cho ta, thì cái nhà này và ta đã cắt đứt từ tối nay rồi."

Lúc này trời đã chạng vạng, Solomon Daisy, Tom Cobb và Long Parkes cũng có mặt ở phòng chung, và từ ô cửa sổ đã chứng kiến toàn bộ sự việc vừa xảy ra. Ông Willet bước vào ngay sau đó, đón nhận những lời ca tụng của hội bạn với vẻ mặt hết sức bình thản, rồi châm tẩu ngồi xuống giữa họ.

"- Rồi chúng ta sẽ thấy, các bác ạ," John nói sau một hồi lâu im lặng, "- ai là chủ nhà này, và ai không phải. Chúng ta sẽ xem lũ ranh con định sai khiến người lớn, hay người lớn sai khiến lũ ranh con."

"- Quá chuẩn luôn," Solomon Daisy gật đầu tán thưởng; "- Quá đúng, Johnny ạ. Hay lắm, Johnny. Nói hay lắm ông Willet. Hoan hô bác."

John chậm rãi quay đầu nhìn hắn, trừng trừng một hồi lâu, rồi cuối cùng cất lời trong sự kinh hoàng không sao tả xiết của những kẻ có mặt: "- Khi nào tôi cần sự khích lệ từ anh, tôi sẽ xin. Anh cứ lo chuyện của anh đi. Tôi nghĩ không có anh thì tôi vẫn sống tốt. Xin vui lòng đừng có xía vào chuyện của tôi, đồ phiền phức."

"- Đừng có giận chứ Johnny; tôi đâu có ý gì xấu," gã lùn phân trần.

"- Tốt lắm," John nói, càng thêm phần bướng bỉnh sau chiến thắng vừa rồi. "- Khỏi cần bận tâm. Tôi tin là tự thân tôi cũng đủ vững vàng, chẳng cần phải nhờ mấy cây cột chống như anh đâu." Nói xong câu trả lời đanh thép ấy, ông Willet dán mắt vào ấm đun nước và chìm vào trạng thái lơ mơ như đang phê thuốc lào.

Bầu không khí của nhóm người bị chùng xuống phần nào trước thái độ khó xử đó của chủ quán, nên không ai nói thêm gì nữa trong một thời gian dài. Cuối cùng, ông Cobb đứng dậy gạt tàn thuốc và cất lời, hy vọng từ nay Joe sẽ học cách vâng lời cha trong mọi chuyện; rằng qua sự việc hôm nay, cậu đã nhận ra lão không phải là kẻ để người ta đùa giỡn; và theo cách nói bóng gió, ông ta khuyên cậu nên mở to mắt ra mà nhìn cho rõ trong tương lai.

"- Còn tôi thì khuyên ngược lại ông," Joe ngẩng mặt lên với vành tai đỏ bừng, "- đừng có mà nhiều lời với tôi."

"- Câm mồm ngay!" ông Willet đột ngột vùng đứng dậy, quay phắt lại quát.

"- Con không câm đâu, thưa cha!" Joe quát lên, giáng một cú đấm mạnh xuống bàn khiến cho bình và ly va vào nhau kêu leng keng; "- Những chuyện thế này chịu đựng từ cha là quá đủ rồi; còn từ bất cứ ai khác, con sẽ không bao giờ nhẫn nhịn thêm một lần nào nữa. Thế nên tôi nói cho ông Cobb biết, đừng có mà chõ mồm vào chuyện của tôi."

"- Ồ, mày là cái thá gì mà không được phép nói tới, hả Joe?" ông Cobb mỉa mai đáp.

Joe không thèm đáp lại, chỉ lắc đầu đầy vẻ đe dọa rồi trở lại tư thế cũ. Cậu hẳn đã cứ ngồi yên lặng như thế cho đến khi quán đóng cửa vào ban đêm, nếu như ông Cobb không vì quá ngạc nhiên trước sự xấc láo của cậu thanh niên mà bồi thêm mấy câu châm chọc, vượt quá sức chịu đựng của con người. Dồn nén tất cả sự bực dọc và cơn thịnh nộ tích tụ từ bao năm tháng vào chỉ trong một khoảnh khắc, Joe vùng đứng dậy, hất văng chiếc bàn, lao vào kẻ thù lâu năm, nện cho gã một trận tơi bời với tất cả sức lực, và kết thúc bằng cách xô mạnh gã văng vào đống ống nhổ ở một góc phòng với một tiếng động rầm trời. Gã ngã chúi đầu vào đó, nằm dài giữa đống đổ nát, bất tỉnh nhân sự. Sau đó, chẳng thèm đợi đám đông ca ngợi chiến thắng vừa giành được, cậu lủi thủi về phòng ngủ của mình, tự thấy bản thân đang trong tình trạng bị vây hãm nên gom tất cả đồ đạc có thể di chuyển chất đống ra cửa để làm chiến lũy.

"- Bây giờ thì ta gây chuyện lớn rồi," Joe vừa ngồi phịch xuống giường vừa lau khuôn mặt đầm đìa mồ hôi. "- Ta biết thế nào chuyện này cũng đến mà. Quán Maypole và ta phải đường ai nấy đi thôi. Ta đúng là một kẻ lang thang khốn khổ—nàng sẽ căm ghét ta đến muôn đời—tất cả tiêu đời rồi!"